I ACa 806/13

Strona powodowa, Stowarzyszenie (...) w W., domagała się od pozwanej spółki z o.o. (...) w T. zasądzenia kwoty 2 191,65 zł tytułem nieuiszczonej części wynagrodzenia za publiczne odtwarzanie utworów, do których prawa autorskie stowarzyszenie zarządza. Podstawą roszczenia była umowa licencyjna. Pozwana nie zajęła stanowiska, co skutkowało wydaniem wyroku zaocznego przez Sąd Okręgowy w Kielcach. Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 14 marca 2013 r. zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 2064 zł wraz z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałym zakresie (dotyczącym podatku VAT) i zasądzając koszty procesu. Sąd nadał rygor natychmiastowej wykonalności części wyroku uwzględniającej powództwo. Sąd I instancji ustalił, że strony zawarły umowę licencyjną w marcu 2009 r. na publiczne odtwarzanie utworów w lokalu pozwanej za wynagrodzeniem 185 zł netto miesięcznie, bez doliczania VAT. Odrębnie zawarto umowę na Sylwestra 2008 r. za 769 zł. Stowarzyszenie w 2011 r. poinformowało pozwaną o naliczaniu 23% VAT od kwietnia 2011 r., powołując się na nowelizację ustawy. Wystawiono faktury z doliczonym VAT. Stowarzyszenie wezwało do zapłaty 2 191,65 zł i wypowiedziało umowy. Sąd Okręgowy uznał, że roszczenie o wynagrodzenie jest uzasadnione, ale żądanie dotyczące podatku VAT nie, ponieważ umowa nie przewidywała jego doliczania, a zmiana umowy wymagała formy pisemnej. Strona powodowa wniosła apelację, domagając się uwzględnienia powództwa w całości i obciążenia strony przeciwnej kosztami. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego (ustawy o cenach, VAT, kodeksu cywilnego) oraz przepisów procesowych (art. 233 § 1 kpc). Argumentowała, że podatek VAT jest elementem cenotwórczym i skoro stowarzyszenie zostało objęte obowiązkiem jego odprowadzania, miało prawo doliczyć go do wynagrodzenia. Podkreślała, że umowa wymagała formy pisemnej dla zmian, ale w sytuacji nałożenia obowiązku podatkowego, mogło doliczyć VAT. Sąd Apelacyjny oddalił apelację. Uznał, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc jest niezasadny, gdyż służył on negacji stanowiska prawnego sądu, a nie podważeniu ustaleń faktycznych. Podkreślił, że zapis umowny nie przewidywał doliczania VAT, ani nie zawierał postanowienia o możliwości jednostronnego podwyższenia wynagrodzenia w przypadku wprowadzenia podatku. Przyjął ustalenia Sądu Okręgowego za własne. Potwierdził prawidłowość wykładni i zastosowania prawa materialnego, powołując się na judykat Sądu Najwyższego (III CZP 54/06), zgodnie z którym bez stosownej zmiany umowy, kontrahent nie ma tytułu prawnego do powiększania należności o podatek VAT. Strona powodowa nie wykazała takiej zmiany umowy.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający