Orzeczenie · 2013-01-16

I ACa 842/12

Sąd
Sąd Apelacyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2013-01-16
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokaapelacyjny
sąd polubownyarbitrażklauzula arbitrażowareprezentacja spółkikshaneks do umowynieważność umowyskarga o uchylenie wyroku

Skarżąca spółka wniosła o uchylenie wyroku sądu polubownego, twierdząc, że zapis na sąd polubowny zawarty w umowie pożyczki z 2005 roku był nieważny z powodu naruszenia zasad reprezentacji spółki (art. 210 ksh). Pozwany argumentował, że aneks do umowy z 2008 roku, mimo że pozwany nie był już członkiem zarządu, stanowił zawarcie nowej umowy obejmującej zapis na sąd polubowny. Sąd Okręgowy oddalił skargę, uznając zapis za ważny, co potwierdził Sąd Apelacyjny. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że aneks z 2008 roku stanowił zawarcie nowej umowy pożyczki, która włączając postanowienia poprzedniej umowy, skutecznie odnowiła zapis na sąd polubowny. Sąd Apelacyjny szczegółowo analizował przepisy dotyczące formy zapisu na sąd polubowny (art. 1162 kpc), wskazując, że nawet odwołanie się do dokumentu niepodpisanego przez strony może być skuteczne, jeśli jest to jasno wyrażone w pisemnej umowie. Podkreślono, że wcześniejsze odrzucenie pozwu przez sąd powszechny z powodu zapisu na sąd polubowny stanowiło przesądzenie o jego ważności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących formy zapisu na sąd polubowny, w szczególności art. 1162 § 2 kpc, oraz kwestii ważności zapisu arbitrażowego w kontekście zmian umownych i wad prawnych pierwotnej umowy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wadliwością reprezentacji przy zawieraniu umowy i późniejszym aneksem. Interpretacja przepisów kpc może ewoluować.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zapis na sąd polubowny zawarty w umowie, która została następnie zmieniona aneksem, jest ważny, jeśli pierwotna umowa zawierała wadę prawną dotyczącą reprezentacji spółki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zapis na sąd polubowny jest ważny, jeśli aneks do umowy skutecznie odnowił zobowiązanie i włączył postanowienia pierwotnej umowy, nawet jeśli pierwotna umowa była dotknięta nieważnością z powodu wadliwej reprezentacji.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że aneks z 2008 roku stanowił zawarcie nowej umowy pożyczki, która włączyła postanowienia pierwotnej umowy z 2005 roku, w tym zapis na sąd polubowny. Podkreślono, że nawet jeśli pierwotna umowa była nieważna z powodu naruszenia art. 210 ksh, aneks, podpisany w sytuacji prawidłowej reprezentacji, skutecznie odnowił zobowiązanie i zapis arbitrażowy. Dodatkowo, sąd powołał się na art. 1162 § 2 kpc, który dopuszcza ważność zapisu na sąd polubowny nawet przez odwołanie się do dokumentu niepodpisanego, jeśli jest to jasno wyrażone w pisemnej umowie.

Czy odwołanie się w aneksie do umowy do postanowień pierwotnej, nieważnej umowy, w tym zapisu na sąd polubowny, jest skuteczne w świetle przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odwołanie się w aneksie do postanowień pierwotnej umowy, nawet jeśli była ona nieważna, może być skuteczne, jeśli aneks stanowi nową umowę i jasno włącza te postanowienia, zgodnie z art. 1162 § 2 kpc.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że art. 1162 § 2 kpc pozwala na uznanie zapisu na sąd polubowny za ważny, gdy umowa odwołuje się do dokumentu zawierającego takie postanowienie, nawet jeśli ten dokument nie jest podpisany przez strony, pod warunkiem, że odwołanie jest jasne i stanowi część pisemnej umowy. W tej sprawie aneks z 2008 roku, który stanowił nową umowę, przez postanowienie o pozostawieniu pozostałych postanowień umowy bez zmian, skutecznie włączył zapis na sąd polubowny z pierwotnej umowy.

Czy wcześniejsze odrzucenie pozwu przez sąd powszechny z powodu zapisu na sąd polubowny przesądza o ważności tego zapisu w kontekście późniejszej skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, prawomocne odrzucenie pozwu przez sąd powszechny z powodu zapisu na sąd polubowny, jeśli nie zostało zaskarżone, stanowi przesądzenie o ważności i skuteczności tego zapisu.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wskazał, że prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego z 2010 roku o odrzuceniu pozwu z powodu zapisu na sąd polubowny, które nie zostało zaskarżone, potwierdziło ważność i skuteczność tego zapisu. W związku z tym, późniejsza skarga o uchylenie wyroku sądu polubownego, oparta na kwestionowaniu tej samej ważności zapisu, nie mogła zostać uwzględniona.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
J. S. (1)

Strony

NazwaTypRola
Fabryka (...) sp. z o.o. w G.spółkaskarżący
J. S. (1)osoba_fizycznapozwanego

Przepisy (10)

Główne

k.s.h. art. 210

Kodeks spółek handlowych

Określa zasady reprezentacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przy zawieraniu umów z członkiem zarządu.

k.p.c. art. 1162 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymóg formy pisemnej zapisu na sąd polubowny.

k.p.c. art. 1162 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dopuszcza ważność zapisu na sąd polubowny przez odwołanie się do dokumentu zawierającego postanowienie o poddaniu sporu rozstrzygnięciu sądu polubownego, jeśli umowa jest sporządzona na piśmie.

k.p.c. art. 1206 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego z powodu nieważności zapisu na sąd polubowny.

Pomocnicze

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

Stosowany do wykładni oświadczeń woli stron przy podpisaniu aneksu.

k.c. art. 58

Kodeks cywilny

Dotyczy nieważności czynności prawnej.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad orzekania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia sądu drugiej instancji w przedmiocie oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 245

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy domniemania z dokumentu prywatnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Aneks do umowy z 2008 roku stanowił zawarcie nowej umowy pożyczki, która włączyła postanowienia pierwotnej umowy, w tym zapis na sąd polubowny. • Zastosowanie art. 1162 § 2 kpc, który dopuszcza ważność zapisu na sąd polubowny przez odwołanie się do dokumentu niepodpisanego, jeśli jest to jasno wyrażone w pisemnej umowie. • Prawomocne odrzucenie pozwu przez sąd powszechny z powodu zapisu na sąd polubowny przesądza o jego ważności.

Odrzucone argumenty

Pierwotna umowa pożyczki z 2005 roku była nieważna z powodu naruszenia zasad reprezentacji spółki (art. 210 ksh). • Zapis na sąd polubowny zawarty w nieważnej umowie jest nieważny. • Aneks z 2008 roku nie odnosił się bezpośrednio do zapisu na sąd polubowny, a jedynie do pozostałych postanowień umowy. • Istotne elementy zapisu na sąd polubowny nie zostały sporządzone na piśmie.

Godne uwagi sformułowania

nie chodziło o sanowanie wady umowy dotkniętej nieważnością, lecz o włączenie do treści nowej umowy postanowień zawartych w dokumencie podpisanym wcześniej • nie została wykazana podstawa skargi, określona w art. 1206 § 1 pkt 1 k.p.c. • za ważnością wskazanego zapisu na sąd polubownego mogłoby przemawiać zastosowanie w tej sprawie art. 1162 § 2 in fine k.p.c. • wymagania zostały w tym zakresie złagodzone • nie jest możliwe, aby całość dokumentu inkorporującego treść czynności prawnej została zapisana w sposób technicznie zintegrowany • nie można było ponadto wymagać od stron umowy, aby podpisami złożonymi przez osoby uprawnione opatrzony został pierwotny dokument nieważnej umowy

Skład orzekający

Przemysław Kurzawa

przewodniczący

Beata Kozłowska

sędzia

Robert Obrębski

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących formy zapisu na sąd polubowny, w szczególności art. 1162 § 2 kpc, oraz kwestii ważności zapisu arbitrażowego w kontekście zmian umownych i wad prawnych pierwotnej umowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wadliwością reprezentacji przy zawieraniu umowy i późniejszym aneksem. Interpretacja przepisów kpc może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak skomplikowane mogą być kwestie związane z ważnością umów i zapisów arbitrażowych, zwłaszcza gdy pojawiają się wady prawne i późniejsze zmiany. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie umów i arbitrażu.

Nieważna umowa, ważny zapis na sąd polubowny? Jak aneks ratuje arbitraż.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst