I ACA 899/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi pauliańskiej wniesionej przez (...) (...) Fundusz (...) przeciwko K. W. (1) i K. W. (2) w celu uznania za bezskuteczne dwóch umów darowizny nieruchomości. Dłużniczka L. W. (1) zaciągnęła pożyczkę, która nie została spłacona, a wierzytelność przeszła na rzecz powoda. W celu uniknięcia egzekucji, L. W. (1) podarowała swoją nieruchomość synowi K. W. (1), a następnie K. W. (1) podarował tę nieruchomość swojej żonie K. W. (2), włączając ją do majątku wspólnego. Sąd Okręgowy w Tarnowie uznał obie darowizny za bezskuteczne wobec powoda, uznając, że zostały dokonane z pokrzywdzeniem wierzyciela. Sąd pierwszej instancji ustalił, że L. W. (1) była niewypłacalna w momencie dokonywania darowizn, a jej działania miały na celu udaremnienie zaspokojenia wierzycieli. Pozwani wnieśli apelacje, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego, błąd w ustaleniach faktycznych oraz brak legitymacji czynnej powoda. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił obie apelacje, podzielając ustalenia i wnioski Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że istnienie wierzytelności powoda zostało udowodnione, a darowizny stanowiły sposób na wyzbycie się jedynego istotnego składnika majątku przez dłużniczkę. Sąd uznał, że pozwani nie wykazali, aby L. W. (1) posiadała inny majątek, który mógłby posłużyć do zaspokojenia wierzycieli. Sąd Apelacyjny zwrócił uwagę, że nawet jeśli dłużniczka spłacała niektóre zobowiązania, to wyzbycie się nieruchomości pod tytułem darmym pogorszyło sytuację wierzyciela. Sąd podkreślił również, że zgodnie z art. 528 k.c., stan świadomości pozwanych w chwili otrzymania darowizny był bez znaczenia, a zgodnie z art. 527 § 3 i 4 k.c., domniemywa się, że pozwani mieli świadomość pokrzywdzenia wierzycieli. W konsekwencji, obie apelacje zostały oddalone, a pozwani zostali obciążeni kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o skardze pauliańskiej (art. 527-534 k.c.), zwłaszcza w kontekście darowizn, niewypłacalności dłużnika oraz oceny stanu majątkowego i świadomości stron.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale jego argumentacja prawna ma szersze zastosowanie w sprawach o podobnym charakterze.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowy darowizny nieruchomości dokonane przez dłużnika, które doprowadziły do jego niewypłacalności, mogą zostać uznane za bezskuteczne wobec wierzyciela na podstawie skargi pauliańskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli spełnione są przesłanki z art. 527 k.c., a czynność prawna została dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że darowizny nieruchomości przez L. W. (1) na rzecz syna, a następnie przez syna na rzecz żony, doprowadziły do niewypłacalności dłużniczki i uniemożliwiły zaspokojenie wierzyciela. Sąd podkreślił, że nawet jeśli dłużniczka spłacała niektóre zobowiązania, wyzbycie się jedynego istotnego składnika majątku pod tytułem darmym stanowiło pokrzywdzenie wierzyciela.
Czy stan świadomości pozwanego (nabywcy) o pokrzywdzeniu wierzyciela jest istotny przy ocenie bezskuteczności czynności prawnej na podstawie skargi pauliańskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli czynność była nieodpłatna (darowizna), zgodnie z art. 528 k.c.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że w przypadku czynności nieodpłatnych, takich jak darowizna, stan świadomości osoby trzeciej (nabywcy) co do pokrzywdzenia wierzycieli jest bez znaczenia dla uwzględnienia skargi pauliańskiej.
Czy pozew wniesiony w ostatnim dniu terminu do jego wniesienia, nadany na poczcie, jest wniesiony skutecznie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, oddanie pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że data nadania pozwu na poczcie jest datą jego wniesienia do sądu, co oznacza, że termin pięcioletniego przedawnienia roszczenia z art. 534 k.c. nie został przekroczony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) (...) Fundusz (...) w W. | instytucja | powód |
| K. W. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| K. W. (2) | osoba_fizyczna | pozwany |
| L. W. (1) | osoba_fizyczna | dłużnik (w kontekście skargi pauliańskiej) |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 527
Kodeks cywilny
Określa przesłanki uznania czynności prawnej za bezskuteczną wobec wierzyciela, gdy dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową.
k.c. art. 528
Kodeks cywilny
Stanowi, że jeżeli czynność prawna była nieodpłatna, wierzyciel może żądać jej uznania za bezskuteczną, choćby nie wiedział i nie mógł się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
k.c. art. 531
Kodeks cywilny
Reguluje możliwość zaspokojenia się wierzyciela z przedmiotów majątkowych uzyskanych przez osobę trzecią w wyniku czynności uznanej za bezskuteczną.
Pomocnicze
k.c. art. 533
Kodeks cywilny
Określa, że pozwani mogą zwolnić się od zadośćuczynienia roszczeniu wierzyciela, jeżeli zaspokoją tego wierzyciela w całości.
k.c. art. 534
Kodeks cywilny
Określa pięcioletni termin przedawnienia roszczenia o uznanie czynności za bezskuteczną.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zasądzania kosztów postępowania.
Prawo pocztowe
Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe
Definiuje równoznaczność wniesienia pisma do sądu z jego nadaniem na poczcie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość została zbyta pod tytułem darmym (darowizna), co doprowadziło do niewypłacalności dłużniczki. • Czynność prawna została dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela. • Pozwani nie wykazali, że dłużniczka posiadała inny majątek pozwalający na zaspokojenie wierzyciela. • W przypadku czynności nieodpłatnych, świadomość nabywcy o pokrzywdzeniu wierzyciela jest bez znaczenia (art. 528 k.c.). • Pozew został wniesiony w terminie.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez pominięcie okoliczności, że L. W. (1) na bieżąco regulowała swoje zobowiązania. • Naruszenie art. 232 k.p.c. poprzez zignorowanie obowiązku powoda wskazania dowodów na niewypłacalność L. W. (1). • Naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego. • Błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący działania L. W. (1) w warunkach pokrzywdzenia. • Brak legitymacji czynnej powoda. • Naruszenie art. 6 k.c. poprzez przyjęcie, że powód przedstawił dowody potwierdzające świadomość pokrzywdzenia wierzycieli. • Naruszenie art. 527 k.c. poprzez przyjęcie, że spełnione zostały przesłanki skargi paulińskiej.
Godne uwagi sformułowania
czynność prawna L. W. (1) z dnia 13 października 2015 roku była dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela, gdyż wskutek tej czynności stała się ona niewypłacalna w stopniu z cała pewnością większym niż wcześniej. • De facto na skutek tej darowizny wyzbyła się ona bowiem jedynej nieruchomości ze swojego majątku, zatem składnika o znacznej wartości, który mógłby umożliwić przynajmniej częściowe zaspokojenie wierzycieli. • Pokrzywdzenie wierzycieli nie musi być zamiarem dłużnika (wyjątek wskazuje jedynie art. 530 k.c.). • Pokrzywdzenie wierzycieli powiązane z niewypłacalnością dłużnika ma miejsce nawet wówczas, gdy wprawdzie można uzyskać zaspokojenie od dłużnika, lecz z dodatkowym znacznym nakładem kosztów, czasu i ryzyka, a więc, gdy zaspokojenie jest utrudnione i jest opóźnione w czasie. • Wartość przedmiotu czynności zaskarżonej skargą pauliańską i obciążenie nieruchomości powinny być ustalone według stanu w chwili orzekania.
Skład orzekający
Sławomir Jamróg
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o skardze pauliańskiej (art. 527-534 k.c.), zwłaszcza w kontekście darowizn, niewypłacalności dłużnika oraz oceny stanu majątkowego i świadomości stron."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale jego argumentacja prawna ma szersze zastosowanie w sprawach o podobnym charakterze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak skarga pauliańska może być skutecznym narzędziem ochrony wierzycieli przed próbami ukrycia majątku poprzez darowizny. Pokazuje również, że nawet darowizny między najbliższymi mogą być podważone, jeśli prowadzą do pokrzywdzenia innych.
“Czy darowizna może uratować majątek przed wierzycielami? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy takie transakcje są bezskuteczne.”
Dane finansowe
WPS: 84 000 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 2025 PLN
zwrot kosztów postępowania (sąd I instancji): 9617 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.