I ACa 827/19

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2022-02-16
SAOSCywilneprawo rzeczoweWysokaapelacyjny
skarga pauliańskabezskuteczność czynności prawnychwierzytelnościnieruchomościpodatkiegzekucjapokrzywdzenie wierzycieladarowiznahipotekasprzedaż

Sąd Apelacyjny oddalił obie apelacje, utrzymując w mocy wyrok Sądu Okręgowego uznający za bezskuteczne wobec wierzycieli Skarbu Państwa czynności prawne dłużnika R. Ł. dotyczące zbycia nieruchomości.

Skarb Państwa (Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. i Starosta (...)) domagał się uznania za bezskuteczne wobec siebie szeregu czynności prawnych (ustanowienie hipotek, darowizny, sprzedaże nieruchomości) dokonanych przez dłużnika R. Ł. na rzecz osób trzecich (M. Ł., B. Ł., J. Ł. (1)). Celem było zaspokojenie wierzytelności podatkowych i innych. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej uznał większość tych czynności za bezskuteczne. Obie strony wniosły apelacje. Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił obie apelacje, uznając, że dłużnik działał z pokrzywdzeniem wierzycieli, a egzekucja z jego majątku okazała się bezskuteczna.

Sprawa dotyczyła skargi pauliańskiej wniesionej przez Skarb Państwa (reprezentowany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. i Starostę (...)) przeciwko R. Ł. oraz osobom trzecim (M. Ł., B. Ł., J. Ł. (1)), które nabyły od dłużnika nieruchomości lub prawa do nich w drodze darowizn, sprzedaży lub ustanowienia hipotek. Powód domagał się uznania tych czynności za bezskuteczne wobec siebie, aby móc zaspokoić swoje wierzytelności podatkowe i inne. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej w dużej mierze uwzględnił powództwo, uznając szereg transakcji za bezskuteczne. Pozwany J. Ł. (1) oraz powód wnieśli apelacje. Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił obie apelacje. Sąd uznał, że wierzytelności powoda istniały w większości w momencie dokonywania czynności, a dłużnik R. Ł. stał się niewypłacalny lub jego niewypłacalność pogłębiła się wskutek tych czynności. Egzekucja z majątku dłużnika okazała się bezskuteczna. Sąd Apelacyjny podkreślił, że ustanowienie hipotek na rzecz brata dłużnika (J. Ł. (1)) stanowiło uprzywilejowanie jednego wierzyciela kosztem innych. W odniesieniu do wierzytelności przyszłych, Sąd Apelacyjny uznał, że pozwana B. Ł. (żona J. Ł. (1)), która nabyła nieruchomości w drodze sprzedaży, nie wiedziała o zamiarze dłużnika pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli, dlatego w tym zakresie powództwo zostało oddalone przez Sąd Okręgowy i nie zostało uwzględnione w apelacji powoda. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, oddalając obie apelacje.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli zostały dokonane z pokrzywdzeniem wierzycieli, a egzekucja z majątku dłużnika jest bezskuteczna.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że przesłanki skargi pauliańskiej (istnienie wierzytelności, uzyskanie korzyści majątkowej przez osobę trzecią, pokrzywdzenie wierzyciela wskutek niewypłacalności dłużnika lub jej pogłębienia, działanie dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia) zostały spełnione. Ustanowienie hipotek na rzecz brata dłużnika stanowiło uprzywilejowanie jednego wierzyciela.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie obu apelacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. i Starosta (...)

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego w C.organ_państwowypowód
Starosta (...)organ_państwowypowód
M. Ł.osoba_fizycznapozwany
B. Ł.osoba_fizycznapozwany
J. Ł. (1)osoba_fizycznapozwany
R. Ł. (1)osoba_fizycznapozwany
Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiejorgan_państwowyzastępca procesowy powoda
adwokat K. T.innepełnomocnik z urzędu

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 527 § 1

Kodeks cywilny

Podstawa prawna skargi pauliańskiej; przesłanki: istnienie wierzytelności, uzyskanie korzyści majątkowej przez osobę trzecią, działanie dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, pokrzywdzenie wierzyciela (niewypłacalność lub jej pogłębienie).

k.c. art. 530

Kodeks cywilny

Stosowanie przepisów o skardze pauliańskiej do wierzycieli przyszłych, jeśli dłużnik działał w zamiarze pokrzywdzenia.

k.c. art. 531 § 1

Kodeks cywilny

Możliwość skierowania powództwa przeciwko osobie trzeciej, która uzyskała korzyść majątkową od dłużnika.

Pomocnicze

k.c. art. 527 § 3

Kodeks cywilny

Domniemanie działania dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, gdy osoba trzecia jest bliska dłużnikowi.

k.c. art. 531 § 2

Kodeks cywilny

Legitymacja procesowa następcy prawnego osoby trzeciej.

k.c. art. 532

Kodeks cywilny

Pierwszeństwo zaspokojenia wierzyciela pauliańskiego w postępowaniu egzekucyjnym.

k.c. art. 533

Kodeks cywilny

Przesłanka egzoneracyjna; możliwość zwolnienia się osoby trzeciej od odpowiedzialności, jeśli wykaże, że nie ponosi winy i działała w dobrej wierze lub że majątek dłużnika wystarcza na zaspokojenie wierzyciela.

u.k.w.h.

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Reguły pierwszeństwa zaspokojenia w postępowaniu egzekucyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie wierzytelności Skarbu Państwa wobec dłużnika R. Ł. w momencie dokonywania czynności. Uzyskanie korzyści majątkowej przez osoby trzecie (M. Ł., B. Ł., J. Ł. (1)) w wyniku czynności prawnych z dłużnikiem. Pokrzywdzenie wierzycieli wskutek niewypłacalności dłużnika lub jej pogłębienia, potwierdzone bezskutecznością egzekucji. Działanie dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli (domniemanie z art. 527 § 3 k.c. w przypadku bliskich osób trzecich). Ustanowienie hipotek na rzecz brata dłużnika jako uprzywilejowanie jednego wierzyciela.

Odrzucone argumenty

Brak legitymacji biernej pozwanych (oddalony przez Sąd Okręgowy i Apelacyjny). Dłużnik nie stał się niewypłacalny lub nie pogłębił swojej niewypłacalności (oddalony). Pozwana B. Ł. nie wiedziała o zamiarze dłużnika pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli (argumentacja powoda w apelacji oddalona). Zastosowanie przesłanki egzoneracyjnej z art. 533 k.c. (oddalony). Naruszenie art. 532 k.c. (oddalony).

Godne uwagi sformułowania

Uprzywilejowanie pozostałych pozwanych, a jednocześnie pokrzywdzenie strony powodowej jest oczywiste. Czynność prawna naruszająca wynikającą z ustawy kolejność zaspokajania wierzycieli i w sposób dowolny uprzywilejowująca jednego z wierzycieli niewątpliwie również może stanowić przedmiot skargi pauliańskiej i prowadzić do pokrzywdzenia wierzycieli. Skarga pauliańska ma na celu otwarcie drogi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i nie jest postępowaniem w którym rozstrzygane jest zagadnienie który wierzyciel w pierwszej kolejności może zaspokoić się z majątku dłużnika będącego przedmiotem tego postępowania.

Skład orzekający

Tomasz Ślęzak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek skargi pauliańskiej, w szczególności w kontekście wierzytelności przyszłych, pokrzywdzenia wierzycieli przez ustanowienie hipotek oraz odpowiedzialności osób trzecich będących bliskimi dłużnika."

Ograniczenia: Szczegółowa analiza stanu faktycznego i dowodów w konkretnej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej sytuacji majątkowej dłużnika, który próbował uniknąć spłaty zobowiązań podatkowych poprzez szereg transakcji z rodziną. Pokazuje mechanizmy ochrony wierzycieli przed niewypłacalnością dłużnika.

Jak dłużnik próbował ukryć majątek przed Skarbem Państwa i co orzekł sąd?

Dane finansowe

koszty postępowania apelacyjnego: 8100 PLN

koszty nieopłaconej pomocy prawnej: 8856 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACa 827/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 lutego 2022 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Tomasz Ślęzak Protokolant : Judyta Jakubowska po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2022 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa Skarbu Państwa-Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. i Starosty (...) przeciwko M. Ł. , B. Ł. , J. Ł. (1) i R. Ł. (1) o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną na skutek apelacji obu stron od wyroku Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. akt I C 128/18 1) 
        oddala obie apelacje; 2) 
        zasądza od pozwanego J. Ł. (1) na rzecz zastępcy procesowego Skarbu Państwa-Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej 8 100 (osiem tysięcy sto) złotych z tytułu kosztów postępowania apelacyjnego; 3) 
        przyznaje od Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej) na rzecz adwokat K. T. 8 856 (osiem tysięcy osiemset pięćdziesiąt sześć) złotych, w tym 1 656 (tysiąc sześćset pięćdziesiąt sześć) złotych podatku od towarów i usług, z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu J. Ł. (1) z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. SSA Tomasz Ślęzak I A Ca 827/19 UZASADNIENIE Powód Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. i Starosta (...) pozwem skierowanym przeciwko M. Ł. , J. Ł. (1) , B. Ł. i R. Ł. (1) , domagał się uznania: I. oświadczenia o ustanowieniu hipoteki łącznej złożonego w dniu 23 stycznia 2013 r. przed notariuszem O. M. (1) (Rep. A 503/2013) na podstawie, których R. L. ustanowił na: 1. 
        udziale wynoszącym ½ w prawie własności nieruchomości położonej w I. składającej się między innymi z działek (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą numer (...) ; 2. 
        udziale wynoszącym ½ w prawie własności nieruchomości położonej w I. , stanowiącej działkę (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą numer (...) ; 3. 
        nieruchomości położonej w I. stanowiącej działkę (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą numer (...) ; 4. 
        nieruchomości położonej w I. , składającej się z działek (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą numer (...) ; 5. 
        nieruchomości położonej w M. , stanowiącej działkę (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą numer (...) ; 6. 
        nieruchomości położonej w I. , stanowiącej działkę, dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą numer (...) ; 7. 
        udziale wynoszącym ½ w prawie własności nieruchomości położonej w U. , stanowiącej pgr 364/4, dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą numer (...) ; 8. 
        udziale wynoszącym ½ w prawie własności nieruchomości położonej w U. , składającej się z pgr. 355/4 i pgr. 355/5, dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą numer (...) ; II. oświadczenia złożonego w dnia 29 stycznia 2013 r. przed notariuszem O. M. (2) (Rep. A 601/2013) uzupełniającego oświadczenie o ustanowieniu hipoteki łącznej objętego aktem notarialnym z dnia 23 stycznia 2013 r. na podstawie, którego R. Ł. (2) ustanowił na udziale wynoszącym ½ w prawie własności nieruchomości położonej w H. - U. , stanowiącej dz. 364/8, dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą numer (...) - hipotekę łączną do sumy 700 000,00 zł na rzecz J. Ł. (1) w wykonaniu porozumienia zwartego pomiędzy J. Ł. (1) , a R. Ł. (1) w dniu 22 stycznia 2013 r., Rep. A 477/2013; III. umowy darowizny nieruchomości i ustanowienia prawa użytkowania z dnia 24 stycznia 2013 r. zawartej w formie aktu notarialnego przed notariuszem O. M. (2) (Rep. A Nr 532/2013) pomiędzy R. Ł. (1) (darczyńca) oraz M. Ł. (obdarowaną), na mocy której R. Ł. (2) darował na rzecz swojej żony M. Ł. : 1. 
        udział wynoszący ½ w prawie własności nieruchomości położonej w I. składającej się między innymi z działek (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą numer (...) ; 2. 
        udział wynoszący ½ w prawie własności nieruchomości położonej w I. , stanowiącej działkę (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą numer (...) ; 3. 
        nieruchomość położoną w I. stanowiącą działkę (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą numer (...) ; 4. 
        nieruchomość położoną w I. , składającą się z działek (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą numer (...) ; 5. 
        nieruchomość położoną w M. , stanowiącą działkę (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą numer (...) ; 6. 
        nieruchomość położoną w I. , stanowiącą działkę, dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą numer (...) ; 7. 
        udział wynoszący ½ w prawie własności nieruchomości położonej w U. , stanowiącej pgr 364/4, dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą numer (...) ; 8. 
        udział wynoszącym ½ w prawie własności nieruchomości położonej w U. , składającej się z pgr. 355/4 i pgr. 355/5, dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą numer (...) , z jednoczesnym ustanowieniem przez obdarowaną M. Ł. na rzecz jej małżonka R. Ł. (1) prawa dożywotniego i bezpłatnego użytkowania: 1. 
        nieruchomości położonej w I. , stanowiącej zabudowaną budynkiem nr (...) działkę (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą numer (...) ; 2. 
        udziału wynoszącego ½ w prawie własności nieruchomości położonej w U. , stanowiącej pgr. 364/4, dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą numer (...) ; 3. 
        udziału wynoszącego ½ w prawie własności nieruchomości położonej w U. , składającej się z pgr. 355/4 oraz pgr. 355/5, dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą numer (...) ; IV. umowy sprzedaży z dnia 24 stycznia 2013 r. zawartej w formie aktu notarialnego przed notariuszem O. M. (2) (Rep. A Nr 532/2013) pomiędzy R. Ł. (1) (sprzedawcą) oraz J. Ł. (1) działającym w imieniu i na rzecz swojej żony B. Ł. (kupującej), na mocy której R. Ł. (2) sprzedał na rzecz swojej bratowej B. Ł. udział wynoszący ½ w prawie własności nieruchomości położonej w I. , składającej się z działki (...) , działki (...) i działki (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą numer (...) ; V. umowy sprzedaży z dnia 24 stycznia 2013 r. zawartej w formie aktu notarialnego przed notariuszem O. M. (2) (Rep. A Nr 532/2013) pomiędzy R. Ł. (1) (sprzedawcą) oraz J. Ł. (1) działającym w imieniu i na rzecz swojej żony B. Ł. (kupującej), na mocy której R. Ł. (2) sprzedał na rzecz swojej bratowej B. Ł. nieruchomość położoną w I. , stanowiącą działkę (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą numer (...) ; VI. umowy darowizny nieruchomości z dnia 29 stycznia 2013 r. zawartej w formie aktu notarialnego przed notariuszem O. M. (2) (Rep. A Nr 601/2013) pomiędzy R. Ł. (2) (darczyńcą) oraz M. Ł. (obdarowaną), na mocy której R. Ł. (2) darował na rzecz swojej żony M. Ł. udział wynoszący ½ w prawie własności nieruchomości położonej w H. - U. (udział obciążony hipoteką pkt II), stanowiącej działkę (...) dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą numer (...) ; VI. umowy sprzedaży z dnia 29 stycznia 2013 r. zawartej w formie aktu notarialnego przed notariuszem O. M. (2) (Rep. A Nr 601/2013) pomiędzy R. Ł. (1) (sprzedawcą) oraz J. Ł. (1) działającym w imieniu i na rzecz swojej żony B. Ł. (kupującej), na mocy której R. Ł. (2) sprzedał na rzecz swojej bratowej B. Ł. udział wynoszący ½ w prawie własności nieruchomości (udział nieobciążony hipoteką pkt II) położonej w H. - U. , stanowiącej działkę (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą numer (...) , - za bezskuteczne wobec Skarbu Państwa reprezentowanego przez: 1. 
        Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. , któremu przysługują wobec R. Ł. (1) wierzytelności z tytułu zaległych zobowiązań podatkowych: - w podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 333 158,28 zł, w tym 174 505,28 zł (należność główna) oraz 158 653,00 zł (odsetki), w związku z którymi wystawiono tytuły wykonawcze o numerach: SM 6/345/14, SM 6/350/14, SM 6/354/14, SM 6/355/14, (...) .2016, (...) .2016, (...) .2016, (...) .2016, (...) .2016, 2240.2016, (...) .2016, (...) .2016, (...) .2016 oraz (...) .2016. - w podatku dochodowym według stawki 19% od dochodów osób fizycznych prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą lub działy specjalne produkcji rolnej w łącznej kwocie 105 377,80 zł w tym 57 664,80 zł (należność główna) oraz 47 713,00 zł (odsetki), w związku z którymi wystawiono tytuły wykonawcze o numerach: (...) .2016, (...) .2016 oraz SM (...) , powyższe kwoty odpowiadają stanowi na dzień 29 grudnia 2017 r., 2. 
        Starostę (...) , któremu przysługują wobec R. Ł. (1) wierzytelności: - w kwocie 27 483,98 zł w tym 15 657,54 zł (należność główna), 7 739,54 zł (odsetki ustawowe skapitalizowane na dzień 2 stycznia 2018 r.), 3 120,00 zł (koszty postępowania sądowego) oraz 966,90 zł (koszty postępowania egzekucyjnego) - wynikające z wydanego przez Referendarza Sądowego Sądu Rejonowego w (...) nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 26 czerwca 2015 r., sygn. akt I Nc 835/15 oraz wyroku Sądu Rejonowego w (...) z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt I C 2213/16 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności; - w kwocie 19 106,05 zł w tym 10 397,26 zł (należność główna), 5 128,27 zł (odsetki ustawowe skapitalizowane na dzień 2 stycznia 2018 r.), 2 520,00 zł (koszty postępowania sądowego) oraz 1 060,52 zł (koszty postępowania egzekucyjnego) - wynikające z wydanego przez Referendarza Sądowego Sądu Rejonowego w (...) nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 12 czerwca 2015 r., sygn. akt I Nc 675/15 oraz wyroku Sądu Rejonowego w z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt I C 1500/15 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, powyższe kwoty odpowiadają stanowi na dzień 2 stycznia 2018 r. W uzasadnieniu pozwu powód podał, że reprezentantom Skarbu Państwa przysługują wobec R. Ł. (1) wskazane wyżej wierzytelności z tytułu podatku od towaru i usług oraz podatku dochodowego na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. oraz potwierdzone orzeczeniami sądowymi wierzytelności na rzecz Starosty (...) . Powód podniósł, że niewątpliwie przez ustanowienie hipotek na rzecz niektórych, autorytarnie wybranych przez dłużnika, wierzycieli, ich sytuacja staje się lepsza niż wierzycieli nie dysponujących zabezpieczeniem rzeczowym. Tym samym uprzywilejowanie pozostałych pozwanych, a jednocześnie pokrzywdzenie strony powodowej jest oczywiste. Ponadto nie ulega wątpliwości, że opisane w żądaniu pozwu sekwencje czynności prawnych doprowadziły do pogłębienia stanu niewypłacalności dłużnika oraz w rezultacie uniemożliwiły stronie powodowej zaspokojenie przysługujących jej wierzytelności. Tym bardziej, że składniki majątkowe, stanowiące ich przedmiot, jako jedyne przedstawiały istotną wartość, co do których mogłaby potencjalnie zostać skierowana egzekucja. Działania podejmowane dotychczas przez stronę powodową nie pozwoliły na skuteczne zaspokojenie. Złożony przez pozwanego R. Ł. (1) wykaz majątku potwierdza, że pozwany obecnie nie posiada jakichkolwiek składników majątkowych, do których strona powodowa mogłaby skierować skuteczną egzekucję. Ponadto dłużnik R. Ł. (2) działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, wskazać bowiem należy, że zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy samego prawa bez konieczności wydawania w takim wypadku decyzji podatkowej. Tym samym już w dniu dokonywania czynności prawnych pozwany R. Ł. (2) wiedział, że ciąży na nim obowiązek podatkowy. Wydane w późniejszym czasie decyzje podatkowe spowodowały jedynie konkretyzację obowiązku podatkowego. Ponadto od dnia 19 listopada 2012 r. R. Ł. (2) posiadał wiedzę o prowadzonej wobec niego kontroli podatkowej w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za 2007 r. W zakresie zobowiązania względem Skarbu Państwa – Starosty (...) pozwany wiedział, że wyzbywając się składników majątkowych nie będzie w stanie wywiązać się z umowy jaką zawarł ze Starostą (...) w zakresie refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanej osoby bezrobotnej. Mimo tego, że orzeczenia właściwych sądów zapadły po dacie dokonania czynności to już wcześniej, pozwany R. Ł. (2) wiedział, że istnieje obowiązek zwrotu kwoty refundacji wobec niewywiązania się z umowy. Podniósł, że z uwagi na to, że wskutek skarżonych czynności prawnych M. Ł. uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel jest zwolniony z obowiązku wykazania, że wiedziała ona lub przy dołożeniu należytej staranności mogła wiedzieć o tym, że dłużnik działał z pokrzywdzeniem wierzyciela. Ponadto pozwanego R. Ł. (1) łączy stosunek bliskości z J. Ł. (1) i B. Ł. co uzasadnia przyjęcie domniemania z art. 527 § 3 k.c. W odpowiedzi na pozew pozwani R. Ł. (2) , B. Ł. i M. Ł. wnieśli o oddalenie powództwa w całości. Uzasadniając swoje stanowisko podnieśli, że nie mają legitymacji biernej do występowania w tym procesie. Żądanie w zakresie uznania za bezskuteczne umowy darowizny R. Ł. (1) na rzecz M. Ł. , a także oświadczenia o ustanowieniu hipoteki łącznej z dnia 23.01.2013 r. na nieruchomościach (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , winno być skierowane wobec (...) z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. , jako nabywcy wierzytelności oraz zabezpieczającej jej hipoteki od pozwanego J. Ł. (1) , a także wobec (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. , jako obecnego właściciela wskazanych nieruchomości. Z kolei właścicielem nieruchomości (...) jest F. S. , a nieruchomości (...) oraz (...) jest (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. . To właśnie wskazane powyżej podmioty, a nie pozwani posiadają legitymację bierną i to wobec nich winno być wytoczone powództwo. Podnieśli również, że udowodnienie przesłanki pokrzywdzenia wymaga przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego do spraw szacowania wartości nieruchomości. (...) będące przedmiotem niniejszego procesu zostały zabezpieczone dwoma hipotekami, wobec czego mogą one utracić walor egzekucyjny dla wierzycieli niebędących wierzycielami hipotecznymi. Nie sposób również przyjąć, że o pokrzywdzeniu wierzycieli świadczy fakt bezskuteczności egzekucji. Strona powodowa nie udowodniła, że w razie przymusowej egzekucji z nieruchomości dłużnika uzyskałaby zaspokojenie, chociaż częściowe, swojej wierzytelności. Wskazali, że w trakcie sprawy o wyjawienie majątku, pozwany R. Ł. (2) wskazał liczne składniki swojego majątku, których sprzedaż w całości pokryłaby należność wobec powoda. Wskutek czynności prawnych, których stronami byli B. Ł. i J. Ł. (2) dłużnik nie stał się niewypłacalny albo niewypłacalny w wyższym stopniu. Pozwani ci byli wierzycielami pozwanego R. Ł. (1) , wobec czego spłata na ich rzecz nie może być powodem powiększenia niewypłacalności dłużnika. W swojej odpowiedzi na pozew pozwany J. Ł. (2) wniósł także o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu podtrzymał argumentację pozostałych pozwanych dotyczącą braku legitymacji biernej, a także podniósł, że majątek dłużnika, ujawniony w toku postępowania o wyjawienie majątku był wystarczający na zaspokojenie roszczeń strony powodowej. Wskazał, że nie może być mowy o stanie niewypłacalności, w sytuacji gdy dłużnik nadal posiada majątek, z którego wierzyciel może prowadzić egzekucję. Podniósł również, że zabezpieczenie hipoteczne ustanowione na jego rzecz było związane z istniejącą po jego stronie wierzytelnością w stosunku do pozwanego R. Ł. (1) . Czynności dokonane z jego udziałem nie doprowadziły do pokrzywdzenia wierzycieli. Dłużnik R. Ł. (2) jest i był wypłacalny. Wyrokiem z dnia 28 lutego 2019 roku Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej orzekł że: 1. 
        uznaje za bezskuteczne wobec powoda Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. i Starosty (...) : a. 
        oświadczenie złożone przez R. Ł. (1) w dniu 23 stycznia 2013 r. przed notariuszem O. M. (2) (Rep. A 503/2013) o ustanowieniu hipoteki łącznej do sumy 700 000,00 zł na rzecz J. Ł. (1) na: - udziale w wysokości ½ w prawie własności nieruchomości położonej w I. , gmina I. , powiat (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą (...) , - udziale w wysokości ½ w prawie własności nieruchomości położonej w I. , gmina I. , powiat (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą (...) , - nieruchomości położonej w I. , gmina I. , powiat (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą (...) , - nieruchomości położonej w I. , gmina I. , powiat (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą (...) , - nieruchomości położonej w M. , powiat (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą (...) , - nieruchomości położonej w I. , gmina I. , powiat (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą (...) , - udziale w wysokości ½ w prawie własności nieruchomości położonej w U. - H. , powiat (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą (...) , - udziale w wysokości ½ w prawie własności nieruchomości położonej w U. - H. , powiat (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą (...) , b. 
        oświadczenie złożone w dniu 29 stycznia 2013 r. przed notariuszem O. M. (2) (Rep. A 601/2013) przez R. Ł. (1) uzupełniające oświadczenie o ustanowieniu hipoteki łącznej aktem notarialnym z 23 stycznia 2013 r. o ustanowieniu hipoteki łącznej do sumy 700 000,00 zł na rzecz J. Ł. (1) na udziale w wysokości ½ w prawie własności nieruchomości położonej w U. - H. , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą (...) ; c. 
        umowę darowizny nieruchomości i ustanowienia prawa użytkowania z dnia 24 stycznia 2013 r. zawartą przed notariuszem O. M. (2) (Rep. A 532/2013) pomiędzy R. Ł. (1) i M. Ł. , na mocy której R. Ł. (2) darował M. Ł. : - udział w wysokości ½ w prawie własności nieruchomości położonej w I. , gmina I. , powiat (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą (...) , - udział w wysokości ½ w prawie własności nieruchomości położonej w I. , gmina I. , powiat (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą (...) , - nieruchomość położoną w I. , gmina I. , powiat (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą (...) , - nieruchomość położoną w I. , gmina I. , powiat (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą (...) , - nieruchomość położoną w M. , powiat (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą (...) , - nieruchomość położoną w I. , gmina I. , powiat (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą (...) , - udział w wysokości ½ w prawie własności nieruchomości położonej w U. - H. , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą (...) , - udział w wysokości ½ w prawie własności nieruchomości położonej w U. , gmina U. , powiat (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą (...) , z jednoczesnym ustanowieniem przez M. Ł. na rzecz R. Ł. (1) prawa dożywotniego i bezpłatnego użytkowania: - nieruchomości położonej w I. , gmina I. , powiat (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą (...) , - udziału w wysokości ½ w prawie własności nieruchomości położonej w U. - H. , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą (...) , - udziału w wysokości ½ w prawie własności nieruchomości położonej w U. - H. , powiat (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą (...) , d. 
        umowę darowizny z dnia 29 stycznia 2013 r. zawartą przed notariuszem O. M. (2) (Rep. A nr 601/2013) pomiędzy R. Ł. (1) i M. Ł. , mocą której R. Ł. (2) darował M. Ł. udział w wysokości ½ w prawie własności nieruchomości położonej w U. - H. , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą (...) , w celu zaspokojenia wierzytelności Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z tytułu zaległych zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 333 158,28 zł stwierdzonych tytułami wykonawczymi o numerach: SM 6/345/14, SM 6/350/14, SM 6/354/14, SM 6/355/14, (...) .2016, (...) .2016, (...) .2016, (...) .2016, (...) .2016, 2240.2016, (...) .2016, (...) .2016, (...) .2016, (...) .2016, z tytułu zaległych zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym w łącznej kwocie 105 377,80 zł stwierdzonych tytułami wykonawczymi o numerach (...) .2016, (...) .2016, SM (...) , wierzytelności Starosty (...) w kwocie 27 483,98 zł stwierdzonych wyrokiem Sądu Rejonowego w (...) z dnia 28 lutego 2017 r. sygn. akt I C 2213/16 i w kwocie 19 106,05 zł stwierdzonych wyrokiem Sądu Rejonowego w (...) z dnia 18 listopada 2016 r. sygn. akt I C 1500/15; 2. 
        uznaje za bezskuteczne wobec powoda Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. : a. 
        umowę sprzedaży z dnia 24 stycznia 2013 r. zawartą przed notariuszem O. M. (2) (Rep. A nr 532/2013) pomiędzy R. Ł. (1) i B. Ł. , mocą której R. Ł. (2) sprzedał na rzecz B. Ł. udział w wysokości ½ w prawie własności nieruchomości położonej w I. , gmina I. , powiat (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą (...) , b. 
        umowę sprzedaży z dnia 24 stycznia 2013 r. zawartą przed notariuszem O. M. (2) (Rep. A nr 532/2013) pomiędzy R. Ł. (1) i B. Ł. , mocą której R. Ł. (2) sprzedał na rzecz B. Ł. nieruchomość położoną w I. , gmina I. , powiat (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą (...) ; w celu zaspokojenia wierzytelności Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z tytułu zaległych zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 333 158,28 zł stwierdzonych tytułami wykonawczymi o numerach: SM 6/345/14, SM 6/350/14, SM 6/354/14, SM 6/355/14, (...) .2016, (...) .2016, (...) .2016, (...) .2016, (...) .2016, 2240.2016, (...) .2016, (...) .2016, (...) .2016, (...) .2016, z tytułu zaległych zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym, w zakresie w jakim zobowiązanie podatkowe powstało przed dniem zawarcia w/w umów, stwierdzonych tytułami wykonawczymi o numerach (...) .2016, (...) .2016, SM (...) , 3. 
        uznaje za bezskuteczną wobec powoda Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. umowę sprzedaży z dnia 29 stycznia 2013 r. zawartą przed notariuszem O. M. (2) (Rep. A nr 601/2013) pomiędzy R. Ł. (1) i B. Ł. , mocą której R. Ł. (2) sprzedał na rzecz B. Ł. udział w wysokości ½ w prawie własności nieruchomości położonej w U. - H. , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą (...) ; w celu zaspokojenia wierzytelności Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z tytułu zaległych zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 333 158,28 zł stwierdzonych tytułami wykonawczymi o numerach: SM 6/345/14, SM 6/350/14, SM 6/354/14, SM 6/355/14, (...) .2016, (...) .2016, (...) .2016, (...) .2016, (...) .2016, 2240.2016, (...) .2016, (...) .2016, (...) .2016, (...) .2016, z tytułu zaległych zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym, w zakresie w jakim zobowiązanie podatkowe powstało przed dniem zawarcia tej umowy, stwierdzonych tytułami wykonawczymi o numerach (...) .2016, (...) .2016, SM (...) . W pozostałym zakresie, w jakim wymienione wyżej umowy sprzedaży miały na celu zaspokojenie przyszłych wierzytelności powoda, powództwo zostało oddalone. Sąd pierwszej instancji orzekł także o kosztach postępowania i zasądził solidarnie od pozwanych M. Ł. , B. Ł. , J. Ł. (1) i R. Ł. (1) na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej 10 800 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego; nakazał pobrać solidarnie od pozwanych M. Ł. , B. Ł. i R. Ł. (1) na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej) kwotę 24 257,00 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych i przyznał od Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej) koszty nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd pierwszej instancji ustalił, że pozwany R. Ł. (2) i pozwana M. Ł. pozostawali w związku małżeńskim. Na mocy umowy majątkowej małżeńskiej sporządzonej w dniu 11 grudnia 2008 r. Rep. A nr 7609/2008 w ich małżeństwie została ustanowiony ustrój rozdzielności majątkowej. W związku z zawartą umową majątkową małżeńską udziały R. Ł. (1) i M. Ł. w nieruchomościach objętych księgami wieczystymi numer (...) były równe. (...) objęte księgami wieczystymi numer (...) zostały zakupione przez R. Ł. (1) za pieniądze pochodzące z jego majątku osobistego. (...) objęte księgą wieczystą nr (...) zostały nabyte przez pozwanego R. Ł. (1) na podstawie umowy darowizny i stanowiły jego wyłączną własność. Natomiast nieruchomości objęte księgami wieczystymi numer (...) zostały nabyte w czasie obowiązywania ustroju rozdzielności majątkowej i stanowiły własność pozwanego R. Ł. (1) każda w ½ części. Dodatkowo własność pozwanego R. Ł. (1) stanowiła nieruchomość objęta księgą wieczystą numer (...) . Pozwany J. Ł. (2) to brat pozwanego R. Ł. (1) . Pozwana B. Ł. to żona pozwanego J. Ł. (1) . W dniu 5 września 2005 r. pozwany J. Ł. (2) , jako pożyczkodawca oraz pozwany R. Ł. (2) , jako pożyczkobiorca zawarli umowę pożyczki, stwierdzoną pismem. Na mocy tej umowy J. Ł. (2) udzielił R. Ł. (1) oprocentowanej pożyczki pieniężnej w kwocie 180 000 zł. Podpisując umowę pozwany R. Ł. (2) pokwitował odebranie wskazanej kwoty. Strony ustaliły, że zwrot przedmiotu pożyczki nastąpi w terminie 6 lat od dnia jej otrzymania, a oprocentowanie tej pożyczki wyniesie 6% w skali roku i płatne będzie co 12 miesięcy, w dniu 4 września każdego roku. Spłata pożyczki wraz z należnym oprocentowaniem miała nastąpić do rąk J. Ł. (1) w terminie do 4 września 2011 r. W dniu 11 grudnia 2006 r. pozwany J. Ł. (2) , jako pożyczkodawca oraz pozwany R. Ł. (2) , jako pożyczkobiorca zawarli kolejną umowę pożyczki, stwierdzoną pismem. Na mocy tej umowy J. Ł. (2) udzielił R. Ł. (1) oprocentowanej pożyczki pieniężnej w kwocie 520 000 zł. Podpisując umowę pozwany R. Ł. (2) pokwitował odebranie wskazanej kwoty. Strony ustaliły, że zwrot przedmiotu pożyczki nastąpi w terminie 6 lat od dnia jej otrzymania, a oprocentowanie tej pożyczki wyniesie 6% w skali roku i płatne będzie co 12 miesięcy, w dniu 10 grudnia każdego roku. Spłata pożyczki wraz z należnym oprocentowaniem miała nastąpić do rąk J. Ł. (1) w terminie do 10 grudnia 2012 r. Pozwany R. Ł. (2) zaciągnął obie pożyczki potrzebował bowiem środków finansowych na zrealizowanie dużego lecenia. W tym czasie działalności gospodarcze prowadzone przez pozwanych R. Ł. (1) i J. Ł. (1) rozwijały się i przynosiły dochody. W 2008 r. wartość przedsiębiorstwa prowadzonego przez pozwanego J. Ł. (1) – P.P.U.H. (...) wynosiła 8 241 849 zł, natomiast wartość przedsiębiorstwa prowadzonego przez pozwanego R. Ł. (1) – P.P.U.H. (...) wynosiła 5 333 859 zł. Pozwani J. Ł. (2) i R. Ł. (2) utrzymywali kontakty biznesowe z M. W. . Wspólnie z nim pozwany J. Ł. (2) prowadzi obecnie projekt dotyczący budowy centrum handlowego w U. . J. Ł. (2) zwrócił się o pożyczkę do M. W. , który mu jej udzielił. Na zabezpieczenie tej pożyczki ustanowiono hipoteki na nieruchomościach należących do J. Ł. (1) , B. Ł. i M. Ł. . W dniu 20 września 2012 r. pozwany R. Ł. (2) podpisał ze Starostą (...) umowę numer (...) o refundację z Funduszu Pracy kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanej osoby bezrobotnej. W ramach tej umowy pozwany otrzymał środki w kwocie 15 000 zł i zobowiązał się m.in. do zatrudnienia pracownika przez okres co najmniej 24 miesięcy. Od 19 listopada 2012 r. prowadzona była wobec pozwanego R. Ł. (1) kontrola podatkowa w zakresie prawidłowości rozliczania podatku od towarów i usług za 2007 r. Zawiadomienie z upoważnieniem do przeprowadzenia kontroli doręczono 19 listopada 2012 r. W wyniku tej kontroli stwierdzono nieprawidłowości w rozliczaniu podatku od towarów i usług. Jesienią 2012 r. doszło do pożaru hal produkcyjnych, co spowodowało konieczność zaprzestania produkcji w prowadzonych przez pozwanych firmach. Zarówno J. Ł. (2) , jak i R. Ł. (2) nie płacili pracownikom wynagrodzenia, nie wywiązywali się ze swoich zobowiązań, musieli zakończyć prowadzoną działalność gospodarczą. W tym okresie pozwany R. Ł. (2) miał również problemy rodzinne. Nakrył swoją żonę M. Ł. na zdradzie małżeńskiej. Postanowił zakończyć ten etap życia i wyjechać do Niemiec. Końcem 2012 r. rozstał się z żoną. Jego brat, pozwany J. Ł. (2) , chcąc zabezpieczyć swoją wierzytelność z tytułu udzielonej pożyczki, chciał, aby R. Ł. (2) ustanowił na jego rzecz hipotekę. Pozwani J. Ł. (2) i R. Ł. (2) w dniu 22 stycznia 2013 r. zawarli porozumienie z podpisami notarialnie poświadczonymi, w którym pozwany R. Ł. (2) oświadczył, że z tytułu udzielonych pożyczek jest winien pozwanemu J. Ł. (1) kwotę 700 000 zł i zobowiązał się do jej spłaty w terminie 10 lat od dnia podpisania porozumienia. Jako zabezpieczenie spłaty pozwany R. Ł. (2) zobowiązał się ustanowić hipotekę na nieruchomościach objętych wspólnością majątkową jego i pozwanej M. Ł. do sumy 700 000 zł, na co pozwany J. Ł. (2) wyraził zgodę. W dniu 23 stycznia 2013 r. pozwani R. Ł. (2) i M. Ł. złożyli oświadczenie o ustanowienie hipoteki łącznej. Na mocy tego oświadczenia pozwani R. Ł. (2) i M. Ł. ustanowili: na swoich udziałach w nieruchomości położonej w I. , objętej księgą wieczystą numer (...) ; na swoich udziałach w nieruchomości położonej w I. , objętej księgą wieczystą numer (...) ; zaś pozwany R. Ł. (2) ustanowił: na nieruchomości położonej w I. , objętej księgą wieczystą numer (...) , na nieruchomości położonej w I. , objętej księgą wieczystą numer (...) , na nieruchomości położonej w M. , objętej księgą wieczystą numer (...) , na nieruchomości położonej w I. , objętej księgą wieczystą numer (...) , na swoim udziale w nieruchomości położonej w U. - H. , objętej księgą wieczystą numer (...) , na swoim udziale w nieruchomości położonej w U. - H. , objętej księgą wieczystą numer (...) - hipotekę łączną do sumy 700 000 zł na rzecz J. Ł. (1) . Dodatkowo przed wyjazdem do Niemiec pozwany R. Ł. (2) chciał darować wszystko co posiadał pozwanej M. Ł. . Potrzebował również pieniędzy, na rozpoczęcie działalności w Niemczech i dlatego postanowił sprzedać część swoich nieruchomości B. Ł. . W dniu 24 stycznia 2013 r. pozwani R. Ł. (2) , M. Ł. i J. Ł. (2) (działający w imieniu własnym oraz w imieniu i na rzecz małżonki B. Ł. ) zawarli umowę darowizny nieruchomości, umowę ustanowienia prawa użytkowania oraz umowę sprzedaży udziałów w nieruchomości. Na podstawie tej umowy R. Ł. (2) darował swojej małżonce M. Ł. : cały swój udział wynoszący ½ części w prawie własności nieruchomości objętej księgą wieczystą numer (...) , cały swój udział wynoszący ½ części w prawie własności nieruchomości objętej księgą wieczystą numer (...) , nieruchomość objętą księgą wieczystą numer (...) , nieruchomość objętą księgą wieczystą numer (...) , nieruchomość objętą księgą wieczystą numer (...) , nieruchomość objętą księgą wieczystą numer (...) , cały swój udział wynoszący ½ części w prawie własności nieruchomości objętej księgą wieczystą numer (...) , cały swój udział wynoszący ½ części w prawie własności nieruchomości objętej księgą wieczystą numer (...) , a pozwana M. Ł. tę darowiznę przyjęła. Na podstawie powyższej umowy M. Ł. ustanowiła na rzecz R. Ł. (1) prawo dożywotniego i bezpłatnego użytkowania: nieruchomości objętej księgą wieczystą numer (...) , udziału wynoszącego ½ części w prawie własności nieruchomości objętej księgą wieczystą numer (...) , udziału wynoszącego ½ części w prawie własności nieruchomości objętej księgą wieczystą numer (...) , a R. Ł. (2) ustanowienie na jego rzecz powyższych praw przyjął. Ponadto M. Ł. ustanowiła na rzecz małżonka R. Ł. (1) prawo pierwokupu nieruchomości objętej księgą wieczystą numer (...) , a R. Ł. (2) ustanowienie tego prawa przyjął. Dodatkowo, na podstawie powyższej umowy M. Ł. ustanowiła na rzecz J. Ł. (1) prawo pierwokupu: udziału wynoszącego ½ części w prawie własności nieruchomości objętej księgą wieczystą numer (...) , udziału wynoszącego ½ części w prawie własności nieruchomości objętej księgą wieczystą numer (...) , a J. Ł. (2) ustanowienie tego prawa przyjął. W ramach powyższej umowy R. Ł. (2) i M. Ł. sprzedali B. Ł. całe swoje udziały wynoszące po ½ części każdy w działkach numer (...) , o łącznym obszarze 0,51 ha, dla których dotychczas prowadzona była księga wieczysta numer (...) , a po zawarciu umowy ustanowiona została nowa księga wieczysta ( (...) ) – w łącznej cenie 73 000 zł, tj. po 36 500 zł dla każdego sprzedającego – a J. Ł. (2) , działając w imieniu i na rzecz małżonki B. Ł. nieruchomość tę kupił. Ponadto R. Ł. (2) sprzedał B. Ł. nieruchomość objętą księgą wieczystą numer (...) za cenę 2 930 zł, a J. Ł. (2) działając w imieniu i na rzecz małżonki B. Ł. powyższą nieruchomość kupił. Strony na potrzeby zawartej umowy przyjęły łączną wartość darowizn między R. Ł. (1) , a M. Ł. na kwotę 400 000 zł, w tym przyjęto: wartość nieruchomości objętej księgą wieczystą numer (...) na kwotę 150 000 zł oraz skapitalizowaną wartość ustanowionego prawa użytkowania na kwotę 60 000 zł oraz roczną wartość tego prawa na kwotę 6 000 zł, wartość udziału w nieruchomości objętej księgą wieczystą numer (...) na kwotę 50 000 zł oraz skapitalizowaną wartość ustanowionego prawa użytkowania na kwotę 20 000 zł oraz roczną wartość tego prawa na kwotę 2 000 zł, wartość udziału w nieruchomości objętej księgą wieczystą numer (...) na kwotę 70 000 zł oraz skapitalizowaną wartość ustanowionego prawa użytkowania na kwotę 28 000 zł oraz roczną wartość tego prawa na kwotę 2 800 zł. W dniu 29 stycznia 2013 r. R. Ł. (2) , J. Ł. (2) , działając w imieniu własnym i w imieniu i na rzecz małżonki B. Ł. oraz M. Ł. zawarli umowę sprzedaży i umowę darowizny. Ponadto R. Ł. (2) złożył oświadczenie uzupełniające oświadczenie o ustanowieniu hipoteki łącznej objęte aktem notarialnym z dnia 23 stycznia 2013 r. rep. A nr 503/2013. Na podstawie tej umowy R. Ł. (2) sprzedał B. Ł. udział wynoszący ½ części w prawie własności nieruchomości objętej księgą wieczystą numer (...) za pokwitowaną w całości cenę w kwocie 25 000 zł, a J. Ł. (2) działający w imieniu i na rzecz małżonki B. Ł. powyższy udział kupił. R. Ł. (2) ustanowił także na swoim udziale wynoszącym ½ części w prawie własności nieruchomości objętej księgą wieczystą numer (...) – hipotekę łączną do sumy 700 000 zł na rzecz J. Ł. (1) w celu zabezpieczenia spłaty wierzytelności przysługujących J. Ł. (1) wynikających z zawartego porozumienia z dnia 22 stycznia 2013 r. Na podstawie umowy darowizny R. Ł. (2) darował swojej małżonce M. Ł. cały swój udział wynoszący ½ części w prawie własności nieruchomości objętej księgą wieczystą numer (...) , a M. Ł. tę darowiznę przyjęła. M. Ł. ustanowiła na rzecz J. Ł. (1) prawo pierwokupu udziału wynoszącego ½ części w nieruchomości objętej księgą wieczystą numer (...) , a J. Ł. (2) ustanowienie tego prawa przyjął. Wartość darowizny przyjęto na kwotę 25 000 zł. Skarb Państwa – Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. posiada względem pozwanego R. Ł. (1) wierzytelności z tytułu podatku od towarów i usług: za styczeń 2007 r. stwierdzoną tytułem wykonawczym nr SM 6/345/14 z dnia 14.02.2014 r. w kwocie należności głównej: 9 900 zł, a także odsetek od dnia 27.02.2007 r. w kwocie 7 727 zł, łącznie w kwocie 17 627 zł, za luty 2007 r. stwierdzoną tytułem wykonawczym nr SM6/350/14 z dnia 14.02.2014 r. w kwocie należności głównej: 17 600 zł, a także odsetek od dnia 27.03.2007 r. w kwocie 13 588,40 zł, łącznie w kwocie 31 188,40 zł, za marzec 2007 r. stwierdzoną tytułem wykonawczym nr SM 6/354/4 z dnia 14.02.2014 r. w kwocie należności głównej 1 487 zł, a także odsetek od dnia 26.04.2007 r. w kwocie 1 134,60 zł, łącznie w kwocie 2 612,60 zł, za maj 2007 r. stwierdzoną tytułem wykonawczym nr SM 6/355/14 z dnia 14.02.2014 r. w kwocie należności głównej: 20 495 zł, a także odsetek od dnia 26.06.2007 r. w kwocie 15 244,40 zł, łącznie w kwocie 35 739,40 zł, za marzec 2008 r. stwierdzoną tytułem wykonawczym nr (...) .2016 z dnia 22.03.2016 r. w kwocie należności głównej: 10 000 zł, a także odsetek od dnia 19.06.2008 r. w kwocie 6 562,50 zł, łącznie w kwocie 16 562,50 zł, za marzec 2008 r. stwierdzoną tytułem wykonawczym nr (...) .2016 z dnia 22.03.2016 r. w kwocie należności głównej: 15 571 zł, a także odsetek od dnia 26.04.2008 r. w kwocie 10 552,50 zł, łącznie w kwocie 26 123,50 zł, za kwiecień 2008 r. stwierdzoną tytułem wykonawczym nr (...) .2016 z dnia 22.03.2016 r. w kwocie należności głównej: 19 294 zł, a także odsetek od dnia 19.07.2008 r. w kwocie 12 425,60 zł, łącznie w kwocie 31 719,60 zł, za kwiecień 2008 r. stwierdzoną tytułem wykonawczym nr (...) .2016 z dnia 22.03.2016 r. w kwocie należności głównej: 15 365 zł, a także odsetek od dnia 27.05.2008 r. w kwocie 10 223,60 zł, łącznie w kwocie 25 588,60 zł, za maj 2008 r. stwierdzoną tytułem wykonawczym nr (...) .2016 z dnia 22.03.2016 r. w kwocie należności głównej: 19 628 zł, a także odsetek od dnia 18.09.2008 r. w kwocie 12 148,70 zł, łącznie w kwocie 31 776,70 zł, za maj 2008 r. stwierdzoną tytułem wykonawczym nr 2240.2016 z dnia 22.03.2016 r. w kwocie należności głównej 11 245 zł, a także odsetek od dnia 26.06.2008 r. w kwocie 7 348,20 zł, łącznie w kwocie 18 593,20 zł, za czerwiec 2008 r. stwierdzoną tytułem wykonawczym nr (...) .2016 z dnia 22.03.2016 r. w kwocie należności głównej 9 554 zł, a także odsetek od dnia 26.07.2008 r. w kwocie 6 125,40 zł, łącznie w kwocie 15 679,40 zł, za lipiec 2008 r. stwierdzoną tytułem wykonawczym nr (...) .2016 z dnia 22.03.2016 r. w kwocie należności głównej 6 254 zł, a także odsetek od dnia 21.10.2008 r. w kwocie 3 786,10 zł, łącznie w kwocie 10 040,10 zł, za sierpień 2008 r. stwierdzoną tytułem wykonawczym nr (...) .2016 z dnia 22.03.2016 r. w kwocie należności głównej 19 620 zł, a także odsetek od dnia 26.09.2008 r. w kwocie 12 079,20 zł, łącznie w kwocie 31 699,20 zł, za wrzesień 2008 r. stwierdzoną tytułem wykonawczym nr (...) .2016 z dnia 22.03.2016 r. w kwocie należności głównej 3 734 zł, a także odsetek od dnia 28.10.2008 r. w kwocie 2 249,80 zł, łącznie w kwocie 5 983,80 zł. Skarb Państwa – Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. posiada względem pozwanego R. Ł. (1) wierzytelności z tytułu podatku dochodowego od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej: za 2008 r. stwierdzoną tytułem wykonawczym numer (...) .2016 z dnia 23.03.2016 r. w kwocie należności głównej 1541 zł, a także odsetek od dnia 23.06.2009 r. w kwocie 1065 zł, łącznie w kwocie 2 606 zł, za 2008 r. stwierdzoną tytułem wykonawczym numer 2255.2016 z dnia 23.03.2016 r. w kwocie należności głównej 55 533 zł, a także odsetek od dnia 01.05.2009 r. w kwocie 39 225,30 zł, łącznie w kwocie 94 758,30 zł, za 2013 r. stwierdzoną tytułem wykonawczym numer (...) z dnia 14.07.2014 r. w kwocie należności głównej 2697 zł, a także odsetek od dnia 01.05.2014 r. w kwocie 55,40 zł, łącznie w kwocie 2752,40 zł. Wobec pozwanego R. Ł. (1) na podstawie wystawionych przez stronę powodową – Skarb Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. tytułów wykonawczych toczyło się postępowanie egzekucyjne. W jego toku dokonano zajęcia rachunku bankowego pozwanego R. Ł. (1) . Jednakże z uwagi na brak środków na koncie bankowym egzekucja ta okazała się bezskuteczna. Dokonano również zajęcia wynagrodzenia pozwanego R. Ł. (1) w (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. , jednakże pozwany R. Ł. (2) nie otrzymywał wynagrodzenia w tej spółce. Następnie dokonano zajęcia wierzytelności wobec (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w I. . W odpowiedzi na zawiadomienie o zajęciu spółka poinformowała, że pozwany R. Ł. (2) jest zatrudniony na podstawie umowy zlecenia z miesięcznym wynagrodzeniem 400 zł brutto. Pismem z 11 lipca 2016 r. spółka poinformowała, że będzie przekazywać kwotę wynagrodzenia netto w wysokości 299,01 zł. Od dnia 31 maja 2017 r. umowa z R. Ł. (1) została rozwiązana. W toku postępowania egzekucyjnego czynności wykonywał również poborca skarbowy, który również nie dokonał skutecznych czynności egzekucyjnych. Sąd Rejonowy w (...) , na skutek pozwu wniesionego przez Skarb Państwa – Starostę (...) , w dniu 26 czerwca 2015 r. wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym (sygn. akt I Nc 835/15), w którym nakazał (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. i R. Ł. (1) jako dłużnikom solidarnym, aby zapłacili Skarbowi Państwa – Staroście (...) kwotę 15 657,54 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 20 listopada 2012 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 2 400 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sprzeciw od tego nakazu zapłaty wniósł pozwany R. Ł. (2) . Wyrokiem z dnia 28 lutego 2017 r. Sąd Rejonowy w (...) w sprawie I C 2213/16 zasądził od pozwanego R. Ł. (1) , jako dłużnika solidarnego, na rzecz powoda Skarbu Państwa – Starosty (...) kwotę 15 657,54 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 20 listopada 2012 r. do dnia zapłaty, a także kwotę 3 000 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Rejonowy w (...) , na skutek pozwu wniesionego przez Skarb Państwa – Starostę (...) , w dniu 12 czerwca 2015 r. wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym (I Nc 675/15), w którym nakazał pozwanym (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. , jako dłużnikom solidarnym, aby zapłacili Skarbowi Państwa – Staroście (...) kwotę 10 397,26 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 23 listopada 2012 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 2 400 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sprzeciw od tego nakazu zapłaty wniósł pozwany R. Ł. (2) . Wyrokiem z dnia 18 listopada 2016 r. Sąd Rejonowy w (...) w sprawie I C 1500/15 zasądził od R. Ł. (1) , jako dłużnika solidarnego, na rzecz Skarbu Państwa – Starosty (...) kwotę 10 397,26 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 23 listopada 2012 r. do dnia zapłaty, a także kwotę 2 400 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Wydane przez Sąd Rejonowy w (...) wyroki obejmowały należności wobec pozwanego R. Ł. (1) wynikające z zawartej w dniu 20 września 2012 r. ze Starostą (...) umowy numer (...) o refundację z Funduszu Pracy kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanej osoby bezrobotnej. Skarb Państwa – Starosta (...) na podstawie obu powyższych tytułów wykonawczych złożył wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko pozwanemu R. Ł. (1) . Postępowanie było prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w (...) J. J. oraz przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Wodzisławiu Śląskim Ł. T. . Postanowieniami z dnia 15 września 2017 r. i 20 września 2017 r. umorzono oba postępowania egzekucyjne wobec bezskuteczności egzekucji. Postanowienia te są prawomocne. W dniu 10 listopada 2017 r. pozwany R. Ł. (2) przed Sądem Rejonowym w (...) złożył wykaz majątku. W dniu złożenia wykazu, zgodnie z oświadczeniami pozwanego R. Ł. (1) : nie prowadził on działalności gospodarczej, świadczył usługi na podstawie umowy zlecenia dla spółki (...) , z czego osiągał wynagrodzenie 400 zł brutto miesięcznie. Mieszkał w domu swojej bratowej. Był właścicielem 2 działek położonych w gminie T. koło B. w sumie o powierzchni 26 arów. Nie posiadał środków finansowych, ani wierzytelności. Posiadał trzy samochody osobowe, kocioł do palenia i ogrzewania. Nie posiadał sprzętów domowych i sportowych. Z kosztowności posiadał jedynie obrączkę ślubną. Obecnie pozwany R. Ł. (2) prowadzi działalność gospodarczą na terenie Niemiec. Jego miesięczny dochód wynosi około 3-5 tysięcy euro. W dalszym ciągu jest właścicielem 3 samochodów osobowych oraz 2 działek o powierzchni około 26 arów. Jest również posiadaczem kotła do palenia. W oparciu o te ustalenia Sąd Okręgowy uznał, że powództwo w przeważającej części zasługiwało na uwzględnienie. Sąd ten powołując przepisy art. 527 kodeksu cywilnego , art. 528 k.c. , art. 530 k.c. i art. 531 k.c. oraz wskazując na wynikające z nich przesłanki roszczenia pauliańskiego, dokonał kolejno ich analizy. W pierwszej kolejności rozważył jednak zarzut braku legitymacji biernej po stronie pozwanych. Pozwani w odpowiedzi na pozew wskazali, że żądanie w zakresie uznania za bezskuteczne umowy darowizny R. Ł. (1) na rzecz M. Ł. , a także oświadczenia o ustanowieniu hipoteki łącznej z dnia 23 stycznia 2013 r. na nieruchomościach objętych księgami wieczystymi numer (...) , winno być skierowane wobec (...) z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. , jako nabywcy wierzytelności oraz zabezpieczającej jej hipoteki od pozwanego J. Ł. (1) , a także (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. , jako obecnego właściciela wskazanych nieruchomości. Podnieśli również, że właścicielem nieruchomości objętej księgą wieczystą numer (...) jest F. S. , a nieruchomości objętych księgą wieczystą numer (...) jest (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. . W ocenie pozwanych to właśnie te podmioty posiadają legitymację bierną w niniejszym procesie. Z argumentacją tą Sąd pierwszej instancji się nie zgodził stwierdzając, że bierna legitymacja procesowa osoby trzeciej w sprawach o uznanie za bezskuteczną wobec strony powodowej czynności prawnej dłużnika przysparzającej korzyść osobie trzeciej oraz bierna legitymacja procesowa następcy prawnego osoby trzeciej w sprawach o uznanie za bezskuteczną wobec strony powodowej czynności prawnej osoby trzeciej rozporządzającej korzyścią uzyskaną od dłużnika nie zależy według wymienionych przepisów od pozostawania tej korzyści w ich majątku. Mimo zatem wyzbycia się uzyskanej korzyści, zarówno osoba trzecia, jak i następca prawny osoby trzeciej zachowują bierną legitymację procesową wynikającą, dla osoby trzeciej z art. 531 § 1 k.c. , a dla następcy prawnego z art. 531 § 2 k.c. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11.12.2013 r., sygn. akt IV CSK 222/13, LEX nr 1433725, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3.03.2017 r., sygn. akt I CSK 157/16, LEX nr 2329031). Choć dla uznania za bezskuteczną czynności prawnej osoby trzeciej nie jest konieczne uprzednie lub jednoczesne uznanie za bezskuteczną czynności prawnej dłużnika w procesie skierowanym przeciwko osobie trzeciej, to jednak uzyskanie takiego orzeczenia może ułatwiać rozstrzygnięcie sprawy przeciwko następcy prawnemu osoby trzeciej, przesądzając o ziszczeniu się przesłanek wynikających z art. 527 § 1 k.c. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19.12.2006 r., sygn. akt V CSK 330/06, LEX nr 610101). W orzecznictwie słusznie wskazuje się, że możliwość dochodzenia roszczenia bezpośrednio przeciwko kontrahentowi osoby trzeciej jest prawem wierzyciela, nie zaś jego obowiązkiem, co wynika nie tylko z braku kategorycznego ustawowego odesłania go na drogę takiego procesu, ale również z wprowadzenia przesłanek warunkujących skuteczność takiego powództwa zgodnie z art. 531 § 2 k.c. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 24.02.2010 r., I ACa 10/10, LEX nr 604084). Z powyższego jednoznacznie wynika, że powód był uprawniony, stosownie do art. 531 § 1 k.c. , do skierowania powództwa przeciwko osobom, z którymi dłużnik dokonał zaskarżonych czynności. Zasadne było również pozwanie samego dłużnika. Wierzyciel zaskarżając umowy darowizny zaskarżył również umowy polegające na ustanowieniu na rzecz dłużnika prawa dożywotniego i bezpłatnego użytkowania nieruchomości stanowiących przedmiot darowizn. W przypadku dokonania przez dłużnika darowizny połączonej z ustanowieniem na niej służebności osobistej biernie legitymowany w procesie pauliańskim jest także beneficjent ustanowionej służebności osobistej, czyli w odniesieniu do tej sprawy dłużnik (por. wyrok Sądu Najwyższego z 14.11.2012 r., II CSK 206/12, LEX nr 1292581). Dokonując wspomnianej analizy przesłanek skargi pauliańskiej Sąd Okręgowy, zaznaczając że dla jej skuteczności muszą one zostać spełnione kumulatywnie, a ciężar dowodu spoczywa na wierzycielu stwierdził, że powód wykazał po pierwsze, że ma prawnie chronione wierzytelności w stosunku do dłużnika R. Ł. (1) , które w większości istniały w chwili dokonywania zaskarżonych czynności prawnych, a w odniesieniu do trzech (wierzytelność Naczelnika Urzędu Skarbowego z tytułu podatku dochodowego za 2013 rok, dwie wierzytelności Starosty (...) ), które powstały po dokonaniu tych czynności, wierzycieli tych należy traktować jako przyszłych. Wskazał następnie Sąd, że w odniesieniu do każdej z zaskarżonych czynności osoby trzecie, J. Ł. (2) , M. Ł. i B. Ł. , uzyskały korzyści majątkowe, a czynności te zostały dokonane z pokrzywdzeniem wierzyciela Skarbu Państwa. Egzekucja z majątku dłużnika była bezskuteczna, a twierdzenia R. Ł. (1) zawarte w wykazie majątku i zeznaniach złożonych w charakterze strony o posiadanym majątku nie zostały niczym poparte, dłużnik nie przedłożył żadnych dokumentów świadczących że ma majątek z którego wierzyciel może się zaspokoić. Spełniona została także zdaniem Sądu przesłanka działania dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, R. Ł. (2) zdawał sobie bowiem sprawę z ciążących na nim zobowiązaniach podatkowych oraz wynikających z umowy zawartej ze Starostą (...) , a przy tym korzyści majątkowe uzyskały osoby bliskie, a zatem ma zastosowanie domniemanie z art. 527 § 3 k.c. , którego nawet nie próbowały obalić. Ponadto obciążenie nieruchomości hipotekami i darowizną to czynności nieodpłatne. W ocenie Sądu Okręgowego powód skutecznie zaskarżył także wymienione w pozwie umowy sprzedaży, tyle tylko że, biorąc pod uwagę wymogi wynikające z art. 530 k.c. skuteczność ta może dotyczyć tylko wierzytelności istniejących w dacie zawierania tych umów. Pozwana B. Ł. nie wiedziała bowiem o zamiarze dłużnika pokrzywdzenia wierzycieli przyszłych. I w tym zakresie powództwo zostało oddalone. Apelacje od tego wyroku skutecznie wnieśli: pozwany J. Ł. (2) zaskarżając go w części uwzgledniającej powództwo (punkty 1,2,3 i 5) oraz powód w zakresie oddalającym powództwo (punkt 4 wyroku). Pozwany J. Ł. (2) w apelacji zarzucił: - naruszenia prawa procesowego poprzez: 1) naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów tj. art. 233 kpc poprzez dokonanie oceny dowodów w postaci dokumentacji, a to: dokumentów z akt l Co 414/17, w szczególności zeznań R. Ł. (2) z dnia 10.11.2017 r., a także zeznań złożonych przez pozwanego R. Ł. (2) w niniejszej sprawie, w zakresie w jakim wskazywał mienie i zarobki pozwalające na spłatę wierzyciela - bez ich wszechstronnego rozważania i wbrew ich brzemieniu, bez zasadniczo żadnego logicznego uzasadnienia swojego stanowiska; 2) art 232 kpc poprzez nie zastosowanie zasady, iż strony mają wykazywać dowody na poparcie swoich twierdzeń do powoda, w zakresie w jakim winien był on przedstawić, iż doszło do pokrzywdzenia wierzyciela na skutek dokonanych czynności prawnych przez dłużnika, co spowodowało, iż zaspokojenie wierzyciela nie było możliwe; 3) art 278 kpc w zw. z art 232 kpc i art 212 kpc poprzez nie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego do spraw szacowania nieruchomości, pomimo, iż działanie takie było konieczne celem ustalenia, czy zachodzi przesłanka pokrzywdzenia wierzycieli wobec obciążenia zbywanych nieruchomości hipotekami; - sprzeczność poczynionych przez Sąd ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez: uznanie, iż pozwany R. tacek działał z pokrzywdzeniem wierzycieli; błędne uznanie, iż R. Ł. (2) nie posiadał i nie posiada majątku pozwalającego na zaspokojenie powoda; - naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: 1) art 533 kc poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy z materiału dowodowego wprost wynika, iż dłużnik posiada majątek pozwalający na zaspokojenie wierzyciela tj. powoda, a zatem w pełnym zakresie zgodnie z wskazanym przepisem może się zwolnić z odpowiedzialności (przesłanka egzoneracyjna); 2) art 532 kpc , w sytuacji, gdy nie ma podstaw do jego zastosowania w przedmiotowej sprawie; 3) poprzez zastosowanie art 527 §1 kpc i uwzględnienie pozwu, pomimo, iż wystąpiła przesłanka egzoneracyjna z art 533 kc , a także w sytuacji, gdy pozwani nie działali w zamiarze pokrzywdzenia powoda. W oparciu o te zarzuty pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów oraz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej lub o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Pozwany wniósł także o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego do spraw szacowania nieruchomości, celem ustalenia, czy ustanowienie hipotek spowodowało pokrzywdzenie wierzycieli. Powód w apelacji zarzucił: - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na: ustaleniu przez Sąd, że pozwana B. Ł. będąca szwagierką pozwanego R. L. (żoną jego brata J. L. ) nie wiedziała, że dłużnik R. Ł. (2) zawierając z nią umowę sprzedaży z dnia 24 stycznia 2013 r. w formie aktu notarialnego (Rep. A Nr 532/2013) udziału w prawie własności nieruchomości położonej w I. , gmina I. , powiat (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą Nr (...) , a także umowę sprzedaży z dnia 24 stycznia 2013 r. w formie aktu notarialnego (Rep. A Nr 532/2013) nieruchomości położonej w I. , gmina I. , powiat (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą Nr (...) , działał z zamiarem pokrzywdzenia przyszłego wierzyciela - Skarbu Państwa; - naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 233 § 1 kpc w zw. z art. 227 kpc poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w sposób wybiórczy, wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego, a także dokumentów przedstawionych przez stronę powodową znajdujących się w aktach sprawy; poprzez ocenę, że na podstawie dowodów przeprowadzonych w toku postępowania przed Sądem I instancji brak podstaw do uznania, że pozwana B. Ł. wiedziała, że dłużnik R. Ł. (2) zawierając z nią umowy sprzedaży z dnia 24 stycznia 2013 r., działał z zamiarem pokrzywdzenia przyszłego wierzyciela - Skarbu Państwa podczas gdy dowody przeprowadzone w toku postępowania przed Sądem I instancji (m.in. decyzja Dyrektora I. Administracji Skarbowej w K. z dnia 2 czerwca 2016r., znak (...) -PT-2. (...) .34-42.2016. (...) , decyzja Dyrektora I. Administracji Skarbowej w K. z dnia 4 lutego 2014r., znak (...)- (...)- (...) W, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 marca 2015r., sygn. akt III SA/GI 615/14, decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia 30 listopada 2015r., znak PP-1I/4400-247/13), wskazują, że B. Ł. miała taką wiedzę. - naruszenie przepisów prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 527 § 1 kc w zw. z art. 530 kc poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na stwierdzeniu przez Sąd I instancji, że na podstawie ww. wskazanych przepisów nie można uznać umowy sprzedaży z dnia 24 stycznia 2013 r. zawartej w formie aktu notarialnego (Rep. A Nr 532/2013) udziału 1/2 w prawie własności nieruchomości położonej w I. , gmina I. , powiat (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą Nr (...) , a także umowy sprzedaży z dnia 24 stycznia 2013 r. zawartej w formie aktu notarialnego (Rep. A Nr 532/2013) nieruchomości położonej w I. , gmina I. , powiat (...) , , dla której Sąd Rejonowy w (...) V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą Nr (...) za bezskuteczne w stosunku do powoda Skarbu Państwa w celu zaspokojenia wierzytelności przyszłych tj.: wierzytelności Skarbu Państwa- Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. któremu przysługują wobec R. Ł. (2) wierzytelności z tytułu zaległych zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym, podczas gdy w.w. umowy były czynnościami prawnymi dokonanym przez dłużnika z zamiarem pokrzywdzenia przyszłego wierzyciela, o którym to zamiarze dłużnika wiedziała będąca stroną tych czynności pozwana B. Ł. . W oparciu o te zarzuty powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości; zasądzenie od każdego z pozwanych na rzecz strony powodowej kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, według norm przepisanych ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego. Powód wniósł także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach 7 marca 2016r., sygn. akt II AKa 366/15 na okoliczność jego treści i okoliczności opisanych w jego uzasadnieniu, które wskazują na przebieg i czas czynności dokonywanych w ramach postępowania przygotowawczego, które wskazują, że pozwana B. Ł. wiedziała, że dłużnik R. Ł. (2) zawierając z nią umowę sprzedaży z dnia 24 stycznia 2013 r, a także umowę sprzedaży z dnia 24 stycznia 2013 r. działał z zamiarem pokrzywdzenia przyszłego wierzyciela - Skarbu Państwa. Powód w odpowiedzi na apelację pozwanego wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Pozwany wniósł o oddalenie apelacji powoda. Sąd Apelacyjny zważył co następuje. Obie apelacje nie zasługują na uwzględnienie. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, wbrew zawartym w nich zarzutom naruszenia prawa procesowego zmierzającym do wykazania, iż Sąd pierwszej instancji, w zakresach jakich dotyczy każda z apelacji, błędnie ustalił stan faktyczny sprawy, że do tych naruszeń nie doszło i Sąd ten w sposób prawidłowy, przez pryzmat przesłanek zawartych w art. 233 § 1 k.p.c. , ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. Przepis ten przewiduje, że Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Wyraża zasadę swobodnej oceny dowodów, ramy której są wyznaczone przez przepisy procedury cywilnej, doświadczenie życiowe, zasady logicznego rozumowania, co razem wziąwszy, pozwala Sądowi na wszechstronne, a przy tym racjonalne i bezstronne ocenienie przeprowadzonych dowodów i w oparciu o te kryteria, z jednej strony spojrzenie na zgromadzony materiał dowodowy jako całość, z akcentem na dostrzeżenie ewentualnych niespójności, z drugiej, dokonanie wyboru tych dowodów, które w sposób przekonujący pozwalają na ustalenie stanu faktycznego, będącego podstawą subsumcji. Poczynienie ustaleń faktycznych i ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego należy do Sądu pierwszej instancji, który przeprowadza postępowanie dowodowe i ocenia materiał dowodowy według przedstawionych reguł. Sąd drugiej instancji może takiej oceny nie podzielić tylko wtedy, gdy doszło do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji swobodnej oceny dowodów. Oznacza to, że skuteczne zakwestionowanie tej swobody w ocenie dowodów wymaga od skarżącego wykazania, że w następstwie istotnych błędów w logicznym rozumowaniu czy stosowaniu zasad doświadczenia życiowego lub pominięcia dowodów prowadzących w sposób nie budzący wątpliwości do wniosków odmiennych niż wyciągnięte przez Sąd pierwszej instancji, ocena dowodów dokonana przez ten Sąd była błędna lub rażąco wadliwa. Podważenie oceny materiału dowodowego dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wymaga więc od skarżącego wskazania konkretnego dowodu przeprowadzonego w sprawie, którego zarzut ten dotyczy i podania, w czym skarżący upatruje wadliwą jego ocenę. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej, odmiennej ocenie dowodów niż ta dokonana przez Sąd. Jeżeli z określonego materiału dowodowego Sąd pierwszej instancji wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, a przy tym znajdujące oparcie w innych dowodach, to ocenę taką, jako zgodną z art. 233 § 1 k.p.c. , należy zaaprobować. Te reguły oceny dowodów Sąd pierwszej instancji w tej sprawie zastosował i poczynił ustalenia faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, które Sąd Apelacyjny aprobując, przyjmuje za własne i odnosi się to zarówno do ustaleń prowadzących do uwzględnienia powództwa jak i ustaleń powodujących jego oddalenie. Przechodząc do analizy zarzutów obu apelacji należy rozpocząć od apelacji pozwanego, kwestionującej uwzględnienie powództwa w znaczącej części. Wbrew zarzutowi tej apelacji Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy zastosował art. 527 § 1 k.c. (a nie k.p.c. jak wynika z apelacji, co należy traktować jako oczywistą omyłkę). Zgodzić się należy z tym Sądem, że w tej sprawie nie ma wątpliwości, iż powód Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. i Starosta (...) posiadali względem dłużnika R. Ł. (1) , prawnie chronione wierzytelności. Większość tych wierzytelności istniała w chwili dokonywania przez dłużnika zaskarżonych czynności. Zobowiązania objęte tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. dotyczyły należności podatkowych za 2007 i 2008 rok niewątpliwie więc w chwili dokonywania czynności istniały. Zobowiązania podatkowe objęte przedłożonymi do akt sprawy tytułami wykonawczymi to zobowiązania, które powstają z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania, decyzje które zostały wydane odnośnie do wysokości należnego podatku to decyzje jedynie deklaratoryjne i data ich wydania pozostaje bez znaczenia dla ustalenia chwili powstania zobowiązania. Spełniona została również przesłanka art. 527 § 1 k.c. w postaci uzyskania korzyści majątkowej przez osobę trzecią, z którą dłużnik dokonał czynności. W okolicznościach tej sprawy w odniesieniu do każdej z zaskarżonych czynności doszło do uzyskania korzyści majątkowej przez osoby trzecie. W przypadku ustanowienia hipoteki na nieruchomościach dłużnika R. Ł. (1) , pozwany J. Ł. (2) uzyskał możliwość zaspokojenia się z przedmiotu hipoteki, przed pozostałymi wierzycielami R. Ł. (1) . Takie postępowanie R. Ł. (1) prowadzi do uprzywilejowania pozwanego J. Ł. (1) , kosztem innych wierzycieli, w drodze arbitralnej decyzji dłużnika. Nie budzi również wątpliwości uzyskanie korzyści majątkowej po stronie pozwanej M. Ł. , która w wyniku darowizny uzyskała własność bądź udział we współwłasności nieruchomości stanowiących wcześniej majątek osobisty jej męża R. Ł. (1) . Nie zmienia tego fakt, że w zamian za tę darowiznę pozwana M. Ł. ustanowiła na części nieruchomości bezpłatne i dożywotnie prawo użytkowania dla dłużnika. Również w drodze umowy sprzedaży nieruchomości B. Ł. uzyskała korzyść majątkową. Dla oceny czy osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową znaczenie ma to, czy w wyniku zaskarżonej czynności osoba ta uzyskała określony walor majątkowy lub czy odpadł po jej stronie obowiązek zwrotu takiego waloru dłużnikowi. Nie ma więc znaczenia, czy otrzymane przysporzenie majątkowe jest ekwiwalentem świadczenia dłużnika. Bez znaczenia jest bowiem czy dłużnik otrzymał od nabywcy cenę odpowiadającą wartości rynkowej przedmiotu transakcji, czy też niższą. Osoba trzecia uzyskuje korzyść majątkową w rozumieniu art. 527 k.c. także wtedy, gdy płaci za rzecz nabytą od dłużnika cenę odpowiadającą wartości rynkowej nabywanej rzeczy. Niewątpliwie więc przesłanka uzyskania korzyści majątkowej została i w tym przypadku spełniona. Trafna jest także, dokonana przez Sąd pierwszej instancji, analiza kolejnej przesłanki skuteczności skargi pauliańskiej, mianowicie dokonanie czynności prawnej z pokrzywdzeniem wierzyciela - powoda. Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności. Chodzi tutaj więc zarówno o spowodowanie stanu niewypłacalności, jak też o jego pogłębienie. Kodeks cywilny nie definiuje stanu niewypłacalności ale przyjąć należy, że stan ten polega na tym, że nie jest możliwe uzyskanie zaspokojenia wierzyciela w drodze postępowania egzekucyjnego. Z taką właśnie sytuacją, wbrew argumentacji apelacji. mamy do czynienia w tej sprawie. Powód wykazał, że egzekucja z majątku dłużnika R. Ł. (1) była bezskuteczna. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zarówno Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. jak i Starosta (...) nie uzyskali zaspokojenia. W dniu 10 listopada 2017 r. przed Sądem Rejonowym w (...) (I Co 414/17) pozwany R. Ł. (2) złożył wykaz majątku, w którym podał, że nie prowadzi działalności gospodarczej, jego dochód wynosił wówczas 400 zł brutto miesięcznie, mieszkał u bratowej. Posiadał dwie działki o powierzchni łącznej 26 arów, 3 samochody osobowe i kocioł do palenia i ogrzewania. Również składając zeznania w tej sprawie dłużnik oświadczył, że obecnie prowadzi działalność gospodarczą, uzyskuje dochód w wysokości 3 000 - 5 000 euro miesięcznie, ma dwie działki, trzy samochody oraz piec, wartość swojego majątku ocenił na około 350 000 zł. Są to twierdzenia w żaden sposób nie wykazane, nie poparte żadnymi dokumentami (chociażby odpisami z ksiąg wieczystych nieruchomości o których zeznawał dłużnik, dokumentami samochodów), na podstawie których możliwe byłoby ustalenie że jest właścicielem majątku pozwalającego wierzycielowi Skarbowi Państwa Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w C. i Staroście (...) na zaspokojenie swoich wierzytelności. Zgodzić się przy tym należy z Sądem Okręgowym, że zeznania R. Ł. (1) , iż nie spienięża majątku aby spłacić wierzycieli ponieważ nie ma na to czasu są całkowicie nielogiczne, w szczególności w świetle tego, że wysokość jego zobowiązań wzrasta z każdym dniem o należne odsetki. Świadczy to także o braku wiarygodności tych zeznań. Ponadto nawet gdyby przyjąć, że pozwany istotnie posiada majątek o wskazywanej wartości, co z przyczyn wyżej wskazanych budzi uzasadnione wątpliwości, to i tak ten majątek nie wystarczyłby na zaspokojenie wierzycieli albowiem na dzień wniesienia pozwu wierzytelność Skarbu Państwa to prawie 500 000 zł, a poza tym z zeznań pozwanej B. Ł. wynika, że zobowiązanie R. Ł. (1) wobec J. Ł. (1) wynikające z umowy pożyczki kwoty 700 000 zł do dzisiaj nie zostało spłacone. Nie jest także trafny argument apelacji dotyczący chronologii czynności prowadzących do poszukiwania majątku dłużnika. Wniosek o nakazanie wyjawienia majątku R. Ł. (1) wpłynął do Sądu Rejonowego w (...) 31 marca 2017 roku, a umorzenie postępowania egzekucyjnego miało miejsce we wrześniu 2017 roku. Nade wszystko jednak R. Ł. (2) ostatecznie nie wykazał posiadania majątku pozwalającego na skuteczną egzekucję. Dlatego słusznie Sąd pierwszej instancji przyjął, że R. Ł. (2) nie posiada majątku pozwalającego mu spłacić wierzycieli. Osoby trzecie, beneficjenci zaskarżonych czynności prawnych nie mogli więc i nie wskazali mienia dłużnika wystarczającego do zaspokojenia wierzyciela w tej sprawie, co czyni zarzut apelacji naruszenia art. 533 k.c. bezzasadnym. Doszło zatem do pokrzywdzenia wierzyciela albowiem na skutek zaskarżonych czynności majątek dłużnika został co najmniej uszczuplony w stopniu uniemożliwiającym zaspokojenie wierzyciela. Dotyczy to wszystkich zaskarżonych czynności prawnych w tym ustanowienia hipoteki. Obciążając hipoteką łączną swoje nieruchomości R. Ł. (2) ograniczył możliwość zaspokojenia Skarbu Państwa z tych nieruchomości umożliwiając to zaspokojenie wierzycielowi hipotecznemu, swojemu bratu J. Ł. (1) . Trafnie w tym zakresie Sąd Okręgowy przyjął, że czynność prawna naruszająca wynikającą z ustawy kolejność zaspokajania wierzycieli i w sposób dowolny uprzywilejowująca jednego z wierzycieli niewątpliwie również może stanowić przedmiot skargi pauliańskiej i prowadzić do pokrzywdzenia wierzycieli. Nie jest uzasadniona w tym zakresie argumentacja apelacji oparta na zarzucie naruszenia art. 532 k.c. W pierwszej kolejności wskazać należy, że argumentacja ta ze strony pozwanego J. Ł. (1) pojawiła się dopiero w apelacji, podobnie jak w apelacji dopiero złożony został przez niego wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego do spraw szacowania nieruchomości celem ustalenia czy zachodzi przesłanka pokrzywdzenia wierzycieli wobec obciążenia zbywanych nieruchomości hipotekami. Wniosek ten został przez Sąd Apelacyjny pominięty w pierwszej kolejności jako spóźniony ( art. 381 k.p.c. ), a przy tym zmierzający jedynie do przedłużenia postępowania ( art. 235 2 § 1 pkt 5 k.p.c. ). Nie można też uznać, że Sąd pierwszej instancji miał obowiązek dopuszczenia tego dowodu z urzędu. Pogląd prawny tego Sądu w omawianej kwestii jest jasny i w jego świetle brak było podstaw do dopuszczenia dowodu niewskazanego przez pozwanego J. Ł. (1) ( art. 232 k.p.c. ). Pogląd ten jest trafny, niewątpliwie bowiem obciążenie swoich nieruchomości przez dłużnika R. Ł. (1) hipoteką na rzecz J. Ł. (1) prowadziło do pokrzywdzenia powoda. Pierwszeństwo zaspokojenia o którym mowa w art. 532 k.c. odnosi się, co wynika już z samego tego określenia, do postępowania egzekucyjnego po uznaniu czynności prawnej dotyczącej przedmiotu zaspokojenia za bezskuteczną. Skarga pauliańska ma na celu otwarcie drogi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i nie jest postępowaniem w którym rozstrzygane jest zagadnienie który wierzyciel w pierwszej kolejności może zaspokoić się z majątku dłużnika będącego przedmiotem tego postępowania. To zagadnienie, także w odniesieniu do konkurencji w pierwszeństwie zaspokojenia pomiędzy wierzycielem pauliańskim a wierzycielem hipotecznym, aktualizuje się dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego. W uchwale z dnia 2 lutego 2022 r., III CZP 32/22, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w razie zbiegu w postępowaniu egzekucyjnym z użytkowania wieczystego (dotyczy to także niewątpliwie własności) uprawnienia wierzyciela (pauliańskiego), względem którego czynność prawna zbycia tego prawa, zawarta między dłużnikiem a osobą trzecią, została uznana za bezskuteczną ( art. 532 k.c. ), z uprawnieniem wierzyciela (hipotecznego), który uzyskał na tym prawie zabezpieczenie hipoteczne na podstawie czynności prawnej zawartej z osobą trzecią, ale przed ujawnieniem w księdze wieczystej roszczenia wierzyciela pauliańskiego, mają zastosowanie reguły pierwszeństwa wynikające z ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (jedn. tekst: Dz. U. z 2019 r., poz. 2204), chyba że wierzyciel pauliański zakwestionował skutecznie czynność prawną ustanowienia hipoteki w trybie skargi pauliańskiej realizowanej w formie powództwa albo zarzutu przeciwko wierzycielowi hipotecznemu ( art. 531 § 1 i 2 k.c. ). W okolicznościach tej sprawy mamy właśnie do czynienia z zakwestionowaniem przez wierzyciela pauliańskiego - Skarb Państwa ustanowienia hipoteki. Bezzasadna jest również apelacja powoda. Jak wyżej wskazano Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, a zatem także w zakresie w jakim chodziło o wierzytelności przyszłe z punktu widzenia daty zawarcia pomiędzy dłużnikiem i pozwaną B. Ł. umów sprzedaży nieruchomości. Ustalenia te poczynione zostały w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, w ramach którego powód nie wniósł o dopuszczenie dowodu z wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 7 marca 2016 roku, sygn. akt II AKa 366/15. Zgłoszenie tego wniosku w postępowaniu apelacyjnym należało zatem uznać za spóźnione w rozumieniu art. 381 k.p.c. , co prowadziło do jego pominięcia. Argumentacja apelacji oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania stanowi zatem w istocie polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu Okręgowego w tym ustaleniem zasadniczym, że pozwana B. Ł. nie wiedziała w dacie zawierania umów sprzedaży z R. Ł. (1) , że działał on z zamiarem pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli. Większość wierzytelności powoda - Skarbu Państwa Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. i Starostę (...) istniała w chwili dokonywania przez dłużnika zaskarżonych czynności i w zakresie tych wierzytelności czynności prawne o które chodzi w tej sprawie zostały uznane za bezskuteczne w stosunku do tego wierzyciela. W stosunku do trzech wierzytelności natomiast powoda należy traktować jako przyszłego wierzyciela. Chodzi tu o wystawiony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. tytuł wykonawczy (...) z dnia 14 lipca 2014 r. który obejmuje należny od dłużnika podatek dochodowy pobierany od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2013 r. Również to zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy prawa, a uzyskanie przez podatnika przychodu powoduje powstanie obowiązku uiszczenia należnego podatku od tego przychodu, w zakresie więc w jakim wymieniony tytuł wykonawczy obejmuje zobowiązanie podatkowe powstałe po dniu dokonania zaskarżonych czynności ( przypomnieć należy, że zaskarżonych czynności dokonano w dniach 23 stycznia 2013 r., 24 stycznia 2013 r. i 29 stycznia 2013 r.) wierzyciela należy w tym zakresie traktować jako wierzyciela przyszłego. Wierzycielem przyszłym jest również Starosta (...) , którego wierzytelności wynikają z tytułów w postaci wyroków Sądu Rejonowego w (...) z dnia 28 lutego 2017 r. (sygn. akt I C 2213/16) i z dnia 18 listopada 2016 r. (sygn. akt I C 1500/15). Wyroki te obejmują należności wynikające z umowy numer (...) zawartej z pozwanym R. Ł. (1) w dniu 20 września 2012 r. o refundację z Funduszu Pracy kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanej osoby bezrobotnej. Wierzytelności te powstały już po dokonaniu przez dłużnika zaskarżonych czynności. Okoliczność tę należy traktować jako bezsporną, powód bowiem już w uzasadnieniu pozwu określał tą wierzytelność jako wierzytelność przyszłą. Jak wynika z art. 530 k.c. przepisy dotyczące skargi pauliańskiej ( art. 527-529 k.c. ) stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dłużnik działał w zamiarze pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli. Jeżeli jednak osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową odpłatne, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną tylko wtedy, gdy osoba trzecia o zamiarze dłużnika wiedziała. Niewątpliwie w okolicznościach tej sprawy B. Ł. uzyskała korzyść majątkową odpłatnie ( umowy sprzedaży nieruchomości dłużnika), a zatem aktualizuje się wymaganie aby o zamiarze pokrzywdzenia wierzycieli przez dłużnika wiedziała. Ustalenie Sądu Okręgowego, że B. Ł. takiej wiedzy nie miała (wiedzy o zamiarze pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli powoda) jest prawidłowe. Z żadnego dowodu przeprowadzonego w sprawie to nie wynika. Dotyczy to także wskazanych w apelacji dowodów z dokumentów. Decyzja Dyrektora I. Administracji Skarbowej w K. z dnia 2 czerwca 2016r., znak (...) -PT-2. (...) .34-42.2016. (...) , decyzja Dyrektora I. Administracji Skarbowej w K. z dnia 4 lutego 2014r., znak (...)- (...)- (...) W, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 marca 2015r., sygn. akt III SA/GI 615/14 i decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia 30 listopada 2015r., znak PP-1I/4400-247/13 to dokumenty powstałe po dokonaniu zaskarżonych czynności, a z treści dwóch z nich, decyzji z 2 czerwca 2016 roku i wyroku WSA, omówionych w uzasadnieniu apelacji powoda wynikają okoliczności związane z prowadzeniem postępowań karnych, między innymi przeciwko R. Ł. (1) i J. Ł. (1) , związanych z prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą, wystawianiem w jej ramach faktur VAT w celu doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem Skarb Państwa-Urząd Skarbowy w C. , a także okoliczności związane z prowadzoną kontrolą podatkową przez organ podatkowy w firmie (...) . Z żadnych z przedstawionych przez apelującego okoliczności wynikających z tych dokumentów nie można wyprowadzić wniosku, że B. Ł. wiedziała o tych trzech konkretnych wymienionych wyżej wierzytelnościach Skarbu Państwa o które chodzi w części oddalającej powództwo i jednocześnie w apelacji powoda. Dodatkowo wskazać należy, że jak wynika czynności prawnych o które tu chodzi: umowy sprzedaży z dnia 24 stycznia 2013 r. zawartej w formie aktu notarialnego przed notariuszem O. M. (2) (Rep. A Nr 532/2013) pomiędzy R. Ł. (1) (sprzedawcą) oraz J. Ł. (1) działającym w imieniu i na rzecz swojej żony B. Ł. (kupującej), na mocy której R. Ł. (2) sprzedał na rzecz swojej bratowej B. Ł. udział wynoszący ½ w prawie własności nieruchomości położonej w I. , składającej się z działki (...) , działki (...) i działki (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą numer (...) ; umowy sprzedaży z dnia 24 stycznia 2013 r. zawartej w formie aktu notarialnego przed notariuszem O. M. (2) (Rep. A Nr 532/2013) pomiędzy R. Ł. (1) (sprzedawcą) oraz J. Ł. (1) działającym w imieniu i na rzecz swojej żony B. Ł. (kupującej), na mocy której R. Ł. (2) sprzedał na rzecz swojej bratowej B. Ł. nieruchomość położoną w I. , stanowiącą działkę (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą numer (...) i umowy sprzedaży z dnia 29 stycznia 2013 r. zawartej w formie aktu notarialnego przed notariuszem O. M. (2) (Rep. A Nr 601/2013) pomiędzy R. Ł. (1) (sprzedawcą) oraz J. Ł. (1) działającym w imieniu i na rzecz swojej żony B. Ł. (kupującej), na mocy której R. Ł. (2) sprzedał na rzecz swojej bratowej B. Ł. udział wynoszący ½ w prawie własności nieruchomości (udział nieobciążony hipoteką pkt II) położonej w H. - U. , stanowiącej działkę (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą numer (...) , B. Ł. była reprezentowana przy dokonywaniu tych czynności przez swojego męża J. Ł. (1) , co wskazuje na to, że nie była zaangażowana w czynności prawne dokonane w jednym czasie, zmierzające do wyprowadzenia z majątku dłużnika objętych tymi czynnościami nieruchomości. Dlatego zarzut apelacji powoda naruszenia prawa materialnego, art. 527 § 1 k.c. w związku z art. 530 k.c. należało uznać za bezzasadny. Z tych względów Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 k.c. oddalił obie apelacje, o kosztach postępowania apelacyjnego orzekając w oparciu o przepisy art. 98 § 1 i 3 k.p.c. , art. 99 k.p.c. oraz § 2 pkt 7 w związku z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, zmienionego rozporządzeniem z dnia 3 października 2016 r (Dz. U. 2016, poz. 1668). Kosztami tymi został obciążony pozwany J. Ł. (2) który wniósł apelację od wyroku w części uwzgledniającej powództwo, która w całości została oddalona. Przegrał zatem proces w postępowaniu apelacyjnym. Apelacja pozostałych pozwanych, w tym B. Ł. której dotyczy oddalona apelacja powoda, została prawomocnie odrzucona, a pozwana ta nie złożyła odpowiedzi na apelację powoda i wniosku o zasądzenie kosztów. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono na podstawie § 8 pkt. 7 w związku z § 16 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. SSA Tomasz Ślęzak

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI