I ACa 721/21

Sygn. akt I ACa 721/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 stycznia 2022 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Jolanta Polko po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2022 r. w Katowicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa K. D. (1) przeciwko K. D. (2) o zapłatę na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 11 marca 2021 r., sygn. akt II C 220/19 1. 
        oddala apelację; 2. 
        zasądza od pozwanej na rzecz powoda 4 050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych z tytułu kosztów postępowania apelacyjnego. SSA Jolanta Polko Sygn. akt I ACa 721/21 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 11 marca 2021 r. Sąd Okręgowy w Katowicach zasądził od pozwanej K. D. (2) na rzecz powoda K. D. (1) : kwotę 150 000 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 13 grudnia 2016 r. do dnia zapłaty; kwotę 5417 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego; nakazał pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w Katowicach) kwotę 7500 zł tytułem kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie to Sąd Okręgowy podjął po ustaleniu, że w dniu 15 września 2016 r., w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej pod firmą: K. D. (1) Przedsiębiorstwo (...) w C. , powód K. D. (1) sprzedał pozwanej K. D. (2) samochód osobowy marki A. (...) Q. Stronic, rok produkcji 2011, o numerze rejestracyjnym (...) , w kolorze czarnym, z automatyczną skrzynią biegów, za cenę 150.000,00 zł. Pozwana samochód otrzymała (okoliczności bezsporne). O tym, że ten samochód powód chce sprzedać, pozwaną poinformował jej brat S. N. . Powód oraz S. N. znali się, w tym z relacji zawodowych. Dnia 15 września 2016 r., powód wystawił tytułem sprzedaży fakturę VAT nr (...) , w której jako sprzedawcę wskazano Przedsiębiorstwo (...) K. D. (1) w J. , NIP (...) . Faktura została wystawiona na rzecz nabywcy, pozwanej K. D. (2) z ceną pojazdu 150.000,00 zł. Jako formę płatności zawarto gotówka. Jako datę zapłaty wskazano 15 września 2016 r., a termin zapłaty 0 dni. Pismem z dnia 23 listopada 2016 r., powód wezwał pozwaną do zapłaty kwoty 150.000,00 zł wynikającej z faktury VAT nr (...) , w terminie 3 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odstąpienia od umowy. Kolejno złożył pozwanej oświadczenie z dnia 06 grudnia 2016 r. o odstąpieniu od umowy sprzedaży, wzywając pozwaną do zwrotu samochodu wraz z kompletem kluczyków oraz wszelkimi dokumentami w terminie 3 dni od doręczenia pisma. Pismo doręczono dnia 9 grudnia 2016 r. Pozwana w odpowiedzi na wezwanie do zapłaty wystosowała do powoda pismo z dnia 28 listopada 2016 r., w którym poinformowała K. D. (1) , że samochód kupiła oraz w przypadku otrzymania jakiejkolwiek korespondencji od firmy powoda o ponowną zapłatę za samochód, a tym samym wyłudzenia znacznej kwoty pieniężnej, sprawę natychmiast skieruje do organów ścigania. Pozwana zarejestrowała samochód czasowo w dniu 12 października 2016 r., a ostatecznie w dniu 3 listopada 2016 r. W dniu 24 listopada 2016 r. pozwana sprzedała samochód E. R. (1) za pośrednictwem komisu w L. za cenę 101.000,00 zł brutto. Pozwana nie uiściła ceny nabycia samochodu. W związku z zawarciem będącej przedmiotem niniejszego postępowania umowy sprzedaży, toczyło się postępowanie karne. Powód został w dniu 15 listopada 2019 r. prawomocnie skazany przez Sąd Rejonowy w Chrzanowie, sygn. akt II K 274/18, za przestępstwo z art. 300 § 2 k.k. w zw. z art. 308 k.k. polegające na tym, że w dniu 15 września 2016 r. w C. , będąc Prezesem Zarządu spółki (...) , w trakcie postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie w przedmiocie wniosku wierzyciela spółki o ogłoszenie upadłości, zbył zajęty wskutek postanowienia tegoż Sądu z dnia 19 sierpnia 2016 r., sygn. akt VIII GU 380/16, składnik majątku spółki w postaci samochodu A. (...) o numerze rejestracyjnym (...) na rzecz przedsiębiorstwa (...) , udaremniając zaspokojenie wierzycieli spółki (...) — czym działał w celu udaremnienia wykonania wyszczególnionych w powyższym wyroku, istniejących oraz przyszłych tytułów wykonawczych, obejmujących zadłużenie spółki wobec tych podmiotów istniejące przed datą czynu. W sprawie tej zeznawała jako świadek E. R. (1) . Stan faktyczny w zakresie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów, zeznań świadków oraz przesłuchania stron. Sąd Okręgowy nie dał wiary zeznaniom świadków S. N. , K. D. (3) i I. N. oraz przesłuchania pozwanej w zakresie w jakim wskazali, że cena za samochód została zapłacona. Uzasadniając to stanowisko Sąd Okręgowy wyjaśnił, że pozwana wskazała, że pieniądze na zakup samochodu pochodziły z jej środków własnych do kwoty 100 000 zł, natomiast 50 000 zł pożyczyła od brata S. N. ., który przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że pieniądze pożyczył pozwanej wspólnie ze swoją żoną, świadkiem I. N. . Analogicznie zeznała bratowa pozwanej, świadek I. N. . Choć te zeznania traktować można jako pewnego rodzaju skrót myślowy pozwanej to już pozbawione waloru wiarogodności pozostają kategoryczne, ale sprzeczne ze sobą zeznania pozwanej i świadka S. N. odnośnie płatności podatku od umowy pożyczki. Pozwana w niniejszym procesie stwierdziła, że podatek od umowy pożyczki został przez nią zapłacony osobiście, natomiast słuchana w charakterze świadka, w sprawie karnej, przed Sądem Rejonowym w Chrzanowie, podała, że ona sama nie zgłaszała pożyczki do Urzędu Skarbowego. Z kolei świadek S. N. w niniejszej sprawie zeznał, że podatek od rzeczonej umowy pożyczki uiścił osobiście on sam. Te zatem zeznania świadka w zestawieniu z przesłuchaniem pozwanej nie pozwalają Sądowi przyjąć za udowodniony fakt zapłaty podatku od umowy pożyczki powołanej przez pozwaną. Fakt nieuiszczenia podatku nie wyklucza jeszcze faktu zawarcia rzeczonej umowy. Zauważyć jednak należy, że nie naprowadzono, żadnej formy dokumentowej udzielenia owej pożyczki o czym dla celów dowodowych stanowi art. 720 § 2 k.c. I nie rzecz w ograniczeniach dowodowych z tym związanych, a w tym, że to w powiązaniu z dalszą oceną materiału dowodowego czyni o uznaniu przez Sąd, że do zapłaty ceny nabycia samochodu przez pozwaną nie doszło. Pozwana zeznała, że kwotę 100 000 zł miała w domu, w celu realizacji płatności związanych z budową domu. Fakt posiadania w domu takiej sumy pieniędzy potwierdził świadek K. D. (3) mąż pozwanej. Sąd pierwszej instancji uznał że w świetle zasad doświadczenia życiowego i zasad logicznego rozumowania brak jest podstaw, by uznać za przekonywujące, że pozwana będąca ekonomistką, pracująca w banku, mająca rachunki bankowe decydowała się na posiadanie tak dużej kwoty w gotówce w domu. Jako niewiarogodne potraktował poza tym to, że w świetle zasad doświadczenia życiowego, aby w trakcie budowy domu środki przeznaczone, według twierdzeń pozwanej na jego budowę i bieżące płatności związane z realizacją prac budowlanych przeznaczyć jednak na zakup drogiego samochodu. Jeżeli bowiem pozwana twierdziła, że miała kwotę 100 000 zł oraz że miała pożyczyć pozostałą kwotę 50 000 zł, to ponownie odwołując się do zasad doświadczenia życiowego musiałaby zaistnieć sytuacja, w której realizacja budowy miałaby zostać wstrzymana, wobec braku już bieżących środków finansowych (pożyczenie pieniędzy wiąże się przecież z ich brakiem) z ryzykiem braku bieżącej płatności dla wykonawców. To pozostaje niewiarogodne tak jak i w tym kontekście nie jest wiarygodne uzyskanie pożyczki. Kolejno podniósł Sąd Okręgowy, że pozwana nie uzyskała potwierdzenia zapłaty kwoty 150 000 zł. Pozwana zeznała, że nie prosiła o pokwitowanie ponieważ na fakturze była adnotacja o płatności gotówką. Na fakturze znajduje się adnotacja „forma płatności: gotówka”, co nie jest tożsame z „zapłacono gotówką”. Ponownie odwołując się więc do osoby pozwanej, doświadczenia życiowego i zawodowego pozwanej jako zupełnie nieracjonalne jawi się nie uzyskanie potwierdzenia zapłaty kwoty 150 000 zł, która stanowiła ponad 37-krotność ówczesnego przeciętnego wynagrodzenia (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2017 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2016 r. — które wyniosło 4.047,21 zł; M.P. z 2017 r., poz. 183). Dalej Sąd zwrócił uwagę na okoliczność, że pozwana po około dwóch miesiącach od nabycia samochodu zdecydowała się na jego sprzedaż za ceną niższą o 49 000 zł, nie podejmując nawet próby kontaktu z powodem, a twierdziła, że przyczyną sprzedaży był stan techniczny samochodu i konieczność jego naprawy, której koszt był wysoki. Niezależnie bowiem już od uprawnień pozwanej jakie przysługują z tytułu wad rzeczy sprzedanej, uprawnionym jest twierdzenie, że nie dokonała przeglądu kupowanego pojazdu, co również biorąc pod uwagę cenę nabywanego samochodu jawi się jako zupełnie sprzeczne z zasadami logiki i sytuuje dowolnym stanowisko pozwanej o przyczynie konieczności sprzedaży samochodu. Jeżeli do tego dodać, że nabywca samochodu E. R. (1) , która zeznawała w sprawie karnej, zeznała, że samochód nie wymagał żadnych napraw i dalej: „Samochód był bardzo fajny (..) Ten samochód raczej nie miał wad, gdy go kupowałam, bo wtedy bym go nie kupiła” to zeznania tego świadka, bezpośredniego nabywcy pojazdu od pozwanej, traktować należy jako wiarogodne, bo uprawdopodobnione dodatkowo i faktem nie kierowania jakichkolwiek roszczeń wobec pozwanej z tytułu wady nabytego od pozwanej samochodu. Dodano, że świadek to żona właściciela komisu do którego zwróciła się pozwana z ofertą sprzedaży samochodu i która również zeznała i to, że mąż sprawdzał ten samochód. Powyższego nie zmienia złożone do akt przez pozwaną oświadczenie warsztatu samochodowego z września 2020 r. (k. 148 akt). Z oświadczenia tego wynika o możliwości przyszłej napraw (w piśmie zawarto: „ na możliwą taką naprawę w niedługiej przyszłości”), a nie konieczności przeprowadzenia naprawy, co w zestawieniu z zeznaniami świadka E. R. (1) o braku wadliwości samochodu po nabyciu od pozwanej pozwala na konkluzję, że stanowisko pozwanej o przyczynie dla której sprzedała samochód w tak krótkim czasie od jego nabycia za cenę o 1/3 niższa od ceny zakupu jest niewiarogodne. Zauważył także Sąd Okręgowy, że czynności pozwanej w celu sprzedaży samochodu zbiegły się w czasie z pismem powoda wzywającym do zapłaty jego ceny. W ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej — w wersji obowiązującej od dnia 02 września 2016 r., tekst jedn.: Dz.U. z 2015 r., poz. 584 (obecnie w ustawie z dnia 06 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców) przewidziano obowiązek posiadania rachunku bankowego przez przedsiębiorców i dokonywania płatności poprzez ten rachunek, jeżeli stroną transakcji, z której wynika płatność, był inny przedsiębiorca, oraz jeżeli wartość należności lub zobowiązań przekraczała równowartość 15.000,00 euro przeliczonych na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dokonano transakcji (art. 22 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy o swobodzie dz. gosp. w wersji obowiązującej od dn. 02.09.2016 r.). Na tle tego unormowania zarysowały się w orzecznictwie stanowiska w których jedno wskazywało na konieczność stosowania tego unormowania do sytuacji transakcji pomiędzy dwoma przedsiębiorcami (wyrok SN z dn. 06.02.2009 r., IV CSK 271/08), natomiast drugie, że hipoteza powyższego unormowania zawiera dwa stany faktyczne, a zatem ten w którym podmiot prowadzi działalność wymagającą dokonywania jednorazowych transakcji o wartości przekraczającej 15 000 euro bez względu czy druga strona transakcji ma status przedsiębiorcy (wyrok SA w Katowicach z dn. 21.05.2009 r., I ACa 259/09). Sąd powołuje owo unormowane by wskazać, że z punktu widzenia owej transakcji pomiędzy stronami za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Ł. stwierdzić należy, że „zrezygnowanie z […] dokonywania zapłaty za pośrednictwem rachunku bankowego jest jednoczesnym wyrażeniem zgody na uczestnictwo w obrocie środkami pieniężnymi poza kontrolą dokonywaną przez organy państwa za pośrednictwem systemu bankowego” (wyrok WSA w Łodzi z dn. 18.11.2015 r., III SA/Łd 334/15), co niewątpliwie zwiększa ryzyko transakcyjne w realizowaniu płatności i nie świadczy o zachowaniu przez strony ostrożności i staranności z konsekwencjami tego stanu rzeczy. Konkludując, z tych właśnie wszystkich względów oraz biorąc pod uwagę, że powołani świadkowie to rodzina pozwanej związani z transakcją z dnia 15 września 2016 r. Sąd pierwszej instancji nie dał wiary, że pozwana zapłaciła cenę nabycia samochodu. Odnośnie zeznań świadka L. S. wskazał Sąd Okręgowy, że świadek ten miał wiedzę od powoda, że pozwana nie zapłaciła za samochód. Świadek D. D. (1) również miał wiedzę od powoda, że pozwana nie zapłaciła za samochód. Z przesłuchania powoda w charakterze strony wynikał, że pozwana za samochód nie zapłaciła, co w oparciu o materiał dowodowy w sprawie zgromadzony i jego ocenę stanowisko powoda czyni uprawnionym. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, że powództwo zasługuje na uwzględnienie w całości, podając, że powód roszczenie swoje oparł na instytucji odstąpienia od umowy sprzedaży - art 491 § 1 k.c. - uregulowanej w art. 535 i następne k.c. W pierwszej kolejności wskazał Sąd, że każda ze stron reprezentowania była przez profesjonalnego pełnomocnika. Pozwana nie kwestionowała, że jako kupująca zawarła z powodem jako sprzedającym w dniu 15 września 2016 r., umowę sprzedaży samochodu osobowego marki A. (...) , rok produkcji 2011 o nr rejestracyjnym (...) oraz, że nastąpiło to w ramach prowadzonej przez powoda działalności gospodarczej. Wobec tego fakty te jako niesporne i istotne dla rozstrzygnięcia w sprawie nie były przedmiotem dowodu – a contrario – art. 227 k.p.c. Pozwana podniosła zarzut przedawnienia opierając go na normie art. 554 k.c. oraz zarzut merytoryczny zapłaty ceny pojazdu. Powód skonstruował swoje roszczenie na odstąpieniu od umowy, a zatem zarzut pozwanej przedawnienia roszczenia w ten sposób skonkretyzowany nie był uzasadniony. Pozwana nie podniosła zarzutu przedawnienia z powołaniem na fakt pozostawania w zwłoce z zapłatą w związku z upływem terminu przedawnienia roszczenia o zapłatę, ale podniosła zarzut spełnienie świadczenia poprzez zapłatę ceny pojazdu. Zgodnie z art. 491§1 k.c. uprawniony do odstąpienia od umowy wzajemnej z uwagi na zwłokę dłużnika w wykonaniu zobowiązania wykonuje to uprawnienie przez złożenie kontrahentowi oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Jest to jednostronne skierowane do adresata oświadczenie woli o charakterze prawnokształtujacym. W następstwie jego złożenia łączący strony stosunek prawny wygasa ze skutkiem ex tunc. Zakres skutków powodowanych oświadczeniem o odstąpieniu od umowy zależy od właściwości przedmiotu oświadczenia strony, która popadła w zwłokę z wykonaniem swojego zobowiązania (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2014 r. I CSK 737/13). Jako uprawnienie prawnokształtujące nie ulga więc przedawnieniu. Jeżeli w sprawie ustalonym zostało, że pozwana nie uiściła ceny nabycia samochodu to po stronie powoda zaktualizowało się uprawnienie o jakim w normie art. 494 k.c. W sprawie, pozwana samochód zbyła, w czasie w którym powód domagał się zapłaty z tytułu jego nabycia przez K. D. (2) . Po stronie pozwanej pozostała więc powinność zwrotu równowartości ceny nabycia pojazdu czyli ekwiwalentu tego, co powód świadczył. O odsetkach ustawowych za opóźnienie orzeczono na podstawie art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 455 k.c. Pozwana pismo zawierające oświadczenie powoda o odstąpieniu od umowy z dnia 6 grudnia 2016 r, otrzymała dnia 9 grudnia 2016 r., a zatem termin zakreślony pismem z dnia 6 grudnia 2016 r. upłynął 12 grudnia 2016 r. Dodatkowo Sąd Okręgowy wskazał, że wobec stanowiska powoda wyrażonego na rozprawie dnia 25 lutego 2021 r. odnośnie poszukiwania innej jeszcze podstawy prawnej żądania, że powód powstania szkody w niniejszym postępowaniu nie eksponował. Ustalenie wyroku karnego jako nie mające związku z przedmiotem mniejszego postępowania Sądu rozpoznającego sprawę nie wiąże. Przedmiot niniejszego procesu dotyczył bowiem niekwestionowanej przez pozwaną, zawartej pomiędzy stronami, umowy sprzedaży z dnia 15 września 2016 r. Prawnokarna natomiast ocena zachowania powoda dotyczyła innej czynności prawnej. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Apelację od wyroku wniosła pozwana, zaskarżając go w całości i zarzucając: 1. 
        naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść orzeczenia, a to: a) art. 462 § 1-3 k.c. w zw. z art. 22 1 k.c. poprzez błędną wykładnię i wskutek tego błędne uznanie, że faktura VAT z adnotacją „płatność gotówka” i terminem płatności „0 dni” nie stanowi formy pokwitowania zapłaty ceny, mając na uwadze fakt spełnienia świadczenia wzajemnego tj. wydania samochodu pozwanej prze powoda wraz z kluczykami i kompletem dokumentów, a także fakt, że pozwana zakupiła samochód od powoda jako konsument, co Sąd pierwszej instancji zupełnie pominął w swoich ustaleniach; b) art. 494 k.c. w zw. z art. 495 § 1 k.c. poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie, w następstwie przyjęcia, że pozwana winna powodowi po złożeniu oświadczenia o odstąpieniu od umowy sprzedaży, zwrócić równowartość ceny nabycia pojazdu (150.000zł), przy jednoczesnym ustaleniu, że pozwana zbyła przedmiotowy pojazd zanim oświadczenie o odstąpieniu zostatało jej złożone, podczas gdy prawidłowa wykładnia powołanych przepisów i ich zastosowanie winno skutkować przyjęciem, że nastąpiła po stronie pozwanej niemożliwość spełnienia świadczenia zwrotu pojazdu powodowi, co wyłącza możliwość domagania się przez powoda wydania surogatów, a także wyłącza możliwość domagania się zapłaty równowartości zbywanego pojazdu, na do wpływ mają okoliczności ustalone przez sąd, a dotyczące niepozostawania przez pozwaną w stanie bezpodstawnego wzbogacenia z uwagi na sprzedaż pojazdu po niższej cenie, zwrot pożyczki na rzecz S. N. i czynione przez pozwaną wydatki związane z budową domu oraz zakupem innego pojazdu; 2. 
        naruszenie przepisów prawa procesowego, które miały istotny wpływ na treść orzeczenia, a to: a) art. 233 § 1 k.p.c. wobec dokonania oceny zgromadzonych w sprawie dowodów w sposób sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego i logiki oraz praktyki obrotu i w następstwie tego dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego, z pominięciem istotnych okoliczności wynikających z przeprowadzonych dowodów, a to, że: ⚫ pozwana zakupiła samochód od pozwanego jako konsument, a powód występował w roli profesjonalisty, który powinien zadbać o to, by transakcja odbywała się w formie bezgotówkowej (zgodnie z przepisami ustawy o swobodzie działalności gospodarczej ) a negatywne skutki prawnej oraz procesowe rozliczenia gotówkowego winny w tym zakresie obciążać powoda, którego zachowanie należy oceniać przez wyższy miernik staranności aniżeli zachowanie pozwanej, w szczególności mając na uwadze brak wiedzy pozwanej w zakresie dokumentów księgowych; ⚫ to powód zaproponował formę gotówkową rozliczenia i to on przygotował i wystawił fakturę na rzecz pozwanej (naruszając przepisy ustawy o działalności gospodarczej co do transakcji przekraczających 15.000 euro), a tego samego dnia wystawiając fakturę jako Prezes Zarządu spółki (...) S.A. na rzecz swojej działalności gospodarczej – (...) K. D. (4) , za którą to transakcję został prawomocnie skazany, a co potwierdza rzeczywiste intencje powoda przy takim ukształtowaniu realizacji transakcji z pozwaną; ⚫ z treści oświadczenia z dnia 15 września 2020r. wynikało, że samochód osobowy marki A. (...) nr rej. (...) był serwisowany w (...) S.C. w dniu 26 września 2016r., a także w d dniu 27 października 2016r., któremu to dokumentowi sąd odmówił wiarygodności, a co miało istotne znaczenie dla ustalenia stanu pojazdu po zakupie go przez pozwaną; ⚫ to powód zaproponował płatność w gotówce za samochód, co potwierdza wystawiona przez niego faktura z adnotacją „płatność gotówką”, a pozwana jako konsument na te warunki przystała co pozostaje w sprzeczności z ustaleniem sądu, że to pozwana zdecydowała się uczestniczyć w transakcji z wykorzystaniem gotówki a nie przelewu rachunku bankowego, ⚫ świadek S. N. i I. N. zeznali, że przed zbyciem samochodu na rzecz pozwanej, S. N. jeździł tym samochodem i przy przekazaniu samochodu w domu N. Pana D. nie było, a zeznania świadków w tym zakresie zostały obdarzone wiarygodnością sądu, a co za tym idzie niewiarygodne pozostaje, aby powód miał przyjechać do domu S. N. tym pojazdem i to tylko w celu przekazania auta, dokumentów i kluczy, a w braku odebrania ceny za sprzedaż samochodu w gotówce, skoro w posiadaniu tego samochodu wcześniej był S. N. , któremu samą fakturę za sprzedaż samochodu mógł wręczyć przy okazji chociażby spotkania, do którego doszło między powodem a świadkiem w firmie powoda tego samego dnia; ⚫ na fakturze został wpisany numer PESEL pozwanej, zaś ani powód ani brat pozwanej nie dysponowali tym numerem, który podczas wydania pojazdu podyktowała powodowi pozwana i który został wpisany na fakturze; ⚫ po stronie pozwanej brak ewentualnego stanu bezpodstawnego wzbogacenia z uwagi na zbycie samochodu, za cenę niższą niż jego nabycie, zwrot pożyczki i akt, że pozwana środki ze sprzedaży samochodu wydatkowała na budowę domu i zakup innego samochodu wspólnie z mężem; ⚫ pozwana zarejestrowała pojazd zakupiony do powoda, a co za tym idzie, że urząd rejestrujący ten pojazd nie miał żadnych zastrzeżeń do jego przedstawionych dokumentów potwierdzających skuteczne nabycie go przez pozwaną i jego opłacenie, w tym co do wystawionej faktury VAT przez powoda, ⚫ z zeznań powoda wynikało, że faktura na jego firmę (...) , wystawiona przez powoda, została zaksięgowana, a co za tym idzie, że powód zapłacił od niej podatki (23% VAT oraz podatek dochodowy), a zatem niewiarygodne pozostaje, by przy braku zapłaty za tę fakturę, nie zgłosił do Urzędu Skarbowego, tego, że faktura nie została opłacona, co pozwoliłoby mu uniknąć jej opodatkowania, a takiej okoliczności sąd nie ustalił, zaś ciężar jej wykazania spoczywał w tym zakresie na powodzie; ⚫ powód nie miałby celu w przyjeździe do domu Państwa N. , gdyby nie chciał odebrać zapłaty w gotówce, albowiem warunki transakcji i faktura były omówione przez S. N. i powoda na spotkaniu w firmie powoda przed przyjazdem do P. tego samego dnia, a samochód był już w posiadaniu S. N. wraz z kluczykami i dokumentami zanim powód przyjechał do domu Państwa N. odebrać pieniądze; ⚫ pozwana jest siostrą S. N. i fakt braku pisemnej umowy pożyczki nie pozostaje w sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego i obrotu; b) art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 227 k.p.c. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i uznanie za w pełni wiarygodne tylko zeznań powoda i świadków K. D. (1) oraz L. S. z jednoczesną odmową uznania za wiarygodne w części zeznań świadków S. N. , I. N. oraz K. D. (3) i pozwanej w zakresie, w jakim osoby te zeznawały o tym, że cena za samochód została zapłacona, z powodu tego, że w ocenie Sądu I instancji: ⚫ świadkowie pozwanej to jej rodzina, podczas gdy D. D. (1) to syn powoda, a L. S. jego pracownik; ⚫ pomiędzy zeznaniami świadków pozwanej występuje rozbieżność co do tego, od kogo pozwana pożyczyła pieniądze, czy tylko od brata, czy od brata i bratowej, podczas gdy S. N. i I. N. to małżeństwo i zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego pozostaje, że tak pozwana, jak i pożyczkodawcy, traktowali pożyczkę jako wspólną małżonków, niezależnie od obowiązującego u małżonków N. ustroju majątkowego; ⚫ pozwana zeznała w niniejszej sprawie, że zapłaciła podatek od pożyczki, świadek S. N. zeznał, że to on zapłacił podatek od tej pożyczki, a pozwana w sprawie karnej zeznała, że nie zgłaszała pożyczki do Urzędu Skarbowego, w sytuacji, której zgłoszenie pożyczki do US miało miejsce już po złożeniu zeznań przez pozwaną w sprawie karnej, a podatek został zapłacony w ten sposób, że został uiszczony przez S. N. w punkcie płatniczym w gotówce, a pieniądze na podatek pochodziły od pozwanej, czego potwierdzeniem jest załączone potwierdzenie opłaty i formularz zgłoszenia pożyczki do US; ⚫ w świetle zasad doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania brak jest podstaw, by uznać za przekonywujące, że pozwana będąca ekonomistką, pracująca w banku, mająca rachunki bankowe, zdecydowała się na posiadanie kwoty 100.000zł w gotówce w domu, podczas gdy właśnie fakt, że pozwana pracuje w banku, zdecydowała się przechowywać oszczędności w gotówce w domu, co pozwana uzasadnia pogłębioną wiedzą z zakresu funkcjonowania systemu bankowego, w tym bankowego funduszu gwarancyjnego, ale także tym, że w związku z wydatkami związanymi z trwającą budową domu, uiszczała znaczne kwoty na rzecz wykonawców właśnie w formie gotówkowej, co jest powszechne w obrocie gospodarczym w tej branży; ⚫ w świetle zasad doświadczenia życiowego niewiarygodne w ocenie Sądu pozostawało, by pozwana środki przeznaczone na budowę domu, przeznaczyła na zakup drogiego samochodu, podczas gdy po pierwsze pozwana zeznała, że z perspektywy czasu była to błędna decyzja, a po drugie pozwana bardzo dobrze zarabiała i zarabia (znacznie więcej ponad wskazaną przez Sąd wysokość przeciętnego wynagrodzenia wg GUS), więc mogła sobie pozwolić na zakup drogiego samochodu, gdy w jej przekonaniu była to okazja i odłożyć w czasie dalszą realizację budowy, mając zwłaszcza na uwadze fakt, że priorytety wydatków z budżetu domowego to niezwykle indywidualna sprawa każdego człowieka, a Sąd nie powinien kierować się przy ocenie tych okoliczności racjonalnością z punktu widzenia tego typu wydatków; ⚫ pozwana nie uzyskała potwierdzenia zapłaty, podczas gdy z faktury wystawionej 15 września 2016r. nr (...) wynika, że forma płatności została określona na „gotówka”, a termin zapłaty na „0 dni”, a co za tym idzie dla pozwanej, która była konsumentką, była to dostateczna forma potwierdzenia zapłaty za zakupiony samochód, który został jej wydany z całą dokumentacją i kluczami po uiszczeniu ceny, a pozwany przez długi czas nie zwracał się do pozwanej o zapłatę, dopiero po ujawnieniu w spółce (...) , że pozwany zbył pojazd na rzecz swojej działalności gospodarczej, nie uiszczając do (...) ceny za ten podjazd; ⚫ pozwana zbyła pojazd w krótkim czasie od jego nabycia za cenę 101.000zł nie podejmując próby kontaktu z powodem, w sytuacji w której zeznania świadków i pisemne oświadczenie z dnia 15 września 2020r. wykazało, że samochód był serwisowany dwukrotnie w dniach 26 września 2016r. i 27 października 2016r. oraz, że będzie wymagał przeprowadzenia naprawy, co uwiarygadnia sprzedaż samochodu za tę cenę i racjonalność takiej decyzji ekonomicznej, tym bardziej, że pozwana z uwagi na powzięte informacje o niewypłacalności powoda, (który nawet przy okazji złożenia pozwu w niniejszej sprawie korzystał ze zwolnienia z kosztów sądowych), zrezygnowała z dochodzenia roszczeń wobec niego i zdecydowała się na sprzedaż samochodu, co pozwoliło jej zaoszczędzić kolejnych wydatków na naprawę i sprzedać samochód zanim doszłoby do dalszego pogorszenia jego stanu, co z resztą i tak miało miejsce w krótkim czasie po sprzedaży; ⚫ transakcja sprzedaży była gotówkowa a nie za pośrednictwem przelewu bankowego, co miałoby świadczyć o zgodzie pozwanej na uczestnictwo w obrocie poza kontrolą dokonywaną przez organy państwa, podczas gdy po pierwsze to pozwany zaproponował taką formę rozliczenia, co było mu na rękę z uwagi na wolę braku uiszczenia tej kwoty na rzecz jego zbywcy ( (...) S.A. ), za co pozwany został skazany i co potwierdził świadek L. S. , a po drugie powszechne w obrocie gospodarczym pozostaje, że transakcje zbycia samochodów używanych poza profesjonalnym obrotem (salonami sprzedaży, komisami), odbywają się w formie gotówkowej, co ułatwia finalizację transakcji i zapewnia bezpieczeństwo podmiotowi wydającemu podjazd uzyskania należnej ceny; c) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego oraz poprzez błędną, sprzeczną z zasadami logiki ocenę materiału dowodowego w następstwie uznania, że zeznania powoda, świadka D. D. (3) i L. S. , są w pełni wiarygodne, podczas gdy: ⚫ powód jest osobą karaną wielokrotnie za przestępstwa gospodarcze, zaś powódka jest osobą niekaraną, z nieposzlakowaną opinią, zajmującą wysokie stanowisko jako pracownik banku; ⚫ powód nawet co do okoliczności związanych z sytuacją finansową jest niewiarygodny, co potwierdza chociażby załączona do niniejszej apelacji fotografia, przedstawiająca powoda na zagranicznych wakacjach obecnie, w sytuacji, w której powód korzystał że zwolnienia z kosztów sądowych w niniejszej sprawie; ⚫ D. D. (1) jest synem powoda, zaś L. S. jego pracownikiem, za zeznania tych świadków co do braku zapłaty cennych pochodziły jedynie z relacji powoda i ani D. D. (1) ani L. S. nie byli bezpośrednimi świadkami ustaleń stron oraz finalizacji transakcji; ⚫ zeznania świadka D. D. (1) są niespójne z pozostałym materiałem dowodowym, zwłaszcza zeznaniami świadków strony pozwanej, którzy potwierdzili, że D. D. (1) nie było w domu państwa N. przy wydaniu samochodu; ⚫ powód zeznał, że zgodził się na to, aby za samochód S. N. zapłacił mu za kilka dni, bo nie ma teraz, w sytuacji, gdy po pierwsze transakcja opiewała na 150.000zł więc niewiarygodne pozostaje wydanie przez powoda samochodu takiej wartości, bez uzyskania ceny, tym bardziej, że powód był zobowiązany do zapłaty za ten samochód do spółki (...) S.A. najpóźniej do dnia 22 września 2016r., zaś powód wezwał pozwaną do zapłaty dopiero pismem z dnia 23 listopada 2016r., gdy wszczęto postępowanie w przedmiocie bezprawnej sprzedaży samochodu z (...) S.A. do firmy powoda; d) art. 235 § 1 k.p.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie i czynienie przez Sąd ustaleń w niniejszej sprawie w oparciu o zeznania świadków złożone w toku postępowania karnego prowadzonego przez Sąd Rejonowy w Chrzanowie sygn. II K 274/18, co narusza zasadę bezpośredniości i co miało istotny wpływ na ustalenia Sądu w niniejszej sprawie, albowiem pozwana nie była stroną tego postępowania i nie mogła uczestniczyć w przesłuchania świadka E. R. (1) , na postawie których to zeznań Sąd ustalił, że samochód jej sprzedany przez pozwaną był bez wad. Pozwana wniosła o : 1. 
        zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości; 2. 
        zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych za obie instancje. Pozwana wniosła także z uwagi na ujawnienie nowych dowodów o dopuszczenie dowodu z załączonych do apelacji dokumentów w postaci: ⚫ fotografii powoda – celem wykazania braku podstaw do obdarzenia powoda wiarygodnością, przebywania na zagranicznych wakacjach przy jednoczesnym ubieganiu się w niniejszej sprawie o zwolnienie z kosztów sądowych i wykazywania jego trudnej sytuacji finansowej, ⚫ potwierdzenia złożenia wpłaty i deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych – celem wykazania faktu opłacenia przez pozwaną podatku od zawartej z S. N. umowy pożyczki. Powód w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postpowaniu apelacyjnym, według norm przepisanych. Domagał się także oddalenia wniosków dowodowych pozwanej i pominiecie dowodów z dokumentów. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja pozwanej nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca kwestuje zasadność zaskarżonego wyroku zarzucając zarówno naruszenie prawa materialnego jak i procesowego. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że ustalenia faktyczne, jakie poczynił Sąd Okręgowy okazały się prawidłowe, a do tego w części były one pomiędzy stronami niesporne, wobec czego Sąd Apelacyjny akceptuje je w pełni i czyni własnymi. Stwierdzenie to należy odnieść zarówno do zawarcia umów sprzedaży samochodu marki A. (...) , ustalonej ceny tego pojazdu, jego wydania pozwanej, jak i dalszego zbycia. Strony różniły się natomiast co do kwestii zapłaty ceny przez pozwaną, oceny czy faktura wystawiona przez powoda może być traktowana jako pokwitowanie przyjęcia zapłaty, skuteczności odstąpienia od umowy sprzedaży przez powoda jak i przysługujących mu z tego tytułu roszczeń. Pozwana skarżąc wyrok koncentrowała się na naruszeniu art. 233 § 1 k.p.c. przez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów, jak też zarzucając brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Zgodnie z tym przepisem Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, że wewnętrzne przekonanie sędziego jest najlepszym kryterium tej oceny. Ocena wiarygodności i mocy dowodów jest podstawowym zadaniem sądu orzekającego, wyrażającym istotę sądzenia, a więc rozstrzygania kwestii spornych w warunkach niezawisłości, na podstawie własnego przekonania sędziego z uwzględnieniem całokształtu zebranego materiału (tak SN w wyroku z dnia 16 lutego 1996 r., sygn. akt II CRN 173/95.). Kwestionowanie dokonanej przez sąd oceny dowodów nie może ograniczać się wyłącznie do zaprezentowania własnych, korzystnych dla osoby skarżącej ustaleń stanu faktycznego, dokonanych na podstawie własnej, korzystnej dla niej oceny materiału dowodowego. Jeśli w oparciu o zebrany materiał dowodowy sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów. Taka ocena dowodów musi się ostać, nawet wówczas, gdy na podstawie tego materiału dowodowego dawały się wysnuć wnioski odmienne. Natomiast w sytuacji, gdy brak jest logiki w wysnuwaniu wniosków ze zgromadzonego materiału dowodowego lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza reguły logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo - skutkowych, to tego rodzaju ocena dowodów może być skutecznie podważona w toku rozpoznawania apelacji. Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy oraz przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia w sprawie były prawidłowe i znajdowały potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Podejmując je Sąd Okręgowy nie naruszył w żadnej mierze przepisów procesowych, w tym nie dopuścił się błędu w ocenie zebranych dowodów i nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów. Główny przedmiot sporu stanowiła kwestia czy doszło do zapłaty przez pozwaną ceny 150.000 zł za samochód marki A. (...) . Poza sporem pozostawało, że formę gotówkową sprzedaży zaproponował powód, co miało związek z zajęciem rachunków bankowych jego przedsiębiorstwa. Jednakże taka forma transakcji jest dopuszczalna i nie wpływała ocenę ważności umowy, inną kwestią jest natomiast wykazanie faktu zapłaty za wydaną rzecz. Nie sposób zgodzić się z argumentacją pozwanej, że faktura wystawiona przez powoda nr (...) z dnia 15 września 20216r. stanowiła jednocześnie pokwitowanie dokonania zapłaty za samochód. Z pewnością dowodu takiego nie stanowią wpisane na fakturze adnotacje dotyczące formy płatności „gotówka” oraz terminu zapłaty „0 dni”, są to bowiem informacje w jakim terminie i jakiej formie należność wynikająca z faktury ma zostać zapłacona. Z kolei fakt dokonania zapłaty przez nabywcę winien być dodatkowo uwidoczniony na fakturze, przynajmniej na tym jej egzemplarzu, który zostaje wydany nabywcy. Takiej adnotacji o dokonaniu zapłaty nie ujawniono tak na egzemplarzu faktury przedstawionym przez powoda z pozwem (k. 16), jak i egzemplarzu złożonym przez pozwaną wraz z odpowiedzią na pozew (k. 76). Dla rozpoznania niniejszej sprawy nie ma z kolei znaczenia adnotacja z numerem PESEL pozwanej, ujawniona na egzemplarzu faktury pozostającym w posiadaniu pozwanej, jak i to kto tej adnotacji dokonał. Nie były także istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zarzuty skarżącej dotyczące zaksięgowania faktury wystawionej przez przedsiębiorstwo powoda (...) , jak i uiszczenia podatku VAT, co więcej kwestie z tym związane nie były przedmiotem twierdzeń i zarzutów stron w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji. Co się zaś tyczy faktu zarejestrowania samochodu przez pozwaną w oparciu o dokumenty otrzymane od powoda, to wskazać należy, zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2012r. poz. 1137 ze zm) rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 prawa o ruchu drogowym , a rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 11038) obowiązujące w dacie rejestracji samochodu marki A. (...) , przewidywało, że w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu składa w organie rejestrującym wniosek o rejestrację pojazdu do którego dołącza dowód własności pojazdu. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów: umowa sprzedaży, umowa zamiany, umowa darowizny, umowa o dożywocie, faktura VAT potwierdzająca nabycie pojazdu, prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności. W postępowaniu administracyjnym o rejestrację pojazdu osoba wnioskująca o rejestrację powinna wykazać się tytułem do pojazdu, czyli musi złożyć odpowiedni dokument, ale organy administracji nie są uprawnione do ustalania, czy doszło do skutecznego nabycia prawa własności, a także czy doszło do zapłaty należności za pojazd. Wobec tego z samego faktu dokonania rejestracji samochodu powódka nie może wywodzić dokonania zapłaty na rzecz powoda. Istotne natomiast było, że głównym inicjatorem umowy kupna sprzedaży samochodu był S. N. – brat pozwanej, który oferował powodowi pomoc w sprzedaży samochodu, sam korzystał z tego pojazdu zarówno przed jak i po transakcji. Nadto wszelkie szczegóły dotyczące ceny, terminu, sposobu płatności były omawiane przez powoda właśnie z S. N. . To również na jego prośbę powód przystał na to, by pieniądze nie zostały przekazane w dniu transakcji. Prawidłowa była ocena Sądu pierwszej instancji odmawiająca wiarygodności zeznaniom pozwanej oraz świadka S. N. , co do przekazania pieniędzy powodowi. Fakt, że pozwana w tej transakcji występowała jako konsument w rozumieniu art. 22 1 k.c. , za którego uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Czyli o statusie konsumenta decyduje brak bezpośredniego związku dokonywanej przez osobę fizyczną czynności prawnej z jej działalnością gospodarczą lub zawodową, a oceny tej dokonywać należy na moment dokonywania czynności prawnej. Jednakże sam status konsumenta, nie zwalania pozwanej z obowiązku udowodnienia, że dokonała zapłaty na rzecz powoda w gotówce, a jak wskazano wyżej, takim dowodem nie jest faktura nr (...) z dnia 15 września 2016r. Nie były przekonujące tak zeznania pozwanej o posiadaniu gotówki w wysokości 100.000 zł w związku z prowadzoną budową domu i jednocześnie uznaniu za korzystną ofertę nabycia samochodu za 150.000zł. Mając na uwadze doświadczenie życiowe powódki, jej wykształcenie i wykonywany zawód (ekonomistka, pracująca w banku), sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania jest podejmowanie decyzji o nabyciu samochodu i jednoczesnym przerwaniu trwających prac budowlanych, tym bardziej, że cena zakupu jest wyższa od posiadanych rzekomo oszczędności o 50.000zł i wymaga zaciągnięcia pożyczki, a nadto jak wynika, z zeznań pozwanej oraz świadka K. D. (3) , posiadali oni inny samochód, tym samym nie mieli pilnej potrzeby zakupu kolejnego. Nawet zakładając, że pozwana i jej mąż posiadali takie oszczędności w domu, to nie jest to dowód tego, że pozwana dokonała zapłaty na rzecz powoda. Przechodząc z kolei do oceny wiarygodności zeznań pozwanej oraz świadków S. N. , K. D. (3) i I. N. dotyczących udzielenia pozwanej pożyczki w wysokości 50.000zł przez brata i bratową, należy zgodzić się Sądem Okręgowym, że do zawarcia takiej umowy faktycznie nie doszło. Oczywiście dość powszechnym jest udzielanie pożyczek między członkami rodziny bez zawarcia stosowanej umowy na piśmie, a często bez dokonania płatności podatku od czynności cywilnoprawnych, jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób przyjąć, że pozwana zaciągnęła u swojego brata pożyczkę w kwocie 50.000zł. W ocenie Sądu była to jedynie przyjęta na potrzeby niniejszego postępowania linia obrony przed zgłoszonym żądaniem. Po pierwsze za wyjątkiem wskazanych wyżej osób – pozostających w bliskich relacjach rodzinnych – brak dowodów na to, że pożyczka została udzielona. Z kolei powołane przez pozwaną w apelacji jako dowody w postaci potwierdzenia złożenia wpłaty z dnia 11 stycznia 2019r. oraz deklaracji (...) 3 z dnia 11 stycznia 2019r., wskazują, że zapłaty podatku dokonano po dwóch latach i 4 miesiącach od rzekomej pożyczki. Tymczasem zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (j.t. Dz. U. z 2016r., poz. 223 ze zm.) podatnicy są obowiązani, bez wezwania organu podatkowego, złożyć deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych , według ustalonego wzoru, oraz obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego; zaś obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej co wynika z art. 3 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy. Co ważne porównując zeznania złożone przez pozwaną i świadka S. N. w sprawie karnej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Chrzanowie o sygn. II K 274/18 oraz w niniejszej sprawie, należy zwrócić uwagę, że do zapłaty podatku doszło dopiero po złożeniu zeznań w sprawie karnej, co sugeruje, że dokonanie tej czynności miało jedynie upozorować, że pożyczka została udzielona. Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących okoliczności i warunków zbycia samochodu przez pozwaną, należy zwrócić szczególną uwagę na zbieżność czasową dokonania tego zbycia (24 listopada 2016r.) z datą wezwania do zapłaty kwoty 150.000zł (23 listopada 2016r.) oraz wcześniejszymi kontaktami powoda z S. N. , w celu zwrotu samochodu. Po pierwsze, gdyby faktycznie zakupiony samochód okazał się wadliwy i wymagał kosztownych napraw, to z doświadczenia życiowego wynika, że w pierwszej kolejności nabywca zwraca się z odpowiednimi roszczeniami do sprzedawcy, tymczasem pozwana takich działań w ogóle nie inicjowała. Nadto decyzja o sprzedaży samochodu w listopadzie 2016r., czyli po dwóch miesiącach od momentu nabycia, za cenię niższą o 49.000zł wydaje się całkowicie nieracjonalna, przy uwzględnieniu doświadczenia życiowego i zawodowego pozwanej. Nie zasługuje na aprobatę twierdzenie pozwanej, że samochód był niesprawny i wymagał kosztownej naprawy, a w szczególności okoliczności tej nie dowodzi oświadczenie pochodzące z (...) s.c. I. K. , A. W. , R. F. w S. . Tymczasem z protokołu przesłuchania E. R. (1) w toku sprawy karnej II K 274/18, wynika, że zakupiony przez tę osobę od pozwanej samochód był sprawny i nie wymagał naprawy. Zarzucane przez pozwaną naruszenie art. 235 § k.p.c. jest chybione, bowiem Sąd Okręgowy przeprowadził dowód z dokumentów znajdujących się w sprawie karnej przy braku sprzeciwu ze strony pozwanej, a jednocześnie przy wyraźnym sprzeciwie pozwanej o bezpośrednie przesłuchanie świadka E. R. (2) w niniejszym postępowaniu. Podsumowując dotychczasowe wywody, na podstawie oceny całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd Apelacyjny doszedł do wniosku, że prawidło zostało ustalone, iż nie doszło do zapłaty ceny za samochód marki A. (...) powodowi przez pozwaną, pomimo wyznaczenia dodatkowego terminu do zapłaty, co dawało powodowi uprawnienie do odstąpienia od umowy zgodnie z art. 491 § 1 k.c. Nie był uzasadniony podniesiony przez pozwaną zarzut naruszenia art. 462 § 1 – 3 k.c. w związku z art. 22 1 k.c. , bowiem pomimo tego, że pozwana zawierając umowę w dniu 15 września 2016r. miała status konsumenta, zaś powód dział jako przedsiębiorca nie zwalania powódki z obowiązku udowodnienia w niniejszym postępowaniu dokonania zapłaty ceny za nabyty samochód. Rozstrzygając tzw. spór konsumencki, należy odwołać do wzorca konsumenta, którym zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w piśmiennictwie i judykaturze jest konsument świadomy, odpowiedzialny, sumienny. W stosunkach cywilnoprawnych faworyzowanie którejkolwiek że stron, w tym i konsumenta, nie jest dopuszczalne, a ochrona konsumenta ma jedynie pozwolić na wyrównywanie praw tej grupy z uwagi na jej dyskryminowanie, podatność na naciski. Z uwagi na coraz wyższy poziom wykształcenia i świadomości prawnej, a także dostęp do informacji także od konsumenta można wymagać świadomego, asertywnego podejścia do kierowanych do niego informacji, a nade wszystko całościowego oglądu swojej sytuacji, zachowania staranności przy dokonywaniu oceny treści umowy, którą zamierza zawrzeć (por. wyrok SN z 13 czerwca 2012 r. II CSK 515/11, LEX nr 1231312). Przeciętny konsument to osoba dostatecznie dobrze poinformowana, uważna i ostrożna, czyli musi też zachować pewien stopień krytycyzmu, a wręcz niewielkiej podejrzliwości. W oparciu o takie kryteria należy też ocenić zachowanie pozwanej, która akceptując dokonanie transakcji zapłaty w formie gotówkowej winna wymagać od sprzedającego pokwitowania przyjęcia pieniędzy, chociażby w formie adnotacji dokonanej na fakturze wystawionej w związku z zwartą umową. Brak podstaw do przyznania pozwanej, jako konsumentowi tak uprzywilejowanej pozycji, w której byłaby zwolniona z obowiązku przejawiania jakiejkolwiek staranności przy dokonywaniu oceny treści dokumentu potwierdzającego fakt zawarcia umowy. Co istotne pozwana jako osoba, posiadająca odpowiednie doświadczenie życiowe, będąca z zawodu ekonomistką i pracując w banku, winna mieć świadomość, że przekazanie gotówki w wykonaniu określonej czynności prawnej, winno zostać pokwitowane przez przyjmującego środki, właśnie w celu zabezpieczenia interesów osoby płacącej, przed ewentualnym zarzutem braku zapłaty. Zgodnie z art. 6 k.c. w zw. z art. 462 § 1 k.c. ciężar dowodu w zakresie zapłaty ceny za samochód spoczywał na pozwanej, która winna być obciążona negatywnymi konsekwencjami braku pokwitowania zapłaty ceny. Pokwitowanie jest oświadczeniem woli wierzyciela potwierdzającym, że dane zobowiązanie zostało spełnione. To na dłużniku spoczywa obowiązek wykazania, że świadczenie zostało spełnione wierzycielowi, zatem to pozwana powinna być zainteresowana otrzymaniem pokwitowania od powoda. Ponownie należy wskazać, że faktura wystawiona przez powoda, nie pełniła funkcji pokwitowania, bowiem nie zawierała odpowiedniej adnotacji o dokonaniu zapłaty, zaś wpisy wskazujące formę i termin płatności, określały jedynie sposób dokonania zapłaty, nie można im natomiast przypisać znaczenia pokwitowania. Co istotne powołane przez pozwaną w uzasadnieniu apelacji orzeczenia Sądu Najwyższego (wyrok z dnia 14.02.2006r., II CK 403/05) oraz Sądów Apelacyjnych (wyrok SA Białystok z dnia 13.12.2017r., I ACa 525/17, wyrok SA Szczecin z dnia 20.12.2012r., I ACa 441/12) przeczą stanowisku pozwanej jakoby sama faktura bez stosownej adnotacji drugiej strony potwierdzającej spełnienie świadczenia stanowiła pokwitowanie w rozumieniu art. 462 k.c. Nie zasługiwał uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 494 k.c. w zw. z art. 495 § 1 k.c. , bowiem dokonanie przez pozwaną sprzedaży samochodu w dniu 24 listopada 2016r. nie doprowadziło do braku możliwości domagania się przez powoda wydania surogatów w oparciu o przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu. Jednostronne oświadczenie powoda o odstąpieniu od umowy było wykonaniem przez sprzedającego prawa podmiotowego kształtującego, które jest skuteczne ex tunc, prowadząc do sytuacji prawnej, tak jak gdyby umowa nie została zawarta. Skorzystanie z prawa odstąpienia od umowy sprzedaży, która jest umową wzajemną, skutkuje na podstawie 494 k.c. obowiązkiem wzajemnego zwrotu przez strony tego, co sobie świadczyły z tytułu umowy niedoszłej do prawidłowego wykonania. Zgodnie z treścią art. 494 § 1 k.c. strona, która odstępuje od umowy wzajemnej, obowiązana jest zwrócić drugiej stronie wszystko, co otrzymała od niej na mocy umowy, a druga strona zobowiązana jest to przyjąć; strona, która odstępuje od umowy, może żądać nie tylko tego, co świadczyła, lecz również na zasadach ogólnych naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania. Zasadniczo odstąpienie od umowy winno zatem nastąpić poprzez wzajemne wydanie sobie uzyskanych na podstawie takiej umowy korzyści, a wydanie takich korzyści powinno następować jednocześnie, przy czym realiach niniejszej sprawy przyczyną odstąpienia od umowy sprzedaży przez powoda był brak zapłaty ceny, zatem obowiązek wydania otrzymanego świadczenia spoczywał wyłącznie na pozwanej, która winna była wydać otrzymany samochód. Dalsza sprzedaż samochodu przez pozwaną w dniu 24 listopada 2016r. czyniła niemożliwym dokonanie zwrotu przedmiotu umowy w naturze, co doprowadziło do sytuacji , w której pozwana, która otrzymała świadczenie wzajemne zobowiązana jest do jego zwrotu według przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Wobec braku możliwości żądania zwrotu w naturze spełnionego świadczenia, powodowi przysługiwało więc żądanie o zwrot jego wartości. Zgodnie z art. 405 k.c. , kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby obowiązany jest do jej wydania. Obowiązek wydania korzyści wygasa, jeżeli ten, kto ją uzyskał zużył ją lub utracił w taki sposób, że nie jest już wzbogacony, chyba, że wyzbywając się korzyści lub zużywając ją powinien się liczyć z obowiązkiem zwrotu ( art. 409 k.c. ). Stosownie do treści art. 409 k.c. , stan wzbogacenia, który ma decydujące znaczenie dla ustalenia zakresu roszczenia o zwrot spełnionego świadczenia, wyznacza świadomość dłużnika z chwili, gdy wyzbył się korzyści albo ją utracił. W okolicznościach niniejszej sprawy pozwana nie dokonując zapłaty za wydany jej samochód, po pierwsze powinna liczyć się z tym, że może otrzymać wezwanie do zapłaty, a przypadku uchylania się od płatności z obowiązkiem zwrotu pojazdu. Pozwana sprzedając samochód w dniu 24 listopada 2016r. miała już świadomość żądań powoda o zwrot wydanego jej samochodu. Były one wprawdzie kierowanie nie bezpośrednio do pozwanej, a do jej brata S. N. , jednak pozwana miała o nich wiedzę. Co istotne art. 495 § 1 k.c. wskazuje, że brak możliwości świadczenia musi być wynikiem okoliczności, za które żadna że stron nie ponosi odpowiedzialności, a w przedmiotowej sprawie pozwana nie dokonując zapłaty za wydany jej samochód, dokonała jego odsprzedaży, co pozwala na przypisanie odpowiedzialności za niemożność spełnienia świadczenia w naturze. W świetle tych okoliczności, żądanie powoda o zwrot wartości wydanego pozwanej samochodu, po odstąpieniu do umowy sprzedaży, było uzasadnione. Z tych też względów, nie podzielając zarzutów apelacji, Sąd Apelacyjny na podstawie wyżej cytowanych przepisów oraz art. 385 k.p.c. apelację oddalił. O kosztach postępowania apelacyjnego rozstrzygnięto po myśli art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. Na koszty te składa się wynagrodzenie pełnomocnika powoda w wysokości 4050 zł, ustalone na podstawie § 2 pkt 6 w związku z § 10 ust 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (j.t. Dz. U z 2018r. poz. 265). SSA Jolanta Polko