I ACA 775/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód H. K. (1) wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Aresztu Śledczego w K., domagając się zasądzenia kwoty 125 000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych (godności, prawa do prywatności, czci) w związku z warunkami tymczasowego aresztowania od 30 grudnia 2008 r. do 18 marca 2009 r. Wskazywał na przeludnienie cel, złe warunki socjalno-bytowe, nieprawidłowy kącik sanitarny, brak wentylacji, niewłaściwe oświetlenie, przebywanie z osobami palącymi, problemy z suszeniem bielizny, niedostateczne wyposażenie cel oraz niedopasowane łóżko. Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa, argumentując, że przeludnienie trwało tylko 4 dni i było nieznaczne, a pozostałe warunki odpowiadały przepisom. Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z 13 marca 2013 r. oddalił powództwo w całości. Powód złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego (dowolna ocena dowodów, pominięcie wszechstronnego rozważenia materiału) oraz prawa materialnego (nieprawidłowe zastosowanie art. 24 § 1 k.c., art. 248 k.c., art. 110 k.k.w., art. 3 EKPC). Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację, uznając, że choć przez 4 dni powód przebywał w celi przeludnionej, co stanowi naruszenie dóbr osobistych, to jednak krótki czas trwania tego stanu, niewielkie przekroczenie normy powierzchniowej oraz ogólnie zgodne z przepisami warunki pobytu nie spowodowały krzywdy podlegającej wyrównaniu. Sąd podkreślił, że ocena sądu opiera się na całokształcie materiału dowodowego, a nie tylko na subiektywnych odczuciach powoda czy zeznaniach świadków, które nie zawsze były precyzyjne. Sąd Apelacyjny zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania apelacyjnego oraz przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 448 k.c. w kontekście naruszenia dóbr osobistych przez organy władzy publicznej, w szczególności w warunkach tymczasowego aresztowania. Określenie kryteriów oceny, czy krótki pobyt w przeludnionej celi uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji krótkotrwałego pobytu w przeludnionej celi i ogólnie standardowych warunków bytowych. W przypadkach dłuższych okresów przeludnienia lub rażąco złych warunków, ocena mogłaby być inna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przebywanie tymczasowo aresztowanego w przeludnionej celi, przez krótki okres, stanowi naruszenie dóbr osobistych (godności, prawa do prywatności, czci) uzasadniające przyznanie zadośćuczynienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo przebywanie przez krótki okres (4 dni) w przeludnionej celi, gdzie norma powierzchniowa była nieznacznie przekroczona, a pozostałe warunki bytowe odpowiadały przepisom, nie powoduje krzywdy podlegającej wyrównaniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć przeludnienie celi przez 4 dni stanowi naruszenie dóbr osobistych, to jednak jego krótki czas trwania, niewielkie przekroczenie normy oraz ogólnie zgodne z przepisami warunki nie spowodowały krzywdy, która mogłaby być podstawą do zasądzenia zadośćuczynienia. Ocena ta uwzględnia całokształt okoliczności, a nie tylko sam fakt naruszenia.
Czy warunki sanitarne, wentylacja, oświetlenie i wyposażenie cel w areszcie śledczym, odpowiadające obowiązującym przepisom, mogą stanowić podstawę do zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli warunki te odpowiadają obowiązującym przepisom i nie przekraczają standardowych niedogodności związanych z pozbawieniem wolności, nie stanowią one podstawy do zasądzenia zadośćuczynienia.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że warunki bytowe w areszcie, w tym wyposażenie cel, kąciki sanitarne, wentylacja i oświetlenie, odpowiadały wymogom prawnym. Nawet jeśli powód odczuwał dyskomfort, nie przekroczyło to poziomu niedogodności immanentnie związanych z pobytem w zakładzie zamkniętym, a brak skarg ze strony powoda potwierdzał zgodność warunków z przepisami.
Czy sąd może oprzeć ustalenia faktyczne na zeznaniach świadków, które mają charakter ogólny lub subiektywny, wbrew dowodom z dokumentów urzędowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ocena dowodów musi być wszechstronna i logiczna. Dowody z dokumentów urzędowych, takie jak protokoły wizytacji sędziego penitencjarnego, mają moc dowodową i mogą stanowić podstawę ustaleń, nawet jeśli zeznania świadków są odmienne lub subiektywne.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc był niezasadny, ponieważ sąd I instancji prawidłowo ocenił dowody. Zeznania świadka S. J. były subiektywne i nie zawsze precyzyjne, a zeznania świadka R. H. miały charakter ogólny, ale znalazły potwierdzenie w dokumentach. Protokoły wizytacji sędziego penitencjarnego stanowiły dokumenty urzędowe, które potwierdziły zgodność warunków z przepisami.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. K. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa-Dyrektor Aresztu Śledczego w K. | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa – Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa | organ_państwowy | inna strona |
| r. pr. W. S. (...) , (...) , S. & (...) , (...) Spółka Jawna | inne | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Przepis stanowi samodzielną podstawę normatywną roszczenia o zadośćuczynienie za krzywdę w warunkach naruszenia dobra osobistego, nawet bez wykazania winy, jeśli naruszenia dopuszcza się organ władzy publicznej. Decyzja o przyznaniu świadczenia zależy od oceny sędziowskiej całokształtu materiału dowodowego i stwierdzenia, czy pokrzywdzony rzeczywiście doznał uszczerbku niemajątkowego.
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący ochrony dóbr osobistych, który w połączeniu z art. 448 k.c. stanowi podstawę roszczenia o zadośćuczynienie.
Pomocnicze
k.k.w. art. 110 § § 2
Kodeks karny wykonawczy
Przepis określający wymogi dotyczące wyposażenia i standardu cel w zakładach karnych i aresztach śledczych.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący zasad zasądzania kosztów postępowania.
k.p.c. art. 244 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis określający moc dowodową dokumentów urzędowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Warunki bytowe w areszcie odpowiadały obowiązującym przepisom. • Pobyt w przeludnionej celi był krótkotrwały (4 dni) i skala niedotrzymania normy powierzchniowej była nieznaczna. • Powód nie wykazał, aby inne warunki (wentylacja, oświetlenie, wyposażenie) naruszały jego dobra osobiste. • Brak skarg powoda do funkcjonariuszy aresztu potwierdza, że warunki nie były rażąco nieodpowiednie.
Odrzucone argumenty
Przeludnienie celi, złe warunki sanitarne, brak wentylacji, niewłaściwe oświetlenie, przebywanie z palącymi, niedostosowane łóżko naruszyły dobra osobiste powoda. • Sąd Okręgowy dokonał dowolnej oceny dowodów i pominął wszechstronne rozważenie materiału dowodowego. • Sąd Okręgowy nie wydał decyzji procesowych dotyczących zgłoszonych wniosków dowodowych.
Godne uwagi sformułowania
nie można uznać, że ich stworzenie przez służby jednostki penitencjarnej ... było działaniem bezprawnym • nie można podzielić jako zasadnego zarzutu powoda wywodzonego z faktu nie wydania przez Sąd Okręgowy decyzji procesowych dotyczących pozostałych wniosków dowodowych • nie zapewnienie tych warunków, czego przejawem jest umieszczenie obywającego karę w warunkach przeludnienia pomieszczeń mieszkalnych ... stanowi naruszenie tak godności jak i przynależnej każdemu elementarnej prywatności i intymności • Wykluczony jest wobec tego automatyzm uznawania za zasadne roszczeń o tym źródle normatywnym, li tylko na tej podstawie, że dobro / dobra / osobiste zostało naruszone.
Skład orzekający
Grzegorz Krężołek
przewodniczący-sprawozdawca
Barbara Górzanowska
sędzia
Władysław Pawlak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 448 k.c. w kontekście naruszenia dóbr osobistych przez organy władzy publicznej, w szczególności w warunkach tymczasowego aresztowania. Określenie kryteriów oceny, czy krótki pobyt w przeludnionej celi uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji krótkotrwałego pobytu w przeludnionej celi i ogólnie standardowych warunków bytowych. W przypadkach dłuższych okresów przeludnienia lub rażąco złych warunków, ocena mogłaby być inna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy warunków w zakładach karnych i tymczasowego aresztowania, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze. Jednakże rozstrzygnięcie jest oparte na standardowej interpretacji przepisów i ocenie dowodów, bez przełomowych wniosków.
“Czy 4 dni w przeludnionej celi to krzywda? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy warunki aresztu uzasadniają odszkodowanie.”
Dane finansowe
WPS: 125 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.