I ACA 778/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia spółki spedycyjnej o zapłatę odszkodowania od ubezpieczyciela z tytułu umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej spedytora. Powód utracił ładunek w wyniku kradzieży dokonanej przez przewoźnika, którego wybrał za pośrednictwem portalu internetowego. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że powód dopuścił się rażącego niedbalstwa przy wyborze przewoźnika, co zgodnie z OWU wyłączało odpowiedzialność ubezpieczyciela. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację powoda, podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, ale dokonał odmiennej oceny prawnej. Sąd Apelacyjny uznał, że choć powód ponosi odpowiedzialność za szkodę wobec swojego kontrahenta z uwagi na wadliwy wybór przewoźnika, to jego wina nie nosi znamion rażącego niedbalstwa. Sąd podkreślił, że ubezpieczyciel przyjął na siebie ryzyko błędu spedytora w wyborze przewoźnika, a mechanizm działania sprawców kradzieży był złożony i trudny do wykrycia. W związku z tym Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok, zasądzając od pozwanego ubezpieczyciela na rzecz powoda kwotę 21.157 euro odszkodowania, pomniejszoną o franszyzę redukcyjną, z ustawowymi odsetkami. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia rażącego niedbalstwa w kontekście ubezpieczenia OC spedytora oraz ocena staranności przy wyborze przewoźnika.
Konkretne ustalenia faktyczne sprawy, specyfika umowy ubezpieczenia i OWU.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rażące niedbalstwo spedytora przy wyborze przewoźnika, które doprowadziło do utraty ładunku, wyłącza odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach faktycznych sprawy, mimo że wybór przewoźnika był wadliwy i zawiniony, nie nosił znamion rażącego niedbalstwa, a ubezpieczyciel odpowiada za ryzyko błędu spedytora.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że mechanizm działania sprawców kradzieży był złożony i trudny do wykrycia, a powód padł ofiarą przestępstwa. Choć powód nie zachował należytej staranności, jego zachowanie nie graniczyło z umyślnością i nie można mu przypisać rażącego niedbalstwa, które wyłączałoby odpowiedzialność ubezpieczyciela.
Jaka jest granica między niedbalstwem a rażącym niedbalstwem spedytora przy wyborze przewoźnika w kontekście umowy ubezpieczenia OC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Rażące niedbalstwo to kwalifikowana postać braku staranności, granicząca z umyślnością, wymagająca przekroczenia elementarnych zasad staranności, a nie tylko braku należytej staranności.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do poglądu Sądu Najwyższego, że rażące niedbalstwo polega na nieprzewidywaniu szkody jako skutku zaniechania, o ile doszło do przekroczenia elementarnych zasad staranności, co jest zachowaniem graniczącym z umyślnością.
Czy ubezpieczyciel odpowiada za szkodę wyrządzoną przez spedytora na skutek wadliwego wyboru przewoźnika, jeśli umowa ubezpieczenia obejmuje odpowiedzialność cywilną spedytora?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ubezpieczyciel co do zasady przyjmuje na siebie odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez spedytora na skutek wadliwego wyboru przewoźnika, ubezpieczając ryzyko błędu, pomyłki czy lekkomyślności spedytora.
Uzasadnienie
Umowa ubezpieczenia OC spedytora obejmuje ryzyko związane z jego działalnością, w tym błędy w wyborze podwykonawców. Odpowiedzialność ubezpieczyciela jest ograniczona jedynie w przypadkach wskazanych w ustawie i OWU, takich jak wina umyślna lub rażące niedbalstwo.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód |
| Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 799
Kodeks cywilny
Spedytor jest co do zasady odpowiedzialny za przewoźników i dalszych spedytorów, którymi posługuje się przy wykonaniu zlecenia, chyba że nie ponosi winy w wyborze (culpa in eligendo). Odpowiedzialność ta opiera się na zasadzie domniemania jego winy.
k.c. art. 822
Kodeks cywilny
Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony.
k.c. art. 827 § 1
Kodeks cywilny
Ubezpieczyciel jest wolny od odpowiedzialności, jeżeli ubezpieczający wyrządził szkodę umyślnie; w razie rażącego niedbalstwa odszkodowanie nie należy się, chyba że umowa lub ogólne warunki ubezpieczenia stanowią inaczej lub zapłata odszkodowania odpowiada w danych okolicznościach względom słuszności.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonego stanu faktycznego wywodzi skutki prawne.
k.c. art. 827 § 2
Kodeks cywilny
W ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej można ustalić inne zasady odpowiedzialności ubezpieczyciela niż określone w § 1.
k.p.c. art. 98 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Do niezbędnych kosztów procesu zalicza się koszty sądowe oraz koszty zastępstwa procesowego...
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.c. art. 65 § 1
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają, z uwzględnieniem okoliczności, w których złożone zostało, zasad współżycia społecznego oraz zwyczajów miejscowych i w tym zakresie należy baczyć na jego dosłowne brzmienie.
k.c. art. 355
Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do dołożenia starań, aby w sposób zgodny z celem umowy i zasadami współżycia społecznego wykonać zobowiązanie; w tym zakresie powinien kierować się zasadami należytej staranności.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uwzględnienia apelacji sąd drugiej instancji zmienia zaskarżone orzeczenie przez jego reformę lub uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddali apelację, jeżeli jest bezzasadna.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wybór przewoźnika przez spedytora, choć wadliwy, nie nosił znamion rażącego niedbalstwa w rozumieniu art. 827 § 1 k.c. i § 6 ust. 1 pkt 1 OWU, co nie wyłącza odpowiedzialności ubezpieczyciela. • Ubezpieczyciel odpowiada za ryzyko błędu spedytora w wyborze przewoźnika, gdyż taka jest istota ubezpieczenia OC spedytora. • Mechanizm działania sprawców kradzieży był złożony i trudny do wykrycia, a powód padł ofiarą przestępstwa, co ogranicza możliwość przypisania mu rażącego niedbalstwa.
Odrzucone argumenty
Powód dopuścił się rażącego niedbalstwa przy wyborze przewoźnika, co zgodnie z OWU wyłącza odpowiedzialność ubezpieczyciela. • Powód nie obalił domniemania swojej winy w wyborze przewoźnika, co skutkuje jego odpowiedzialnością wobec kontrahenta i brakiem możliwości dochodzenia odszkodowania od ubezpieczyciela.
Godne uwagi sformułowania
ubezpieczając odpowiedzialność cywilną podmiotu prowadzącego zawodową działalność w zakresie usług spedycyjnych, w istocie ubezpieczał więc ryzyko błędu, pomyłki, lekkomyślności spedytora w dokonywaniu takiego wyboru. • rażące niedbalstwo jest kwalifikowaną postacią braku staranności w przewidywaniu skutków działania i jest to takie zachowanie, które wręcz graniczy z umyślnością i nie może być traktowane za równoznaczne z pojęciem „należytej staranności” • powód sam padł ofiarą perfekcyjnie zorganizowanego przestępstwa, którego mechanizm został ustalony dopiero w wyniku wielomiesięcznego postępowania prowadzonego przez wyspecjalizowane do tego organy państwowe.
Skład orzekający
Jakub Rusiński
przewodniczący
Barbara Lewandowska
sprawozdawca
Hanna Rucińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego niedbalstwa w kontekście ubezpieczenia OC spedytora oraz ocena staranności przy wyborze przewoźnika."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne sprawy, specyfika umowy ubezpieczenia i OWU.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak złożone mogą być kwestie odpowiedzialności w branży spedycyjnej i ubezpieczeniowej, a także jak ważna jest precyzyjna interpretacja pojęć prawnych jak 'rażące niedbalstwo'.
“Spedycja, kradzież i ubezpieczenie: czy błąd w wyborze przewoźnika zawsze zwalnia ubezpieczyciela?”
Dane finansowe
WPS: 21 340 EUR
odszkodowanie: 21 157 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.