I ACa 727/12

Sąd Apelacyjny w PoznaniuPoznań2012-10-11
SAOSCywilneodpowiedzialność deliktowaWysokaapelacyjny
zadośćuczynienieodszkodowaniekoszty pomocy prawnejpostępowanie likwidacyjneubezpieczenie OCzwiązek przyczynowySąd Apelacyjnykoszty zastępstwa procesowego

Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego, potwierdzając zasadność zasądzenia kosztów pomocy prawnej poniesionych w postępowaniu likwidacyjnym.

Powódka dochodziła zapłaty odszkodowania i zadośćuczynienia, w tym kosztów pomocy prawnej poniesionych w postępowaniu likwidacyjnym. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo, zasądzając kwotę główną oraz koszty pomocy prawnej. Pozwany złożył apelację, kwestionując zasadność zasądzenia kosztów pomocy prawnej. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji i uznając koszty pomocy prawnej za szkodę podlegającą naprawieniu.

Sprawa dotyczyła powództwa J. M. przeciwko (...) SA o zapłatę, w tym zadośćuczynienia i odszkodowania. Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 14 czerwca 2012 r. zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 76.140,41 zł z odsetkami oraz zwrot kosztów postępowania. Na zasądzoną sumę składało się zadośćuczynienie, równowartość skapitalizowanych odsetek oraz zwrot kosztów profesjonalnej pomocy prawnej poniesionych w postępowaniu likwidacyjnym. Pozwany wniósł apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 361 kc) i procesowego (art. 227 kpc, art. 6 kc, art. 233 § 1 kpc) w zakresie zasądzenia kosztów pomocy prawnej. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, rozpoznając sprawę z powództwa J. M. przeciwko (...) SA, oddalił apelację pozwanego. Sąd odwoławczy w całości podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, uznając, że koszty profesjonalnej pomocy prawnej poniesione w postępowaniu likwidacyjnym pozostają w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą i podlegają wyrównaniu. Sąd Apelacyjny powołał się na uchwałę 7 sędziów SN z dnia 12 marca 2012 r. (III CZP 75/11), która potwierdza, że koszty profesjonalnej obsługi stanowią szkodę w rozumieniu art. 361 kc. Sąd uznał, że zaangażowanie pełnomocnika przez okres czterech lat w postępowaniu likwidacyjnym było uzasadnione i konieczne, zwłaszcza w kontekście opieszałości pozwanego. W konsekwencji apelacja została oddalona, a pozwanemu zasądzono zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, koszty profesjonalnej pomocy prawnej poniesione w postępowaniu likwidacyjnym stanowią szkodę majątkową podlegającą naprawieniu, jeśli pozostają w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem wywołującym szkodę.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do uchwały 7 sędziów SN (III CZP 75/11), zgodnie z którą koszty profesjonalnej obsługi stanowią szkodę w rozumieniu art. 361 kc. W analizowanej sprawie, biorąc pod uwagę czas trwania postępowania likwidacyjnego i aktywność pełnomocnika, koszty te zostały uznane za uzasadnione i konieczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powódka

Strony

NazwaTypRola
J. M.osoba_fizycznapowódka
(...) SAspółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 361

Kodeks cywilny

Przepis regulujący adekwatny związek przyczynowy między zdarzeniem a szkodą. Sąd uznał, że koszty pomocy prawnej w postępowaniu likwidacyjnym pozostają w takim związku.

u.u.o. art. 36 § 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Przepis określający zakres odpowiedzialności z obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Sąd uznał, że koszty pomocy prawnej mieszczą się w tym zakresie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący dopuszczalności dowodu. Sąd uznał, że powódka udowodniła zasadność i celowość poniesionych kosztów.

k.p.c. art. 6

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący ciężaru dowodu. Sąd uznał, że powódka wykazała zasadność kosztów.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący swobodnej oceny dowodów. Sąd uznał, że Sąd I instancji nie przekroczył granic tej oceny.

rozp. MS z 28.09.2002 r. art. 13 § 1 pkt. 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

rozp. MS z 28.09.2002 r. art. 6 § pkt. 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Koszty profesjonalnej pomocy prawnej poniesione w postępowaniu likwidacyjnym pozostają w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą. Poszkodowany ma prawo do korzystania z profesjonalnej pomocy prawnej w postępowaniu likwidacyjnym. Długotrwałość postępowania likwidacyjnego i opieszałość ubezpieczyciela uzasadniają poniesienie kosztów pomocy prawnej.

Odrzucone argumenty

Koszty pomocy prawnej w postępowaniu likwidacyjnym nie stanowią szkody podlegającej naprawieniu. Korzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu likwidacyjnym nie było konieczne w tej sprawie. Sąd I instancji przekroczył granice swobodnej oceny dowodów i błędnie ustalił stan faktyczny.

Godne uwagi sformułowania

koszty profesjonalnej obsługi stanowią szkodę w rozumieniu art. 361 kc pozwanego w sposób wyjątkowo rażący lekceważył ustawowe obowiązki, co do terminu wypłaty świadczeń

Skład orzekający

Elżbieta Fijałkowska

przewodniczący-sprawozdawca

Jacek Nowicki

sędzia

Mikołaj Tomaszewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie kosztów pomocy prawnej poniesionych w postępowaniu likwidacyjnym w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie, zwłaszcza w kontekście ubezpieczeń komunikacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy korzystanie z pomocy prawnej było uzasadnione i konieczne, a postępowanie likwidacyjne było długotrwałe lub napotykało trudności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących odszkodowań i kosztów pomocy prawnej, co jest istotne dla wielu osób poszkodowanych w wypadkach. Podkreśla znaczenie profesjonalnej reprezentacji w trudnych postępowaniach likwidacyjnych.

Czy musisz płacić za prawnika w postępowaniu likwidacyjnym? Sąd Apelacyjny wyjaśnia!

Dane finansowe

WPS: 76 140,41 PLN

zadośćuczynienie: 55 000 PLN

równowartość skapitalizowanych odsetek: 16 320,41 PLN

zwrot kosztów profesjonalnej pomocy prawnej w postępowaniu likwidacyjnym: 4910 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACa 727/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 października 2012 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Elżbieta Fijałkowska /spr/ Sędziowie: SA Jacek Nowicki SA Mikołaj Tomaszewski Protokolant: st. sekr. sądowy Ewa Gadomska po rozpoznaniu w dniu 11 października 2012 r. w Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwa J. M. (1) przeciwko (...) SA w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt I C 860/12 1. oddala apelację, 2. zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 450 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Jacek Nowicki Elżbieta Fijałkowska Mikołaj Tomaszewski Sygn. akt I ACa 727/12 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2012r. Sąd Okręgowy w Poznaniu zasądził od pozwanego (...) SA na rzecz powódki J. M. (1) kwotę 76.140, 41 zł z ustawowymi odsetkami od kwoty 55.000 zł od dnia 21 marca 2009r. i od kwoty 21.140, 41 od 21 marca 2012r. oraz zwrot kosztów postępowania w kwocie 7425 zł. Na zasądzoną sumę składało się zadośćuczynienie w kwocie 55.000 zł, którego podstawą przyznania był przepis art. 446 § 4 kc , kwota 16.320,41 zł będąca równowartością skapitalizowanych odsetek ustawowych za okres od 21 marca 2009r. do 31 grudnia 2010r. od wypłaconej kwoty 70.000 zł, kwota 4910 zł stanowiąca zwrot kosztów profesjonalnej pomocy prawnej, z której powódka korzystała w postępowaniu likwidacyjnym. Apelację w odniesieniu do wyroku zasądzającego kwotę 4901 zł z ustawowymi odsetkami i rozstrzygającego o kosztach procesu wniósł pozwany i zarzucił naruszenie 1. prawa materialnego – przepisu art. 361 kc poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, czego skutkiem było przyjęcie, że kwota 4910 zł z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika w postępowaniu likwidacyjnym, jako pozostająca w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą podlega wyrównaniu w ramach odpowiedzialności gwarancyjnej pozwanego, wraz z ustawowymi odsetkami; 2. prawa procesowego – przepisu art. 227 kpc w zw. z art. 6 kc poprzez przyjęcie, że powódka udowodniła zasadność i celowość poniesionych kosztów wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego w postępowaniu likwidacyjnym; przepisu art. 233 § 1 kpc poprzez przekroczenie przez Sąd I instancji granic swobodnej oceny dowodów, a także sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie za wykazany fakt, że w zakres poniesionej przez powódkę szkody wchodzą koszty wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego w postępowaniu likwidacyjnym. Wskazując na tak sformułowane zarzuty pozwana wniosła o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów procesu za obie instancje ewentualnie domagała się uchylenia wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W zaskarżonym zakresie Sąd Okręgowy ustalił, że w postępowaniu poprzedzającym wszczęcie procesu powódka korzystała z profesjonalnej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata J. R. . Pismem z dnia 12 lutego 2009r. pełnomocnik w imieniu powódki i jej córki J. zgłosił pozwanemu roszczenie o przyznanie zadośćuczynienia i odszkodowania. Za udzielenie pomocy powódka zapłaciła łącznie 4910 zł. Sąd uznał, że wydatek ten pozostaje w związku przyczynowym ze zdarzeniem wywołującym szkodę ( art. 361 kc ) oraz że uczestnik postępowania szkodowego może korzystać z profesjonalnej pomocy prawnej. Pomoc udzielona powódce miała niewątpliwy wpływ na uzyskanie świadczeń od pozwanego, który w sposób wyjątkowo rażący lekceważył ustawowe obowiązki, co do terminu wypłaty świadczeń. Sąd odwołał się także do poglądu wyrażonego w uchwale 7 sędziów SN z dnia 12 marca 2012r. III CZP 75/ 11, gdzie stwierdzono, że koszty profesjonalnej obsługi stanowią szkodę w rozumieniu art. 361 kc. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd odwoławczy w całości podziela stanowisko zaprezentowane przez Sąd I instancji. Z uzasadnienia apelacji wynikało, że pozwany nie podważa zasadności uchwały 7 sędziów SN z dnia 13 marca 2012 r. III CZP 75/11, do której odwołał się Sąd Okręgowy. Zdaniem apelującego w okolicznościach rozstrzyganej sprawy nie było konieczne korzystanie przez powódkę w postępowaniu likwidacyjnym z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Dokonana analiza akt postępowania likwidacyjnego nasuwa inne wnioski niż formułowane przez pozwanego. Pełnomocnik w sobie adwokata J. R. od lutego 2009r. reprezentował powódkę. Złożył szereg pism zgłaszając i motywując roszczenia poszkodowanych. Wszelką korespondencję pozwany kierował nie na adres poszkodowanej lecz do jej pełnomocnika. Postępowanie zakończyło się w lutym 2012r., częściowym zaspokojeniem roszczeń J. M. (2) i J. M. (3) . Jak z powyższego wynika pełnomocnik zaangażowany był w tym postępowaniu przez okres czterech lat. Mając na uwadze czas trwania postępowania, aktywność pełnomocnika w dochodzeniu wyrównania szkód powódki i jej córki za uzasadnione i konieczne należało uznać poniesione koszty pomocy świadczonej przez adwokata w postępowaniu przedsądowym prowadzonym przez ubezpieczyciela. Koszty te stanowiły szkodę majątkową podlegającą naprawieniu w ramach obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych ( art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych , Dz.U. Nr 124, poz. 1152 ze zm.). Wobec tego na podstawie art. 385 kpc apelacja podlegała oddaleniu. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie § 13 ust. 1 pkt. 2 w zw. z § 6 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm. Mikołaj Tomaszewski Elżbieta Fijałkowska Jacek Nowicki

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI