I ACa 839/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o odszkodowanie z tytułu spadku wartości nieruchomości położonej w obszarze ograniczonego użytkowania (OOU) utworzonym dla lotniska. Powódka M. T. domagała się zasądzenia od Przedsiębiorstwa Państwowego (...) kwoty 83 364 zł tytułem odszkodowania za spadek wartości nieruchomości, argumentując, że uchwała Sejmiku Województwa (...) z 2011 r. ustanawiająca OOU spowodowała obniżenie wartości jej nieruchomości. Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem częściowym z 16 lutego 2016 r. uwzględnił powództwo w tej części, uznając, że powódka wykazała szkodę i zachowała dwuletni termin do dochodzenia roszczeń, który rozpoczął bieg od wejścia w życie uchwały (4 sierpnia 2011 r.). Sąd oparł się na opinii biegłego rzeczoznawcy, który oszacował spadek wartości nieruchomości na wskazaną kwotę. Pozwany wniósł apelację, kwestionując rzetelność opinii biegłego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (art. 233 § 1 kpc, art. 217 § 1 i 3 kpc w zw. z art. 227 kpc) oraz prawa materialnego (art. 129 Prawa ochrony środowiska w zw. z art. 361 kc, art. 481 kc w zw. z art. 455 kc i art. 363 § 2 kc). Pozwany argumentował, że nie wykazano ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości ani związku przyczynowego między uchwałą a szkodą, a także kwestionował sposób naliczania odsetek. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd Apelacyjny potwierdził prawidłowość ustaleń faktycznych i ocenę prawną Sądu Okręgowego. Uznano, że opinia biegłego była rzetelna i logiczna, a metoda wyceny (podejście porównawcze, metoda porównywania parami) była adekwatna. Sąd Apelacyjny podkreślił, że samo ustanowienie OOU, nawet poza strefami Z1 i Z2, wpływa negatywnie na postrzeganie i wartość nieruchomości, ograniczając możliwość dochodzenia zaniechania immisji. Potwierdzono, że dwuletni termin na dochodzenie roszczeń został zachowany poprzez wezwanie do zapłaty. Sąd Apelacyjny oddalił również wniosek pozwanego o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego, uznając go za spóźniony i nieuzasadniony. Rozstrzygnięcie o odsetkach również zostało utrzymane w mocy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie prawa do odszkodowania za spadek wartości nieruchomości w związku z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania, interpretacja terminu zawitego do dochodzenia roszczeń, ocena dowodu z opinii biegłego.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia OOU dla lotniska i związanych z tym ograniczeń oraz spadku wartości nieruchomości. Interpretacja terminu zawitego może mieć zastosowanie do innych aktów prawa miejscowego powodujących ograniczenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska, nawet poza strefami Z1 i Z2, powoduje spadek wartości nieruchomości i czy właściciel może żądać odszkodowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania, nawet poza strefami o najwyższym natężeniu hałasu, powoduje spadek wartości nieruchomości, ponieważ właściciel traci możliwość skutecznego dochodzenia zaniechania immisji przekraczających standardy ochrony środowiska, co stanowi szkodę podlegającą naprawieniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że samo prawne usankcjonowanie dopuszczalności immisji (hałasu) w ramach OOU ogranicza prawa właściciela i wpływa negatywnie na postrzeganie nieruchomości przez rynek, prowadząc do spadku jej wartości. Nawet jeśli nadmierny hałas istniał wcześniej, możliwość dochodzenia jego zaniechania przed ustanowieniem OOU była kluczowa.
Czy dwuletni termin do dochodzenia roszczeń z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości (art. 129 ust. 4 Prawa ochrony środowiska) jest zachowany przez skierowanie wezwania do zapłaty do podmiotu zobowiązanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skierowanie wezwania do zapłaty do podmiotu zobowiązanego, zawierającego żądanie odszkodowania, jest wystarczające do zachowania dwuletniego terminu zawitego, nawet jeśli pozew sądowy zostanie złożony później, o ile wezwanie nastąpiło w terminie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że termin zawity z art. 129 ust. 4 Prawa ochrony środowiska jest zachowany przez zgłoszenie roszczenia podmiotowi zobowiązanemu, co obejmuje także wezwanie do zapłaty. Wezwanie powódki do zapłaty, doręczone przed upływem terminu, spełniło ten wymóg.
Czy sąd drugiej instancji powinien dopuścić dowód z opinii innego biegłego lub dokumentów, jeśli strona nie powołała ich w pierwszej instancji, a jedynie jest niezadowolona z wyniku sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później. Samo niezadowolenie z wyroku nie jest wystarczającą podstawą do dopuszczenia nowych dowodów.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oddalił wniosek pozwanego o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego i dokumentów, uznając, że pozwany mógł je przedstawić w sądzie pierwszej instancji, a potrzeba ich powołania nie wynikła później. Niezadowolenie z rozstrzygnięcia nie uzasadnia dopuszczenia nowych dowodów na etapie postępowania apelacyjnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. T. | osoba_fizyczna | powódka |
| Przedsiębiorstwo Państwowe (...) w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
p.o.ś. art. 129 § 1
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Właściciel nieruchomości, której sposób korzystania został ograniczony w związku z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania, może żądać wykupienia nieruchomości lub jej części.
p.o.ś. art. 129 § 2
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Właściciel może żądać odszkodowania za poniesioną szkodę, w tym za zmniejszenie wartości nieruchomości, w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości.
p.o.ś. art. 129 § 4
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Roszczenia o wykup lub odszkodowanie można zgłosić w okresie 2 lat od dnia wejścia w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości.
Pomocnicze
p.o.ś. art. 136
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Obowiązanym do wypłaty odszkodowania lub wykupu nieruchomości jest podmiot, którego działalność spowodowała wprowadzenie ograniczeń w związku z ustanowieniem OOU.
k.c. art. 361 § 1
Kodeks cywilny
Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działań lub zaniechań, z których wynikła szkoda.
k.c. art. 363 § 2
Kodeks cywilny
Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdy przywrócenie stanu poprzedniego jest niemożliwe lub pociągałoby za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej. Wartość przedmiotu szkody określa się na podstawie cen z daty ustalenia odszkodowania.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, choćby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie "wszechstronnego rozważenia zebranego materiału".
k.p.c. art. 217 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strony są obowiązane podawać wszystkie okoliczności faktyczne i dowody na ich potwierdzenie.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiotem dowodu są fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.c. art. 278 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach, gdy do stwierdzenia faktów potrzebne są wiadomości specjalne, sąd po wysłuchaniu wniosków stron powoła biegłego lub biegłych.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeżeli jest bezzasadna.
Pr. bud.
Ustawa Prawo budowlane
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska spowodowało spadek wartości nieruchomości powódki. • Powódka dochowała dwuletniego terminu do zgłoszenia roszczeń. • Opinia biegłego rzeczoznawcy jest rzetelna i stanowi podstawę do ustalenia wysokości szkody. • Samo prawne usankcjonowanie immisji (hałasu) w ramach OOU ogranicza prawa właściciela i obniża wartość nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Opinia biegłego była nierzetelna i nieadekwatna. • Nie wykazano ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości ani związku przyczynowego między uchwałą a szkodą. • Termin zawity do dochodzenia roszczeń został naruszony. • Naliczanie odsetek od daty poprzedzającej wyrok jest niezasadne. • Należało dopuścić dowód z opinii innego biegłego lub dokumentów.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny aprobuje ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Okręgowy i przyjmuje je za własne, jak również uznaje za trafną ocenę prawną Sądu pierwszej instancji. • Skuteczne zaś postawienie zarzutu naruszenia przez sąd art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. • Ustanowienie strefy OOU jest przy tym prawnym usankcjonowaniem dopuszczalności immisji, którym właściciel nieruchomości nie będzie już mógł przeciwstawić się korzystając z praw jakie dawały mu przepisy kodeksu cywilnego w okresie przed ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania. • W odbiorze potencjalnych nabywców sam fakt ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania niweczy perspektywę zmniejszenia się oddziaływania czy nawet utrzymania immisji na dotychczasowym poziomie.
Skład orzekający
Beata Kozłowska
przewodniczący
Maciej Dobrzyński
sędzia
Emilia Szczurowska
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do odszkodowania za spadek wartości nieruchomości w związku z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania, interpretacja terminu zawitego do dochodzenia roszczeń, ocena dowodu z opinii biegłego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia OOU dla lotniska i związanych z tym ograniczeń oraz spadku wartości nieruchomości. Interpretacja terminu zawitego może mieć zastosowanie do innych aktów prawa miejscowego powodujących ograniczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy realnego problemu wpływu działalności infrastrukturalnej (lotnisko) na wartość nieruchomości i prawa właścicieli. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące ochrony środowiska i odszkodowań w takich sytuacjach.
“Czy hałas z lotniska obniżył wartość Twojej nieruchomości? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy przysługuje odszkodowanie.”
Dane finansowe
WPS: 76 000 PLN
odszkodowanie za spadek wartości nieruchomości: 83 364 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.