Orzeczenie · 2021-03-10

I ACA 789/20

Sąd

Sąd Apelacyjny w Gdańsku

Miejsce

Gdańsk

Data

2021-03-10

SAOSCywilnekredytyWysokaapelacyjny

kredyt hipotecznykredyt frankowyCHFabuzywnośćspread walutowyklauzule niedozwoloneochrona konsumentaSąd Apelacyjnydenominacjakurs waluty

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła umowy kredytu hipotecznego denominowanego w CHF zawartej między bankiem a pozwanymi. Sąd Okręgowy uznał umowę za nieważną w całości z powodu abuzywności klauzul dotyczących sposobu ustalania kursu waluty (spreadu walutowego), co miało rażąco naruszać interesy konsumentów. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację banku, zgodził się z oceną abuzywności klauzul dotyczących spreadu walutowego, jednak uznał, że nie prowadzi to do nieważności całej umowy. Sąd Apelacyjny stwierdził, że umowa nadal obowiązuje, ale rozliczenia powinny być dokonywane z pominięciem abuzywnych postanowień dotyczących marży banku, stosując jedynie kurs średni NBP. W oparciu o opinię biegłego, Sąd Apelacyjny zasądził od pozwanych na rzecz banku kwotę 31.339,21 CHF, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalanie abuzywności klauzul spreadu walutowego w umowach kredytów denominowanych w walucie obcej oraz skutki prawne takiej abuzywności dla ważności całej umowy.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i umowy, a ocena abuzywności zależy od konkretnych postanowień i okoliczności zawarcia umowy.

Zagadnienia prawne (4)

Czy postanowienia umowy kredytu denominowanego w walucie obcej dotyczące sposobu ustalania kursu waluty (spreadu walutowego) mogą być uznane za abuzywne w rozumieniu art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienia umowy dotyczące sposobu ustalania kursu waluty, w tym spreadu walutowego, mogą być uznane za abuzywne, jeśli jednostronnie kształtują prawa i obowiązki konsumenta, naruszając dobre obyczaje i jego interesy.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że klauzule dotyczące spreadu walutowego, pozwalające bankowi na jednostronne i niekontrolowane ustalanie kursów kupna i sprzedaży CHF, są abuzywne, ponieważ naruszają równowagę kontraktową i interesy konsumenta.

Czy uznanie klauzul dotyczących spreadu walutowego za abuzywne prowadzi do nieważności całej umowy kredytu denominowanego w walucie obcej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uznanie klauzul dotyczących spreadu walutowego za abuzywne nie zawsze prowadzi do nieważności całej umowy. Umowa może nadal obowiązywać w pozostałym zakresie, z pominięciem abuzywnych postanowień, jeśli jest to możliwe zgodnie z prawem krajowym.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny stwierdził, że abuzywność klauzul dotyczących spreadu walutowego nie skutkuje nieważnością całej umowy, lecz jedynie wyeliminowaniem tych konkretnych postanowień. Umowa może być nadal wykonywana z zastosowaniem kursu średniego NBP, bez uwzględniania marży banku.

Jakie są zasady rozliczania kredytu denominowanego w walucie obcej po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień dotyczących ustalania kursu waluty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień dotyczących spreadu walutowego, rozliczenia kredytu denominowanego w walucie obcej powinny być dokonywane z zastosowaniem kursu średniego waluty ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że po wyeliminowaniu postanowień dotyczących marży banku, umowa nadal pozwala na ustalenie kursu CHF w oparciu o kurs średni NBP, co umożliwia wykonanie umowy bez konieczności jej uzupełniania.

Czy bank prawidłowo poinformował kredytobiorców o ryzyku walutowym związanym z kredytem denominowanym w CHF?

Odpowiedź sądu

Sąd Apelacyjny nie rozstrzygnął jednoznacznie tej kwestii jako podstawy nieważności umowy, ale wskazał, że pozwani nie podnosili tego argumentu jako głównego w sprzeciwie, skupiając się na abuzywności klauzul dotyczących spreadu.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny zauważył, że pozwani nie skupiali się na braku informacji o ryzyku walutowym, lecz na abuzywności klauzul dotyczących spreadu. Wskazał również, że pierwsze znaczne wzrosty kursu CHF nastąpiły wkrótce po zawarciu umowy, a pozwani nie reagowali na nie przez wiele lat.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana zaskarżonego wyroku

Strona wygrywająca

powód (częściowo)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Bank (...) Spółki Akcyjnej w G.	spółka	powód
I. S.	osoba_fizyczna	pozwany
M. S.	osoba_fizyczna	pozwany

Przepisy (13)

Główne

k.c. art. 385¹

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy, które nie zostały indywidualnie uzgodnione z konsumentem i kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami rażąco naruszając jego interesy, są niedozwolone (abuzywne).

pr. bank. art. 69 § ust. 1

Prawo bankowe

Definicja umowy kredytu bankowego.

pr. bank. art. 69 § ust. 2 pkt 4a

Prawo bankowe

Wymogi dotyczące umów o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż polska.

Pomocnicze

k.c. art. 385¹ § § 2

Kodeks cywilny

Postanowienia abuzywne nie wiążą konsumenta, ale strony nadal są związane umową w pozostałym zakresie, o ile umowa nadaje się do wykonania.

k.c. art. 58 § § 1

Kodeks cywilny

Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

k.c. art. 353¹

Kodeks cywilny

Podstawowa zasada swobody umów, ograniczona przez właściwości (naturę) stosunku prawnego, ustawę i zasady współżycia społecznego.

pr. bank. art. 69 § ust. 3

Prawo bankowe

Kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż polska może być udzielony w złotych polskich.

ustawa antyspreadowa art. 4 § w zw. z art. 1 ust. 1 lit. a) i b)

Ustawa o zmianie ustawy – Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw

Przepisy dotyczące sposobu ustalania kursów walut w umowach kredytowych.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada swobodnej oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd apelacyjny jest sądem merytorycznym i może samodzielnie ocenić materiał dowodowy.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów procesu w zależności od wyniku sprawy.

u.k.s.c. art. 80 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Zwrot nadpłaconej opłaty sądowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Abuzywność klauzul dotyczących spreadu walutowego w umowie kredytu denominowanego w CHF. • Możliwość utrzymania umowy w mocy po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień, z zastosowaniem kursu średniego NBP.

Odrzucone argumenty

Nieważność całej umowy kredytu z powodu abuzywności klauzul dotyczących spreadu walutowego. • Konieczność uzupełnienia umowy przepisami prawa cywilnego lub bankowego po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację powoda, zgodził się co do zasady z oceną abuzywności klauzul dotyczących spreadu walutowego, jednak uznał, że nie prowadzi to do nieważności całej umowy. • Umowa nadal obowiązuje, ale rozliczenia powinny być dokonywane z pominięciem abuzywnych postanowień dotyczących marży banku, stosując jedynie kurs średni NBP. • Nie można utożsamiać abuzywności postanowień umownych, dotyczących ustalania kursów tej waluty, z abuzywnością samej waloryzacji.

Skład orzekający

Marek Machnij

przewodniczący-sprawozdawca

Piotr Daniszewski

sędzia

Karolina Sarzyńska

sędzia (delegowany)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie abuzywności klauzul spreadu walutowego w umowach kredytów denominowanych w walucie obcej oraz skutki prawne takiej abuzywności dla ważności całej umowy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i umowy, a ocena abuzywności zależy od konkretnych postanowień i okoliczności zawarcia umowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i abuzywności klauzul bankowych, z istotną zmianą interpretacji skutków abuzywności przez sąd apelacyjny.

“Kredyty frankowe: Sąd Apelacyjny zmienia wyrok – co to oznacza dla Twojej umowy?”

Dane finansowe

WPS: 35 976,34 CHF

należność główna: 31 339,21 PLN

zwrot kosztów procesu: 16 204,71 PLN

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 9100,92 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników