I ACa 8/19

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2019-12-11
SAOSCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaŚredniaapelacyjny
odpowiedzialność na przyszłośćinteres prawnywypadek komunikacyjnykoszty postępowaniaapelacjaroszczenia przyszłezadośćuczynienieodszkodowanie

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, oddalając powództwo o ustalenie odpowiedzialności na przyszłość i korygując zasądzoną kwotę, jednocześnie odstępując od obciążania powódki kosztami postępowania apelacyjnego.

Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał apelację strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu, który zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę ponad 213 tys. zł i ustalił odpowiedzialność pozwanego na przyszłość. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, oddalając żądanie ustalenia odpowiedzialności na przyszłość z uwagi na brak interesu prawnego powódki oraz skorygował zasądzoną kwotę do ok. 16,6 tys. zł. Sąd odstąpił również od obciążania powódki kosztami postępowania apelacyjnego.

Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał sprawę z powództwa A. N. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej (...) o zapłatę i ustalenie. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu zasądził od pozwanego na rzecz powódki ponad 213 tys. zł z odsetkami, ustalił odpowiedzialność pozwanego na przyszłość za skutki wypadku komunikacyjnego z 2013 r. oraz nakazał ściągnąć od pozwanego ponad 20 tys. zł kosztów sądowych. Pozwany zaskarżył wyrok w części dotyczącej ustalenia odpowiedzialności na przyszłość i kosztów sądowych, zarzucając naruszenie art. 189 k.p.c. i art. 100 k.p.c. Sąd Apelacyjny uznał apelację za zasadną. Stwierdził, że powódka nie wykazała interesu prawnego w ustaleniu odpowiedzialności pozwanego na przyszłość, gdyż zasada odpowiedzialności została już przesądzona, a ewentualne przyszłe szkody będą wymagały odrębnego udowodnienia. Sąd Apelacyjny skorygował również rozliczenie kosztów sądowych, zasądzając od pozwanego na rzecz powódki kwotę 16.635,93 zł. Rozstrzygając o kosztach postępowania apelacyjnego, sąd zastosował art. 102 k.p.c., odstępując od obciążania powódki kosztami z uwagi na istotne rozbieżności w orzecznictwie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieje interes prawny w ustaleniu odpowiedzialności na przyszłość, ponieważ zasada odpowiedzialności została już przesądzona, a ewentualne przyszłe szkody będą wymagały odrębnego udowodnienia ich powstania, wysokości oraz związku przyczynowego z wypadkiem.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że ustalenie odpowiedzialności na przyszłość nie zmienia sytuacji prawnej powódki, gdyż zasada odpowiedzialności została już przesądzona prawomocnym wyrokiem. W przypadku wystąpienia nowych szkód, powódka będzie musiała je udowodnić wraz z ich związkiem z wypadkiem, a przedawnieniu przyszłych roszczeń zapobiega art. 442¹ § 3 k.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

pozwana (w części apelacji)

Strony

NazwaTypRola
A. N.osoba_fizycznapowódka
(...) Spółka Akcyjna (...) w W.spółkapozwana

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Brak interesu prawnego w ustaleniu odpowiedzialności na przyszłość, gdy zasada odpowiedzialności została już przesądzona.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów w zależności od wyniku sprawy.

u.k.s.c. art. 113 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Zasady ustalania opłat od pozwu i zwrotu kosztów tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia.

k.p.c. art. 366

Kodeks postępowania cywilnego

Powaga rzeczy osądzonej.

k.c. art. 442¹ § § 3

Kodeks cywilny

Zapobieganie przedawnieniu przyszłych roszczeń.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Szczególne zasady rozstrzygania o kosztach postępowania w wypadkach zasługujących na uwzględnienie.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak interesu prawnego powódki w ustaleniu odpowiedzialności pozwanego na przyszłość. Nieprawidłowe rozliczenie kosztów sądowych przez Sąd Okręgowy.

Godne uwagi sformułowania

brak interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. w tym zakresie Zasada odpowiedzialności strony pozwanej za wszelkie szkody pozostające w związku z ww. zdarzeniem została przesądzona z chwilą uprawomocnienia się wyroku Przedawnieniu przyszłych roszczeń powódki stoi z kolei na przeszkodzie art. 442¹ §3 k.c. Innymi słowy ustalenie lub nie odpowiedzialności na przyszłość w żaden sposób nie zmienia sytuacji prawnej powódki, co oznacza brak interesu prawnego w żądaniu takiego ustalenia.

Skład orzekający

Hanna Nowicka de Poraj

przewodniczący

Marek Boniecki

sprawozdawca

Wojciech Żukowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku interesu prawnego w ustaleniu odpowiedzialności na przyszłość w sprawach o wypadki komunikacyjne oraz prawidłowe rozliczanie kosztów sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zasada odpowiedzialności została już przesądzona.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych, takich jak interes prawny w ustaleniu odpowiedzialności na przyszłość i rozliczanie kosztów sądowych, co jest istotne dla praktykujących prawników.

Czy można ustalić odpowiedzialność na przyszłość, gdy wszystko już zostało przesądzone? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 269 534,68 PLN

zasądzona kwota: 213 074,28 PLN

koszty sądowe (skorygowane): 16 635,93 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACa 8/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 grudnia 2019 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Hanna Nowicka de Poraj Sędziowie: SSA Marek Boniecki (spr.) SSO del. Wojciech Żukowski Protokolant: Iwona Mrazek po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2019 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa A. N. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej (...) w W. o zapłatę i ustalenie na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia 28 września 2018 r. sygn. akt I C 7/16 1. zmienia zaskarżony wyrok w punktach: - II w ten sposób, że oddala powództwo w zakresie żądania ustalenia odpowiedzialności na przyszłość, - IV w ten sposób, że wskazaną tam kwotę 20.726,38 zł zastępuje kwotą 16.635,93 zł (szesnaście tysięcy sześćset trzydzieści pięć złotych i dziewięćdziesiąt trzy grosze); 2. odstępuje od obciążania powódki kosztami postępowania apelacyjnego. SSA Marek Boniecki SSA Hanna Nowicka de Poraj SSO (del.) Wojciech Żukowski Sygn. akt I ACa 8/19 Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 11 grudnia 2019 r. Wyrokiem z dnia 28 września 2018 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu: I. zasądził od (...) S.A. (...) w W. na rzecz A. N. kwotę 213.074,28 zł z odsetkami ustawowymi od 22 marca 2017 r. do dnia zapłaty; II. ustalił odpowiedzialność strony pozwanej w stosunku do powódki na przyszłość za skutki wypadku komunikacyjnego z dnia 19 listopada 2013 r.; III. oddalił powództwo w pozostałym zakresie; IV. nakazał ściągnąć od strony pozwanej na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Nowym Sączu kwotę 20.726,38 zł z tytułu kosztów postępowania; V. zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 3600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; VI. zniósł wzajemnie między stronami pozostałe koszty postępowania. Sąd Okręgowy ustalił stan faktyczny szczegółowo zaprezentowany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, które to ustalenia Sąd odwoławczy przyjął za własne. W ustalonym przez siebie stanie faktycznym, po dokonaniu analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, Sąd Okręgowy zważył m.in., że powódka wykazała interes prawny w ustaleniu odpowiedzialności strony pozwanej na przyszłość, albowiem wymaga kontynuacji leczenia schorzeń powypadkowych. Rozstrzygając w przedmiocie nieuiszczonych kosztów sądowych, Sąd pierwszej instancji miał na uwadze, że powódka korzystała ze zwolnienia w tym zakresie i wygrała proces w 82%. Wyrok powyższy odnośnie do pkt. II i IV zaskarżył apelacją pozwany, wnosząc o jego zmianę poprzez oddalenie powództwa w zakresie żądania ustalenia odpowiedzialności na przyszłość oraz zmianę rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów sądowych poprzez ich rozdzielenie stosownie do wyniku sprawy. Apelujący zarzucił naruszenie: 1) art. 189 k.p.c. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do ustalenia odpowiedzialności pozwanej za skutki wypadku mogące się ujawnić u powódki w przyszłości, w związku ze zdarzeniem z dnia 19 listopada 2013 r., podczas gdy okoliczności sprawy prowadzą do wniosku przeciwnego; 2) art. 100 k.p.c. w zw. z art. 98 §1 k.p.c. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że powódka wygrała proces w 82%, podczas gdy w rzeczywistości było to jedynie 79% oraz nieuzasadnionym nałożeniu obowiązku na pozwanego zwrotu wszystkich poniesionych kosztów sądowych, podczas gdy pozwany uległ w 79% i w tej części winien zostać obciążony obowiązkiem poniesienia kosztów sprawy; 3) art. 13 ust. 1 u.k.s.c. w zw. z art. 100 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji ustalenie, że pozwany winien jest ponieść wszystkie tymczasowo poniesione w toku procesu przez Skarb Państwa koszty. W odpowiedzi na apelację powódka wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja zasługuje na uwzględnienie. Zasadnie strona pozwana zarzuciła brak podstaw do ustalenia jej odpowiedzialności za skutki wypadku w przyszłości. Sąd Apelacyjny w obecnym składzie podziela pogląd o nieistnieniu po stronie powódki interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. w tym zakresie. Zasada odpowiedzialności strony pozwanej za wszelkie szkody pozostające w związku z ww. zdarzeniem została przesądzona z chwilą uprawomocnienia się wyroku Sądu Okręgowego w aktualnie rozpoznawanej sprawie, zgodnie z art. 365 §1 k.p.c. w zw. z art. 366 k.p.c. Zakładając wystąpienie w przyszłości nowej szkody u powódki, będzie ona każdorazowo zobowiązana do udowodnienia powstania szkody, jej wysokości oraz związku przyczynowego między nową szkodą a wypadkiem. Przedawnieniu przyszłych roszczeń powódki stoi z kolei na przeszkodzie art. 442 1 §3 k.c. Innymi słowy ustalenie lub nie odpowiedzialności na przyszłość w żaden sposób nie zmienia sytuacji prawnej powódki, co oznacza brak interesu prawnego w żądaniu takiego ustalenia. Prawidłowo skarżący zarzucił także naruszenie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. – o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 785) w zw. z art. 100 k.p.c. Wartość przedmiotu sporu wynosiła 269.534,68 zł (100.000 zł + 150.000 zł + 3334,58 zł + (12 x 1350 zł)). Na rzecz powódki zasądzono kwotę 213.074,28 zł, co stanowi 79% pierwotnego żądania. Od zasądzonej kwoty należało obliczyć 5% opłaty od pozwu, od której powódka została zwolniona, otrzymując 10.653,75 zł oraz dodać do tego 79% z poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatków (7572,38 zł), uzyskując sumę 16.635,93 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 §1 k.p.c. orzekł jak w sentencji. Za podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego przyjęto art. 102 k.p.c. w zw. z art. 391 §1 k.p.c. ,zważywszy na istotne rozbieżności istniejące w orzecznictwie odnośnie do kwestii zasadności żądania ustalania odpowiedzialności na przyszłość w obecnym stanie prawnym. SSA Marek Boniecki SSA Hanna Nowicka de Poraj SSO Wojciech Żukowski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI