I ACA 896/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powódki A. G. (1) o zwrot nakładów inwestycyjnych poniesionych na nieruchomość, którą zwróciła swojej matce, pozwanej J. K. (1), po odwołaniu darowizny. Sąd Okręgowy w Kielcach zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 72 460 zł z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części. Pozwana wniosła apelację, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 322 kpc, poprzez dowolne ustalenie wysokości roszczenia bez wystarczającego materiału dowodowego, a także naruszenie przepisów materialnych, w tym art. 5 kc, poprzez niezastosowanie go do oceny roszczenia jako przejawu nadużycia prawa. Sąd Apelacyjny uznał apelację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej zasądzenia kwoty i kosztów, a sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Sąd odwoławczy wskazał na błędy w zastosowaniu art. 322 kpc, brak rozróżnienia nakładów koniecznych i innych, nieprawidłowe ustalenie wartości nakładów oraz nieuwzględnienie zarzutów potrącenia zgłoszonych przez pozwaną. Podkreślono również, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, a ocena roszczenia była niepełna i błędna.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących rozliczenia nakładów po odwołaniu darowizny, stosowania art. 322 kpc oraz zarzutu nadużycia prawa.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i błędów proceduralnych sądu pierwszej instancji.
Zagadnienia prawne (4)
Czy sąd może zastosować art. 322 kpc do ustalenia wysokości roszczenia o zwrot nakładów, gdy powódka nie przedstawiła wystarczającego materiału dowodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zastosowanie art. 322 kpc było w tej sytuacji niepoprawne, ponieważ nie może on zastępować powoda w dowodzeniu podstaw roszczenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy błędnie zastosował art. 322 kpc, nie uwzględniając braku inicjatywy dowodowej powódki i nieprawidłowo opierając się na opinii biegłego oraz arbitralnie obniżając wartość nakładów.
Jak należy rozliczyć nakłady na przedmiot darowizny po jej odwołaniu, w szczególności rozróżniając nakłady konieczne od innych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Rozliczenie nakładów po odwołaniu darowizny reguluje art. 898 § 2 k.c. w zw. z przepisami o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 408 k.c.), z uwzględnieniem rodzaju nakładów i zwiększenia wartości rzeczy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy nie dostrzegł rozróżnienia na nakłady konieczne i inne, a także nie porównał wartości rzeczy z chwili wydania i z chwili jej zwrotu, co jest niezbędne do prawidłowego ustalenia wysokości świadczenia.
Czy roszczenie powódki o zwrot nakładów stanowi przejaw nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 kc), zwłaszcza w kontekście rażącej niewdzięczności obdarowanej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy nie rozważył tej kwestii w sposób wystarczający, a Sąd Apelacyjny pozostawił ją do oceny sądowi pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Uzasadnienie
Jednozdaniowe odniesienie się Sądu Okręgowego do zarzutu nadużycia prawa było niedostateczne, a ocena wymaga uwzględnienia całokształtu okoliczności, w tym przyczyn odwołania darowizny.
Czy wierzytelność pozwanej z tytułu wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości oraz z tytułu kosztów niedoszłej czynności notarialnej mogła zostać potrącona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy nieprawidłowo ocenił zarzut potrącenia, ograniczając okres bezumownego korzystania i nie wyjaśniając w pełni podstawy odmowy uwzględnienia kosztów notarialnych.
Uzasadnienie
Brak jest jasnego uzasadnienia, dlaczego wierzytelność z tytułu wynagrodzenia za bezumowne korzystanie została ograniczona do krótkiego okresu, a także dlaczego nie uwzględniono kosztów notarialnych, co skutkuje koniecznością ponownego rozpoznania tej kwestii.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. G. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| J. K. (1) | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 898 § § 2
Kodeks cywilny
Reguluje rozliczenie nakładów na przedmiot darowizny po jej odwołaniu, odsyłając do przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.
k.c. art. 408
Kodeks cywilny
Określa zakres rozliczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, w tym rozróżnienie na nakłady konieczne i inne.
k.p.c. art. 322
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala sądowi na ustalenie wysokości roszczenia na podstawie okoliczności, ale nie może zastępować inicjatywy dowodowej strony.
k.p.c. art. 179
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zawieszenia postępowania.
k.p.c. art. 386
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy skutków uwzględnienia apelacji, w tym uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Dotyczy ciężaru dowodu.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Dotyczy zasad współżycia społecznego i zakazu nadużycia prawa.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dowodu z opinii biegłego.
k.p.c. art. 288
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny opinii biegłego.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach procesu.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odstąpienia od obciążania strony kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach w orzeczeniu kasatoryjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 322 kpc przez Sąd Okręgowy. • Brak rozróżnienia nakładów koniecznych i innych. • Nieprawidłowe ustalenie wartości nakładów. • Nieuwzględnienie zarzutu potrącenia. • Naruszenie art. 5 kc.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 179 par. 3 kpc (choć zasadny co do zasady, nie miał wpływu na wynik sprawy). • Zarzut dotyczący braku zgody pozwanej na budowę (uznany za nieistotny, gdyż powódka była właścicielką).
Godne uwagi sformułowania
nie rozpoznał istoty sprawy • zupełnie dowolnego ustalenia rozmiaru roszczenia • nie może stanowić środka zastępowania powoda w dowodzeniu podstaw oznaczenia granic ilościowych zgłoszonego roszczenia • wartość odtworzeniowa składników budowlanych • wada prawna rozbudowanego budynku • rażąca niewdzięczność
Skład orzekający
Grzegorz Krężołek
przewodniczący-sprawozdawca
Regina Kurek
sędzia
Bartosz Pniewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozliczenia nakładów po odwołaniu darowizny, stosowania art. 322 kpc oraz zarzutu nadużycia prawa."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i błędów proceduralnych sądu pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność rozliczeń po odwołaniu darowizny i błędy proceduralne, które mogą prowadzić do uchylenia wyroku, co jest cenne dla praktyków prawa.
“Błędy proceduralne uchyliły wyrok w sprawie o zwrot nakładów na darowaną nieruchomość.”
Dane finansowe
zwrot nakładów inwestycyjnych: 72 460 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.