I ACA 798/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka (...) Spółka z o.o. domagała się od (...) Towarzystwa Ubezpieczeń (...) S.A. zapłaty kwoty 233.226,32 zł z odsetkami, tytułem odszkodowania za szkodę powstałą w wyniku pożaru na budowie. Roszczenie opierało się na umowie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zawartej przez M. W. (wykonawcę robót budowlanych) z pozwanym ubezpieczycielem. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, wskazując, że M. W. nie ponosił odpowiedzialności cywilnej za szkodę. Po pierwsze, nie udowodniono jego odpowiedzialności deliktowej (art. 415 k.c.) ani kontraktowej (art. 471 k.c.), gdyż najprawdopodobniejszą przyczyną pożaru było podpalenie, a pozostawienie samochodu na budowie nie stanowiło nienależytego wykonania umowy ani nie miało normalnego związku przyczynowego z pożarem. Po drugie, nawet gdyby odpowiedzialność M. W. istniała, zakres ochrony ubezpieczeniowej nie obejmował szkód w rzeczach znajdujących się pod dozorem ubezpieczonego, chyba że została włączona klauzula nr 005A, czego nie uczyniono. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powódki, podzielając ustalenia faktyczne i prawne Sądu Okręgowego. Sąd odwoławczy podkreślił, że kluczową kwestią jest akcesoryjność odpowiedzialności ubezpieczyciela, która zależy od odpowiedzialności ubezpieczonego. Stwierdzono, że M. W. sprawował faktyczny dozór nad terenem budowy w dniu pożaru, co zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 5 OWU wyłączało odpowiedzialność ubezpieczyciela bez klauzuli 005A. Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się również normalnego związku przyczynowego między pozostawieniem samochodu na budowie a pożarem, uznając podpalenie przez nieznanych sprawców za najbardziej prawdopodobną przyczynę zdarzenia. W konsekwencji, apelacja została oddalona, a powódka obciążona kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela w przypadku szkód powstałych w wyniku pożaru na budowie, znaczenie klauzul wyłączających i rozszerzających ochronę ubezpieczeniową, a także analiza związku przyczynowego w kontekście ubezpieczeń OC.
Orzeczenie dotyczy specyficznych warunków umowy ubezpieczenia i stanu faktycznego związanego z budową. Kluczowe jest ustalenie, czy teren budowy znajdował się pod dozorem ubezpieczonego i czy włączono odpowiednie klauzule rozszerzające.
Zagadnienia prawne (4)
Czy ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność za szkodę wynikłą z pożaru na budowie, jeśli ubezpieczony (wykonawca) nie ponosi odpowiedzialności cywilnej za tę szkodę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odpowiedzialność ubezpieczyciela jest akcesoryjna wobec odpowiedzialności ubezpieczonego.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia OC jest akcesoryjna, co oznacza, że ubezpieczyciel odpowiada tylko wtedy i w takim zakresie, w jakim odpowiada ubezpieczony sprawca. W tej sprawie nie wykazano odpowiedzialności cywilnej ubezpieczonego M. W. za szkodę.
Czy pozostawienie przez wykonawcę robót budowlanych samochodu na nieukończonym terenie budowy, w miejscu nieprzystosowanym do garażowania, stanowi podstawę do przypisania mu odpowiedzialności cywilnej (deliktowej lub kontraktowej) za szkodę powstałą w wyniku pożaru tego samochodu i budynku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak jest normalnego związku przyczynowego między pozostawieniem samochodu a pożarem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że najprawdopodobniejszą przyczyną pożaru było podpalenie przez nieznanych sprawców. Nawet jeśli pozostawienie samochodu w nieodpowiednim miejscu było naruszeniem zasad staranności, nie można uznać, że pożar był normalnym następstwem tego czynu. Podpalenie przez osoby trzecie jest zdarzeniem anormalnym, przerywającym związek przyczynowy.
Czy zakres ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej wykonawcy robót budowlanych obejmuje szkody w rzeczach znajdujących się pod jego pieczą, dozorem lub kontrolą, jeśli do umowy ubezpieczenia nie została włączona odpowiednia klauzula rozszerzająca?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli klauzula rozszerzająca (np. nr 005A) nie została włączona, ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za takie szkody.
Uzasadnienie
Ogólne warunki ubezpieczenia (OWU) wyłączały odpowiedzialność za szkody w rzeczach znajdujących się pod pieczą, dozorem lub kontrolą ubezpieczonego, chyba że została włączona indywidualna klauzula rozszerzająca. W tej sprawie klauzula ta nie została włączona, a sąd uznał, że teren budowy znajdował się pod dozorem ubezpieczonego w dniu pożaru.
Czy wykonawca robót budowlanych, który nie przejął protokólarnie terenu budowy od inwestora, ale faktycznie sprawował nad nim dozór, ponosi odpowiedzialność za szkody na tym terenie na podstawie art. 652 k.c.?
Odpowiedź sądu
Nie, art. 652 k.c. wymaga protokolarnego przejęcia terenu budowy.
Uzasadnienie
Przepis art. 652 k.c. uzależnia odpowiedzialność wykonawcy za szkody na placu budowy od protokolarnego przekazania mu terenu przez inwestora. Brak takiego protokołu wyłącza zastosowanie tego przepisu, nawet jeśli wykonawca faktycznie sprawował dozór.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. | spółka | powódka |
| (...) Towarzystwu Ubezpieczeń (...) Spółce Akcyjnej w S. | spółka | pozwana |
| M. W. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / wykonawca robót budowlanych |
| Z. R. | osoba_fizyczna | ekspert ubezpieczyciela |
| E. N. | osoba_fizyczna | ekspert ubezpieczyciela |
| Z. D. | osoba_fizyczna | dozorca zatrudniony przez M. W. |
| W. S. | osoba_fizyczna | świadkowie |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 805 § 1
Kodeks cywilny
Obowiązek świadczenia ubezpieczyciela aktualizuje się w razie wystąpienia stanu odpowiedzialności cywilnej ubezpieczającego.
k.c. art. 822 § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się zapłacić określoną sumę pieniężną za szkody wyrządzone osobom trzecim.
Pomocnicze
k.c. art. 822 § 4
Kodeks cywilny
Zakres ubezpieczenia określa umowa lub ogólne warunki ubezpieczenia.
k.c. art. 652
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący odpowiedzialności wykonawcy za szkody na przejętym protokólarnie terenie budowy.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawowa przesłanka odpowiedzialności deliktowej - kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
k.c. art. 429
Kodeks cywilny
Wyłączenie odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez podwładnego, jeśli powierzający wykonanie czynności był wolny od winy.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność dłużnika za nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 361 § 1
Kodeks cywilny
Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko na skutki, które normalnie z niego wynikają.
k.c. art. 45
Kodeks cywilny
Definicja rzeczy.
k.c. art. 252
Kodeks cywilny
Użytkowanie jako ograniczone prawo rzeczowe.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek orzeczenia o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 102-108
Warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dot. garażowania).
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji art. 4 ust. 1 pkt 3, § 19
Ochrona przeciwpożarowa budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak odpowiedzialności cywilnej ubezpieczonego M. W. za szkodę z powodu braku normalnego związku przyczynowego między pozostawieniem samochodu a pożarem. • Zakres ubezpieczenia OC nie obejmował szkód w rzeczach znajdujących się pod dozorem ubezpieczonego bez włączenia klauzuli nr 005A. • Niespełnienie wymogu protokolarnego przejęcia terenu budowy w rozumieniu art. 652 k.c.
Odrzucone argumenty
Pozostawienie samochodu w nieodpowiednim miejscu stanowiło czyn niedozwolony i naruszenie zasad należytej staranności, co uzasadnia odpowiedzialność ubezpieczonego i ubezpieczyciela. • Teren budowy nie znajdował się pod pieczą ubezpieczonego, co wyłączałoby zastosowanie § 9 ust. 1 pkt 5 OWU i czyniło klauzulę 005A zbędną.
Godne uwagi sformułowania
Akcesoryjność odpowiedzialności ubezpieczyciela. • Normalny związek przyczynowy jako kryterium odpowiedzialności. • Konieczność włączenia klauzuli rozszerzającej ochronę ubezpieczeniową dla szkód w rzeczach pod dozorem. • Wymóg protokolarnego przejęcia terenu budowy dla zastosowania art. 652 k.c.
Skład orzekający
Ryszard Iwankiewicz
przewodniczący
Eugeniusz Skotarczak
sprawozdawca
Małgorzata Gawinek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela w przypadku szkód powstałych w wyniku pożaru na budowie, znaczenie klauzul wyłączających i rozszerzających ochronę ubezpieczeniową, a także analiza związku przyczynowego w kontekście ubezpieczeń OC."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych warunków umowy ubezpieczenia i stanu faktycznego związanego z budową. Kluczowe jest ustalenie, czy teren budowy znajdował się pod dozorem ubezpieczonego i czy włączono odpowiednie klauzule rozszerzające.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności ubezpieczyciela w kontekście szkód budowlanych i interpretacji klauzul ubezpieczeniowych, co jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeniowego i budowlanego.
“Pożar na budowie: Kiedy ubezpieczyciel zapłaci za szkody, a kiedy nie? Kluczowe znaczenie klauzul i związku przyczynowego.”
Dane finansowe
WPS: 233 226,32 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.