I ACA 867/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa J. S. przeciwko S. S. (1) i W. S. o zapłatę kwoty 180.840 zł, stanowiącej 30% wartości mieszkania, które pierwotnie należało do pozwanego, a następnie zostało darowane jego matce. Powódka argumentowała, że jej rodzice sfinansowali znaczną część zakupu mieszkania (spłata kredytu w wysokości 31.476,31 zł) oraz jego remont (7.512,31 zł), oczekując, że córka stanie się współwłaścicielką. Sąd Okręgowy, po przeprowadzeniu postępowania, zasądził od pozwanej W. S. na rzecz J. S. kwotę 31.476,31 zł z odsetkami, uznając to za zwrot bezpodstawnego wzbogacenia, a w pozostałym zakresie powództwo oddalił. Sąd pierwszej instancji oddalił również powództwo przeciwko S. S. (1). Zarówno powódka, jak i pozwana W. S. wniosły apelacje. Powódka domagała się uwzględnienia powództwa w całości, kwestionując pominięcie dowodów dotyczących remontu i waloryzacji roszczenia. Pozwana kwestionowała ustalenia faktyczne dotyczące porozumienia między rodzicami, zarzucała naruszenie przepisów procesowych i materialnych, w tym art. 405 kc i 411 kc. Sąd Apelacyjny oddalił obie apelacje, podzielając ustalenia i rozważania prawne Sądu Okręgowego. Sąd odwoławczy uznał, że dowody przedstawione przez powódkę dotyczące remontu i części spłaty kredytu (1.400 zł) były niewiarygodne. Podkreślono, że nie zaszły przesłanki do waloryzacji świadczenia na podstawie art. 358[1] § 3 kc, gdyż nie nastąpiła istotna zmiana siły nabywczej pieniądza. Sąd Apelacyjny uznał, że ustalenia Sądu Okręgowego co do porozumienia między rodzicami stron były prawidłowe i zgodne z logiką oraz doświadczeniem życiowym, a wpłaty rodziców powódki stanowiły realizację tego porozumienia, a nie opłatę za korzystanie z lokalu. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko, że doszło do bezpodstawnego wzbogacenia po stronie S. S. (1), a następnie W. S. jako następcy prawnego. Sąd Apelacyjny oddalił apelacje na podstawie art. 385 k.p.c. i zniósł wzajemnie koszty postępowania odwoławczego na podstawie art. 100 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu w kontekście nakładów na nieruchomość, zasady waloryzacji świadczeń pieniężnych, ocena dowodów w sprawach cywilnych.
Sprawa opiera się na specyficznych ustaleniach faktycznych dotyczących porozumienia między rodzinami i wpłat na kredyt. Brak istotnych zmian w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wpłaty rodziców powódki na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na zakup mieszkania, które formalnie należało do pozwanego i jego matki, stanowią podstawę do żądania zwrotu części wartości nieruchomości od obecnego właściciela na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w części odpowiadającej udokumentowanym wpłatom na spłatę kredytu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rodzice powódki dokonali wpłat na spłatę kredytu, które nie były opłatą za korzystanie z lokalu, a stanowiły realizację porozumienia z rodzicami pozwanego o przyszłym współwłasności mieszkania dla powódki. Ponieważ do współwłasności nie doszło, a mieszkanie zostało darowane matce pozwanego, powstało bezpodstawne wzbogacenie po stronie obecnej właścicielki.
Czy możliwe jest waloryzowanie kwoty zasądzonej z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, uwzględniając wzrost wartości nieruchomości od momentu dokonania wpłat?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie zaszły przesłanki z art. 358[1] § 3 kc dotyczące istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że wzrost cen nieruchomości, nawet znaczący, nie jest równoznaczny z istotną zmianą siły nabywczej pieniądza w rozumieniu art. 358[1] § 3 kc. Ponadto, do zobowiązań już wykonanych (spłata kredytu) przepisy o waloryzacji nie mają zastosowania, chyba że spełnione są szczególne warunki.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i zastosował przepisy prawa procesowego i materialnego?
Odpowiedź sądu
Tak, z wyjątkiem drobnych nieścisłości w uzasadnieniu dotyczących oceny dowodów.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego i zastosował właściwe przepisy prawa materialnego. Zarzuty naruszenia art. 233 kpc i innych przepisów procesowych zostały w większości uznane za niezasadne. Uchybienie w zakresie oceny dowodów nie było na tyle poważne, by wpłynąć na wynik sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| S. S. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| W. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa do żądania zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 451
Kodeks cywilny
Zastosowanie do sytuacji, gdy dłużnik spłaca dług, który nie jest jego własnym zobowiązaniem, ale w porozumieniu z innymi.
k.c. art. 358[1] § § 3
Kodeks cywilny
Możliwość waloryzacji świadczenia pieniężnego w przypadku istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza.
Pomocnicze
k.c. art. 407
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność następcy prawnego za bezpodstawne wzbogacenie.
k.c. art. 409
Kodeks cywilny
Wyłączenie obowiązku zwrotu, gdy wzbogacony zużył korzyść lub utracił ją w sposób nieuzasadniony.
k.c. art. 509
Kodeks cywilny
Przelew wierzytelności.
k.p.c. art. 194
Kodeks postępowania cywilnego
Wezwanie do udziału w sprawie.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi uzasadnienia wyroku.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada słuszności w orzekaniu o kosztach.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do waloryzacji roszczenia z uwagi na brak istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza. • Niewiarygodność dowodów powódki dotyczących remontu i części spłaty kredytu. • Prawidłowość ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji co do porozumienia między rodzicami stron. • Brak podstaw do uznania wpłat za opłatę za korzystanie z lokalu.
Odrzucone argumenty
Żądanie waloryzacji roszczenia z uwagi na wzrost wartości nieruchomości. • Naruszenie przepisów procesowych (art. 233 kpc, 328 kpc) przez sąd pierwszej instancji. • Brak podstaw do zasądzenia kwoty ponad udokumentowane wpłaty na spłatę kredytu. • Argumentacja o charakterze opłaty za korzystanie z lokalu.
Godne uwagi sformułowania
rodzice konkubentów zawarli porozumienie, że matka pozwanego W. S. wpłaci gotówką 60 tys., a na resztę weźmie kredyt, który miał być spłacany przez rodziców powódki. • matka pozwanego traktowała te pieniądze jako zapłatę przez powódkę za korzystanie z lokalu. • Sąd Okręgowy ustalił też, iż kwota ta nie podlega waloryzacji i nie można co do niej zastosować przepisu art. 358 § 3 kc, ponieważ po powstaniu zobowiązania nie doszło do istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza. • Sąd Apelacyjny uznał, iż wobec wyraźnego zaprzeczenia przez pozwanych zarówno zasadzie jak i wysokości dochodzonego roszczenia, to na powódce spoczywał ciężar wykazania, że faktycznie jej rodzice ponieśli wydatki rzędu 1.400 zł na kredyt i 7.500 zł na remont mieszkania. • To oczywiste, że w normalnej rodzinie rodzice chcą pomóc swoim dzieciom, wchodzącym w dorosłe życie i jak mogą, tak ułatwiają im start w dorosłe życie. • Ponieważ jednak pomimo dokonania wpłat na korzyść właściciela mieszkania nigdy nie doszło do przepisania nawet ułamkowej części prawa własności na powódkę, należało uznać, co prawidłowo uczynił Sąd Okręgowy, że doszło do bezpodstawnego wzbogacenia po stronie S. S. (1), a po dokonaniu darowizny, owa korzyść przeszła na W. S.
Skład orzekający
Lidia Sularzycka
przewodniczący
Maciej Dobrzyński
sędzia
Anna Strączyńska
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu w kontekście nakładów na nieruchomość, zasady waloryzacji świadczeń pieniężnych, ocena dowodów w sprawach cywilnych."
Ograniczenia: Sprawa opiera się na specyficznych ustaleniach faktycznych dotyczących porozumienia między rodzinami i wpłat na kredyt. Brak istotnych zmian w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność relacji rodzinnych i finansowych w kontekście zakupu nieruchomości, a także trudności dowodowe w sprawach o zwrot nakładów.
“Rodzice sfinansowali mieszkanie, ale córka odzyskała tylko część pieniędzy – co poszło nie tak?”
Dane finansowe
WPS: 180 840 PLN
zwrot części wartości mieszkania (bezpodstawne wzbogacenie): 31 476,31 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.