I ACa 770/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka E. P. dochodziła od pozwanego Zakładu (...) Sp. z o.o. kwoty 1 000 000 zł zadośćuczynienia i odszkodowania, a także zwrotu zapłaconego czynszu i odsetek. Twierdziła, że pozwany pobierał opłaty bez podstaw prawnych, co doprowadziło do jej eksmisji. Sąd Okręgowy odrzucił część pozwu dotyczącą zwrotu czynszu, a pozostałe roszczenia oddalił, uznając je za niewykazane. Sąd ten odstąpił od obciążania powódki kosztami procesu, biorąc pod uwagę jej trudną sytuację życiową i majątkową. Powódka złożyła apelację, domagając się zasądzenia dochodzonych kwot, podczas gdy pozwana wniosła zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach. Sąd Apelacyjny oddalił zarówno apelację, jak i zażalenie. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, uznając je za prawidłowe i zgodne z dokumentacją oraz twierdzeniami powódki. W ocenie Sądu Apelacyjnego, powódka nie wykazała podstaw do zwrotu kwoty 3 546 zł, ani zasadności żądania zadośćuczynienia. Sąd odwoławczy podkreślił, że należności uiszczone przez powódkę zostały przekazane Gminie B., co wyklucza wzbogacenie po stronie pozwanego. Ponadto, kwoty te zostały zasądzone orzeczeniami sądów, co wyklucza ich charakter jako świadczenia nienależnego. W kwestii zadośćuczynienia, powódka nie wykazała rozstroju zdrowia ani naruszenia dóbr osobistych, a także bezprawności działania pozwanego. Odnosząc się do kosztów postępowania apelacyjnego, Sąd Apelacyjny, stosując art. 102 kpc, obciążył powódkę jedynie częściowo kwotą 1 000 zł, uwzględniając jej trudną sytuację materialną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących świadczenia nienależnego, bezpodstawnego wzbogacenia, odpowiedzialności deliktowej oraz stosowania art. 102 kpc w sprawach z trudną sytuacją materialną strony.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z lokalnym zakładem komunalnym i eksmisją, co może ograniczać jej uniwersalne zastosowanie. Rozstrzygnięcie o kosztach jest silnie zależne od indywidualnych okoliczności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pozwany ponosi odpowiedzialność za szkodę (zadośćuczynienie/odszkodowanie) wynikającą z pobierania czynszu bez podstaw prawnych i doprowadzenia do eksmisji powódki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie wykazała przesłanek odpowiedzialności pozwanego, w tym bezprawności jego działania, rozstroju zdrowia ani naruszenia dóbr osobistych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powódka nie wykazała bezprawności działania pozwanego, który jedynie pobierał czynsz najmu jako posiadacz zależny. Kwoty wpłacone przez powódkę zostały przekazane Gminie B., co wyklucza wzbogacenie po stronie pozwanego. Ponadto, powódka nie wykazała doznania rozstroju zdrowia ani naruszenia dóbr osobistych.
Czy powódce przysługuje zwrot kwoty 3 546 zł zapłaconej tytułem odsetek, wraz z odsetkami ustawowymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie wykazała obowiązku zwrotu tej kwoty przez pozwanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powódka nie wykazała podstaw do zwrotu kwoty 3 546 zł. Należności te zostały zasądzone orzeczeniami sądów, a ich wpłata przez powódkę nie stanowiła świadczenia nienależnego, gdyż pozwany nie wzbogacił się kosztem powódki.
Czy sąd powinien odstąpić od obciążania powódki kosztami postępowania, biorąc pod uwagę jej trudną sytuację życiową i majątkową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 102 kpc, a sąd apelacyjny częściowo zastosował tę zasadę przy rozstrzyganiu o kosztach postępowania apelacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji uzasadnił odstąpienie od obciążania powódki kosztami ze względu na całokształt okoliczności, w tym sytuację życiową i majątkową powódki. Sąd Apelacyjny, uznając, że całkowite zaniechanie obciążenia powódki kosztami w instancji odwoławczej byłoby nadmierne, obciążył ją jedynie częściowo kwotą 1 000 zł, uwzględniając jej trudną sytuację materialną.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. P. | osoba_fizyczna | powódka |
| Zakład (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. | spółka | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana do zwrotu przeciwnikowi na jego żądanie celowych kosztów postępowania.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej wcale kosztami.
Pomocnicze
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Do nienależnego świadczenia stosuje się odpowiednio przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
k.c. art. 445
Kodeks cywilny
Wartość pieniężna zadośćuczynienia nie może być wyższa od wartości, która była niezbędna do naprawienia szkody.
k.c. art. 444 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia naraził powoda na koszty albo jeżeli świadczenie obejmuje takie koszty, sąd może przyznać odszkodowanie w wysokości odpowiadającej tym kosztom.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać zadośćuczynienie pieniężne.
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono sprzeczne z prawem.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 223 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez powódkę bezprawności działania pozwanego. • Brak wykazania przez powódkę rozstroju zdrowia lub naruszenia dóbr osobistych. • Przekazanie przez pozwanego wpłaconych przez powódkę należności Gminie B., co wyklucza wzbogacenie pozwanego. • Kwoty wpłacone przez powódkę zostały zasądzone orzeczeniami sądów, co wyklucza ich charakter jako świadczenia nienależnego.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o zwrot czynszu i odsetek jako świadczenie nienależne. • Roszczenie o zadośćuczynienie z tytułu naruszenia dóbr osobistych i rozstroju zdrowia. • Nieważność umowy najmu lub podstawy prawnej pobierania czynszu.
Godne uwagi sformułowania
brak jest po jej stronie jakiegokolwiek wzbogacenia • nie można zatem przyjąć, iż świadczenie powódki wynikające z owych orzeczeń stanowiło świadczenie nienależne • nie została wykazana bezprawność działania strony pozwanej • działaniu temu – mimo, iż następnie zrzekła się tego prawa – nie można przypisać cech bezprawności • norma z art. 102 kpc ma charakter dyskrecjonalny i stanowi szczególnego rodzaju uprawnienie sądu
Skład orzekający
Roman Sugier
przewodniczący
Lucyna Świderska-Pilis
sprawozdawca
Tomasz Tatarczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczenia nienależnego, bezpodstawnego wzbogacenia, odpowiedzialności deliktowej oraz stosowania art. 102 kpc w sprawach z trudną sytuacją materialną strony."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z lokalnym zakładem komunalnym i eksmisją, co może ograniczać jej uniwersalne zastosowanie. Rozstrzygnięcie o kosztach jest silnie zależne od indywidualnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak trudne może być dochodzenie roszczeń odszkodowawczych, nawet w obliczu trudnej sytuacji życiowej powódki, a także podkreśla znaczenie wykazania przesłanek odpowiedzialności cywilnej.
“Czy można odzyskać pieniądze zapłacone za czynsz, jeśli okazał się on pobierany bezprawnie? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 1 000 000 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 1000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.