I ACA 825/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód A. B. dochodził od Skarbu Państwa odszkodowania za szkodę wynikłą z opieszałego prowadzenia postępowania administracyjnego przez Wojewodę, które miało stwierdzić przejście na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne. Brak tej decyzji uniemożliwiał powodowi uzyskanie odszkodowania. Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił powództwo, zasądzając kwotę 488.858 zł. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację pozwanego, zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo w całości. Sąd odwoławczy uznał, że powód nie wykazał poniesienia szkody, a także zakwestionował istnienie adekwatnego związku przyczynowego między opóźnieniem organu a rzekomą szkodą. Sąd Apelacyjny podkreślił, że przepis art. 154 §4 i 5 p.p.s.a. dotyczy szkody wynikłej z niewykonania wyroku sądu administracyjnego, a nie z samej przewlekłości postępowania administracyjnego, która mogłaby być podstawą roszczenia z art. 417¹ §3 k.c. Nawet rozpatrując sprawę w kontekście art. 417¹ §3 k.c., sąd uznał powództwo za bezzasadne, wskazując na brak możliwości ustalenia szkody przed zakończeniem postępowania administracyjnego. Sąd Apelacyjny zmienił również rozstrzygnięcie o kosztach, nie obciążając powoda kosztami postępowania apelacyjnego ani kosztami procesu przed sądem pierwszej instancji, biorąc pod uwagę skomplikowany charakter sprawy i długotrwałość postępowania administracyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że art. 154 §4 i 5 p.p.s.a. dotyczy wyłącznie szkody wynikłej z niewykonania wyroku sądu administracyjnego, a nie z przewlekłości postępowania administracyjnego. Podkreślenie konieczności wykazania szkody i adekwatnego związku przyczynowego w sprawach o odszkodowanie za działania lub zaniechania władzy publicznej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami wprowadzającymi reformę administracji publiczną i prawem o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Interpretacja art. 417¹ §3 k.c. w kontekście przewlekłości postępowania administracyjnego wymaga indywidualnej analizy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy sąd powszechny jest uprawniony do samodzielnego ustalenia wysokości szkody poniesionej przez stronę w wyniku przewlekłości postępowania administracyjnego, bez konieczności oczekiwania na jego zakończenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powszechny jest uprawniony do samodzielnego ustalenia wysokości szkody, jednakże powód musi wykazać istnienie szkody i adekwatny związek przyczynowy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powtórzył pogląd wyrażony w wyroku kasatoryjnym, że sąd powszechny jest uprawniony do samodzielnego ustalenia wysokości szkody na podstawie art. 154 §4 i 5 p.p.s.a. Jednakże, w niniejszej sprawie powód nie wykazał istnienia szkody ani adekwatnego związku przyczynowego.
Czy opieszałe prowadzenie postępowania administracyjnego przez organ administracji publicznej, skutkujące brakiem wydania decyzji stwierdzającej przejście prawa własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, stanowi podstawę do zasądzenia odszkodowania na podstawie art. 154 §4 i 5 p.p.s.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 154 §4 i 5 p.p.s.a. dotyczy szkody wynikłej z niewykonania wyroku sądu administracyjnego, a nie z samej przewlekłości postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny rozróżnił roszczenie o odszkodowanie za przewlekłość postępowania administracyjnego (art. 417¹ §3 k.c.) od roszczenia o odszkodowanie za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego (art. 154 §4 i 5 p.p.s.a.). Stwierdził, że powód błędnie powołał się na drugi z przepisów, gdyż szkoda, której dochodził, nie wynikała z niewykonania wyroku, a z opieszałości organu.
Czy powód wykazał istnienie szkody w postaci utraconych korzyści, które mógłby uzyskać z zainwestowania zasądzonego odszkodowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie wykazał istnienia szkody w postaci utraconych korzyści.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że dowody przedstawione przez powoda na okoliczność wysokości szkody (opinie prywatne) okazały się nieprzydatne. Obliczenia opierały się na nieaktualnych danych, nie uwzględniały stanu nieruchomości i nie przystawały do realiów sprawy, w tym do terminów, w których mogłoby dojść do wypłaty odszkodowania i jego zainwestowania.
Czy istnieje adekwatny związek przyczynowy między opieszałym prowadzeniem postępowania administracyjnego a szkodą powoda?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie wykazano adekwatnego związku przyczynowego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że nawet gdyby uznać, że szkoda mogłaby powstać na skutek opóźnienia w zapłacie odszkodowania, to ustalenie takiego związku przyczynowego jest niemożliwe przed zakończeniem postępowania administracyjnego, jeśli konstrukcja odpowiedzialności opiera się na przewidywaniu treści decyzji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Wojewoda (...) | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
Dz.U.1998.133.872 art. 73 § ust. 1, 4-5
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Przepis ten stanowi podstawę do ustalenia odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, jednakże wymaga wydania decyzji administracyjnej stwierdzającej przejście prawa własności.
p.p.s.a. art. 154 § § 4-5
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten reguluje odszkodowanie za niewykonanie lub nienależyte wykonanie wyroku sądu administracyjnego. Sąd powszechny jest uprawniony do samodzielnego ustalenia wysokości szkody w tym trybie.
Pomocnicze
k.c. art. 417¹ § § 3
Kodeks cywilny
Przepis ten stanowi podstawę do dochodzenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej, w tym za przewlekłość postępowania.
k.c. art. 361 § § 1-2
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące związku przyczynowego i rozmiaru szkody.
k.c. art. 363 § § 1-2
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące sposobu i zakresu naprawienia szkody.
k.c. art. 481 § § 1-2
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące odsetek za opóźnienie.
k.p.c. art. 386 § § 1, § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące rozpoznania apelacji i związania sądu drugiej instancji poglądem prawnym sądu kasatoryjnego.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący zasad zwrotu kosztów procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 327¹ § § 1-2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące wymagań stawianych uzasadnieniu wyroku.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 129 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący terminów odwołania.
u.g.n. art. 130 § ust. 1-2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepisy dotyczące wyceny nieruchomości.
u.g.n. art. 132 § ust. 1a
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepis dotyczący ustalenia odszkodowania za nieruchomości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód nie wykazał istnienia szkody. • Nie istnieje adekwatny związek przyczynowy między opóźnieniem organu a rzekomą szkodą. • Roszczenie oparte na art. 154 §4 i 5 p.p.s.a. jest nieuzasadnione, gdyż przepis ten dotyczy szkody wynikłej z niewykonania wyroku sądu administracyjnego, a nie z przewlekłości postępowania administracyjnego. • Dowody przedstawione przez powoda na okoliczność wysokości szkody są nieprzydatne i nie odzwierciedlają realiów sprawy.
Odrzucone argumenty
Roszczenie oparte na art. 154 §4 i 5 p.p.s.a. jest zasadne. • Istnieje szkoda w postaci utraconych korzyści z inwestycji zasądzonego odszkodowania. • Istnieje adekwatny związek przyczynowy między opóźnieniem organu a szkodą powoda. • Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i wysokość szkody.
Godne uwagi sformułowania
Sąd drugiej instancji przy rozstrzyganiu o zasadności wywiedzionego przez stronę pozwaną środka odwoławczego miał na uwadze normę wyrażoną w art. 386 §6 k.p.c. • Związanie sądu rozpoznającego ponownie sprawę na skutek uchylenia wyroku poglądem prawnym wyrażonym przez sąd, który wydał orzeczenie kasatoryjne, nie ma zresztą charakteru absolutnego. • Pokazywany przez powoda uszczerbek, którego miał doznać nie pozostaje w żadnym związku z konsekwentnie wskazywaną przez niego podstawą prawną żądania. • Szkoda podlegająca naprawieniu na podst. art. 154 §4 i 5 p.p.s.a. musi zaistnieć po wydaniu wyroku sądu administracyjnego i w związku z jego niewykonaniem. • Ustalenie, czy zachodzi adekwatny związek przyczynowy pomiędzy stwierdzoną przewlekłością postępowania administracyjnego a szkodą nie jest możliwe do czasu zakończenia tego postępowania, jeżeli konstrukcja odpowiedzialności odszkodowawczej opiera się na przewidywaniu, jakiej treści decyzja powinna być zgodnie z prawem wydana.
Skład orzekający
Marek Boniecki
przewodniczący-sprawozdawca
Anna Kowacz-Braun
sędzia
Regina Kurek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że art. 154 §4 i 5 p.p.s.a. dotyczy wyłącznie szkody wynikłej z niewykonania wyroku sądu administracyjnego, a nie z przewlekłości postępowania administracyjnego. Podkreślenie konieczności wykazania szkody i adekwatnego związku przyczynowego w sprawach o odszkodowanie za działania lub zaniechania władzy publicznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami wprowadzającymi reformę administracji publiczną i prawem o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Interpretacja art. 417¹ §3 k.c. w kontekście przewlekłości postępowania administracyjnego wymaga indywidualnej analizy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odszkodowania za przewlekłość postępowania administracyjnego, co jest częstym problemem. Sąd Apelacyjny wyjaśnia kluczowe różnice między różnymi podstawami prawnymi roszczeń odszkodowawczych, co jest cenne dla praktyków.
“Skarb Państwa nie zapłaci odszkodowania za przewlekłe postępowanie? Kluczowe rozróżnienie podstaw prawnych roszczeń.”
Dane finansowe
WPS: 743 057,83 PLN
odszkodowanie: 488 858 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.