Orzeczenie · 2019-03-07

I ACA 752/18

Sąd
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Miejsce
Katowice
Data
2019-03-07
SAOSRodzinnekontakty z dzieckiemŚredniaapelacyjny
dobra osobistekontakty z dzieckiemwładza rodzicielskazadośćuczynienieterapia rodzinnakonflikt rodzicielskiopieka nad dzieckiem

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał sprawę z powództwa K. H. przeciwko T. H. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, dotyczącą utrudniania kontaktów ojca z małoletnią córką. Sąd Okręgowy nakazał pozwanej zaniechanie utrudniania kontaktów i zasądził 10.000 zł zadośćuczynienia. Obie strony wniosły apelacje. Sąd Apelacyjny, po analizie nowych dowodów, w tym opinii psychologicznej i postanowień Sądu Rejonowego o zawieszeniu kontaktów i skierowaniu dziecka na terapię, uznał, że żądanie ochrony dóbr osobistych stało się nieaktualne. W związku z tym, uchylił zaskarżony wyrok w punkcie dotyczącym nakazania zaniechania utrudniania kontaktów i umorzył postępowanie w tym zakresie. Apelacje obu stron w pozostałej części zostały oddalone. Sąd Apelacyjny podkreślił, że choć więzi rodzinne są dobrem osobistym podlegającym ochronie, to w obecnej sytuacji procesowej, z uwagi na zawieszenie kontaktów i rozpoczęcie terapii, dalsze orzekanie w przedmiocie nakazów było zbędne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Umorzenie postępowania w sprawach o ochronę dóbr osobistych, gdy żądanie stało się nieaktualne z uwagi na zmianę stanu faktycznego (np. zawieszenie kontaktów z dzieckiem i skierowanie na terapię). Potwierdzenie ochrony więzi rodzinnych jako dóbr osobistych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie kluczowe znaczenie miały nowe okoliczności ujawnione w postępowaniu apelacyjnym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy naruszanie przez jednego z rodziców prawa drugiego rodzica do kontaktów z małoletnim dzieckiem stanowi naruszenie dóbr osobistych i uzasadnia zasądzenie zadośćuczynienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, więź rodzinna, w tym prawo do kontaktów z dzieckiem, stanowi dobro osobiste podlegające ochronie prawnej, a jego naruszenie może skutkować obowiązkiem zapłaty zadośćuczynienia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że więź rodzinna jest dobrem osobistym chronionym przez art. 23 k.c. i art. 113 § 1 k.r.o. Utrudnianie kontaktów przez jednego z rodziców, zwłaszcza w sposób celowy i prowadzący do zerwania więzi, jest bezprawne i może uzasadniać zasądzenie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c.

Czy w sytuacji, gdy kontakty z dzieckiem zostały zawieszone przez sąd i skierowano dziecko na terapię, zasadne jest utrzymywanie w mocy nakazu zaniechania utrudniania kontaktów wydanego przez sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w takiej sytuacji żądanie ochrony dóbr osobistych staje się nieaktualne, a postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny, orzekając zgodnie ze stanem rzeczy istniejącym w chwili zamknięcia rozprawy, stwierdził, że kontakty zostały zawieszone, a strony skierowane na terapię. W związku z tym, nakaz zaniechania utrudniania kontaktów stał się bezprzedmiotowy, a dalsze orzekanie w tej kwestii zbędne.

Jaka jest wysokość zadośćuczynienia za naruszenie prawa do kontaktów z dzieckiem, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym postawę rodziców i dobro dziecka?

Odpowiedź sądu

Sąd pierwszej instancji zasądził 10.000 zł, ale Sąd Apelacyjny uchylił wyrok w tej części. Sąd Apelacyjny uznał, że pierwotne żądanie zadośćuczynienia w kwocie 50.000 zł było wygórowane, a zasądzona kwota 10.000 zł nie powinna być niższa niż nieskuteczne środki przymusu finansowego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny ocenił, że pierwotne żądanie 50.000 zł było wygórowane, a zasądzone 10.000 zł miało głównie charakter kompensacyjny. Podkreślono, że dalsze postępowanie w zakresie zadośćuczynienia stało się zbędne z uwagi na uchylenie wyroku w części dotyczącej nakazu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i umorzenie postępowania w części dotyczącej ochrony dóbr osobistych, oddalenie apelacji obu stron w pozostałej części

Strony

NazwaTypRola
K. H.osoba_fizycznapowód
T. H.osoba_fizycznapozwana
J. H.osoba_fizycznamałoletnia córka stron

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

Wiąże się z ochroną dóbr osobistych, w tym więzi rodzinnych.

k.c. art. 24

Kodeks cywilny

Określa środki ochrony dóbr osobistych, w tym żądanie zaniechania naruszeń i zapłaty zadośćuczynienia.

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

Podstawa do zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dóbr osobistych.

k.r.o. art. 113 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Obowiązek utrzymywania wzajemnych kontaktów przez rodziców i dzieci.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 316

Kodeks postępowania cywilnego

Nakazuje sądowi orzekanie na podstawie stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 386 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 730 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do udzielenia zabezpieczenia.

k.p.c. art. 755 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa sposoby zabezpieczenia w sprawach dotyczących stosunków prawnych między rodzicami a dziećmi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieaktualność żądania ochrony dóbr osobistych w związku z zawieszeniem kontaktów i skierowaniem dziecka na terapię.

Odrzucone argumenty

Zarzuty apelacji pozwanej dotyczące wadliwej oceny dowodów i naruszenia przepisów prawa materialnego. • Zarzuty apelacji powoda dotyczące zbyt niskiego zadośćuczynienia i błędnej oceny jego przyczynienia się do konfliktu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Apelacyjny, orzekając zgodnie z przepisem art. 316 § k.p.c. winien mieć na względzie stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. • Żądanie pozwu dotyczące nakazania pozwanej zaprzestania utrudniania powodowi wcześniej orzeczonych kontaktów stało się nieaktualne. • W judykaturze utrwalony jest pogląd, że więzi rodzinne stanowią tego rodzaju dobro a ich naruszenie lub zerwanie może skutkować żądaniem zapłaty zadośćuczynienia na podstawie przepisu art. 448 k.c.

Skład orzekający

Roman Sugier

przewodniczący-sprawozdawca

Ewa Jastrzębska

sędzia

Lucyna Morys-Magiera

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w sprawach o ochronę dóbr osobistych, gdy żądanie stało się nieaktualne z uwagi na zmianę stanu faktycznego (np. zawieszenie kontaktów z dzieckiem i skierowanie na terapię). Potwierdzenie ochrony więzi rodzinnych jako dóbr osobistych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie kluczowe znaczenie miały nowe okoliczności ujawnione w postępowaniu apelacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak dynamicznie zmieniająca się sytuacja życiowa (zwłaszcza w sprawach rodzinnych) może wpłynąć na rozstrzygnięcie sądu, nawet na etapie apelacji. Podkreśla znaczenie aktualności żądań procesowych.

Kontakty z dzieckiem zawieszone, sprawa o ochronę dóbr osobistych umorzona – jak zmiana sytuacji życiowej wpływa na wyroki sądowe?

Dane finansowe

WPS: 50 000 PLN

zadośćuczynienie: 10 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst