Orzeczenie · 2020-09-23

I ACA 888/19

Sąd
Sąd Apelacyjny w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2020-09-23
SAOSCywilneprawo rzeczoweWysokaapelacyjny
darowiznanieważność umowybłądpodstępprawo rodzinnemałżeństwonieruchomośćapelacjakoszty procesu

Powód P. K. wniósł o ustalenie nieważności umowy darowizny nieruchomości zawartej z żoną M. K., twierdząc, że został podstępnie wprowadzony w błąd co do jej woli kontynuowania małżeństwa. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że powód dokonał darowizny dobrowolnie, chcąc ratować małżeństwo i zabezpieczyć rodzinę. Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację powoda, zmieniając wyrok i ustalając nieważność umowy darowizny. Sąd Apelacyjny uznał, że pozwana od początku listopada 2018 r. nie ukrywała woli rozwiązania małżeństwa i nawiązała romans, co zostało zatajone przed powodem. Zapewnienia pozwanej o chęci ratowania związku i darowizny w zamian za kontynuację małżeństwa zostały uznane za podstępne wprowadzenie w błąd. Sąd Apelacyjny podkreślił, że powód działał pod wpływem błędu co do motywacji, a jego oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych zostało złożone w terminie. W konsekwencji zmieniono wyrok i zasądzono od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów procesu oraz kosztów postępowania odwoławczego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących błędu i podstępu w kontekście umów cywilnych, zwłaszcza w sprawach rodzinnych i majątkowych między małżonkami. Znaczenie oceny dowodów w sprawach o ustalenie nieważności czynności prawnych.

Ograniczenia stosowania

Specyfika stanu faktycznego, dotycząca relacji małżeńskich i darowizny nieruchomości.

Zagadnienia prawne (3)

Czy umowa darowizny nieruchomości zawarta przez małżonków, gdy jeden z nich działa pod wpływem błędu co do woli kontynuowania związku małżeńskiego wywołanego podstępnie przez drugiego małżonka, jest nieważna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowa darowizny jest nieważna, jeśli została zawarta pod wpływem błędu wywołanego podstępnie przez drugą stronę, a błąd ten dotyczy motywacji do zawarcia umowy.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że pozwana podstępnie wprowadziła powoda w błąd co do swojej woli kontynuowania małżeństwa, ukrywając zamiar rozstania i nawiązując romans. Powód, działając pod wpływem tego błędu, zawarł umowę darowizny. Złożenie oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych w terminie spełniło przesłanki do stwierdzenia nieważności czynności prawnej.

Czy sąd powinien uwzględnić zeznania świadków, które pośrednio obrazują przebieg komunikacji między skonfliktowanymi małżonkami?

Odpowiedź sądu

Tak, w sprawach dotyczących komunikacji małżonków, która często odbywa się w warunkach intymności, należy uwzględniać dowody pośrednio obrazujące jej przebieg, w tym zeznania świadków.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy niezasadnie uznał dowody w postaci zeznań świadków za nieprzydatne. Wskazał, że całokształt zebranego materiału dowodowego wymaga uwzględnienia indywidualnych okoliczności sprawy, a zeznania świadków mogą pośrednio obrazować przebieg komunikacji małżonków.

Czy zarzuty przemocy domowej podnoszone przez jedną ze stron w kontekście konfliktu małżeńskiego i postępowania rozwodowego mogą być uznane za wiarygodne, jeśli brak jest spójnych dowodów i postępowanie karne zostało umorzone?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli brak jest spójnych dowodów, zeznania są sprzeczne z innymi materiałami dowodowymi, a postępowanie karne zostało umorzone z braku podstaw, zarzuty przemocy domowej nie mogą być uznane za wiarygodne.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny szczegółowo analizuje zarzuty przemocy domowej podnoszone przez pozwaną, wskazując na ich niewiarygodność ze względu na sprzeczności w zeznaniach, umorzenie postępowania karnego, a także dowody wskazujące na instrumentalne wykorzystywanie tych zarzutów w celu uzyskania korzyści materialnych lub procesowych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uwzględnienie apelacji i zmiana wyroku
Strona wygrywająca
P. K.

Strony

NazwaTypRola
P. K.osoba_fizycznapowód
M. K.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (16)

Główne

k.c. art. 86 § 1

Kodeks cywilny

Podstępne wprowadzenie w błąd innej osoby w celu skłonienia jej do złożenia oświadczenia woli o określonej treści, które odniosło skutek.

k.c. art. 84 § 1

Kodeks cywilny

Skutki prawne błędu.

k.c. art. 84 § 2

Kodeks cywilny

Błąd wywołany podstępnie.

k.c. art. 88 § 1

Kodeks cywilny

Termin do uchylenia się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu lub groźby.

k.c. art. 88 § 2

Kodeks cywilny

Oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli.

Pomocnicze

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

Wykładnia oświadczeń woli.

k.c. art. 82

Kodeks cywilny

Nieważność oświadczenia woli złożonego w stanie wyłączającym świadome lub swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli.

k.c. art. 58 § 1

Kodeks cywilny

Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy.

k.c. art. 58 § 2

Kodeks cywilny

Nieważność czynności prawnej sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zakaz nadużywania prawa podmiotowego.

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Bezpodstawne wzbogacenie.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zmiana zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie o kosztach w postępowaniu apelacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwana podstępnie wprowadziła powoda w błąd co do swojej woli kontynuowania małżeństwa. • Powód działał pod wpływem błędu wywołanego podstępnie przez pozwaną. • Oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych zostało złożone w terminie. • Sąd Okręgowy błędnie ocenił materiał dowodowy, pomijając zeznania świadków i inne dowody wskazujące na podstęp pozwanej.

Odrzucone argumenty

Powód dokonał darowizny dobrowolnie, chcąc ratować małżeństwo i zabezpieczyć rodzinę. • Zarzuty przemocy domowej podnoszone przez pozwaną były niewiarygodne. • Darowizna była wyrazem swobodnej decyzji powoda, a nie skutkiem błędu czy podstępu.

Godne uwagi sformułowania

podstępne wprowadzenie w błąd • błąd co do motywacji • nie ukrywała woli rozwiązania związku małżeńskiego • niezasadnie uznał te dowody za nieprzydatne • komunikacja skonfliktowanych małżonków jest o tyle specyficzna, że odbywa się najczęściej w warunkach intymności • instrumentalne wykorzystanie zarzutów o przemocy

Skład orzekający

Jadwiga Chojnowska

przewodniczący

Elżbieta Borowska

sędzia

Krzysztof Chojnowski

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących błędu i podstępu w kontekście umów cywilnych, zwłaszcza w sprawach rodzinnych i majątkowych między małżonkami. Znaczenie oceny dowodów w sprawach o ustalenie nieważności czynności prawnych."

Ograniczenia: Specyfika stanu faktycznego, dotycząca relacji małżeńskich i darowizny nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy dramatycznej sytuacji rodzinnej, zdrady małżeńskiej i walki o majątek, co czyni ją interesującą dla szerokiego grona odbiorców. Pokazuje, jak złożone relacje mogą prowadzić do sporów prawnych.

Zdrada, podstęp i darowizna: jak sąd rozstrzygnął spór o nieruchomość między małżonkami?

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 9367 PLN

zwrot kosztów instancji odwoławczej: 8000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst