I ACa 804/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny częściowo zmienił wyrok Sądu Okręgowego, uwzględniając apelację powódki w zakresie kosztów procesu i nie obciążając jej nimi, a w pozostałej części oddalił apelacje obu stron.
Powódka, 83-letnia kobieta, dochodziła zadośćuczynienia i odszkodowania po potrąceniu przez samochód na przejściu dla pieszych. Sąd Okręgowy zasądził 50.000 zł zadośćuczynienia i 6.443,63 zł odszkodowania. Obie strony wniosły apelacje. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego, uznając kwoty zasądzone za zasadne i nie rażąco wygórowane, a także nie uwzględnił apelacji powódki w zakresie odsetek. Zmienił jednak wyrok w zakresie kosztów procesu, nie obciążając powódki kosztami ze względu na jej wiek, sytuację majątkową i charakter sprawy.
Sprawa dotyczyła roszczeń 83-letniej powódki G. M. o zadośćuczynienie i odszkodowanie po wypadku, w którym została potrącona przez samochód na oznakowanym przejściu dla pieszych. Sąd Okręgowy w Radomiu zasądził na jej rzecz 50.000 zł zadośćuczynienia i 6.443,63 zł odszkodowania, oddalając powództwo w pozostałym zakresie i orzekając o kosztach procesu. Od tego wyroku apelacje wniosły obie strony. Powódka kwestionowała ustalenie terminu płatności odsetek i obciążenie jej kosztami procesu. Pozwany kwestionował zasadność i wysokość zasądzonego zadośćuczynienia i odszkodowania, w szczególności dotyczące powikłań w postaci zapalenia jelit oraz kosztów opieki. Sąd Apelacyjny uznał apelację pozwanego za niezasadną, podzielając ustalenia Sądu Okręgowego co do związku przyczynowego między wypadkiem a doznanymi obrażeniami, w tym zapaleniem jelit, oraz uznając zasądzone kwoty za adekwatne. Oddalił również apelację powódki w zakresie odsetek, wskazując na brak zmiany pierwotnego żądania w tym zakresie i prawidłowe ustalenie terminu płatności odsetek od odszkodowania. Jednocześnie Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację powódki w części dotyczącej kosztów procesu, stosując art. 102 kpc i nie obciążając jej kosztami ze względu na jej wiek, sytuację majątkową i charakter sprawy. W pozostałej części apelacja powódki została oddalona, a apelacja pozwanego w całości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (6)
Odpowiedź sądu
Tak, powikłanie w postaci zapalenia jelita grubego stanowiło następstwo wypadku, jakiemu powódka uległa.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oparł się na opinii biegłego, który potwierdził związek przyczynowy między wypadkiem a zapaleniem jelit, uznając tym samym zasadność zasądzenia zadośćuczynienia również za tę dolegliwość.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Częściowa zmiana wyroku i oddalenie apelacji w pozostałej części
Strona wygrywająca
Powódka (w zakresie kosztów procesu)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 445 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
k.c. art. 444 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odszkodowania za poniesione koszty związane z wypadkiem.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala na odstąpienie od obciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
u.o.u. art. 14 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Określa termin wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów i ustaleń faktycznych.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku.
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek za opóźnienie.
k.p.c. art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy związania sądu cywilnego ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego.
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
Dotyczy adekwatnego związku przyczynowego.
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dowodu z opinii biegłego.
k.k. art. 6
Kodeks karny
Dotyczy ustalenia odpowiedzialności sprawcy czynu.
k.p.c. art. 321
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasady wyrokowania ponad żądanie.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy orzekania przez sąd drugiej instancji po rozpoznaniu apelacji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 102 kpc ze względu na wiek, sytuację majątkową powódki i charakter sprawy uzasadnia nieobciążanie jej kosztami procesu. Związek przyczynowy między wypadkiem a zapaleniem jelit został potwierdzony opinią biegłego. Kwota zadośćuczynienia nie jest rażąco zawyżona. Koszty opieki były uzasadnione ze względu na długotrwałe unieruchomienie powódki.
Odrzucone argumenty
Zarzuty pozwanego dotyczące braku związku przyczynowego z zapaleniem jelit. Zarzuty pozwanego dotyczące rażącego zawyżenia zadośćuczynienia. Zarzuty powódki dotyczące terminu płatności odsetek od zadośćuczynienia (w zakresie przekraczającym żądanie). Zarzuty pozwanego dotyczące kosztów opieki (kwestionowanie samej potrzeby).
Godne uwagi sformułowania
Jak na swój wiek była osobą bardzo aktywną. Jak wskazuje doświadczenie życiowe potrzebna była jej w tym czasie pomocy osób trzecich i nie wymaga to szczególnego dowodzenia. Sąd karny nie zajmował się zresztą szczegółowo obrażeniami doznanymi przez powódkę czego dowodem jest pozostawienie powództwa cywilnego bez rozpoznania.
Skład orzekający
Walentyna Łukomska-Drzymała
przewodniczący
Ewa Lauber-Drzazga
sprawozdawca
Danuta Mietlicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 102 kpc w sprawach dotyczących osób starszych, ustalenie związku przyczynowego między wypadkiem a powikłaniami, ocena wysokości zadośćuczynienia i odszkodowania w sprawach o wypadki komunikacyjne."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne i dowodowe w sprawie, wiek powódki jako istotny czynnik przy ocenie kosztów procesu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak sąd bierze pod uwagę wiek i sytuację życiową poszkodowanego przy ocenie kosztów procesu, a także jak ustala związek przyczynowy między wypadkiem a późniejszymi schorzeniami.
“83-latka potrącona na pasach. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok w sprawie kosztów procesu.”
Dane finansowe
zadośćuczynienie: 50 000 PLN
odszkodowanie: 6443,63 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I ACa 804/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 marca 2015 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Walentyna Łukomska-Drzymała Sędzia: Sędzia: SA Ewa Lauber-Drzazga (spr.) SA Danuta Mietlicka Protokolant st.sekr.sądowy Dorota Kabala po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2015 r. w Lublinie na rozprawie sprawy z powództwa G. M. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o zadośćuczynienie i odszkodowanie na skutek apelacji obu stron od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt I C 1347/10 I. z apelacji powódki zmienia częściowo zaskarżony wyrok w punkcie VI i VII w ten sposób, że nakazane do pobrania od powódki nieuiszczone koszty sądowe przejmuje na rachunek Skarbu Państwa oraz nie obciąża powódki kosztami procesu na rzecz strony pozwanej; II. oddala apelację powódki w pozostałej części i pozwanego w całości; III. nie obciąża pozwanego kosztami postępowania apelacyjnego. I ACa 804/14 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2014r. Sąd Okręgowy w Radomiu zasądził od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz powódki G. M. : - zadośćuczynienie w kwocie 50.000zł z ustawowymi odsetkami od daty wyroku,; - odszkodowanie w kwocie 6.443,63zł z ustawowymi odsetkami od dnia 26 lutego 2011r; - w pozostałym zakresie powództwo oddalił; - orzekł o kosztach procesu. Wyrok Sądu Okręgowego został oparty na następujących ustaleniach: W dniu 10 listopada 2008r. powódka została potrącona przez samochód na oznakowanym przejściu dla pieszych przez które prawidłowo przechodziła. Na skutek wypadku powódka doznała ogólnego potłuczenia, złamania podgłówkowego kości strzałkowej prawej, złamania żeber VI i XII lewych, krwiaka okolicy małżowiny usznej i kąta żuchwy po stronie prawej, krwiaka okularowego oczodołu prawego. W dacie wypadku powódka miała 83 lata. Jak na swój wiek była osobą bardzo aktywną. Po wypadku przebywała w szpitalu na różnych oddziałach do 21 stycznia 2009r. z przerwami. Potem pozostawała w domu długotrwale unieruchomiona w łóżku, wymagała cewnikowania pęcherza moczowego, poddana była profilaktyce przeciwodleżynowej i przeciwodparzeniowej. Jako skutek pośredni wypadku u powódki wystąpił naciek zapalny jelita grubego. W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, iż odpowiednią kwotę zadośćuczynienia za doznaną przez powódkę krzywdę stanowi 50.000zł ( art. 445 § 1 kc ) . Żądanie zasądzenia odszkodowania na podstawie art. 444 § 1 kc Sąd Okręgowy uznał za zasadne do kwoty 6.443,63zł na którą składa się koszt zakupu leków i sprzętu ortopedycznego oraz koszt opieki w kwocie 3.600zł ( 4 miesiące, przez 4,5godziny dziennie po 10 zł za godzinę). Odsetki od zadośćuczynienia Sąd Okręgowy zasądził zgodnie z żądaniem powódki od daty wyroku zaś od odszkodowania od dnia następnego po upływie 30 dni od daty doręczenia pozwanemu odpisu pozwu. Od tego wyroku obie strony złożyły apelacje. Powódka zaskarżyła wyrok w części orzekającej o odsetkach i kosztach procesu zarzucając naruszenie: - art. 233 § 1 kpc w zw. z art. 328 § 2 kpc przez błędne ustalenie, że pozwany uchybił terminowi zapłaty od 25 lutego 2011r. oraz art. 481 § 1 kc przez jego zastosowanie do wadliwie ustalonego stanu faktycznego; - art. 102 kpc poprzez jego niezastosowanie i rozdzielenie kosztów procesu. Wskazując na powyższe powódka wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie odsetek od zadośćuczynienia i odszkodowania od dnia 1 maja 2009r. oraz uchylenie punku VI wyroku obciążającego ją zwrotem wydatków oraz punktu VII zasądzającego od nie na rzecz pozwanego koszty procesu. Pozwany zaskarżył wyrok w zakresie zadośćuczynienia i odszkodowania zarzucając naruszenie: - art. 11 kpc przez ustalenie wbrew treści wyroku skazującego sprawcę wypadku, że dolegliwości związane z przebytym zapaleniem jelit są wynikiem wypadku z dnia 10 listopada 2008r.; - art. 361 kc przez przyjęcie, że zapalenie jelit pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym z wypadkiem; - art. 445 kc przez przyznanie na rzecz powódki kwoty zadośćuczynienia, która jest rażąco zawyżona; - art. 278 kpc oraz art. 6 kz przez zasądzenie na rzecz powódki kosztów opieki chociaż rozmiar tej opieki nie został wykazany. Wskazując na powyższe pozwany wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w zakresie zadośćuczynienia ponad kwotę 18.000zł oraz odszkodowania w kwocie 3.564zł ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja pozwanego jest niezasadna. Zgodnie z art. 11 kpc ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. W sprawie (...) Sąd Rejonowy w R. uznał za winnego R. P. tego, że wjechał na oznakowane przejście dla pieszych doprowadzając do potrącenia m.in. powódki, która doznała obrażeń ciała w postaci potłuczenia ogólnego, złamania podgłówkowego kości strzałkowej prawej, złamania żeber VI i XII lewych, krwiaka okolicy małżowiny usznej i kąta żuchwy po stronie prawej, krwiaka okularowego oczodołu prawego, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządów ciała na okres przekraczający dni siedem. Opis doznanych przez powódkę obrażeń, wbrew stanowiska pozwanego, nie wiąże sądu cywilnego. Obrażenia jakich doznała ofiara wypadku nie należą do znamion przestępstwa i nie mają znaczenia dla kwalifikacji czynu. Dla sądu karnego w związku z kwalifikacją czynu istotne jest tylko to, czy czyn spowodował naruszenie czynności narządów ciała na okres przekraczający 7 dni, czy poniżej 7 dni. Sąd karny nie zajmował się zresztą szczegółowo obrażeniami doznanymi przez powódkę czego dowodem jest pozostawienie powództwa cywilnego bez rozpoznania. Sąd cywilny był zatem uprawniony do poczynienia we własnym zakresie ustaleń w tym przedmiocie i zgodnie z opinią biegłego przyjął, iż powikłanie w postaci zapalenia jelita grubego stanowiło następstwo wypadku jakiemu powódka uległa w dniu 10 listopada 2008r. Należy również uznać, iż przyjęte przez Sąd Okręgowy, jako odpowiednie do doznanej przez powódkę krzywdy, zadośćuczynienie w kwocie 50.000zł nie może być uznane za rażąco zawyżone. W ocenie Sądu Apelacyjnego jest to kwota umiarkowana i nie ma podstaw do jej obniżenia. Sąd Apelacyjny podziela całą argumentację Sądu Okręgowego zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i przyjmuje ją za swoją. Brak jest również podstaw do obniżenia zasądzonego na rzecz powódki odszkodowania. Apelacja kwestionuje koszty opieki. Jest natomiast faktem niekwestionowanym, iż powódka była długotrwale unieruchomiona. Jak zatem wskazuje doświadczenie życiowe potrzebna była jej w tym czasie pomocy osób trzecich i nie wymaga to szczególnego dowodzenia. Sąd Okręgowy zasądził koszty opieki za 4 miesiące w wymiarze 4,5 godziny dziennie przyjmując stawkę 10 zł za godzinę. W ocenie Sądu Apelacyjnego brak jest podstaw do kwestionowania tego stanowiska tym bardziej, że apelacja pozwanego nie zawiera zrzutów co do wymiaru opieki, czy stawki godzinowej, a jedynie kwestionuje sama potrzebę jej sprawowania. Apelacja powódki w części dotyczącej odsetek jest niezasadna. Powódka domagała się w pozwie zasądzenia odsetek od zadośćuczynienia od daty wyroku. W toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji nigdy tego żądania nie zmieniła. Sąd Okręgowy nie mógł zatem, stosownie do art. 321 kpc , zasądzić odsetek ponad żądanie. Odsetek od odszkodowania powódka domagała się w pozwie od dnia jego wniesienia. Żądanie to nie mogło być uwzględnione. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. Nr 124, poz. 1152 ze zm.) pozwany obowiązany był wypłacić odszkodowanie w terminie 30 dni od daty zgłoszenia szkody Powódka nie zgłaszała pozwanemu przed sporem szkody. Podnoszona w apelacji okoliczność, iż sprawca wypadku w postępowaniu karnym złożył oświadczenie o złożeniu pisma do ubezpieczyciela z wnioskiem o wzięcie udziału w procesie nie jest równoznaczna ze zgłoszeniem roszczeń przez powódkę w stosunku do ubezpieczyciela W tej sytuacji Sąd Okręgowy prawidłowo przyjął, iż odsetki od odszkodowania należą się powódce od dnia następnego po upływie 30 dni od daty doręczenia pozwanemu odpisu pozwu. Apelacja jest natomiast zasadna w części dotyczącej kosztów procesu. Zarówno wiek powódki, jej sytuacja majątkowa jak i charakter sprawy uzasadniały zastosowanie art. 102 kpc . Dlatego też rozstrzygniecie w tym zakresie zostało zmienione i Sąd Apelacyjny nie obciążył powódki kosztami sądowymi i kosztami procesu na rzecz pozwanego. Z tych względów i na podstawie art. 386 § 1 kpc , art. 385 kpc i 108 § 1 kpc Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI