I ACA 830/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód A. D. wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa (Prezesa Sądu Rejonowego w Ś.) i sędzi A. B. kwoty 100 000 zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia za szkodę i krzywdę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej. Powód wskazywał na bezprawne postanowienie o zabezpieczeniu w sprawie o podział majątku, zwroty pism procesowych oraz brak reakcji sądu na pomówienia. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że powód nie wykazał bezprawności działań pozwanych, braku szkody ani adekwatnego związku przyczynowego. Sąd podkreślił, że powód nie skorzystał z przysługujących mu środków prawnych do zaskarżenia postanowienia o zabezpieczeniu, a zarzuty dotyczące naruszenia dóbr osobistych przez zeznania świadków były nieuzasadnione. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda, uznając ją za bezzasadną. Sąd odwoławczy podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, że powód nie wykazał szkody ani krzywdy, a także normalnego związku przyczynowego między zarzucanymi działaniami a szkodą. Podkreślono, że zarzuty apelacji dotyczące naruszenia prawa procesowego i materialnego, w tym kwestii reprezentacji Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną oraz rozstrzygnięcia o kosztach, były niezasadne. Sąd Apelacyjny oddalił apelację i zasądził od powoda na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa koszty postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odpowiedzialności Skarbu Państwa i sędziów za działania w ramach sprawowania władzy publicznej, wymogi wykazania szkody i związku przyczynowego, znaczenie środków prawnych w postępowaniu sądowym.
Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i interpretacji przepisów w kontekście konkretnych postępowań (podział majątku, alimenty).
Zagadnienia prawne (4)
Czy sędzia i Skarb Państwa ponoszą odpowiedzialność cywilną za szkodę i krzywdę wyrządzoną postanowieniem o zabezpieczeniu w sprawie o podział majątku oraz innymi działaniami sądowymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo okazało się bezzasadne, ponieważ nie wykazał bezprawności działań, szkody ani adekwatnego związku przyczynowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód nie wykazał bezprawności postanowienia o zabezpieczeniu, ponieważ nie skorzystał z przysługujących mu środków prawnych. Zarzuty dotyczące naruszenia dóbr osobistych przez zeznania świadków uznano za nieuzasadnione. Brak było również dowodów na istnienie szkody i krzywdy oraz na adekwatny związek przyczynowy między działaniami sądu a rzekomą szkodą.
Czy sędzia ponosi odpowiedzialność deliktową na podstawie art. 415 k.c. za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu obowiązków jurysdykcyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odpowiedzialność deliktowa sędziego może wchodzić w rachubę tylko w przypadku zachowań bezprawnych i zawinionych, a w tym przypadku sędzia działał w granicach prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nietrafność orzeczenia i jego wzruszenie w toku instancji nie oznacza jeszcze winy sędziego. Sędzia w działalności jurysdykcyjnej musi poszukiwać i wybierać rozwiązania, a obciążenie go wizją odpowiedzialności cywilnoprawnej za wyrok oznaczałoby pozbawienie go niezawisłości. W tym przypadku sędzia działał w granicach prawa, a powód nie wykazał bezprawności jego działań.
Czy postanowienie o zabezpieczeniu wydane na posiedzeniu niejawnym w sprawie o podział majątku podlega doręczeniu obowiązanemu?
Odpowiedź sądu
Zarzut ten jest bezzasadny, a powód nie wykazał, jakiej konkretnej szkody doznał na skutek wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał zarzut dotyczący postanowienia o zabezpieczeniu za bezzasadny, wskazując, że powód nie podnosił takich twierdzeń przed sądem pierwszej instancji i nie wykazał, aby uchybienia te miały wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Podkreślono, że dla skuteczności apelacji konieczne jest wykazanie wpływu uchybień na treść orzeczenia.
Czy powód wykazał istnienie szkody i krzywdy oraz adekwatny związek przyczynowy między działaniami pozwanych a dochodzonym roszczeniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie wykazał istnienia szkody i krzywdy, a także normalnego związku przyczynowego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy i Apelacyjny zgodnie uznały, że powód nie sprostał ciężarowi dowodu w zakresie wykazania szkody, krzywdy oraz adekwatnego związku przyczynowego. Twierdzenia o obniżeniu wartości nieruchomości okazały się gołosłowne, a powód nie wykazał, aby jego dobra osobiste zostały naruszone.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. D. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Prezes Sądu Rejonowego w Ś. | organ_państwowy | pozwany |
| A. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa w W. | organ_państwowy | zastępstwo procesowe pozwanego |
Przepisy (37)
Główne
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Konstytucja art. 77 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
W przypadku prawomocnych orzeczeń wprowadzono kwalifikowany sposób stwierdzenia bezprawności (art. 417¹ § 2 k.c.). W odniesieniu do postanowień o zabezpieczeniu, brak możliwości uzyskania prejudykatu nie stanowi przeszkody do rozważania odpowiedzialności z art. 417¹ § 2 k.c. tylko wtedy, gdy strona skorzystała z przysługujących jej środków prawnych.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawę odpowiedzialności sędziego za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu obowiązków może stanowić odpowiedzialność ex delictu za szkodę wyrządzoną z winy własnej na skutek nienależytego wykonania obowiązków.
k.c. art. 361 § 1
Kodeks cywilny
Dla przypisania odpowiedzialności deliktowej wymagane jest ustalenie bezprawności zachowania sprawcy oraz istnienie normalnego związku przyczynowego między działaniem a szkodą.
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 132 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 753 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 177 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 741
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 742 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 895
Kodeks postępowania cywilnego
u.P.G.S.P. art. 8 § 1
Ustawa o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa
Prokuratoria Generalna, co do zasady, wykonuje zastępstwo procesowe Skarbu Państwa w sprawach rozpoznawanych w pierwszej instancji przez sąd okręgowy.
u.P.G.S.P. art. 11 § 3
Ustawa o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa
Koszty zastępstwa procesowego zasądzone lub przyznane Skarbowi Państwa w sprawie, w której zastępstwo procesowe Skarbu Państwa wykonuje Prokuratoria Generalna, przysługują Skarbowi Państwa - Prokuratorii Generalnej.
rozp. MS z 28.09.2002 r. art. 6 § 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
k.p.c. art. 383
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu apelacyjnym nie można rozszerzyć żądania pozwu ani występować z nowymi roszczeniami.
k.p.c. art. 324 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 330
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 331
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 370
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.s.c. art. 13 § 1
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
k.p.c. art. 730
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 746
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 740
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 361
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 6
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 417 § 2
Kodeks cywilny
rozp. MS z 28.09.2002 r. art. 12 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez powoda bezprawności działań sądu i Skarbu Państwa. • Brak wykazania przez powoda szkody i krzywdy. • Brak adekwatnego związku przyczynowego między działaniami sądu a rzekomą szkodą. • Powód nie skorzystał z przysługujących mu środków prawnych do zaskarżenia postanowienia o zabezpieczeniu. • Zarzuty dotyczące naruszenia dóbr osobistych przez zeznania świadków były nieuzasadnione. • Prawidłowa reprezentacja Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną. • Zasądzenie kosztów procesu od przegrywającego powoda.
Odrzucone argumenty
Sędzia i Skarb Państwa ponoszą odpowiedzialność cywilną za szkodę i krzywdę wyrządzoną postanowieniem o zabezpieczeniu i innymi działaniami sądowymi. • Postanowienie o zabezpieczeniu było bezprawne i naruszało dobra osobiste powoda. • Zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego i materialnego. • Niewłaściwa reprezentacja Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną. • Błędne rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
Godne uwagi sformułowania
Obciążenie sędziego wizją odpowiedzialności dyscyplinarnej czy cywilnoprawnej „za wyrok” oznaczałoby pozbawienie go niezawisłości i swobody orzekania. • Nietrafność orzeczenia i jego wzruszenie w toku instancji nie oznacza jeszcze winy tego wykonawcy władzy sądowniczej. • Powód nie wykazał, wbrew ogólnej regule rozkładu ciężaru dowodu wynikającej z art. 6 k.c. , zaistnienia szkody wynikającej z tego tytułu. • Pomiędzy działaniem pozwanego a szkodą pojmowaną w ten sposób przez powoda brak było tzw. adekwatnego związku przyczynowo-skutkowego, o którym mowa w art. 361 § 1 k.c. • Wypowiedzi świadków, że A. D. „pojawiał się czasami, przeważnie w stanie nietrzeźwym” czy wnioskodawczyni, że A. D. został zwolniony z pracy za alkohol i przychodził do domu pijany w żaden sposób nie naruszały w ocenie Sądu meriti dóbr osobistych powoda.
Skład orzekający
Agnieszka Sołtyka
przewodniczący-sprawozdawca
Eugeniusz Skotarczak
sędzia
Wiesława Buczek-Markowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności Skarbu Państwa i sędziów za działania w ramach sprawowania władzy publicznej, wymogi wykazania szkody i związku przyczynowego, znaczenie środków prawnych w postępowaniu sądowym."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i interpretacji przepisów w kontekście konkretnych postępowań (podział majątku, alimenty).
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na analizę odpowiedzialności Skarbu Państwa i sędziów za działania sądowe oraz kwestie proceduralne. Dla szerszej publiczności może być mniej atrakcyjna, chyba że zostanie przedstawiona w kontekście walki jednostki z systemem.
“Czy sędzia może zostać pozwany za swoje orzeczenie? Sąd Apelacyjny rozstrzyga w sprawie o zapłatę odszkodowania.”
Dane finansowe
WPS: 100 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.