Orzeczenie · 2019-09-12

I ACA 831/18

Sąd
Sąd Apelacyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2019-09-12
SAOSCywilneprawo spółdzielczeŚredniaapelacyjny
spółdzielniaczłonkostwowykluczeniedostawy mlekastatutprawo spółdzielczedziałanie na szkodę

Sprawa dotyczyła uchylenia uchwały Rady Nadzorczej (...) Spółdzielni (...) w K. o wykluczeniu członka, S. M., który drastycznie zmniejszył dostawy mleka po sprzedaży części stada krów synowi. Sąd Okręgowy w Kielcach uchylił uchwałę, uznając, że powód nie naruszył statutu ani umowy w sposób uzasadniający wykluczenie, a jego działanie nie było zawinione ani na szkodę spółdzielni. Apelację od tego wyroku wniosła spółdzielnia, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 24 § 2 Prawa Spółdzielczego. Spółdzielnia argumentowała, że zmniejszenie dostaw było działaniem na szkodę spółdzielni. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację, podzielając ustalenia i wnioski Sądu Okręgowego. Sąd podkreślił, że spółdzielnia nie wykazała, aby zmniejszenie dostaw mleka przez powoda stanowiło działanie na szkodę spółdzielni w rozumieniu statutu i prawa, ani że było zawinione (umyślnie lub przez rażące niedbalstwo). Sąd zwrócił uwagę, że statut nie określał minimalnego poziomu dostaw, a powód dostarczał całe mleko pozostałe po zaspokojeniu własnych potrzeb. Nawet jeśli działanie było nielojalne, nie oznaczało automatycznie szkody. Sąd Apelacyjny wskazał również na naruszenie zasad równego traktowania i proporcjonalności sankcji, gdyż inni członkowie z mniejszymi dostawami nie byli wykluczani. W konsekwencji, apelację oddalono, a koszty postępowania apelacyjnego zasądzono od pozwanej na rzecz powoda.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek wykluczenia członka ze spółdzielni, zwłaszcza w kontekście zmniejszenia dostaw i pojęcia 'działania na szkodę'.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki spółdzielni mleczarskich i ich statutów; wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku.

Zagadnienia prawne (2)

Czy drastyczne zmniejszenie dostaw mleka przez członka spółdzielni, po sprzedaży części stada krów, stanowi działanie na szkodę spółdzielni uzasadniające wykluczenie z członkostwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo zmniejszenie dostaw mleka, bez wykazania świadomości szkodliwości i celowego działania na szkodę spółdzielni, nie stanowi podstawy do wykluczenia, zwłaszcza gdy statut nie określa minimalnego poziomu dostaw, a członek dostarcza całe pozostałe mleko.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwana spółdzielnia nie wykazała, aby zmniejszenie dostaw mleka przez powoda było działaniem na szkodę spółdzielni w rozumieniu statutu i prawa. Brak było dowodów na winę umyślną lub rażące niedbalstwo. Powód dostarczał całe pozostałe mleko, a statut nie określał minimalnych ilości dostaw. Ponadto, wykluczenie członka powinno być proporcjonalne i stosowane w ostateczności, a spółdzielnia nie wykazała konkretnej szkody.

Czy uchwała Rady Nadzorczej spółdzielni o wykluczeniu członka, która nie zawiera szczegółowych motywów rozstrzygnięcia i odwołuje się do ogólnych zarzutów, jest prawidłowa?

Odpowiedź sądu

Choć uchwała może być wadliwa formalnie (brak szczegółowych motywów), to w kontekście postępowania apelacyjnego, jeśli strony nie podniosły zarzutów procesowych dotyczących tej wady, a sąd pierwszej instancji rozstrzygnął istotę sprawy, sąd odwoławczy może kontynuować postępowanie merytoryczne.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny zauważył, że Sąd Okręgowy nie rozstrzygnął o żądaniu stwierdzenia nieważności uchwały, a jedynie o jej uchyleniu. Jednakże, żadna ze stron nie złożyła wniosku o uzupełnienie wyroku, a pozwana nie podniosła zarzutów procesowych w tym zakresie. Sąd odwoławczy, jako sąd merytoryczny, skupił się na rozstrzygnięciu o uchyleniu uchwały, uznając je za istotę sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
S. M.

Strony

NazwaTypRola
S. M.osoba_fizycznapowód
(...) Spółdzielnia (...) w K.spółkapozwana

Przepisy (8)

Główne

p.sp. art. 24 § § 2

Ustawa Prawo Spółdzielcze

Możliwość rozwiązania stosunku członkostwa przez wykluczenie istnieje tylko wówczas, gdy czyn członka jest pod względem przedmiotowym sprzeczny z postanowieniami statutu spółdzielni lub dobrymi obyczajami, a pod względem podmiotowym - zawiniony (wina umyślna lub rażące niedbalstwo).

statut art. 9 § pkt 2

Statut (...) Spółdzielni (...) w K.

Obowiązek dostarczania do spółdzielni całego mleka pozostałego po zaspokojeniu własnych potrzeb.

statut art. 21 § pkt 1 lit. b

Statut (...) Spółdzielni (...) w K.

Działanie na szkodę spółdzielni jako przyczyna wykluczenia ze Spółdzielni.

Pomocnicze

statut art. 20

Statut (...) Spółdzielni (...) w K.

Zupełne zaprzestanie dostaw przez okres dłuższy niż rok mogło skutkować pozbawieniem członkostwa.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady oceny dowodów przez sąd.

k.c. art. 554

Kodeks cywilny

Dotyczy nabycia gospodarstwa rolnego.

Konstytucja RP art. 12

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wolność zrzeszania się.

Konstytucja RP art. 20

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Swoboda działalności gospodarczej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmniejszenie dostaw mleka nie stanowiło działania na szkodę spółdzielni. • Brak dowodów na winę umyślną lub rażące niedbalstwo powoda. • Statut nie określał minimalnego poziomu dostaw. • Powód dostarczał całe mleko pozostałe po zaspokojeniu własnych potrzeb. • Wykluczenie członka powinno być proporcjonalne i stosowane w ostateczności. • Spółdzielnia nie wykazała konkretnej szkody. • Naruszenie zasad równego traktowania i proporcjonalności sankcji.

Odrzucone argumenty

Drastyczne zmniejszenie dostaw mleka było działaniem na szkodę spółdzielni. • Powód naruszył postanowienia statutu i umowy wieloletniej dostawy. • Sprzedaż części stada i użyczenie gospodarstwa synowi było obejściem obowiązku dostarczania mleka.

Godne uwagi sformułowania

Wykluczenie to jednak środek radykalny, niezwykle dotkliwy... • Zmniejszenie dostaw bez wcześniejszego uprzedzenia, to zachowanie nielojalne w stosunku do pozwanej... • Nawet jednak gdyby uznać , że powód był nielojalny względem spółdzielni to jednak nie oznacza to, że zmniejszając poziom dostaw, świadomie i celowo działał na szkodę spółdzielni. • Trzeba zaś podkreślić, że członek spółdzielni powinien być traktowany podobnie jak inni spółdzielcy i spółdzielnia nie powinna naruszać ani zasad równego traktowania ani też proporcjonalności sankcji.

Skład orzekający

Sławomir Jamróg

przewodniczący-sprawozdawca

Regina Kurek

sędzia

Izabella Dyka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wykluczenia członka ze spółdzielni, zwłaszcza w kontekście zmniejszenia dostaw i pojęcia 'działania na szkodę'."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spółdzielni mleczarskich i ich statutów; wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie zasad w statucie spółdzielni i jak sąd ocenia proporcjonalność sankcji wobec członków, nawet w przypadku nielojalnego zachowania.

Czy zmniejszenie dostaw mleka może prowadzić do wykluczenia ze spółdzielni? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

koszty postępowania apelacyjnego: 270 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst