I ACA 772/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Łodzi rozpoznał sprawę z powództwa P. S. i J. S. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej o zadośćuczynienie za śmierć matki, T. S., w wypadku komunikacyjnym z 2006 roku. Sąd Okręgowy w Sieradzu zasądził od pozwanego na rzecz każdego z powodów po 20.000 zł. Powodowie i pozwany wnieśli apelacje. Sąd Apelacyjny, analizując apelację pozwanego, uznał, że odpowiedzialność ubezpieczyciela za szkody niemajątkowe (krzywdę) w przypadku śmierci osoby bliskiej, nawet jeśli zdarzenie miało miejsce przed nowelizacją art. 446 k.c. w 2008 roku, jest uzasadniona na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c. Sąd nie podzielił argumentacji pozwanego o braku podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia przed wejściem w życie § 4 art. 446 k.c. Oddalił apelację pozwanego oraz apelację J. S., uznając zasądzoną kwotę 20.000 zł za adekwatną do jego krzywdy, biorąc pod uwagę jego samodzielność życiową i prawidłowe funkcjonowanie po śmierci matki. Natomiast apelację P. S. Sąd Apelacyjny uznał za częściowo zasadną. Zwiększył zasądzone zadośćuczynienie do 30.000 zł, uwzględniając dodatkowe okoliczności, takie jak przygotowania do ślubu, którego matka nie mogła zobaczyć, oraz własny udział powoda w wypadku. Sąd Apelacyjny rozstrzygnął również o kosztach postępowania apelacyjnego, znosząc je wzajemnie między stronami, oraz o nieuiszczonych opłatach sądowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie możliwości dochodzenia zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej w przypadku śmierci przed nowelizacją art. 446 k.c., a także zasady ustalania wysokości zadośćuczynienia i stosowania art. 102 k.p.c.
Każda sprawa o zadośćuczynienie wymaga indywidualnej oceny okoliczności faktycznych, w szczególności stopnia więzi rodzinnej i doznanej krzywdy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w przypadku śmierci osoby bliskiej w wypadku komunikacyjnym, który miał miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008 r., możliwe jest dochodzenie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c. za naruszenie dóbr osobistych w postaci więzi rodzinnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, możliwe jest dochodzenie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c., nawet jeśli wypadek miał miejsce przed wejściem w życie § 4 art. 446 k.c., pod warunkiem wykazania istnienia szczególnej więzi rodzinnej, której zerwanie spowodowało ból i cierpienie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że art. 34 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych obejmuje szkody niemajątkowe, a odpowiedzialność ubezpieczyciela nie ogranicza się do osób bezpośrednio poszkodowanych. Podkreślono, że zerwanie szczególnej więzi rodzinnej stanowi naruszenie dóbr osobistych chronionych przez art. 23 i 24 k.c., a art. 448 k.c. stanowi podstawę do dochodzenia zadośćuczynienia za takie naruszenie, niezależnie od późniejszej nowelizacji art. 446 k.c.
Jaka jest wysokość zadośćuczynienia adekwatna do krzywdy doznanej przez synów po śmierci matki w wypadku komunikacyjnym, biorąc pod uwagę ich sytuację życiową i emocjonalną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dla J. S. kwota 20.000 zł jest adekwatna, natomiast dla P. S. kwota 30.000 zł, uwzględniając dodatkowe okoliczności związane z jego planowanym ślubem i własnym udziałem w wypadku.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny ocenił, że choć śmierć matki była traumatyczna dla obu synów, to ich reakcja żałoby mieściła się w normach. W przypadku J. S. jego samodzielność życiowa i wsparcie rodziny osłabiały skutki straty. W przypadku P. S. dodatkowe okoliczności, takie jak przygotowania do ślubu i własny udział w wypadku, uzasadniały wyższe zadośćuczynienie, jednakże przy uwzględnieniu przemijającego charakteru cierpień i braku trwałych zaburzeń.
Czy sąd może odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. w sprawie o zadośćuczynienie, mimo że wygrała ona tylko w części?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. w wypadkach szczególnie uzasadnionych, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną strony oraz charakter dochodzonego roszczenia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że obciążenie powodów kosztami postępowania, mimo częściowego uwzględnienia ich roszczeń, zniwelowałoby kompensacyjny charakter zasądzonego świadczenia. Wzięto pod uwagę trudną sytuację materialną powodów oraz ich subiektywne przekonanie o słuszności dochodzonego roszczenia, co uzasadniało zastosowanie art. 102 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. S. | osoba_fizyczna | powód |
| J. S. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 448 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do dochodzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, w tym więzi rodzinnej, nawet jeśli szkoda nastąpiła przed 3 sierpnia 2008 r.
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
Ochrona dóbr osobistych, w tym więzi rodzinnej.
Pomocnicze
k.c. art. 446 § § 4
Kodeks cywilny
Przepis wprowadzający możliwość dochodzenia zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej po 3 sierpnia 2008 r.
u.o.u. art. 34 § ust. 1
Ustawa o obowiązkowych ubezpieczeniach, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela OC za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdu, obejmujący również szkody niemajątkowe.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386
Kodeks postępowania cywilnego
uksc art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Możliwość dochodzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c. za naruszenie więzi rodzinnej w przypadku śmierci przed 3 sierpnia 2008 r. • Dodatkowe okoliczności (ślub, udział w wypadku) uzasadniające wyższe zadośćuczynienie dla P. S. • Zastosowanie art. 102 k.p.c. w zakresie kosztów postępowania ze względu na trudną sytuację materialną powodów i charakter sprawy.
Odrzucone argumenty
Brak podstaw do dochodzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c. dla zdarzeń sprzed 3 sierpnia 2008 r. • Zasądzone kwoty zadośćuczynienia są wygórowane lub zaniżone (w zależności od strony). • Obciążenie powodów kosztami postępowania pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek naprawienia szkody, obejmuje obowiązek wypłaty odszkodowania, jak i zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę • nie każdą więź rodzinną niejako automatycznie należy zaliczyć do katalogu dóbr osobistych, lecz jedynie taką, której zerwanie powoduje ból, cierpienie i rodzi poczucie krzywdy • nie ma możliwości zrekompensowania skarżącemu w pełni świadczeniem pieniężnym śmierci osoby bliskiej, żadna bowiem kwota nie może ukoić bólu związanego z utratą najbliższych
Skład orzekający
Małgorzata Stanek
przewodniczący
Hanna Rojewska
sprawozdawca
Wiesława Kuberska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie możliwości dochodzenia zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej w przypadku śmierci przed nowelizacją art. 446 k.c., a także zasady ustalania wysokości zadośćuczynienia i stosowania art. 102 k.p.c."
Ograniczenia: Każda sprawa o zadośćuczynienie wymaga indywidualnej oceny okoliczności faktycznych, w szczególności stopnia więzi rodzinnej i doznanej krzywdy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu zadośćuczynienia za śmierć w wypadku komunikacyjnym i interpretacji przepisów prawa cywilnego, co jest istotne dla szerokiego grona prawników i osób poszkodowanych.
“Czy można dostać zadośćuczynienie za śmierć matki, jeśli wypadek zdarzył się 15 lat temu? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
zadośćuczynienie: 30 000 PLN
zadośćuczynienie: 20 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.