I ACa 786/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka A. R. dochodziła odszkodowania (20 000 zł) i zadośćuczynienia (200 000 zł) od ubezpieczyciela (...) S.A. w związku ze śmiercią męża, B. R. (1), w wypadku przy pracy. Mąż powódki zginął spadając z wysokości 8 metrów na budowie, gdzie pracował jako pracownik budowlany. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu wyrokiem z dnia 22 marca 2022 r. zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 50 000 zł (10 000 zł odszkodowania i 40 000 zł zadośćuczynienia), obniżając pierwotne roszczenia o 50% z uwagi na przyczynienie się zmarłego do skutków wypadku. Sąd Okręgowy ustalił, że pracodawca i kierownik robót, K. K. (1), dopuścił się licznych zaniedbań w zakresie BHP, co było bezpośrednią przyczyną wypadku. Jednakże, uznał również, że zmarły B. R. (1) przyczynił się do wypadku, udając się na niezabezpieczony strop hali, mimo że prace miały być wykonywane na poziomie parteru. Powódka wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności kwestionując ustalenie przyczynienia się zmarłego do wypadku. Sąd Apelacyjny w Krakowie, rozpoznając apelację, uznał ustalenia Sądu Okręgowego za zasadniczo własne, choć inaczej ocenił stopień przyczynienia się zmarłego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że pracownik również ponosi odpowiedzialność za przestrzeganie zasad BHP (art. 211 Kp) i że zmarły podpisał oświadczenie o zapoznaniu się z ryzykiem zawodowym. Niemniej jednak, sąd uznał, że zaniedbania pracodawcy-kierownika budowy, K. K. (1), były znacząco większe, zwłaszcza brak zabezpieczenia otworów technologicznych i nadzoru nad pracownikami. Mimo odmiennej oceny stopnia przyczynienia, Sąd Apelacyjny uznał, że zasądzona kwota 50 000 zł (łącznie 10 000 zł odszkodowania i 40 000 zł zadośćuczynienia) nie jest rażąco zaniżona, biorąc pod uwagę również inne świadczenia otrzymane przez powódkę (zadośćuczynienie od sprawcy, jednorazowe odszkodowanie z ZUS). Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako niezasadną i nie obciążył powódki kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c., uwzględniając jej sytuację życiową i charakter sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie odpowiedzialności ubezpieczyciela OC pracodawcy za wypadek przy pracy, ocena przyczynienia się pracownika do wypadku, wysokość zadośćuczynienia i odszkodowania w przypadku śmierci pracownika, obowiązki pracodawcy i kierownika budowy w zakresie BHP.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące stopnia przyczynienia i wysokości świadczeń mogą się różnić w zależności od okoliczności każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracownik, który uległ wypadkowi przy pracy z powodu zaniedbań pracodawcy w zakresie BHP, przyczynił się do powstania szkody, jeśli sam naruszył zasady ostrożności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownik przyczynił się do powstania szkody, ponieważ również ponosi odpowiedzialność za przestrzeganie zasad BHP i zachowanie należytej ostrożności. Jednakże, stopień przyczynienia pracownika jest oceniany w kontekście winy pracodawcy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że pracownik, B. R. (1), przyczynił się do wypadku, ponieważ naruszył zasady BHP, w tym nie zachował należytej ostrożności zbliżając się do niezabezpieczonego otworu. Podkreślono, że pracownik podpisał oświadczenie o zapoznaniu się z ryzykiem zawodowym. Niemniej jednak, sąd zaznaczył, że wina pracodawcy-kierownika budowy była większa, co wpływa na ocenę stopnia przyczynienia.
Jaka jest wysokość zadośćuczynienia i odszkodowania należnego od ubezpieczyciela pracodawcy za śmierć pracownika w wypadku przy pracy, uwzględniając przyczynienie się zmarłego do skutków wypadku oraz inne otrzymane świadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, zasądzając łącznie 50 000 zł (10 000 zł odszkodowania i 40 000 zł zadośćuczynienia), co stanowiło obniżenie pierwotnych roszczeń o 50% z powodu przyczynienia się zmarłego. Kwota ta została uznana za odpowiednią, biorąc pod uwagę również inne świadczenia otrzymane przez powódkę.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że zasądzona kwota 50 000 zł nie jest rażąco zaniżona, mimo że powódka domagała się znacznie wyższych kwot. Wzięto pod uwagę, że zmarły przyczynił się do wypadku w 50%, a powódka otrzymała już od sprawcy 17 000 zł zadośćuczynienia oraz jednorazowe odszkodowanie z ZUS w kwocie ok. 68 000 zł. Sąd Apelacyjny analizował, w jaki sposób te świadczenia wpływają na wysokość należnego zadośćuczynienia, uwzględniając zarówno szkodę majątkową, jak i niemajątkową.
Czy ubezpieczyciel pracodawcy ponosi odpowiedzialność za szkody wyrządzone pracownikowi przez ubezpieczonego, zgodnie z umową generalnego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej inżynierów budownictwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność, ponieważ umowa ubezpieczenia obejmowała szkody wyrządzone przez ubezpieczonego osobom fizycznym zatrudnionym na podstawie umowy o pracę.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że pozwany ubezpieczyciel odpowiada na podstawie umowy generalnego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, która w § 17 pkt 4 pkdpkt 2 przewidywała ochronę ubezpieczeniową dla szkód wyrządzonych pracownikom. Wina ubezpieczonego K. K. (1) jako pracodawcy i kierownika robót w spowodowaniu śmierci pracownika B. R. (1) nie budziła wątpliwości.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. R. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) | spółka | pozwany |
Przepisy (23)
Główne
k.c. art. 446 § § 4
Kodeks cywilny
Dotyczy zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci osoby najbliższej.
k.c. art. 446 § § 3
Kodeks cywilny
Dotyczy odszkodowania za pogorszenie sytuacji życiowej po śmierci osoby najbliższej.
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Dotyczy przyczynienia się poszkodowanego do szkody.
k.c. art. 442 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy terminu przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody.
k.p. art. 211
Kodeks pracy
Obowiązki pracownika w zakresie BHP.
k.k. art. 220 § § 1
Kodeks karny
Niedopełnienie obowiązków w zakresie BHP.
k.k. art. 155
Kodeks karny
Nieumyślne spowodowanie śmierci.
Pomocnicze
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
k.c. art. 822
Kodeks cywilny
k.p. art. 207
Kodeks pracy
k.p. art. 283 § § 1
Kodeks pracy
p.b. art. 21a § ust. 1
Prawo budowlane
p.b. art. 22 § ust. 3
Prawo budowlane
p.b. art. 22 § ust. 3aa
Prawo budowlane
p.b. art. 22 § ust. 3b
Prawo budowlane
p.b. art. 12 § ust. 2
Prawo budowlane
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 367 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.u.o. art. 14 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracownik ponosi odpowiedzialność za przestrzeganie zasad BHP i zachowanie należytej ostrożności. • Pracownik przyczynił się do powstania szkody, co uzasadnia obniżenie świadczeń. • Otrzymane przez powódkę świadczenia od sprawcy i z ZUS należy uwzględnić przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia. • Umowa ubezpieczenia OC obejmowała szkody wyrządzone pracownikom.
Odrzucone argumenty
Zmarły nie przyczynił się do wypadku, a jego działania miały racjonalne uzasadnienie (np. poszukiwanie narzędzi). • Sąd Okręgowy nieprawidłowo obniżył należne powódce zadośćuczynienie i odszkodowanie. • Suma 80 000 zł jako podstawa zadośćuczynienia była nieodpowiednia.
Godne uwagi sformułowania
Niewątpliwie pracownik powinien stosować środki ochrony indywidualnej w sposób chroniący go przed upadkiem z wysokości używać przydzielonych środków ochrony indywidualnej. • Pracownik nie jest też zwolniony z podstawowych zasad ostrożności wymaganych od każdej rozsądnie myślącej osoby znajdującej się w podobnej sytuacji. • K. K. (1) obciąża zaś przede wszystkim fakt, że otwory technologiczne w stropach I pietra nie zostały zabezpieczone balustradami ochronnymi lub pokrywami, co stwarzało bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia pracowników i osób trzecich. • Stopień przyczynia się więc K. K. (1) jest więc nieco większy niż 50 %.
Skład orzekający
Sławomir Jamróg
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności ubezpieczyciela OC pracodawcy za wypadek przy pracy, ocena przyczynienia się pracownika do wypadku, wysokość zadośćuczynienia i odszkodowania w przypadku śmierci pracownika, obowiązki pracodawcy i kierownika budowy w zakresie BHP."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące stopnia przyczynienia i wysokości świadczeń mogą się różnić w zależności od okoliczności każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy tragicznego wypadku przy pracy i odpowiedzialności ubezpieczyciela, poruszając kwestie bezpieczeństwa na budowie, przyczynienia się poszkodowanego oraz wysokości zadośćuczynienia. Jest to temat ważny zarówno dla prawników, jak i dla szerszej publiczności zainteresowanej prawem pracy i bezpieczeństwem.
“Wypadek na budowie: Czy pracownik sam ponosi winę za śmierć, gdy pracodawca zaniedbał BHP?”
Dane finansowe
WPS: 220 000 PLN
odszkodowanie: 10 000 PLN
zadośćuczynienie: 40 000 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.