I ACA 880/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka E. Ś. wniosła pozew o zapłatę 121.200 zł tytułem rozliczenia nakładów na nieruchomość, która stała się własnością pozwanego M. Ś. (1). Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 25 lipca 2016 r. zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 28.792 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku, oddalając powództwo w pozostałej części. Sąd Okręgowy orzekł również o kosztach procesu i nieuiszczonych kosztach sądowych. Powódka wniosła apelację, zaskarżając wyrok w części dotyczącej daty początkowej odsetek oraz w części dotyczącej kosztów. Sąd Apelacyjny w Białymstoku uznał apelację za zasadną w przeważającej części. Zmienił zaskarżony wyrok w punkcie I a) o tyle, że zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 28 listopada 2013 r., uznając, że pozwany popadł w opóźnienie w terminie 7 dni od doręczenia mu odpisu pozwu. Zmienił również wyrok w punkcie IV a) w zakresie kosztów sądowych, nakazując ściągnąć od powódki kwotę 2.000 zł i odstępując od obciążania jej pozostałymi kosztami sądowymi ze względu na jej trudną sytuację materialną. Apelację oddalono w pozostałej części, a o kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na rzecz powódki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie daty początkowej odsetek w sprawach o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia, zwłaszcza gdy wysokość świadczenia ustalana jest na podstawie art. 322 k.p.c. oraz stosowanie art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, w tym rozliczeń majątkowych po ustaniu związku nieformalnego/małżeństwa oraz trudnej sytuacji materialnej powódki.
Zagadnienia prawne (3)
Od kiedy należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w przypadku zasądzenia świadczenia na podstawie art. 322 k.p.c. w sprawie o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki ustawowe za opóźnienie należą się od daty, w której pozwany popadł w opóźnienie, co w tym przypadku ustalono na dzień 28 listopada 2013 r. (7 dni od doręczenia pozwu), a nie od daty uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że długotrwałość postępowania nie może obciążać powódki, a ustalenie wysokości świadczenia na podstawie art. 322 k.p.c. nie wyklucza zasądzenia odsetek od daty wymagalności roszczenia, którą w tym przypadku było doręczenie pozwu.
Czy w okolicznościach sprawy zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, uzasadniający odstąpienie od obciążania powódki nieuiszczonymi kosztami sądowymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w sprawie zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, uzasadniający odstąpienie od obciążania powódki nieuiszczonymi kosztami sądowymi w większości.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uwzględnił trudną sytuację materialną powódki, która samodzielnie utrzymuje dwie studiujące córki, w tym jedną z kosztownym leczeniem, mimo stosunkowo wysokich dochodów, i nakazał ściągnąć od niej jedynie 2.000 zł kosztów sądowych.
Czy w sprawie o zwrot nakładów na nieruchomość, w której powódka wygrała sprawę w 24%, a pozwany w 76%, należy zastosować zasadę wzajemnego rozdzielenia kosztów procesu?
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy zastosował zasadę wzajemnego rozdzielenia kosztów procesu, co było prawidłowe.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oddalił apelację powódki w tej części, wskazując, że Sąd Okręgowy nie naruszył art. 102 k.p.c., ponieważ pozwany został obciążony zwrotem części kosztów procesu na rzecz powódki (868,08 zł), a powódka nie została obciążona kosztami w sposób rażący.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. Ś. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. Ś. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. Ś. | osoba_fizyczna | pozwana |
| H. D. | osoba_fizyczna | pozwana |
| R. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
| E. L. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Roszczenie o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia jest bezterminowe, a termin jego wykonania określa art. 455 k.c.
k.p.c. art. 322
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może zasądzić świadczenie w określonej przez siebie wysokości, jeżeli po przeprowadzeniu postępowania sąd jest zdania, że dokładne ustalenie wysokości żądania jest niemożliwe lub utrudnione.
u.k.s.s.c. art. 113 § ust. 4
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Pomocnicze
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Dłużnik ma spełnić świadczenie niezwłocznie po wezwaniu go do tego przez wierzyciela. Wezwaniem może być doręczenie odpisu pozwu zawierającego skonkretyzowane żądanie.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 363 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie art. 363 § 2 k.c. (stosowanego per analogiam do bezpodstawnego wzbogacenia) nie może usprawiedliwiać ograniczenia praw poszkodowanego.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 363 § 2 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie daty uprawomocnienia się wyroku jako daty początkowej odsetek. • Naruszenie art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych poprzez nieuwzględnienie szczególnego wypadku uzasadniającego odstąpienie od obciążania powódki kosztami sądowymi.
Odrzucone argumenty
Zasądzenie odsetek od daty uprawomocnienia się wyroku. • Obciążenie powódki nieuiszczonymi kosztami sądowymi w kwocie 6.578,26 zł. • Rozstrzygnięcie o kosztach procesu według zasady wzajemnego ich rozdzielenia.
Godne uwagi sformułowania
Odsetki należą się za samo opóźnienie, choćby wierzyciel nie poniósł żadnej szkody i choćby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. • Nienależne świadczenie w rozmiarze, w jakim jego zwrot należy się zubożonemu w dniu, w którym bezpodstawnie wzbogacony ma je zapłacić, powinno być oprocentowane od tego dnia. • Okoliczność, że wysokość zgłoszonego żądania podlega weryfikacji w toku procesu, nie zmienia faktu, że chodzi o weryfikację roszczenia wymagalnego już w dacie zgłoszenia, a nie dopiero w dacie ostatecznego sprecyzowania kwoty i przedstawienia dowodów. • Jego postawa polegająca na negowaniu roszczeń powódki, choć była procesowo uprawniona, nie zasługiwała na ochronę wyrażającą się w odstąpieniu od zasady, którą jest obowiązek zapłaty odsetek za opóźnienie od świadczenia, które jej się należało. • Obecnie funkcja odszkodowawcza odsetek przeważa nad ich funkcją waloryzacyjną.
Skład orzekający
Magdalena Pankowiec
przewodniczący-sprawozdawca
Bogusław Dobrowolski
sędzia
Bogusław Suter
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie daty początkowej odsetek w sprawach o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia, zwłaszcza gdy wysokość świadczenia ustalana jest na podstawie art. 322 k.p.c. oraz stosowanie art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, w tym rozliczeń majątkowych po ustaniu związku nieformalnego/małżeństwa oraz trudnej sytuacji materialnej powódki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd drugiej instancji może skorygować rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji w kwestii odsetek i kosztów, podkreślając znaczenie daty wymagalności roszczenia i indywidualnej sytuacji strony.
“Od kiedy należą się odsetki? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy dłużnik wpada w opóźnienie.”
Dane finansowe
WPS: 121 200 PLN
zwrot nakładów: 28 792 PLN
zwrot kosztów instancji odwoławczej: 4100 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.