I ACa 890/24
Podsumowanie
Sąd Apelacyjny w Krakowie częściowo umorzył postępowanie apelacyjne, a w pozostałym zakresie oddalił apelację banku, prostując jednocześnie oczywistą omyłkę rachunkową w wyroku Sądu Okręgowego i zasądzając koszty postępowania apelacyjnego od banku na rzecz powoda.
Powód O. O. pozwał bank o ustalenie nieważności umowy kredytu hipotecznego indeksowanego kursem CHF i zapłatę nienależnie spełnionych świadczeń. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo w całości. Bank złożył apelację, kwestionując ustalenie nieważności umowy i zasądzenie kwoty. W trakcie postępowania apelacyjnego bank cofnął apelację w części dotyczącej kwoty przekraczającej 1309,48 zł oraz w zakresie kosztów. Sąd Apelacyjny umorzył postępowanie w tej części, a w pozostałym zakresie oddalił apelację, uznając ją za nieuzasadnioną. Sąd sprostował również oczywistą omyłkę rachunkową w wyroku Sądu I instancji.
Sprawa dotyczyła powództwa O. O. przeciwko (...) S.A. o ustalenie nieważności umowy kredytu hipotecznego indeksowanego kursem CHF z 2005 roku oraz o zapłatę kwoty 281 693,54 zł tytułem nienależnie spełnionych świadczeń. Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 13 lipca 2023 r. ustalił nieważność umowy, zasądził od banku na rzecz powoda kwotę 281 693,54 zł wraz z odsetkami oraz zasądził koszty postępowania. Strona pozwana (...) S.A. wniosła apelację od tego wyroku, kwestionując rozstrzygnięcia dotyczące ustalenia nieważności umowy, zasądzenia kwoty oraz kosztów. W trakcie postępowania apelacyjnego bank cofnął apelację w zakresie, w jakim zaskarżony wyrok zasądził kwotę przekraczającą 1309,48 zł, a także w zakresie rozstrzygnięć o kosztach postępowania. Sąd Apelacyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 391 § 2 kpc, umorzył postępowanie apelacyjne w części objętej cofnięciem. W pozostałym zakresie Sąd Apelacyjny oddalił apelację strony pozwanej jako nieuzasadnioną. Sąd Apelacyjny sprostował również z urzędu oczywistą omyłkę rachunkową w punkcie 2.c. sentencji wyroku Sądu Okręgowego, zastępując kwotę 38 866,98 zł prawidłową kwotą 36 866,98 zł. Rozstrzygając o kosztach postępowania apelacyjnego, Sąd zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 8100 zł.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, umowa może zostać uznana za nieważną, jeśli postanowienia dotyczące mechanizmu przeliczeniowego są abuzywne, kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienia umowy dotyczące przeliczenia kapitału i rat według kursu ustalanego przez bank, bez wskazania sposobu ustalania tego kursu, są niedozwolonymi klauzulami umownymi. Brak możliwości negocjacji treści tych postanowień oraz nierównowaga kontraktowa między stronami prowadzą do nieważności umowy w całości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Częściowe umorzenie postępowania apelacyjnego, oddalenie apelacji w pozostałym zakresie, sprostowanie wyroku Sądu I instancji.
Strona wygrywająca
O. O.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| O. O. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 385¹ § §1, 2 i 3
Kodeks cywilny
Niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne).
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Bezpodstawne wzbogacenie.
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Nienależne świadczenie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 327¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymóg zwięzłości pisemnych motywów rozstrzygnięcia.
k.p.c. art. 391 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.
k.c. art. 22¹
Kodeks cywilny
Definicja konsumenta.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.c. art. 481 § § 1 i § 2
Kodeks cywilny
Odsetki za opóźnienie.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Interes prawny w ustaleniu.
k.p.c. art. 350 § §3
Kodeks postępowania cywilnego
Sprostowanie oczywistych omyłek.
k.p.c. art. 98 § §1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy (koszty).
Prawo bankowe art. 69 § ust. 1
Ustawa Prawo bankowe
Umowa kredytu bankowego.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Pokrywanie przez stronę przegrywającą wydatków tymczasowo wyłożonych ze środków Skarbu Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność umowy kredytu indeksowanego CHF z powodu abuzywności klauzul przeliczeniowych. Obowiązek zwrotu nienależnie spełnionych świadczeń na podstawie teorii dwóch kondykcji. Zwrot składek na ubezpieczenie jako świadczenie nienależne.
Odrzucone argumenty
Ważność umowy kredytu i brak abuzywności postanowień. Brak interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy. Niezasadność żądania zwrotu świadczeń. Nieprawidłowe naliczenie odsetek. Brak podstaw do uwzględnienia apelacji w całości.
Godne uwagi sformułowania
prostuje z urzędu oczywistą omyłkę rachunkową postanowienia umowne, wynikające z treści §1 ust.3 i §12 ust.5 umowy, z powodu ich abuzywnego charakteru, składające się na mechanizm przeliczeniowy [...] pozwalały na jednostronne określanie treści obowiązków umownych przez bank świadczenia spełnione przez obydwie strony w wykonaniu takiej umowy należy bowiem kwalifikować jako nienależne i podlegające zwrotowi na podstawie art. 410 § 1 kc w zw. z art. 405 kc. cofnięcie apelacji jest aktem dyspozycji przedmiotem środka odwoławczego, wiążącym dla Sądu Odwoławczego
Skład orzekający
Grzegorz Krężołek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów frankowych z powodu abuzywności klauzul przeliczeniowych oraz zasad zwrotu nienależnych świadczeń."
Ograniczenia: Dotyczy umów zawartych na podstawie wzorców stosowanych przez banki w okresie poprzedzającym orzeczenia TSUE i SN dotyczące klauzul abuzywnych w umowach indeksowanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego problemu kredytów frankowych, a orzeczenie potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą w zakresie abuzywności i nieważności takich umów, co jest istotne dla wielu konsumentów i prawników.
“Kredyty frankowe: Sąd Apelacyjny potwierdza nieważność umowy i zasądza zwrot świadczeń od banku!”
Dane finansowe
WPS: 281 693,54 PLN
zwrot składek na ubezpieczenie: 1309,48 PLN
Sektor
finanse
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I ACa 890/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 września 2025 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Grzegorz Krężołek Protokolant: Katarzyna Mitan po rozpoznaniu w dniu 16 września 2025 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa O. O. (1) przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W. o ustalenie i zapłatę na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 13 lipca 2023 r. sygn. akt I C 2728/20 I. prostuje z urzędu oczywistą omyłkę rachunkową w treści punktu 2.c. sentencji zaskarżonego wyroku w ten sposób, że wymienioną w nim liczbę 38 866, 98 zastępuje liczbą prawidłową 36 866, 98 zł / trzydzieści sześć tysięcy osiemset sześćdziesiąt sześć złotych dziewięćdziesiąt osiem groszy /; II. w części w jakiej apelacja strony pozwanej kwestionowała rozstrzygnięcia zawarte w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji objęte punktami 1, 3 i 4 sentencji oraz w jego w punkcie 2 , zasądzającym kwotę przewyższającą sumę 1309, 48 zł wraz ze wskazanymi w podpunktach a., b. i c. odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwot cząstkowych składających się na tę łączną kwotę uwzględnionego nim roszczenia pieniężnego , postępowanie apelacyjne umarza; III. oddala apelację w pozostałym zakresie, IV. zasądza od strony pozwanej (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powoda O. O. (1) kwotę 8100zł / osiem tysięcy sto złotych / z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia , którym je zasądzono do dnia zapłaty, tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt : I ACa 890/24 UZASADNIENIE Na wstępie należy wskazać , iż zgodnie z treścią art. 327 1 § 2 kpc w zw. z art. 391 §1kpc ., pisemne motywy rozstrzygnięcia mają zachowywać zwięzłość. Odwołując się do tej reguły, Sąd Apelacyjny uzasadniając wydany wyrok, przedstawi tylko kluczowe elementy faktyczne oraz dotyczące oceny prawnej roszczenia ustalającego oraz pieniężnego powoda poddanych pod osąd Sądów obu instancji, które zdecydowały o jej treści. Motywy orzeczenia , także gdy chodzi ich szczegółowość, uwzględniać będą także to , w jakim ostatecznie zakresie , po jej częściowym cofnięciu , strona pozwana podtrzymywała apelację wniesioną od wyroku Sądu I instancji. Uwzględniając w całości , zgłoszone przez powoda O. O. (1) , w pozwie skierowanym przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W. roszczenia o ustalenie , iż umowa kredytu hipotecznego dla osób fizycznych (...) , indeksowanego walutą szwajcarską, nr. (...) , zawarta przez niego z poprzednikiem prawnym strony pozwanej (...) Bank S.A. siedzibą w W. w dniu 3 sierpnia 2005r - jest nieważna- oraz o zapłatę kwoty 281 693, 54 zł wraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwot cząstkowych ściśle przez niego określonych w kolejnych modyfikacjach ilościowych roszenia pieniężnego , jako sumy świadczeń , w warunkach nieważności umowy kredytowej , nienależnie spełnionych przez kredytobiorcę oraz obciążenia przeciwnika procesowego kosztami sporu, w warunkach , gdy strona przeciwna domagała się oddalenia powództwa w całości , wobec braku niedozwolonego charakteru kwestionowanych postanowień umownych oraz niezgodności roszczeń poddanych pod osąd z normą art. 5 kc albowiem nakierowanych przez powoda na osiągnięcie nadmiernych – nieuzasadnionych - korzyści kosztem strony przeciwnej , postulując przyznanie na swoją rzecz kosztów postępowania , Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 13 lipca 2023r : - ustalił , że umowa kredytu nr (...) z dnia 3 sierpnia 2005 r., zawarta pomiędzy powodem O. O. (1) a (...) Bank Spółką Akcyjną z siedzibą w W. , poprzednikiem prawnym strony pozwanej (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. – jest nieważna[ pkt 1 ] ; - zasądził od strony pozwanej (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powoda O. O. (1) kwotę 281.693,54 zł (dwieście osiemdziesiąt jeden tysięcy sześćset dziewięćdziesiąt trzy złote,pięćdziesiąt cztery grosze wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi: a.
od kwoty 164 470,92 zł od dnia 4 marca 2020 r. roku do dnia zapłaty, b.
od kwoty 80 355,64 zł od dnia 3 sierpnia 2022 r. roku do dnia zapłaty. c.
od kwoty 38 866,98 zł od dnia 16 marca 2023 r. roku do dnia zapłaty.[ pkt 2; ] - zasądził od strony pozwanej (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powoda O. O. (1) kwotę 6.417 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania[ pkt 3] oraz - nakazał ściągnąć od strony pozwanej (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Krakowie , kwotę 2.188,87 zł., tytułem wynagrodzenia biegłego[ pkt 4 sentencji orzeczenia ]. Sąd Okręgowy ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia : W dniu 3 czerwca 2005 r. powód złożył wniosek o udzielenie kredytu w kwocie 200.000 zł w walucie CHF, celem zakupu lokalu mieszkalnego na rynku pierwotnym. W dniu 22 czerwca 2005 r. złożył oświadczenie, że został dokładnie zapoznany z warunkami udzielania kredytu złotowego waloryzowanego kursem waluty obcej, w tym, w zakresie zasad dotyczących spłaty kredytu i w pełni je akceptuje. Dnia 3 sierpnia 2005 r. powód zawarł z (...) Bank S.A. w W. , którego następcą jest (...) S.A. w W. , umowę nr (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF. Zgodnie z umową, celem kredytu było finansowanie przedpłat na poczet budowy i nabycia od dewelopera lokalu mieszkalnego nr (...) oraz miejsca parkingowego nr (...) w garażu budynku w K. przy ul. (...) (§ 1 ust.1A). Kwota kredytu określona została na 187.700 zł. Walutą waloryzacji był frank szwajcarski (§ 1 ust. 2 i 3). Okres kredytowania określono na 360 miesięcy, tj. od dnia 3 sierpnia 2005 r. do dnia 5 sierpnia 2035r. (§ 1 ust. 4). Kredyt miał być spłacany w malejących ratach kapitałowo-odsetkowych (§ 1 ust. 5). W umowie wskazano, że na dzień zawarcia umowy oprocentowanie kredytu wynosi 3,20 % (§1 ust. 8). Jako zabezpieczenie kredytu wskazano m.in. hipotekę kaucyjną do kwoty 281 550,00 zł, (§ 3 ust. 1). Kredytobiorca zobowiązał się do spłaty kapitału wraz z odsetkami miesięcznie w ratach kapitałowo-odsetkowych w terminach i kwotach określonych w § 1 ust. 5, w terminach i kwotach zawartych w Harmonogramie spłat, sporządzonym we franku szwajcarskim. Raty kapitałowo-odsetkowe miały być spłacane w złotych po uprzednim ich przeliczeniu wg kursu sprzedaży z tabeli kursowej (...) Bank S.A. , obowiązującego na dzień spłaty z godziny 14:50 (§ 10). W umowie wskazano, że integralną jej część stanowi „Regulamin udzielania kredytów i pożyczek hipotecznych dla osób fizycznych w ramach (...) ”. Kredytobiorca oświadczył, że przed podpisaniem umowy zapoznał się z tym dokumentem i uznaje jego wiążący charakter (§ 28- Inne postanowienia) W 2005 roku obowiązywał w banku- kredytodawcy - Regulamin udzielania kredytów i pożyczek hipotecznych dla osób fizycznych w ramach (...) . W Regulaminie wskazano, że pozwany bank udziela kredytów i pożyczek złotowych waloryzowanych kursem między innymi franka szwajcarskiego, według jego tabeli kursowej (§ 1 ust. 2 regulaminu), a także, że kredyt waloryzowany udzielany jest w złotych, przy jednoczesnym przeliczeniu na wybraną przez kredytobiorcę walutę. Wysokość każdej raty odsetkowej lub kapitałowo–odsetkowej kredytu waloryzowanego kursem przyjętej waluty miała być określona w tej walucie, natomiast jej spłata miała być dokonywana w złotych, po uprzednim przeliczeniu według kursu sprzedaży danej waluty, określonym w Tabeli Kursowej banku na dzień spłaty (§ 24 ust. 2 regulaminu). Wysokość rat odsetkowych i kapitałowo–odsetkowych kredytu waloryzowanego wyrażona w złotych, miała ulegać comiesięcznej modyfikacji, w zależności od kursu sprzedaży waluty, według (...) Bank S.A. na dzień spłaty (§ 24 ust. 3 regulaminu). W wykonaniu umowy O. O. (1) uiścił w okresie od dnia 4 sierpnia 2005 r. do 5 grudnia 2022 r na rzecz jego poprzednika i pozwanego banku kwotę 277.756,26 zł tytułem rat kapitałowo-odsetkowych 2 252.40 zł prowizji na udzielenie kredytu, 375,40 zł prowizji za ubezpieczenie oraz 1.309,48 zł tytułem składek ubezpieczeniowych. Pismem z dnia 23 stycznia 2020 r., skierowanym do strony pozwanej, powód złożył reklamację dotyczącą umowy o kredyt w zakresie nienależnie pobranych środków w związku z nieważnością umowy i wezwał pozwany bank do zapłaty kwoty 35.000 zł w terminie 30 dni od otrzymania pisma. W odpowiedzi na nią , strona pozwana wskazała, że umowa kredytowa jest ważna i tym samym nie widzi podstaw do spełnienia roszczenia wskazanego przez powoda. Z dalszej części ustaleń wynika , iż : personel banku- poprzednika prawnego strony pozwanej- zapewniał powoda , że frank szwajcarski to bardzo stabilna waluta, a kredyt w niej jest korzystniejszy z uwagi na niższą niż przy kredycie złotowym ratę i od niego bardziej bezpieczny. Treść umowy została przygotowana przez bank i nie podlegała negocjacjom. W dacie zawarcia umowy O. O. (1) prowadził działalność gospodarczą, jednakże nie miała ona związku z zaciągniętym kredytem. O skutkach nieważności umowy i konieczności rozliczenia się ze stroną pozwaną , powód został pouczony na rozprawie w dniu 4 listopada 2021 r. Wówczas, w obecności pełnomocników obu stron procesu złożył oświadczenie, że zna skutki wytoczenia powództwa i godzi się na nie. Ocenę prawną zgłoszonych przez powoda roszczeń , które uznał za uzasadnione w całości , Sąd I instancji oparł na twierdzeniach i wnioskach , które z uwagi na wskazany wyżej obowiązek zachowania zwięzłości wypowiedzi motywacyjnej Sądu Odwoławczego, można podsumować w następujący sposób : a/ O. O. (1) legitymuje się interesem prawnym , w rozumieniu art. 189 kpc , w dochodzonym w sprawie ustaleniu. Jakkolwiek powód mógł dochodzić wyłącznie zwrotu spełnionego świadczenia, na co również zdecydował się, rozstrzygnięcie obejmujące jedynie zapłatę nie kończyłoby definitywnie sporu między stronami. Umowa kredytu wiązała się bowiem ze spełnieniem świadczeń nie tylko przez powoda, ale i przez kredytodawcę , a ponadto na jej podstawie doszło do ustanowienia zabezpieczeń na nieruchomości lokalowej powoda. Nie sposób zatem odmówić przysługiwania kredytobiorcy takiego interesu, b/ objęta sporem stron umowa kredytu indeksowanego walutą szwajcarską , zawarta przez powoda - mającego status konsumenta w rozumieniu art. 22 1 kc - i poprzednika prawnego strony pozwanej (...) Bank S.A. , była dopuszczalna w świetle już wówczas 3 sierpnia 2005r ] , obowiązujących przepisów ustawy Prawo bankowe w tym art. 69 ust. 1 , odczytanych przez pryzmat zasady swobody umów statuowanej przez art. 353 1 kc. , c/ zakwestionowane przez O. O. (1) postanowienia umowne , wynikające z treści §1 ust.3 i §12 ust.5 umowy , z powodu ich abuzywnego charakteru , składające się na mechanizm przeliczeniowy , tak wysokości - wyrażonego w złotówkach - udzielonego kapitału - jak i skali zobowiązania zwrotnego powoda po wnoszeniu poszczególnych rat [ także w złotym ], pozwalał na jednostronne określanie treści obowiązków umownych przez bank – przedsiębiorcę , co wobec braku równowagi kontraktowej pomiędzy stronami umowy jest niedopuszczalne. Wykluczona przy tym była możliwość negocjacji treści postanowień umownych. Postanowienia umowy wprowadzające takie uprawnienie banku i odpowiadający mu obowiązek kredytobiorcy kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Dochodzi bowiem do niesprawiedliwej dysproporcji praw i obowiązków wynikających z umowy na niekorzyść konsumenta, skutkujących niekorzystnym ukształtowaniem jego sytuacji ekonomicznej, stanowiącym przejaw nierzetelnego traktowania przez silniejszą stronę kontraktu. Określenie w umowie z dnia 3 sierpnia 2005r. , że przeliczenia będą następowały w oparciu o kurs ustalany przez bank nie zostało powiązane ze wskazaniem sposobu ustalania tego kursu, nie przewidziano bowiem wyraźnych i jednoznacznych kryteriów determinujących sposób jego ustalania, d/ postanowienia umowy zawartej przez O. O. (1) z poprzednikiem prawnym strony pozwanej, składające się na klauzulę przeliczeniową , należy zaliczyć do regulujących główne świadczenia stron. Nie mają one przy tym charakteru jednoznacznego. Świadczy o tym brak określenia sposobu ustalania kursu waluty przez bank i ograniczenie się do odwołania do stosowanych przezeń Tabel Kursowych. Postanowienia te są zatem niedozwolonymi klauzulami umownymi, przy czym ich oceny z tego punktu widzenia, należy dokonywać na datę zawarcia umowy i bez znaczenia dla niej pozostaje w jaki sposób była ona wykonywana i w jaki sposób zmieniała się , w tym czasie jej treść. e/ w konsekwencji konieczne jest, jak argumentował dalej Sąd Okręgowy , rozważenie, czy po wyeliminowaniu tych postanowień przeliczeniowych możliwe jest uznanie umowy kredytowej jako nadal wiążącej strony . Stanął na stanowisku , iż stwierdzenie niedozwolonego charakteru tych postanowień i nie związanie nimi konsumenta w relacji z bankiem , powoduje nieważność umowy kredytowej w całości. Nie ma bowiem możliwości zastąpienia klauzuli waloryzacyjnej inną regulacją obowiązującą w polskim porządku prawnym , w tym w szczególności art. 358 § 2 kc f/ wobec uznania , iż umowa z dnia 3 sierpnia 2005r. jest w całości nieważna[ co uzasadniało uznanie za usprawiedliwione zgłoszone przez powoda roszczenie ustalającego - uwaga redakcyjna S.A. ] , za zasadne Sąd I instancji uznał także poddane pod osąd w sprawie roszczenie pieniężne. Świadczenia spełnione przez obydwie strony w wykonaniu takiej umowy należy bowiem kwalifikować jako nienależne i podlegające zwrotowi na podstawie art. 410 § 1 kc w zw. z art. 405 kc. Przy tym taki zwrot następuje w oparciu o reguły teorii dwóch kondykcji. Do której odwołuje się uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021r., III CZP 6/21, mająca moc zasady prawnej. Dlatego to , co świadczył powód [ a suma ta , odpowiadając kwocie pieniężnego roszczenia głównego , wynika także dokumentu zaświadczenia strony pozwanej- dodatek redakcyjny S.A. ] , podlega zwrotowi na jego rzecz. Wobec tego , zdaniem Sądu I instancji , uzasadnionym było zasądzenie na rzecz powoda żądanej pozwem kwoty z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi: - od kwoty 164 470,92 zł od dnia 4 marca 2020 roku do dnia zapłaty, zważywszy na uprzednie - przed wniesieniem pozwu - wezwanie przez O. O. (1) strony przeciwnej do zapłaty.; - od kwoty 80 355,64 zł od dnia 3 sierpnia 2022 roku do dnia zapłaty, zgodnie z art. 481 § 1 i § 2 k.c. , tj. od dnia następnego po dniu doręczenia stronie pozwanej pisma z dnia 23 kwietnia 2022 r. , zawierającego rozszerzenie powództwa. Doręczenie takie nastąpiło w dniu 2 sierpnia 2022 roku; - od kwoty 38 866,98 zł od dnia 16 marca 2023 r. do dnia zapłaty zgodnie z art. 481 § 1 i § 2 k.c. , tj. od dnia następnego po dniu doręczenia stronie pozwanej pisma z dnia 16 grudnia 2022 r. rozszerzającego ponownie żądanie. To doręczenie nastąpiło w dniu 15 marca 2022r. Podstawą orzeczenia o kosztach procesu była norma art. 98 §1 i 3 kpc i wynikająca z niej zasada odpowiedzialności za wynik sprawy. Sąd Okręgowy szczegółowo wskazał jakie elementy składowe złożyły się na sumę , którą z tego tytułu , na rzecz O. O. (1) , został obciążony przerywający bank . Porażka procesowa spowodowała że po myśli art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych , strona pozwana została zobowiązana także do pokrycia w całości wydatków związanych z postępowaniem, wyłożonych tymczasowo ze środków Skarbu Państwa / wydatki te były związane z przeprowadzonym w postępowaniu dowodem z opinii biegłego z zakresu bankowości i finansów [ dodatek redakcyjny S.A. ]. Apelację od tego orzeczenia złożyła tylko strona pozwana , obejmując jej zakresem punkty 1, 2 i 4 jego sentencji. We wniosku środka odwoławczego (...) S.A. domagał się w pierwszej kolejności oddalenia powództwa w całości oraz obciążenia O. O. (1) na rzecz skarżącego kosztami procesu i postępowania apelacyjnego. Jako wniosek ewentualny sformułował żądanie uchylenia orzeczenia Sądu I instancji i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania [ skarżący pomylił przy tym Sąd – wskazując Sąd Okręgowy w Warszawie - uwaga S.A. ]. Apelacja została oparta na zarzutach: - naruszenia prawa procesowego , w sposób mający dla treści rozstrzygnięcia istotne znaczenie , a to : a/ art. 321 §1 kpc w zw. z art. 193§2 1 i 3 kpc w z zw. z ar 130 2 kpc i art. 25 a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych wobec nieuzasadnionego przyjęcia przez Sąd , że w sprawie doszło do skutecznego rozszerzenia żądań pozwu / w zakresie roszczenia pieniężnego - dodatek redakcyjny S.A] mimo że powód nie wniósł właściwych od nich opłat sądowych , b/ art. 479 13 kpc w zw. z art. 365§1 i 366 kpc , jako konsekwencji nieuzasadnionej kwalifikacji przez Sąd I instancji wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - do którego odwołał się w motywach wyroku , jako orzeczenia o rozszerzonej prawomocności , mającego tzw. znaczenie prejudycjalne. c/ art.235 2 §1 pkt 2 w zw. z art. 245 kpc i 227 kpc w zw. z art. 243 kpc wobec pominięcia jako dowodu transkrypcji zeznań świadka M. D. mimo , iż jego relacja miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia o roszczeniach powoda , d/ art. 233§1 kpc , poprzez oparcie ustaleń faktycznych na zeznaniu powoda przesłuchanego w charakterze strony mimo , iż były one sprzeczne z treścią dokumentów zgromadzonych w sprawie a z których wynika , że bank dopełnił wobec niego wszystkich koniecznych obowiązków informacyjnych , co wyklucza uznanie kwestionowanych przezeń postanowień za niedozwolone i w konsekwencji ustalenie nieważności umowy kredytowej w całości oraz nadanie świadczeniom spełnionym przez kredytobiorcę w jej wyniku , cechy świadczeń nienależnych i wobec tego podlegających zwrotowi , e/ art.232 kpc w zw. z art.6 kc wobec nieuzasadnionego przyjęcia , iż to strona skarżąca miała dowodzić tego ,iż w sposób prawidłowy powód został poinformowany o ryzyku kursowym , f/ art. 327 1 §1 pkt 1 kpc jako następstwa wadliwej konstrukcji uzasadnienia zaskarżonego wyroku , w którym Sąd I instancji nie odniósł się ocennie do szeregu dowodów zgłoszonych przez apelującego , chociaż ich treść miała doniosłe znaczenie dla rozstrzygnięcia. - naruszenia prawa materialnego poprzez nieprawidłowe zastosowanie lub niepoprawne niezastosowanie : 1/ art. 189 kc , jako następstwa niezasadnego uznania przez Sąd I instancji , iż powód ma interes prawny w dochodzonym w sprawie ustaleniu , 2/ art.56 kc w zw. z art. 4 i 5 ust.2 ustawy z 29 lipca 2011r o zmianie ustawy prawo bankowe , poprzez nieuzasadnione pominięcie, przy ocenie roszczeń powoda , uregulowań tego aktu prawnego w zakresie metodologii określania kursów walutowych, 3/ art. 385 1 §1, 2 i 3 kc w zw. z art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 1 Dyrektywy nr 93/13/ EWG , wobec nieuzasadnionego przyjęcia ,iż postanowienia te mają charakter niedozwolony, a wobec tego upada cała umowa mimo , że nawet przy przyjęciu , iż wskazane przez powoda postanowienia maja charakter niedozwolony , w pozostałym zakresie może ona wiązać strony . W bardzo podobny sposób bank motywował pozostałe zarzuty materialne, zbudowane na tezie o nieprawidłowym zastosowaniu przez Sąd Okręgowy normy art. 385 1 §1 lub §2 w powiązaniu ze wskazywanymi przez stronę pozwaną normami kodeksu cywilnego . Sąd II instancji nie będzie ich bliżej przytaczał, właśnie z uwagi na zbieżność argumentacyjną motywów tych zarzutów. 4/ art. 405 kc i 410 §1 i §2 kc , wobec wyrażenia nieuzasadnionej oceny , zgodnie z którą świadczenia spełnione przez O. O. (1) ,w wykonaniu umowy, miała charakter nienależny [ w warunkach , gdy umowa stanowiąca ich podstawę nie może być uznawana za nieważną , wobec braku cech abuzywności postanowień kwestionowanych przez kredytobiorcę , 5/ art. 481§ 2 kc w zw. z art. 455 kc jako następstwa niepoprawnego oznaczenia przez Sąd I instancji początkowego terminu płatności odsetek ustawowych za opóźnienie od świadczenia w kwocie 164 470, 92 zł od dnia 4 marca 2020r w warunkach , gdy dopiero na rozprawie w dniu 4 listopada 2021r powód złożył oświadczenie o tym , iż nie jest zainteresowany w utrzymaniu umowy kredytowej w mocy z datą wsteczną oraz , iż jest świadomy jego następstw, w zakresie wzajemnych rozliczeń pomiędzy stronami. Z tym zarzutem związany został ściśle zarzut naruszenia art. 405 kc i 410 §1 i 2 kc oraz art. 481 §2 i 455kc jako konsekwencji zasądzenia w zaskarżonym wyroku odsetek ustawowych od kwoty 38 866, 98 zł od dnia 16 marca 2023r., podczas gdy powód dochodził, w ramach tej sumy cząstkowej , sumy kwoty o dwa tysiące niższej [ 36 866, 98 zł ] Powołując art. 380 kpc . strona skarżąca domagała się przeprowadzenia oceny decyzji procesowej Sądu I instancji o nie uwzględnieniu wniosku o przeprowadzenie dowodu z transkrypcji zeznań świadka M. D. , a w wyniku tej kontroli , przeprowadzenia tego dowodu w postępowaniu odwoławczym Odpowiadając na apelację O. O. (1) domagał się jej oddalenia , jako pozbawionej uzasadnionych podstaw oraz obciążenia strony przeciwnej kosztami postępowania apelacyjnego wraz z odsetkami . Sprzeciwił się także uwzględnieniu wniosku banku o przeprowadzenie na odwoławczym etapie postępowania dowodu z zeznań wskazanego wyżej świadka , podnosząc jego nieprzydatność dla ustaleń doniosłych dla rozstrzygnięcia . W piśmie procesowym z dnia 2 czerwca 2025r strona pozwana złożyła oświadczenie o cofnięciu apelacji w zakresie , w którym zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy zasądził kwotę przekraczającą sumę 1 309, 48 zł , którą powód zapłacił bankowi , w ramach umowy kredytowej objętej sporem z tytułu składek na ubezpieczenie./ por k. 415 akt / W pozostałym zakresie środek odwoławczy został przez stronę pozwaną podtrzymany. Na rozprawie apelacyjnej w dniu 16 września 2025r - wobec wątpliwości co do zakresu aktu cofnięcia środka odwoławczego , na pytanie przewodniczącego , pełnomocnik (...) S.A. wskazał , iż apelacja jest podtrzymywana tylko w odniesieniu do rozstrzygnięcia Sądu I instancji zawartego w punkcie 2 sentencji wyroku , o ile w zasądzono nim na rzecz powoda – w ramach dochodzonego roszczenia pieniężnego kwotę 1309, 48 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od tej sumy , począwszy od dnia 4 marca 2020r do dnia zapłaty. Pełnomocnik strony pozwanej wskazał precyzując jego zakres , iż bank cofa apelację także w zakresie rozstrzygnięć zawartych w punktach 3 i 4 sentencji wyroku Sądu Okręgowego z dnia 13 lipca 2023r. . W pozostałym zakresie środek odwoławczy był nadal podtrzymywany . / por. zapis dźwiękowy rozprawy apelacyjnej z dnia 16 września 2025r minuty 11-24, zapis skrócony k. 429 akt /. Wobec cofnięcia apelacji, Sąd Apelacyjny rozważył : Na podstawie art. 391 §2 kpc cofnięcie apelacji jest aktem dyspozycji przedmiotem środka odwoławczego , wiążącym dla Sądu Odwoławczego , w tym znaczeniu , iż prowadzi do umorzenia postępowania apelacyjnego , w zakresie tym aktem objętym i to niezależnie od stanowiska strony przeciwnej w odniesieniu do niego. Rodzi on też obowiązek przyjmowania , że w graniach cofnięcia , prowadzącego do uprawomocnienia się w tych granicach zaskarżonego uprzednio wyroku Sadu niższej instancji , iż w zakresie rozliczenia kosztów postępowania strona cofająca jest traktowana jako podmiot przerywający spór stron na jego odwoławczym etapie. Podsumowując następstwa cofnięcia apelacji przez stronę pozwaną wskazać w pierwszej kolejności należy , że w jego granicach postępowanie apelacyjne uległo umorzeniu , na podstawie wskazanego wyżej przepisu prawa procesowego / pkt II sentencji uzasadnianego wyroku Sądu Apelacyjnego / Akt dyspozycji przez pozwany bank przedmiotem postępowania wywołanego jego apelacją ma jeszcze dwa następstwa. Pierwszym jest to , iż poza granicami oceny apelacyjnej Sądu II instancji pozostało rozstrzygniecie Sądu Okręgowego , którym ustalił nieważność umowy kredytowej z dnia 3 sierpnia 2005r. Wobec tego , poza ta oceną pozostać muszą te wszystkie zarzuty apelacyjne strony pozwanej , tak procesowe i dotyczące ustaleń oraz materialne, w oparciu o które bank kwestionował niedozwolony charakter postanowień umowy zakwestionowanych w stanowisku procesowym O. O. (1) . Drugim natomiast to , że Sąd Odwoławczy , w ranach oceny apelacji banku obowiązany jest przyjmować , iż umowa kredytowa jest wobec takiej kwalifikacji tych postanowień jest nieważna i przez prymat tej jej cechy , ocenić zasadność apelacji ale tylko w zakresie ostatecznie poddanym pod osąd na odwoławczym etapie sporu stron . Nieco inaczej kwestię tę ujmując, przedmiotem tej oceny pozostaje , zważywszy na zarzuty apelacyjne odnoszące się tylko do kwalifikacji świadczenia pieniężnego dochodzonego przez powoda jako nienależnego i tylko w odniesieniu do kwoty 1309, 48 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, z tytułu zapłaconych przez powoda składek na ubezpieczenie nieruchomości , w ramach realizacji umowy kredytowej , to czy Sąd niższej instancji poprawnie w tym zakresie orzekł o obowiązku zwrotu przez bank [ także ] tej kwoty na rzecz byłego kredytobiorcy . Przed przejściem do oceny apelacji strony pozwanej w tak oznaczonym ostatecznie zakresie, dostrzec należy , że wyrok Sądu I instancji w punkcie 2 lit.c sentencji, obarczony jest omyłką rachunkową mająca charakter oczywisty , którą Sad Apelacyjny sprostował z urzędu na podstawie art. 350 §3 kpc . Należy zwrócić bowiem uwagę , że o ile dokona się zsumowania kwot cząstkowych od których w tym punkcie zostały naliczone odsetki ustawowe za opóźnienie [a.+b.+c.] zamkną się one kwotą 283 693,54 zł , która jest o 2 000 złotych wyższa aniżeli kwota świadczenia głównego zasądzonego na rzecz powoda w punkcie 2 sentencji kontrolowanego instancyjnie wyroku. Co więcej i przede wszystkim, przyjęcie , iż w punkcie 2 lit.c . wyroku wskazana tam suma cząstkowa 38 866, 98 zł jest określona prawidłowo [ a nie zawiera wskazanej omyłki ] kolidowałoby z żądaniem pieniężnym dochodzonym ostatecznie w sprawie przez O. O. (1) , skoro w piśmie procesowym z dnia 16 grudnia 2022r , ostatecznie określającym jego granice ilościowe/ por. k. 274 akt / , były kredytobiorca domagał się właśnie sumy głównej 281 693, 54 zł a kwoty cząstkowe od których , według żądania, należne mu były odsetki ustawowe za opóźnienie obejmowały właśnie m.in. sumę [nie jak przyjął to Sąd niższej instancji w punkcie 2 lit. c 38 866, 98 zł ] ale 36 866, 98 zł. Z tych powodów uznając iż w tym zakresie wyrok z dnia 13 lipca 2023r zawiera oczywistą omyłkę rachunkową , Sąd II instancji dokonał sprostowania tej jego części, na podstawie powołanego wyżej przepisu prawa procesowego [ pkt I sentencji motywowanego orzeczenia]. Przechodząc do oceny apelacji strony pozwanej [ w granicach wcześniej oznaczonych ], Sąd Apelacyjny uznaje , iż jest ona nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Przy przyjęciu , iż prawomocne jest orzeczenie Sądu Okręgowego , w częściach w ramach których ustalił , iż umowa kredytowa jest nieważna z powodu abuzywności , opisanych wyżej jej postanowień i zasądził , jako podlegające zwrotowi na rzecz powoda - kwalifikując je jako nienależne- świadczenia , które O. O. (1) spełnił w jej realizacji na rzecz banku, przedmiotem oceny Sądu Apelacyjnego pozostało jedynie to , czy do tego świadczenia należy zaliczyć także dochodzoną pozwem kwotę 1309, 48 zł , którą powód zapłacił na poczet składek na ubezpieczenie nieruchomości [ lokalowej ]. Przyjmując za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji , Sąd Odwoławczy wskazuje , iż ustaleń tych [ których w tym zakresie strona pozwana nie negowała ] wynika , że kwota ta także została przez powoda zapłacona a fakt ten wynika z zaświadczenia , które bank wystawił w dniu 20 lipca 2020r /k. 56-59 akt / Stanowisko strony skarżącej, negujące traktowanie tej kwoty jako elementu składowego kwoty podlegającej zwrotowi na rzecz byłego kredytodawcy , opiera się na tezie , że składki te zostały przekazane ubezpieczycielowi i nie stanowiły one korzyści jakie odniosła strona pozwana a ściślej jej poprzednik prawny , w relacji umownej z powodem. Ta argumentacja nie jest trafna z tego powodu , że niewątpliwie świadczenie to [także] obciążyło powoda jako kredytodawcę na podstawie nieważnej umowy Miało ono charakter dodatkowej opłaty związanej z faktem zawarcia umowy kredytowej z 3 sierpnia 2005r. To, w jaki sposób poprzednik prawny strony pozwanej zadysponował nią , pozostaje dla obowiązku zwrotu , jako spełnionej w wykonaniu umowy , której zawarcie było warunkowane m. in. tym obowiązkiem powoda , dla oceny tej części jego roszczenia zwrotnego , prawnie irrelewantne. Już tyko dla porządku należy dodać , iż ta część tego świadczenia R. O. od strony przeciwnej jest mu należna wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 sierpnia 2022r, do dnia zapłaty , zawierając się w jego kwocie cząstkowej 80 355, 64 zł i mieszcząc się w jej granicach , skoro jak wynika z treści motywów pisma procesowego powoda z dnia 23 kwietnia 2022r- rozszerzającego po raz pierwszy żądanie pieniężne oraz [pośrednio] z zaświadczenia banku z dnia 29 lipca 2020r. , w tym piśmie po raz pierwszy powód oznaczył tę należność jako element składowy roszczenia zwrotnego . / por. 244 akt / Pismo to zostało doręczone stronie przeciwnej w dniu 2 sierpnia 2022r zatem od dnia następnego bank pozostawał w opóźnieniu w jej zwrocie /por. k. 254 akt /. Stąd nie ma racji apelujący także gdy twierdzi w środku odwoławczym , że Sąd I instancji popełnił błąd zasadzając ją z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, począwszy od dnia 4 marca 2020r Z podanych powodów w uznaniu apelacji za nieuzasadnioną Sąd Apelacyjny orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 385 kpc / punkt III sentencji uzasadnianego wyroku/. Rozstrzygając o kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Odwoławczy zastosował art. 98 §1 i 3 oraz w zw. z art. 391§1 kpc i wynikającą z tego przepisu , dla wzajemnego rozliczenia stron z tego tytułu, zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy. Kwota należna wygrywającemu także ten etap sporu stron powodowi , od przerywającej strony pozwanej , odpowiada wynagrodzeniu zastępującego O. O. (1) adwokata , ustalonemu na podstawie § 2 pkt 7 w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 [ DzU z 2015 poz. 1800 ]. Kwota kosztów została przyznana wraz z odsetkami o których Sąd Odwoławczy był obowiązany orzec z urzędu , po myśli art. 98 §1 1 kpc . w zw. z art. 391 §1 kpc . / pkt IV sentencji uzasadnianego wyroku/. SSA Grzegorz KrężołekNie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę