Orzeczenie · 2015-02-11

I ACA 767/14

Sąd
Sąd Apelacyjny w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2015-02-11
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaapelacyjny
gwarancja ubezpieczeniowazamówienia publicznewadiumnadużycie prawastosunek podstawowysamoistność gwarancjikoszty procesu

Powód (...) w B. domagał się od pozwanego (...) w W. zapłaty kwoty 204.273,97 zł z tytułu gwarancji ubezpieczeniowej zapłaty wadium. Gwarancja została wystawiona przez pozwanego na rzecz wykonawcy przetargu publicznego, którego ofertę wybrano jako najkorzystniejszą. Kluczowym warunkiem wypłaty z gwarancji było niewniesienie przez wykonawcę zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Pozwany kwestionował zasadność żądania, podnosząc zarzut nadużycia prawa przez powoda, argumentując, że odmowa odroczenia terminu zawarcia umowy była przejawem złej woli. Sąd Okręgowy uznał powództwo za zasadne, podkreślając samoistny charakter gwarancji ubezpieczeniowej i brak podstaw do podnoszenia zarzutów ze stosunku podstawowego. Sąd Apelacyjny w pełni podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, oddalając apelację pozwanego. Sąd odwoławczy wskazał, że gwarancja ubezpieczeniowa jest umową samoistną, niezależną od umowy zlecenia jej udzielenia, a pozwany jako gwarant nie mógł skutecznie podważać stosunku prawnego leżącego u podstaw gwarancji. Zarzuty naruszenia art. 233 k.p.c. i art. 65 § 2 k.c. zostały uznane za nieuzasadnione, podobnie jak zarzut nadużycia prawa z art. 5 k.c., gdyż nie wykazano, aby sytuacja była ewidentna i stanowiła narzędzie uzyskania nienależnych korzyści. Sąd Apelacyjny podkreślił, że powód wykazał spełnienie warunków gwarancji, a żądanie zapłaty było uzasadnione.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie samoistnego charakteru gwarancji ubezpieczeniowych i ograniczeń w podnoszeniu zarzutów ze stosunku podstawowego przez gwaranta, a także kryteriów oceny nadużycia prawa w kontekście zamówień publicznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z gwarancją zapłaty wadium w przetargu publicznym i zarzutem nadużycia prawa.

Zagadnienia prawne (2)

Czy gwarant ubezpieczeniowy może podnosić zarzuty wynikające ze stosunku podstawowego (umowy zlecenia udzielenia gwarancji) w sytuacji, gdy gwarancja ma charakter samoistny i nieodwołalny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, gwarant ubezpieczeniowy nie może podnosić zarzutów wynikających ze stosunku podstawowego, jeśli gwarancja ma charakter samoistny i nieodwołalny.

Uzasadnienie

Gwarancja ubezpieczeniowa jest umową samoistną, niezależną od umowy zlecenia jej udzielenia. Odpowiedzialność gwaranta nie jest uzależniona od innej umowy leżącej u podstaw udzielonej gwarancji. Gwarant nie może skutecznie podważyć stosunku prawnego leżącego u podstaw gwarancji.

Czy odmowa odroczenia terminu zawarcia umowy przez zamawiającego, skutkująca niewniesieniem zabezpieczenia przez wykonawcę i żądaniem wypłaty z gwarancji, stanowi nadużycie prawa podmiotowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli warunki gwarancji zostały spełnione, a odmowa odroczenia terminu była uzasadniona brakiem podstaw do dalszego odraczania.

Uzasadnienie

Zarzut nadużycia prawa podmiotowego w stosunkach między profesjonalnymi uczestnikami życia gospodarczego powinien dotyczyć tylko sytuacji wyjątkowej, gdy nadużycie jest ewidentne. W tej sprawie powód wykazał spełnienie warunków gwarancji, a odmowa dalszego odroczenia terminu była uzasadniona.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
powód

Strony

NazwaTypRola
(...)innepowód
(...)innepozwany

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Podstawa prawna dla swobody umów, w tym dla zawierania umów gwarancji ubezpieczeniowej.

p.z.p. art. 46 § 5

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Reguluje kwestie związane z wadium w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.

Pomocnicze

k.c. art. 481 § 1

Kodeks cywilny

Podstawa do zasądzenia odsetek ustawowych.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania o kosztach procesu.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący nadużycia prawa podmiotowego.

k.c. art. 65 § 2

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący wykładni oświadczeń woli.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gwarancja ubezpieczeniowa jest samoistna i nieodwołalna. • Pozwany nie może podnosić zarzutów ze stosunku podstawowego. • Spełnione zostały warunki wypłaty z gwarancji. • Odmowa odroczenia terminu zawarcia umowy była uzasadniona. • Brak dowodów na nadużycie prawa przez powoda.

Odrzucone argumenty

Gwarant miał prawo podnosić zarzuty wynikające ze stosunku podstawowego. • Powód nadużył prawa, zatrzymując wadium. • Błędna wykładnia gwarancji ubezpieczeniowej przez Sąd Okręgowy.

Godne uwagi sformułowania

Gwarancja ubezpieczeniowa jest specyficzną wypracowaną przez praktykę obrotu gospodarczego czynnością ubezpieczeniową. • Istota opisywanej umowy sprowadza się do zagwarantowania wypłaty przez zakład ubezpieczeń [...] określonego świadczenia pieniężnego na wypadek ziszczenia się określonego w gwarancji zdarzenia losowego. • Gwarancja ta ma charakter odrębny i samoistny, w odróżnieniu od poręczenia [...] nie zależy od istnienia, czy zakresu innego zobowiązania, w szczególności umowy dłużnika z wierzycielem z tytułu stosunku podstawowego. • Zarzut nadużycia prawa podmiotowego w stosunkach pomiędzy profesjonalnymi uczestnikami życia gospodarczego powinien dotyczyć tylko sytuacji wyjątkowej, wtedy gdy nadużycie jest ewidentne.

Skład orzekający

Beata Wojtasiak

przewodniczący-sprawozdawca

Jadwiga Chojnowska

sędzia

Bogusław Suter

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie samoistnego charakteru gwarancji ubezpieczeniowych i ograniczeń w podnoszeniu zarzutów ze stosunku podstawowego przez gwaranta, a także kryteriów oceny nadużycia prawa w kontekście zamówień publicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z gwarancją zapłaty wadium w przetargu publicznym i zarzutem nadużycia prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z gwarancjami ubezpieczeniowymi w zamówieniach publicznych i interpretacją nadużycia prawa, co jest istotne dla profesjonalistów.

Gwarancja ubezpieczeniowa: Czy można uniknąć zapłaty, powołując się na nadużycie prawa?

Dane finansowe

WPS: 204 273,97 PLN

zapłata z gwarancji: 204 273,97 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 5400 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst