Orzeczenie · 2023-10-26

I ACa 880/22

Sąd
Sąd Apelacyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2023-10-26
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaapelacyjny
nieruchomościhipotekaumowa sprzedażyczyn niedozwolonywprowadzenie w błądodpowiedzialność solidarnakoszty postępowania

Powód K. P. wniósł pozew o zapłatę 262 704,08 zł wraz z odsetkami od pozwanych: (...) Bank S.A., D. J. (1), B. J. (1) oraz B. K. (1). Roszczenie wynikało z zakupu nieruchomości lokalowej, która mimo zapłaty ceny przez powoda, nadal była obciążona hipotekami. Powód zarzucił sprzedającym poświadczenie nieprawdy i podstępne działanie na jego szkodę, a bankowi wprowadzenie w błąd. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanych D. J. (1), B. J. (1) i B. K. (1) solidarnie kwotę 208 000 zł z odsetkami, oddalając powództwo wobec banku. Pozwana B. K. (1) wniosła apelację, kwestionując ustalenia faktyczne i ocenę dowodów przez sąd pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny sprostował błędne oznaczenie pozwanej w zaskarżonym wyroku i oddalił apelację. Ustalono, że pozwana B. K. (1) miała wiedzę o zajęciu rachunku bankowego, na który powód miał wpłacić część ceny, a mimo to złożyła oświadczenie o braku egzekucji. Sąd Apelacyjny uznał, że zachowanie B. K. (1) stanowiło czyn niedozwolony w rozumieniu art. 415 KC, gdyż świadomie wykorzystała niewiedzę powoda, doprowadzając do powstania w jego majątku szkody w postaci wymagalnego zadłużenia wobec banku. Sąd Apelacyjny zasądził od B. K. (1) koszty postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Odpowiedzialność deliktowa za zaniechanie informowania o istotnych okolicznościach transakcji, nawet przy braku bezpośredniego stosunku umownego, w kontekście zasad współżycia społecznego.

Ograniczenia stosowania

Konkretne okoliczności sprawy, świadomość stron i zasady współżycia społecznego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pozwana B. K. ponosi odpowiedzialność deliktową wobec powoda za wprowadzenie go w błąd co do stanu prawnego nieruchomości, mimo braku bezpośredniego stosunku umownego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pozwana B. K. ponosi odpowiedzialność deliktową wobec powoda.

Uzasadnienie

Pozwana B. K. miała pełną świadomość celu transakcji i niewiedzy powoda co do zajęcia rachunku bankowego. Świadomie przemilczając istotne okoliczności i wykorzystując niewiedzę powoda, uzyskała korzyść majątkową kosztem jego majątku, doprowadzając do powstania szkody w postaci wymagalnego zadłużenia.

Czy oświadczenie sprzedających w umowie sprzedaży o braku prowadzenia egzekucji przeciwko nim dotyczyło tylko egzekucji skierowanej przeciwko przedmiotowi sprzedaży, czy ogólnie wszystkich postępowań egzekucyjnych?

Odpowiedź sądu

Oświadczenie dotyczyło braku egzekucji skierowanej przeciwko przedmiotowi sprzedaży, co było zgodne z prawdą, jednakże pozwana B. K. miała wiedzę o egzekucji z rachunków bankowych.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny sprostował, że oświadczenie w umowie sprzedaży nie zapewniało, że nie toczą się żadne postępowania egzekucyjne, a jedynie, że nie toczy się egzekucja skierowana przeciwko przedmiotowi sprzedaży. Niemniej jednak, pozwana B. K. miała pełną wiedzę o zajęciu rachunku bankowego na jej rzecz.

Czy pozwana B. K. miała obowiązek poinformowania powoda o zajęciu rachunku bankowego, na który miała zostać wpłacona część ceny sprzedaży?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stosując się do zasad współżycia społecznego, pozwana powinna była uprzedzić powoda o tym, że zamierzony cel transakcji nie zostanie osiągnięty, a wpłacona należność zostanie przekazana na zaspokojenie jej wierzytelności, a nie na spłatę kredytu bankowego.

Uzasadnienie

Pozwana miała świadomość, że wpłacona kwota nie posłuży spłacie kredytu bankowego, a zostanie przekazana na jej rzecz, co oznaczało, że hipoteka bankowa nie zostanie wykreślona. Przemilczenie tej okoliczności było sprzeczne z zasadami uczciwego i lojalnego postępowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji i sprostowanie wyroku
Strona wygrywająca
powód K. P.

Strony

NazwaTypRola
K. P.osoba_fizycznapowód
(...) Bank (...) S.A.spółkapozwany
D. J. (1)osoba_fizycznapozwany
B. J. (1)osoba_fizycznapozwana
B. K. (1)osoba_fizycznapozwana

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Ogólna podstawa odpowiedzialności z tytułu czynów niedozwolonych, oparta na zasadzie winy, wyrządzeniu szkody majątkowej i naruszeniu zasad postępowania.

Pomocnicze

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Ogólna podstawa odpowiedzialności kontraktowej, wynikającej z ważnej i skutecznej czynności prawnej.

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

Podstawa dla roszczeń z tzw. świadczenia nienależnego.

k.p.c. art. 350 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do sprostowania oznaczenia pozwanej w wyroku.

k.p.c. art. 98 § § 1, 1 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzeczenia przez sąd apelacyjny.

k.c. art. 361 § § 2

Kodeks cywilny

Definicja szkody majątkowej jako straty lub zwiększenia pasywów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwana B. K. miała wiedzę o zajęciu rachunku bankowego i świadomie nie poinformowała o tym powoda, co doprowadziło do powstania szkody. • Zachowanie pozwanej B. K. było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i uczciwego obrotu.

Odrzucone argumenty

Brak obecności pozwanej B. K. przy zawieraniu umowy przedwstępnej i sprzedaży. • Oświadczenie sprzedających o braku egzekucji dotyczyło tylko przedmiotu sprzedaży. • Decyzja pozwanej B. K. o zgodzie na wykreślenie hipoteki za 50 000 zł była logiczna z uwagi na wartość nieruchomości i wysokość zadłużenia.

Godne uwagi sformułowania

świadome wykorzystanie błędu czy nieświadomości innej osoby co do istotnych okoliczności faktycznych w celu uzyskania dla siebie korzyści majątkowej kosztem majątku tej osoby. • przemilczając świadomie istotne w sprawie okoliczności i wykorzystując niewiedzę o nich po stronie powoda, pozwana jego kosztem stała się w praktyce jedynym faktycznym beneficjentem podejmowanych przez strony czynności związanych z umową sprzedaży lokalu.

Skład orzekający

Bogdan Wysocki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Odpowiedzialność deliktowa za zaniechanie informowania o istotnych okolicznościach transakcji, nawet przy braku bezpośredniego stosunku umownego, w kontekście zasad współżycia społecznego."

Ograniczenia: Konkretne okoliczności sprawy, świadomość stron i zasady współżycia społecznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak świadome zatajenie informacji przez jedną ze stron transakcji może prowadzić do odpowiedzialności deliktowej, nawet jeśli nie była ona bezpośrednim sprzedawcą. Podkreśla znaczenie zasad współżycia społecznego w obrocie prawnym.

Czy milczenie może kosztować ponad 200 tys. zł? Sąd Apelacyjny rozstrzyga o odpowiedzialności za zatajenie prawdy w transakcji nieruchomościowej.

Dane finansowe

WPS: 262 704,08 PLN

zapłata: 208 000 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 8100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst