I ACA 736/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Lublinie rozpoznał sprawę z powództwa L. G. i B. G. przeciwko (...) Bankowi (...) Spółce Akcyjnej w W. o ustalenie i zapłatę, dotyczącą nieważności umowy kredytu hipotecznego. Sąd Okręgowy w L. ustalił nieważność umowy, zasądził od banku na rzecz powodów zwrot części uiszczonych świadczeń oraz orzekł o kosztach. Pozwany bank wniósł apelację, kwestionując ustalenie wymagalności roszczeń oraz zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności w zakresie skuteczności potrącenia wierzytelności przez powodów po wydaniu wyroku przez Sąd Okręgowy. Bank argumentował, że doszło do istotnej zmiany stanu faktycznego wskutek oświadczenia powodów o potrąceniu ich wierzytelności z wierzytelnościami banku. Sąd Apelacyjny, przyjmując ustalenia faktyczne Sądu I instancji za własne i uzupełniając je o fakty zaistniałe po wydaniu zaskarżonego wyroku, oddalił apelację banku. Sąd odwoławczy wskazał, że zarzuty banku dotyczące potrącenia, choć istotne z punktu widzenia prawa materialnego, nie mogły być skuteczne w postępowaniu apelacyjnym z uwagi na zmianę przepisów proceduralnych (art. 203¹ k.p.c.), która wymaga podniesienia zarzutu potrącenia jako zarzutu procesowego. Ponieważ bank nie podniósł skutecznie takiego zarzutu, Sąd Apelacyjny nie mógł badać skuteczności i zakresu potrącenia. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w zaskarżonej części i zasądził od banku na rzecz powodów zwrot kosztów postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów proceduralnych dotyczących podnoszenia zarzutu potrącenia w postępowaniu apelacyjnym po zmianie przepisów, a także kwestia wymagalności roszczeń kondycyjnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zmiany przepisów, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie do spraw sprzed nowelizacji lub w innych instancjach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarzut potrącenia wierzytelności, podniesiony po raz pierwszy w postępowaniu apelacyjnym, może być skutecznie uwzględniony przez sąd, zwłaszcza w kontekście zmiany przepisów proceduralnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut potrącenia, podniesiony po raz pierwszy w postępowaniu apelacyjnym, nie może być skutecznie uwzględniony przez sąd, jeśli nie został podniesiony zgodnie z art. 203¹ k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że zgodnie z aktualnym brzmieniem przepisów (obowiązującym od listopada 2019 r.), kwestia potrącenia wierzytelności może być uwzględniona przez sąd wyłącznie w przypadku skutecznego podniesienia zarzutu procesowego opartego na art. 203¹ k.p.c. Brak podniesienia takiego zarzutu lub jego nieskuteczne podniesienie skutkuje tym, że sąd nie bada wzajemnego umorzenia wierzytelności stron wskutek potrącenia.
Jaki jest moment wymagalności roszczeń kondycyjnych wynikających z nieważnej umowy kredytu hipotecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenia kondykcyjne stają się wymagalne zgodnie z art. 455 k.c., czyli po wezwaniu dłużnika i upływie czasu niezbędnego na przygotowanie świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny skorygował ustalenie Sądu Okręgowego co do momentu wymagalności roszczeń powodów. Wskazał, że wymagalność roszczeń kondycyjnych nie następuje z chwilą dowiedzenia się o nieważności umowy, lecz wymaga odrębnego wezwania w trybie art. 455 k.c., a następnie upływu terminu na spełnienie świadczenia.
Czy oświadczenie o potrąceniu wierzytelności złożone przez pełnomocnika, którego umocowanie nie zostało wykazane dokumentem urzędowo poświadczonym, jest skuteczne?
Odpowiedź sądu
Tak, oświadczenie złożone przez pełnomocnika jest skuteczne, jeśli jego umocowanie wynika z tolerowania takiego działania przez mocodawcę (pełnomocnictwo dorozumiane), a bank nie kwestionował skuteczności wezwania i oświadczenia z uwagi na brak urzędowego poświadczenia pełnomocnictwa.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że bank błędnie kwestionował skuteczność wezwania i oświadczenia o potrąceniu z uwagi na brak urzędowo poświadczonej kserokopii pełnomocnictwa. Stwierdził, że prawo materialne nie wymaga takiego poświadczenia, a umocowanie pełnomocnika może wynikać również z tolerowania jego działań przez mocodawcę (pełnomocnictwo dorozumiane).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. G. | osoba_fizyczna | powód |
| B. G. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 498
Kodeks cywilny
Potrącenie wierzytelności wymaga, aby co najmniej wierzytelność tego, kto dokonuje potrącenia, była wymagalna.
k.c. art. 499
Kodeks cywilny
Skutek potrącenia następuje od chwili, gdy potrącenie stało się możliwe. W przypadku potrącenia odsetek za opóźnienie i należności głównej, kolejność zaliczenia może komplikować skutki prawne.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Roszczenia bezterminowe stają się wymagalne po wezwaniu dłużnika i upływie czasu niezbędnego na przygotowanie świadczenia.
k.p.c. art. 203¹
Kodeks postępowania cywilnego
Wymaga podniesienia zarzutu potrącenia jako zarzutu procesowego, aby sąd mógł go uwzględnić.
Pomocnicze
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Dotyczy postanowień niedozwolonych (abuzywnych) w umowach z konsumentami.
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 840 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 6 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dz. U. z 2018 r., poz. 265 art. § 2 pkt 7 w związku z § 10 ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieskuteczność podniesienia zarzutu potrącenia po raz pierwszy w postępowaniu apelacyjnym z uwagi na zmianę przepisów proceduralnych (art. 203¹ k.p.c.). • Roszczenia kondykcyjne stają się wymagalne po wezwaniu i upływie terminu do spełnienia świadczenia (art. 455 k.c.). • Skuteczność oświadczenia o potrąceniu złożonego przez pełnomocnika, nawet bez urzędowo poświadczonego pełnomocnictwa, jeśli wynika z tolerowania jego działań przez mocodawcę.
Odrzucone argumenty
Bank argumentował, że doszło do skutecznego potrącenia wierzytelności przez powodów, co powinno wpłynąć na wysokość zasądzonej kwoty. • Bank kwestionował moment wymagalności roszczeń powodów. • Bank kwestionował skuteczność wezwania do zapłaty i oświadczenia o potrąceniu z uwagi na rzekomo niewystarczające umocowanie pełnomocnika powodów.
Godne uwagi sformułowania
„wbrew stanowisku apelanta wadliwe jest ustalenie Sądu Okręgowego, że roszczenie powodów [...] stało się wymagalne dopiero z dniem następnym po doręczeniu pozwanemu odpisu pozwu.” • „w aktualnym stanie prawnym, obowiązującym od listopada 2019 r. z woli ustawodawcy istotnie zmieniona została kwestia uwzględniania przez Sąd kwestii potrącenia wierzytelności stron [...] aktualnie jest to możliwe wyłącznie w przypadku skutecznego podniesienia zarzutu procesowego sensu stricto opartego na normie art. 203 1 k.p.c.” • „brak podniesienia takiego zarzutu, lub uczynienie tego nieskutecznie wskutek uchybienia omawianego przepisu skutkuje tym, że Sąd rozpoznający w sprawie roszczenie o zapłatę w ogóle nie uwzględnia kwestii ewentualnego, wzajemnego umorzenia wierzytelności stron wskutek potrącenia z art. 498 § 1 k.c.”
Skład orzekający
Mariusz Tchórzewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących podnoszenia zarzutu potrącenia w postępowaniu apelacyjnym po zmianie przepisów, a także kwestia wymagalności roszczeń kondycyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zmiany przepisów, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie do spraw sprzed nowelizacji lub w innych instancjach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z potrąceniem wierzytelności w postępowaniu apelacyjnym, co ma istotne znaczenie praktyczne dla prawników procesowych. Dodatkowo, porusza problematykę wymagalności roszczeń z nieważnych umów kredytowych.
“Potrącenie wierzytelności w apelacji? Nowe zasady gry dla banków i konsumentów!”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 4050 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 4050 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.