I ACa 872/14

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2015-02-13
SAOSCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaŚredniaapelacyjny
zdolność sądowabrak legitymacji procesowejodrzucenie pozwuweterynariazwierzętanieruchomośćodpowiedzialność administracyjnapostępowanie cywilne

Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego i odrzucił pozew z powodu braku zdolności sądowej pozwanego.

Powódka domagała się odszkodowania od Powiatowego Lekarza Weterynarii za rzekome zaniedbania skutkujące niemożnością korzystania z nieruchomości. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając brak wykazania bezprawności działania pozwanego, szkody i związku przyczynowego. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację, z urzędu stwierdził nieważność postępowania z powodu braku zdolności sądowej pozwanego (Powiatowego Lekarza Weterynarii), co skutkowało uchyleniem wyroku i odrzuceniem pozwu.

Powódka D. N. wniosła pozew o zapłatę 80.000 zł odszkodowania przeciwko Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii w L., twierdząc, że jego bierność w związku z decyzją Wójta Gminy C. o odebraniu 10 psów z jej nieruchomości doprowadziła do sytuacji zagrażającej życiu i uniemożliwiającej korzystanie z posesji. Sąd Okręgowy w Częstochowie oddalił powództwo, uznając, że powódka nie udowodniła bezprawności działania pozwanego, poniesionej szkody ani adekwatnego związku przyczynowego. Powódka złożyła apelację, domagając się uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny, działając z urzędu w granicach zaskarżenia, stwierdził nieważność postępowania na podstawie art. 379 pkt 2 k.p.c., ponieważ Powiatowy Lekarz Weterynarii nie posiada zdolności sądowej ani osobowości prawnej. W związku z tym, na mocy art. 386 § 3 k.p.c. w zw. z art. 378 § 1 k.p.c. i art. 379 pkt 2 k.p.c., Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił pozew, jednocześnie wskazując, że powódka może ponownie wytoczyć powództwo przeciwko prawidłowo oznaczonemu pozwanemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Powiatowy Lekarz Weterynarii nie posiada zdolności sądowej ani osobowości prawnej.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wskazał, że Powiatowy Lekarz Weterynarii jest organem Inspekcji Weterynaryjnej, nie posiada osobowości prawnej ani zdolności do samodzielnego występowania w procesie cywilnym, co wynika z przepisów ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej oraz ustawy o działach administracji rządowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i odrzucenie pozwu

Strony

NazwaTypRola
D. N.osoba_fizycznapowódka
Powiatowy Lekarz Weterynarii w L.instytucjapozwany

Przepisy (15)

Główne

k.p.c. art. 379 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania zachodzi jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej.

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pozew podlega odrzuceniu, jeżeli pozew wniesiono przeciwko osobie nieposiadającej zdolności sądowej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji, jednakże w granicach zaskarżenia bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.

k.p.c. art. 64

Kodeks postępowania cywilnego

Zdolność sądową posiada każda osoba fizyczna i prawna, a także jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną.

k.c. art. 33

Kodeks cywilny

Osobami prawnymi są Skarb Państwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną.

u.I.W. art. 5 § ust.1

Ustawa o Inspekcji Weterynaryjnej

Powiatowy lekarz weterynarii jest kierownikiem powiatowej inspekcji weterynaryjnej, która wchodzi w skład niezespolonej administracji rządowej.

u.d.a.r. art. 22 § ust.3

Ustawa o działach administracji rządowej

Inspekcja Weterynaryjna podlega Ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa.

u.I.W. art. 9

Ustawa o Inspekcji Weterynaryjnej

Określa warunki, jakie należy spełnić, aby zostać powiatowym lekarzem weterynarii.

u.I.W. art. 8 § ust.3

Ustawa o Inspekcji Weterynaryjnej

Powiatowy lekarz weterynarii podlega wojewódzkiemu lekarzowi weterynarii.

u.I.W. art. 11 § ust.2

Ustawa o Inspekcji Weterynaryjnej

Powiatowy lekarz weterynarii wykonuje zadania przy pomocy powiatowego inspektoratu weterynarii, którego jest kierownikiem.

u.I.W. art. 12 § ust.2

Ustawa o Inspekcji Weterynaryjnej

Powiatowy inspektorat weterynarii jest państwową jednostką budżetową.

k.p.c. art. 70

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uzupełniania braków formalnych pisma.

k.p.c. art. 71

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy skutków nieuzupełnienia braków formalnych pisma.

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności deliktowej.

k.p.c. art. 386 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji uchyla zaskarżony wyrok i odrzuca pozew lub umarza postępowanie, jeżeli stwierdzi nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powiatowy Lekarz Weterynarii nie posiada zdolności sądowej ani osobowości prawnej.

Odrzucone argumenty

Argumenty powódki dotyczące zaniedbań pozwanego i szkody.

Godne uwagi sformułowania

oznaczenie przez powódkę pozwanego jako jednostki nieposiadającej zdolności sądowej, stosownie do art.199§1 pkt 3 k.p.c. skutkować winno było odrzuceniem pozwu. w sytuacji bowiem, w której pozew wniesiono przeciwko jednostce nie posiadającej zdolności sądowej, w świetle art. 70 i 71 k.p.c. nie jest możliwe usunięcie tego braku w żaden sposób, w konsekwencji czego w takim przypadku pozew należy odrzucić bez wzywania o jego uzupełnienie

Skład orzekający

Ewa Tkocz

przewodniczący

Joanna Kurpierz

sędzia

Artur Żymełka

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że podmioty bez zdolności sądowej nie mogą być stronami w postępowaniu cywilnym i konieczność odrzucenia pozwu w takich przypadkach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zdolności sądowej konkretnego organu administracji, ale zasada jest ogólna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą zdolności sądowej, która jest kluczowa dla praktyki prawniczej, choć stan faktyczny jest mniej istotny.

Pozew odrzucony! Kluczowy błąd formalny, który kosztował powódkę szansę na odszkodowanie.

Dane finansowe

WPS: 80 000 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACa 872/14 POSTANOWIENIE Dnia 13 lutego 2015 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie : Przewodniczący: SSA Ewa Tkocz Sędziowie: SA Joanna Kurpierz SO del. Artur Żymełka (spr.) Protokolant: Magdalena Bezak po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2015 r. w Katowicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa D. N. przeciwko Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii w L. o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 28 marca 2014 r. sygn. akt I C 293/13 p o s t a n a w i a : uchylić zaskarżony wyrok i odrzucić pozew. Sygn. akt I ACa 872/14 UZASADNIENIE Powódka D. N. wniosła pozew przeciwko Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii w L. o zapłatę kwoty 80.000 zł z tytułu odszkodowania za to, że pozwany nie zrobił nic w związku z decyzją Wójta Gminy C. z dnia 23 września 2011 r., na mocy której z nieruchomości powódki położonej w miejscowości Z. zabrane zostało 10 psów należących do powódki, co zdaniem powódki doprowadziło do rozmnożenia dzikiej zwierzy. Powódka stwierdziła, że to brak działań prawnych i organizacyjnych ze strony pozwanego doprowadził do tego, że nie może od 2-óch lat korzystać z tej nieruchomości, ponieważ przebywanie na jej terenie grozi śmiercią. Oddalając powództwo Sąd Okręgowy w Częstochowie ustalił, że w dniu 23 września 2011 r. przeprowadzono kontrolę warunków przetrzymywania przez powódkę psów w miejscowości Z. przy ul. (...) . W toku czynności kontrolnych stwierdzono utrzymywanie psów w tragicznych warunkach. Siedem psów przebywało w ciasnych kojcach, które nie były sprzątane, bez dostępu do wody. Cztery psy były zamknięte w pomieszczeniach bez okien i dostępu światła. Po wypuszczeniu okazywały objawy ślepoty. Powyższe okoliczności stały się podstawą do wydania przez Wójta Gminy C. decyzji nr (...) z dnia 23 września 2011 r., na mocy której powódce odebrano psy i umieszczono w schronisku prowadzonym przez Fundację (...) . W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd pierwszej instancji stwierdził, że powódka nie wykazała w świetle art.415 k.c. zasadności dochodzonego roszczenia, ponieważ nie udowodniła, aby pozwany zachowywał się w sposób bezprawny, aby powódka poniosła szkodę oraz, by pomiędzy zachowaniem pozwanego a deklarowaną przez powódkę szkodą zachodził adekwatny związek przyczynowy. Apelację od tego wyroku wniosła powódka domagając się uchylenia wyroku i jego przekazania do ponownego rozpoznania, zarzucając że udowodniła wszystkie okoliczności, które uzasadniały uwzględnienie jej powództwa. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.378§1 k.p.c. sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji, jednakże w granicach zaskarżenia bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Stosownie do art.379 pkt 2 k.p.c. nieważność postępowania zachodzi jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej. W myśl art.64 k.p.c. zdolność sądową, tj. zdolność występowania w procesie jako strona posiada każda osoba fizyczna i prawna. Zdolność sądową mają także jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym jednakże ustawa przyznaje zdolność prawną. Zgodnie z art.33 k.c. osobami prawnymi są Skarb Państwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną. Powódka w rozpoznawanej sprawie nie pozwała imiennie Powiatowego Lekarza Weterynarii w L. jako osoby fizycznej – tym bardziej, że w czasie kiedy powódce odbierano psy funkcję tę pełniła inna osoba niż obecnie - ale jako jednostkę organizacyjną odpowiedzialną za zapewnienie bezpieczeństwa przed dzikimi zwierzętami. Zgodnie z art.5 ust.1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.U.2010.112.744 j.t.) powiatowy lekarz weterynarii, jako kierownik powiatowej inspekcji weterynaryjnej wchodzącej w skład niezespolonej administracji rządowej jest jedynie jednym z organów Inspekcji Weterynaryjnej, która z kolei stosownie do art.1 i art.22 ust.3 ustawy z 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz.U.2013.743 j.t.) podlega Ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa. Ustawa o Inspekcji Weterynaryjnej w art.9 wskazuje jakie warunki należy spełnić, aby zostać powiatowym lekarzem weterynarii oraz statuuje, że powiatowy lekarz weterynarii podlega wojewódzkiemu lekarzowi weterynarii ( art.8 ust.3 ), a swoje zadania wykonuje przy pomocy powiatowego inspektoratu weterynarii, którego jest kierownikiem ( art.11 ust.2 ), a który to inspektorat jest państwową jednostką budżetową ( art.12 ust.2 ). Żaden z przepisów nie przyznaje Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii osobowości prawnej. Nie jest on zatem osobą prawną. Nie ma również przepisu, który przyznawałby Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii zdolność sądową, tj. zdolność do samodzielnego występowania jako strona w postępowaniu cywilnym. Z tych przyczyn oznaczenie przez powódkę pozwanego jako jednostki nieposiadającej zdolności sądowej, stosownie do art.199§1 pkt 3 k.p.c. skutkować winno było odrzuceniem pozwu. W sytuacji bowiem, w której pozew wniesiono przeciwko jednostce nie posiadającej zdolności sądowej, w świetle art. 70 i 71 k.p.c. nie jest możliwe usunięcie tego braku w żaden sposób, w konsekwencji czego w takim przypadku pozew należy odrzucić bez wzywania o jego uzupełnienie ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2009 r., II CSK 681/08, LEX nr 519307; postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 10 września 2013 r., I ACz 942/13, LEX nr 1363382 ). Z wyżej wskazanych przyczyn Sąd Apelacyjny na podstawie art.386§3 k.p.c. w zw. z art.378§1 k.p.c. i w zw. z art.379 pkt 2 k.p.c. uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji i pozew odrzucił, co nie pozbawia powódki prawa ponownego wytoczenia powództwa przeciwko prawidłowo oznaczonemu pozwanemu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI