I ACA 848/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód F. K. wniósł pozew o ustalenie jego członkostwa w Stowarzyszeniu ROD i prawa do działki nr (...) w Rodzinnym Ogrodzie Działkowym (...) w J., którą faktycznie użytkował od 1970 roku, a która po jego konflikcie z zarządem i przeniesieniu prawa użytkowania na zięcia, a następnie po rozwodzie córki, została formalnie przydzielona jego córce B. N. Powód nadal faktycznie użytkował działkę, hodował kury i utrudniał córce jej zagospodarowanie. Stowarzyszenie ROD odmówiło mu przyjęcia w poczet członków i przydzielenia działki, wskazując, że działka jest już użytkowana przez innego członka. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając brak interesu prawnego powoda w ustaleniu stosunku prawnego, ponieważ przysługuje mu powództwo o wydanie działki. Sąd Apelacyjny, oddalając apelację powoda, przyjął ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, ale skorygował argumentację dotyczącą interesu prawnego. Stwierdził, że powództwo o wydanie byłoby skierowane przeciwko córce, nie rozwiązując problemu z pozwanym stowarzyszeniem, a powództwo o ukształtowanie prawa lub podważające uchwałę o odmowie przyjęcia w poczet członków wymagałoby wyczerpania postępowania wewnątrzorganizacyjnego, czego powód nie uczynił. Ponadto, sąd wskazał na brak przepisu, który mógłby stanowić podstawę do ustalenia stosunku prawnego wskazanego przez powoda, a sama okoliczność faktyczna wieloletniego użytkowania działki nie rodzi po stronie powoda uprawnienia do jej uregulowania w określony sposób, zwłaszcza że działka ma innego użytkownika.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie przesłanek interesu prawnego w powództwie o ustalenie stosunku prawnego, wymogu wyczerpania postępowania wewnątrzorganizacyjnego w sprawach dotyczących ROD, a także interpretacji przepisów ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Rodzinnymi Ogrodami Działkowymi i przepisami tej ustawy. Interpretacja interesu prawnego może być stosowana analogicznie w innych sprawach, ale z uwzględnieniem specyfiki danego stosunku prawnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powód ma interes prawny w ustaleniu jego członkostwa w Stowarzyszeniu ROD i prawa do użytkowania działki, którą faktycznie użytkuje, ale która została formalnie przydzielona innej osobie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie ma interesu prawnego w ustaleniu członkostwa i prawa do działki, ponieważ przysługuje mu inna forma ochrony prawnej, np. powództwo o wydanie działki, a ponadto brak jest przepisu prawa stanowiącego podstawę do ustalenia takiego stosunku prawnego.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji uznał, że powództwo o wydanie jest właściwą drogą ochrony, a Sąd Apelacyjny stwierdził brak przepisu prawa, który mógłby stanowić podstawę do ustalenia stosunku prawnego wskazanego przez powoda, a sama okoliczność faktyczna użytkowania działki nie rodzi uprawnienia do jej uregulowania w określony sposób.
Czy powód wyczerpał postępowanie wewnątrzorganizacyjne przed skierowaniem sprawy na drogę sądową w zakresie odmowy przyjęcia w poczet członków Stowarzyszenia ROD?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie wyczerpał postępowania wewnątrzorganizacyjnego, co stanowiło przesłankę do oddalenia powództwa.
Uzasadnienie
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych (zarówno poprzednia, jak i obecna) wymaga wyczerpania postępowania wewnątrzorganizacyjnego przed dochodzeniem praw na drodze sądowej. Powód miał wiedzę o uchwale odmawiającej mu członkostwa, ale nie wykazał, aby podjął dalsze kroki w ramach procedury odwoławczej wewnątrz organizacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| F. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Stowarzyszenie ROD (...) w J. | instytucja | pozwany |
| (...) Związek (...) w K. | instytucja | pierwotny pozwany |
| B. N. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania (córka powoda) |
| M. N. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania (zięć powoda) |
Przepisy (15)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Interes prawny jest przesłanką materialnoprawną powództwa o ustalenie.
u.r.o.d. art. 31 § ust. 2
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Zasady przydziału działek w rodzinnych ogrodach działkowych określa statut.
u.r.o.d. art. 32
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
W sprawach nabycia i utraty członkostwa w PZD oraz nabycia lub utraty użytkowania działki w rodzinnym ogrodzie działkowym zainteresowany może – po wyczerpaniu postępowania wewnątrzorganizacyjnego – dochodzić swoich praw na drodze sądowej.
u.r.o.d. art. 50 § ust. 1
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Wymóg wcześniejszego wyczerpania postępowania wewnątrzorganizacyjnego przed dochodzeniem praw na drodze sądowej (obecnie obowiązująca ustawa).
Statut (...) Związku (...) z dnia 6.04.2006 r. z późn. zm. art. § 3
Członek zwyczajny (...) to osoba fizyczna, będąca użytkownikiem działki w ROD.
Statut (...) Związku (...) z dnia 6.04.2006 r. z późn. zm. art. § 4
Osoba ubiegająca się o członkostwo składa pisemne oświadczenie woli w postaci deklaracji członkowskiej.
Statut (...) Związku (...) z dnia 6.04.2006 r. z późn. zm. art. § 5
Przyjęcie w poczet członków następuje na mocy uchwały zarządu ROD.
Statut (...) Związku (...) z dnia 6.04.2006 r. z późn. zm. art. § 10
Członkostwo w (...) wygasa w razie nieużytkowania lub niezagospodarowania działki w ROD w ciągu 9 miesięcy od jej przydzielenia.
Regulamin ROD z dnia 7.04.2004 r. art. § 15
Odmowa nadania członkostwa i przydzielenia działki następuje w formie uchwały zarządu z uzasadnieniem i pouczeniem o prawie i terminie odwołania.
Regulamin ROD z dnia 7.04.2004 r. art. § 16
Współmałżonek członka (...) może ubiegać się o nadanie członkostwa i przydział działki użytkowanej przez współmałżonka.
Regulamin ROD z dnia 7.04.2004 r. art. § 17
Zmiana użytkownika działki może nastąpić w przypadku rozwiązania małżeństwa przez rozwód i skreślenia z listy członków (...).
Regulamin ROD z dnia 7.04.2004 r. art. § 18
Rezygnacja z członkostwa i prawa użytkowania działki przez jednego z rozwiedzionych małżonków powoduje pozostawienie w dalszym użytkowaniu działki drugiemu z rozwiedzionych małżonków, jeżeli jest członkiem (...). Jeżeli rozwiedziony małżonek nie jest członkiem (...), a jego były współmałżonek zrzeknie się członkostwa Związku i prawa użytkowania działki, to zarząd wzywa go do złożenia deklaracji członkowskiej; po jej złożeniu Zarząd nadaje członkostwo (...) i prawo użytkowania działki.
Pomocnicze
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację jako niezasadną.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego powoda w ustaleniu członkostwa i prawa do działki. • Istnienie innej drogi ochrony prawnej (powództwo o wydanie). • Brak przepisu prawa stanowiącego podstawę do ustalenia żądanego stosunku prawnego. • Niewyczerpanie przez powoda postępowania wewnątrzorganizacyjnego.
Odrzucone argumenty
Powód powinien zostać członkiem stowarzyszenia i otrzymać działkę, ponieważ ją użytkuje. • Kwestionowanie oceny dowodów przez Sąd pierwszej instancji. • Domaganie się przesłuchania dodatkowych świadków.
Godne uwagi sformułowania
Powód nie ma interesu prawnego w ustaleniu stosunku członkostwa i związanego z nim prawa do użytkowania działki, gdyż przysługuje mu uprawnienie do poszukiwania ochrony przykładowo w drodze powództwa o wydanie działki. • Stan niepewności mogłoby natomiast usunąć powództwo o ukształtowanie prawa, czy też podważające uchwałę o odmowie przyjęcia powoda w poczet członków, po uprzednim wyczerpaniu postępowania wewnątrzorganizacyjnego. • Powód niewątpliwie tego postępowania nie wyczerpał. • Niezależnie od powyższych uwag należy podnieść, iż brak jest przepisu, który mógłby stanowić podstawę ustalenia stosunku prawnego wskazanego przez powoda. • Okoliczność faktyczna w postaci wieloletniego użytkowania ogrodu działkowego nie rodzi po stronie powoda uprawnienia do uregulowania tego stanu faktycznego w określony sposób.
Skład orzekający
Ewa Jastrzębska
przewodniczący
Anna Bohdziewicz
sprawozdawca
Aneta Pieczyrak-Pisulińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie przesłanek interesu prawnego w powództwie o ustalenie stosunku prawnego, wymogu wyczerpania postępowania wewnątrzorganizacyjnego w sprawach dotyczących ROD, a także interpretacji przepisów ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Rodzinnymi Ogrodami Działkowymi i przepisami tej ustawy. Interpretacja interesu prawnego może być stosowana analogicznie w innych sprawach, ale z uwzględnieniem specyfiki danego stosunku prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konflikt pokoleniowy i problemy z interpretacją prawa własności/użytkowania w kontekście ogrodów działkowych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie rzeczowym i administracyjnym, a także dla osób związanych z ROD.
“Czy wieloletnie użytkowanie działki ROD gwarantuje prawo do niej? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.