I ACa 890/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa O. O. przeciwko (...) S.A. o ustalenie nieważności umowy kredytu hipotecznego indeksowanego kursem CHF z 2005 roku oraz o zapłatę kwoty 281 693,54 zł tytułem nienależnie spełnionych świadczeń. Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 13 lipca 2023 r. ustalił nieważność umowy, zasądził od banku na rzecz powoda kwotę 281 693,54 zł wraz z odsetkami oraz zasądził koszty postępowania. Strona pozwana (...) S.A. wniosła apelację od tego wyroku, kwestionując rozstrzygnięcia dotyczące ustalenia nieważności umowy, zasądzenia kwoty oraz kosztów. W trakcie postępowania apelacyjnego bank cofnął apelację w zakresie, w jakim zaskarżony wyrok zasądził kwotę przekraczającą 1309,48 zł, a także w zakresie rozstrzygnięć o kosztach postępowania. Sąd Apelacyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 391 § 2 kpc, umorzył postępowanie apelacyjne w części objętej cofnięciem. W pozostałym zakresie Sąd Apelacyjny oddalił apelację strony pozwanej jako nieuzasadnioną. Sąd Apelacyjny sprostował również z urzędu oczywistą omyłkę rachunkową w punkcie 2.c. sentencji wyroku Sądu Okręgowego, zastępując kwotę 38 866,98 zł prawidłową kwotą 36 866,98 zł. Rozstrzygając o kosztach postępowania apelacyjnego, Sąd zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 8100 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieważności umów kredytów frankowych z powodu abuzywności klauzul przeliczeniowych oraz zasad zwrotu nienależnych świadczeń.
Dotyczy umów zawartych na podstawie wzorców stosowanych przez banki w okresie poprzedzającym orzeczenia TSUE i SN dotyczące klauzul abuzywnych w umowach indeksowanych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy umowa kredytu hipotecznego indeksowanego kursem waluty obcej, zawarta przez konsumenta z bankiem, może zostać uznana za nieważną z powodu abuzywności postanowień dotyczących mechanizmu przeliczeniowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa może zostać uznana za nieważną, jeśli postanowienia dotyczące mechanizmu przeliczeniowego są abuzywne, kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienia umowy dotyczące przeliczenia kapitału i rat według kursu ustalanego przez bank, bez wskazania sposobu ustalania tego kursu, są niedozwolonymi klauzulami umownymi. Brak możliwości negocjacji treści tych postanowień oraz nierównowaga kontraktowa między stronami prowadzą do nieważności umowy w całości.
Czy świadczenia spełnione przez kredytobiorcę na podstawie nieważnej umowy kredytu indeksowanego walutą obcą podlegają zwrotowi na podstawie teorii dwóch kondykcji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, świadczenia spełnione w wykonaniu nieważnej umowy należy kwalifikować jako nienależne i podlegające zwrotowi na podstawie art. 410 § 1 kc w zw. z art. 405 kc, zgodnie z teorią dwóch kondykcji.
Uzasadnienie
Po stwierdzeniu nieważności umowy kredytowej, wszystkie spełnione przez strony świadczenia, w tym raty kapitałowo-odsetkowe oraz inne opłaty związane z umową (np. składki ubezpieczeniowe), podlegają zwrotowi na rzecz kredytobiorcy jako świadczenia nienależne.
Czy składki na ubezpieczenie nieruchomości, zapłacone przez kredytobiorcę w ramach umowy kredytu indeksowanego walutą obcą, podlegają zwrotowi jako świadczenie nienależne w przypadku stwierdzenia nieważności umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, składki te podlegają zwrotowi, nawet jeśli zostały przekazane ubezpieczycielowi, ponieważ stanowiły one dodatkową opłatę związaną z zawarciem nieważnej umowy kredytowej i obciążyły kredytobiorcę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zapłacone przez powoda składki na ubezpieczenie nieruchomości były dodatkową opłatą wynikającą z nieważnej umowy kredytowej i jako takie podlegają zwrotowi na jego rzecz, niezależnie od tego, jak bank dysponował tymi środkami.
Czy sąd apelacyjny ma obowiązek badać wszystkie zarzuty apelacji strony pozwanej, jeśli strona ta cofnęła apelację w części?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd apelacyjny bada apelację tylko w zakresie, w jakim nie została ona cofnięta. Cofnięcie apelacji w części powoduje umorzenie postępowania apelacyjnego w tej części i uprawomocnienie się wyroku sądu niższej instancji w tych granicach.
Uzasadnienie
Cofnięcie apelacji przez stronę pozwaną w określonym zakresie skutkuje tym, że rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji w tych granicach pozostają poza oceną sądu odwoławczego. Sąd apelacyjny ocenia apelację jedynie w pozostałym, niecofniętym zakresie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| O. O. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 385¹ § §1, 2 i 3
Kodeks cywilny
Niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne).
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Bezpodstawne wzbogacenie.
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Nienależne świadczenie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 327¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymóg zwięzłości pisemnych motywów rozstrzygnięcia.
k.p.c. art. 391 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.
k.c. art. 22¹
Kodeks cywilny
Definicja konsumenta.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.c. art. 481 § § 1 i § 2
Kodeks cywilny
Odsetki za opóźnienie.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Interes prawny w ustaleniu.
k.p.c. art. 350 § §3
Kodeks postępowania cywilnego
Sprostowanie oczywistych omyłek.
k.p.c. art. 98 § §1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy (koszty).
Prawo bankowe art. 69 § ust. 1
Ustawa Prawo bankowe
Umowa kredytu bankowego.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Pokrywanie przez stronę przegrywającą wydatków tymczasowo wyłożonych ze środków Skarbu Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność umowy kredytu indeksowanego CHF z powodu abuzywności klauzul przeliczeniowych. • Obowiązek zwrotu nienależnie spełnionych świadczeń na podstawie teorii dwóch kondykcji. • Zwrot składek na ubezpieczenie jako świadczenie nienależne.
Odrzucone argumenty
Ważność umowy kredytu i brak abuzywności postanowień. • Brak interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy. • Niezasadność żądania zwrotu świadczeń. • Nieprawidłowe naliczenie odsetek. • Brak podstaw do uwzględnienia apelacji w całości.
Godne uwagi sformułowania
prostuje z urzędu oczywistą omyłkę rachunkową • postanowienia umowne, wynikające z treści §1 ust.3 i §12 ust.5 umowy, z powodu ich abuzywnego charakteru, składające się na mechanizm przeliczeniowy [...] pozwalały na jednostronne określanie treści obowiązków umownych przez bank • świadczenia spełnione przez obydwie strony w wykonaniu takiej umowy należy bowiem kwalifikować jako nienależne i podlegające zwrotowi na podstawie art. 410 § 1 kc w zw. z art. 405 kc. • cofnięcie apelacji jest aktem dyspozycji przedmiotem środka odwoławczego, wiążącym dla Sądu Odwoławczego
Skład orzekający
Grzegorz Krężołek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów frankowych z powodu abuzywności klauzul przeliczeniowych oraz zasad zwrotu nienależnych świadczeń."
Ograniczenia: Dotyczy umów zawartych na podstawie wzorców stosowanych przez banki w okresie poprzedzającym orzeczenia TSUE i SN dotyczące klauzul abuzywnych w umowach indeksowanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego problemu kredytów frankowych, a orzeczenie potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą w zakresie abuzywności i nieważności takich umów, co jest istotne dla wielu konsumentów i prawników.
“Kredyty frankowe: Sąd Apelacyjny potwierdza nieważność umowy i zasądza zwrot świadczeń od banku!”
Dane finansowe
WPS: 281 693,54 PLN
zwrot składek na ubezpieczenie: 1309,48 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.