I ACA 718/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o zapłatę czynszu dzierżawnego w kwocie 602 400 zł, dochodzonego przez Instytut (...) w P. od spółki jawnej " (...) G. B. (1) & W. R. " w G. za dzierżawę gruntów pod budowę farmy wiatrowej. Sąd Okręgowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 22 października 2014 r. zasądził całą kwotę wraz z odsetkami i kosztami. Sąd Okręgowy ustalił, że umowa dzierżawy została zawarta na 25 lat, a czynsz miał być płacony w zależności od produkcji energii elektrycznej lub minimalnej kwoty, przy czym do czasu przekazania farmy do eksploatacji obowiązywał czynsz w wysokości równowartości pszenicy. Pozwany nie uzyskał pozwolenia na budowę farmy, co było główną przyczyną sporu. Sąd Okręgowy uznał umowę za ważną i skuteczną, a zarzuty pozwanego dotyczące przedawnienia, braku konsultacji umowy z drugim wspólnikiem oraz możliwości obniżenia czynszu na podstawie art. 700 k.c. za bezzasadne. Sąd Okręgowy oparł się głównie na literalnym brzmieniu umowy i zachowaniu stron. Pozwany w apelacji zarzucił m.in. obrazę prawa materialnego (art. 6 k.c., art. 693 § 1 k.c., art. 65 § 2 k.c.) oraz przepisów postępowania (art. 233 k.p.c., art. 227 k.p.c. w zw. z art. 217 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c.). Sąd Apelacyjny w Gdańsku uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy nieprawidłowo zinterpretował umowę, stosując wyłącznie wykładnię językową, podczas gdy należało zbadać zgodny zamiar stron i cel umowy (art. 65 § 2 k.c.). Ponadto, Sąd Okręgowy błędnie przyjął, że nakaz zapłaty z poprzedniej sprawy (IX GNc 970/12) uprawomocnił się, podczas gdy pozwany skutecznie wniósł sprzeciw. Sąd Apelacyjny wskazał, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy, nie dokonując prawidłowej wykładni umowy i nie badając wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, w tym kwestii związanych z art. 700 k.c. i harmonogramem realizacji inwestycji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia umów cywilnych, zwłaszcza między przedsiębiorcami, z uwzględnieniem zgodnego zamiaru stron i celu umowy (art. 65 § 2 k.c.). Stosowanie art. 700 k.c. w przypadku zmniejszenia przychodów z dzierżawy. Proceduralne skutki wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umowy dzierżawy gruntu pod inwestycję energetyczną i wykładni jej postanowień. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku w kontekście art. 65 § 2 k.c. i art. 700 k.c.
Zagadnienia prawne (3)
Jak należy interpretować postanowienia umowy dzierżawy dotyczące wysokości czynszu, gdy strony mają rozbieżne rozumienie jej zapisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy stosować kombinowaną metodę wykładni, uwzględniając zgodny zamiar stron i cel umowy (art. 65 § 2 k.c.), a nie tylko literalne brzmienie umowy, zwłaszcza gdy umowa została zawarta między przedsiębiorcami.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy błędnie ograniczył się do wykładni językowej umowy, pomijając zgodny zamiar stron i cel umowy, co jest sprzeczne z art. 65 § 2 k.c. i orzecznictwem Sądu Najwyższego.
Czy w przypadku nieuzyskania pozwolenia na budowę farmy wiatrowej z przyczyn niezawinionych przez dzierżawcę, dzierżawca może żądać obniżenia czynszu na podstawie art. 700 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli zwykły przychód z przedmiotu dzierżawy uległ znacznemu zmniejszeniu wskutek okoliczności, za które dzierżawca nie ponosi odpowiedzialności i które nie dotyczą jego osoby. Jednakże, należyta staranność zawodowego przedsiębiorcy jest kluczowa.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał w pełni kwestii związanych z art. 700 k.c., nie badając prawidłowo, czy niepowodzenie inwestycji wynikało z okoliczności niezawinionych przez pozwanego, czy też z braku należytej staranności zawodowego przedsiębiorcy.
Czy nakaz zapłaty wydany w postępowaniu upominawczym, od którego skutecznie wniesiono sprzeciw, uprawomocnia się i może stanowić podstawę do nadania klauzuli wykonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skuteczny sprzeciw od nakazu zapłaty powoduje utratę mocy nakazu z mocy prawa i ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że Sąd Okręgowy błędnie przyjął, iż nakaz zapłaty z poprzedniej sprawy uprawomocnił się, podczas gdy pozwany skutecznie wniósł sprzeciw, a wadliwe doręczenie nakazu było przyczyną uchylenia postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Instytut (...) w P. | instytucja | powód |
| " (...) G. B. (1) & W. R. " spółka jawna w G. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
W umowach należy badać zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie tylko jej dosłowne brzmienie. Sąd Apelacyjny podkreślił konieczność stosowania kombinowanej metody wykładni.
k.c. art. 700
Kodeks cywilny
Dzierżawca może żądać obniżenia czynszu, jeśli wskutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności i które nie dotyczą jego osoby, zwykły przychód z przedmiotu dzierżawy uległ znacznemu zmniejszeniu. Sąd Apelacyjny wskazał na potrzebę dokładnego zbadania tych przesłanek.
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.c. art. 355 § § 2
Kodeks cywilny
Określenie należytej staranności dłużnika w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej.
k.c. art. 693 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa prawna umowy dzierżawy.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów.
k.p.c. art. 217 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady dopuszczania dowodów.
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z opinii biegłego.
k.p.c. art. 133 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Doręczenia.
k.p.c. art. 505 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skutki sprzeciwu od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy błędnie zastosował wykładnię językową umowy zamiast kombinowanej metody wykładni (art. 65 § 2 k.c.). • Sąd Okręgowy błędnie przyjął, że nakaz zapłaty z poprzedniej sprawy uprawomocnił się, podczas gdy pozwany skutecznie wniósł sprzeciw. • Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy, nie badając wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 6 k.c. w zw. z art. 693 § 1 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie i niezasadne przyjęcie, że powód wykazał dochodzone pozwem roszczenie. • Zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. poprzez dowolną ocenę dowodów.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy. • Należy stosować kombinowaną metodę wykładni umowy, uwzględniając zgodny zamiar stron i cel umowy. • Skuteczny sprzeciw od nakazu zapłaty powoduje utratę mocy nakazu z mocy prawa.
Skład orzekający
Marek Machnij
przewodniczący
Ewa Giezek
sędzia sprawozdawca
Barbara Rączka - Sekścińska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia umów cywilnych, zwłaszcza między przedsiębiorcami, z uwzględnieniem zgodnego zamiaru stron i celu umowy (art. 65 § 2 k.c.). Stosowanie art. 700 k.c. w przypadku zmniejszenia przychodów z dzierżawy. Proceduralne skutki wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umowy dzierżawy gruntu pod inwestycję energetyczną i wykładni jej postanowień. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku w kontekście art. 65 § 2 k.c. i art. 700 k.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii wykładni umów, zwłaszcza w kontekście inwestycji gospodarczych i potencjalnych sporów o czynsz. Pokazuje, jak kluczowe jest badanie rzeczywistego zamiaru stron, a nie tylko literalnego brzmienia umowy.
“Czy literalne brzmienie umowy zawsze decyduje? Sąd Apelacyjny przypomina o znaczeniu zgodnego zamiaru stron.”
Dane finansowe
WPS: 602 400 PLN
czynsz dzierżawny: 602 400 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.