I ACa 760/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka A. B. dochodziła od Skarbu Państwa odszkodowania w kwocie 8.212.500 zł za grunty leśne o powierzchni 657 ha, które w latach 40-tych XX wieku, jako część majątku J. B., zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa na podstawie dekretu o reformie rolnej. Powódka wywodziła swoje roszczenie z kilku podstaw: bezprawności samego przejęcia, art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju, a także z tytułu zaniechania legislacyjnego polegającego na niewydaniu przepisów wykonawczych do wspomnianej ustawy. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu oddalił powództwo, uznając je za bezzasadne. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przejęcie nieruchomości nie było bezprawne w świetle przepisów dekretu o reformie rolnej, a art. 7 ustawy o zasobach naturalnych nie stanowi samodzielnej podstawy materialnej do zasądzenia odszkodowania, ani nie nakłada obowiązku wydania przepisów wykonawczych. Sąd Apelacyjny w Krakowie, po rozpoznaniu apelacji powódki, podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że powódka nie wykazała bezprawności przejęcia nieruchomości. Co do roszczenia opartego na art. 7 ustawy, Sąd Apelacyjny wskazał, że przepis ten odsyła do odrębnych przepisów, które nie zostały uchwalone, co uniemożliwia określenie ram roszczenia. W związku z wątpliwościami prawnymi dotyczącymi tego, czy brak przepisów wykonawczych stanowi zaniechanie legislacyjne, Sąd Apelacyjny przedstawił zagadnienie prawne Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy uchwałą z dnia 20 grudnia 2012 r. (sygn. akt III CZP 94/12) wyjaśnił, że art. 7 ustawy nie stanowi źródła prawa podmiotowego ani obowiązku wydania odrębnych przepisów. W konsekwencji Sąd Apelacyjny uznał, że nie wydanie przepisów wykonawczych nie jest zaniechaniem legislacyjnym uzasadniającym odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa. Apelacja została oddalona. Sąd Apelacyjny, stosując art. 102 kpc, odstąpił od obciążenia powódki kosztami postępowania apelacyjnego ze względu na złożoność sprawy, wątpliwości prawne i wadliwą regulację ustawową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 7 ustawy o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju oraz zasady odpowiedzialności Skarbu Państwa za zaniechania legislacyjne.
Dotyczy specyficznej sytuacji przejęcia mienia na podstawie dekretu o reformie rolnej i późniejszych przepisów dotyczących zasobów strategicznych. Uchwała SN III CZP 94/12 jest kluczowa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju stanowi samoistną podstawę prawną do zasądzenia odszkodowania lub rekompensaty od Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie stanowi samoistnej podstawy materialnej do zasądzenia odszkodowania ani rekompensaty, ani nie stanowi źródła prawa podmiotowego dla osób fizycznych.
Uzasadnienie
Przepis art. 7 ustawy odsyła do odrębnych przepisów, które nie zostały uchwalone, co uniemożliwia określenie zasad ustalania i wypłaty rekompensat. Nie konkretyzuje on zasad przyznawania świadczeń.
Czy niewydanie przepisów wykonawczych, do których odsyła art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju, stanowi zaniechanie legislacyjne uzasadniające odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niewydanie tych przepisów nie stanowi zaniechania legislacyjnego w rozumieniu art. 417 § 4 kc.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 94/12 wyjaśnił, że art. 7 ustawy nie nakłada obowiązku wydania odrębnych przepisów, a zatem jego niewydanie nie może być uznane za zaniechanie legislacyjne.
Czy przejęcie przez Skarb Państwa gruntów leśnych na podstawie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej było bezprawne?
Odpowiedź sądu
Nie zostało wykazane, że przejęcie było bezprawne.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy ocenił, że przejęcie było zgodne z przepisami dekretu. Powódka nie przedstawiła dowodów na bezprawność przejęcia, w tym decyzji administracyjnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | powódka |
| Skarb Państwa - Minister Skarbu Państwa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
u.z.n.k.s.z.n.k. art. 7
Ustawa o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju
Nie stanowi samoistnej podstawy prawnej do zasądzenia odszkodowania ani rekompensaty, ani nie nakłada obowiązku wydania przepisów wykonawczych.
Pomocnicze
k.c. art. 417¹ § § 4
Kodeks cywilny
Nie można oprzeć odpowiedzialności odszkodowawczej na zaniechaniu legislacyjnym, jeśli nie istniał konkretny obowiązek prawny wydania przepisów.
dekret o reformie rolnej art. 2 § ust.1 pkt e
Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
Podstawa prawna przejęcia nieruchomości na cele reformy rolnej.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna odstąpienia od obciążenia strony kosztami postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 7 ustawy o zasobach naturalnych nie stanowi samoistnej podstawy prawnej roszczenia. • Brak wydania przepisów wykonawczych do art. 7 ustawy nie jest zaniechaniem legislacyjnym.
Odrzucone argumenty
Przejęcie nieruchomości leśnych przez Skarb Państwa było bezprawne. • Art. 7 ustawy o zasobach naturalnych stanowi samodzielną podstawę materialną do zasądzenia odszkodowania. • Niewydanie przepisów wykonawczych do art. 7 ustawy stanowi zaniechanie legislacyjne uzasadniające odpowiedzialność odszkodowawczą.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotowa norma nie konkretyzuje zatem w sposób dostateczny zasad ustalania i wypłaty rekompensat, odsyłając w tym zakresie do odrębnych przepisów, dotąd nie uchwalonych. • Nie zostały określone ramy roszczenia byłych właścicieli i ich spadkobierców o przyznanie rekompensaty. • Art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (...) nie stanowi źródła prawa podmiotowego dla osób fizycznych w nim wymienionych ani obowiązku wydania odrębnych przepisów, o których mowa w tym artykule.
Skład orzekający
Paweł Rygiel
przewodniczący-sprawozdawca
Maria Kus-Trybek
sędzia
Zbigniew Ducki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 7 ustawy o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju oraz zasady odpowiedzialności Skarbu Państwa za zaniechania legislacyjne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejęcia mienia na podstawie dekretu o reformie rolnej i późniejszych przepisów dotyczących zasobów strategicznych. Uchwała SN III CZP 94/12 jest kluczowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy historycznego przejęcia mienia i próby uzyskania odszkodowania po latach, co może być interesujące ze względu na kontekst historyczny i prawne zawiłości związane z zaniechaniem legislacyjnym.
“Czy państwo zapłaci za grunty przejęte dekadę temu? Sąd Najwyższy rozstrzyga w sprawie zaniechania legislacyjnego.”
Dane finansowe
WPS: 8 212 500 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.