I ACA 714/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód D. O. wniósł o zasądzenie od pozwanego M. N. kwoty 550.000 zł z weksla własnego. Sąd Okręgowy w Gdańsku początkowo nakazem zapłaty uwzględnił żądanie w całości, a następnie wyrokiem z 2014 r. utrzymał nakaz w mocy. Po uchyleniu tego wyroku przez Sąd Apelacyjny w 2015 r. z uwagi na naruszenie prawa materialnego (indos poterminowy traktowany jako zwykły przelew), sprawa wróciła do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy w wyroku z 2016 r. utrzymał nakaz zapłaty w mocy jedynie co do kwoty 274.288,51 zł z odsetkami, uznając, że pozwany wystawił dwa weksle: jeden w imieniu spółki (zabezpieczający kredyt kupiecki do 100.000 zł) i drugi osobiście (zabezpieczający dalsze zadłużenie spółki). Weksel dochodzony pozwem został wypełniony na kwotę 550.000 zł, obejmującą zadłużenie spółki (274.288,51 zł) oraz wierzytelność nabytą przez W. D. od B. D. na podstawie umowy cesji. Sąd Okręgowy uznał, że weksel wystawiony osobiście przez pozwanego mógł być wypełniony jedynie do kwoty faktycznego zadłużenia spółki wobec W. D. (274.288,51 zł), a wierzytelność z cesji nie mogła być objęta tym wekslem. Pozwany złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędy w ustaleniach faktycznych. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając ustalenia i wnioski Sądu Okręgowego za prawidłowe i podzielając ocenę dowodów. Sąd Apelacyjny podkreślił, że pozwany nie udowodnił, iż podpisał weksel w imieniu spółki, a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na nim. Utrzymano w mocy nakaz zapłaty co do kwoty 274.288,51 zł z odsetkami, a w pozostałym zakresie powództwo oddalono. Zasądzono koszty postępowania apelacyjnego od pozwanego na rzecz powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skutków indosu poterminowego, dopuszczalność podnoszenia zarzutów ze stosunku podstawowego wobec nabywcy weksla, ciężar dowodu w sprawach wekslowych dotyczących charakteru podpisu (osobisty vs. w imieniu spółki).
Dotyczy specyficznej sytuacji indosu poterminowego i podnoszenia zarzutów ze stosunku podstawowego.
Zagadnienia prawne (5)
Czy podpis na wekslu bez dodatkowego zwrotu typu "poręczam" stanowi udzielenie poręczenia wekslowego?
Odpowiedź sądu
Nie, sam podpis na przedniej stronie weksla nie jest uważany za udzielenie poręczenia, gdy jest to podpis wystawcy lub trasata.
Uzasadnienie
Sąd analizował przepisy Prawa wekslowego dotyczące poręczenia wekslowego i uznał, że brak wyraźnego oświadczenia o poręczeniu wyklucza jego istnienie.
Czy indos dokonany po terminie płatności weksla i po upływie terminu do złożenia protestu ma skutki zwykłego przelewu wierzytelności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, indos poterminowy ma skutki zwykłego przelewu wierzytelności.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny w poprzednim postępowaniu wskazał, że indos poterminowy skutkuje tym, że posiadacz weksla nie jest uprawniony do dochodzenia sumy wekslowej na podstawie przepisów o wekslach, a zastosowanie ma art. 513 k.c., co pozwala dłużnikowi podnosić wszelkie zarzuty ze stosunku podstawowego.
Czy dłużnik wekslowy może podnosić wobec nabywcy weksla zarzuty ze stosunku prawnego łączącego go z poprzednim remitentem, jeśli indos był poterminowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku indosu poterminowego, który ma skutki zwykłego przelewu, dłużnik jest uprawniony do podniesienia wszelkich zarzutów wynikających ze stosunku podstawowego wobec nabywcy weksla.
Uzasadnienie
Zastosowanie art. 513 k.c. w przypadku indosu poterminowego pozwala dłużnikowi na obronę za pomocą zarzutów, które mógłby podnieść wobec zbywcy wierzytelności.
Czy pozwany, podpisując weksel in blanco, działał osobiście, czy w imieniu spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pozwany działał osobiście, wystawiając weksel we własnym imieniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zeznania powoda i świadka W. D. są bardziej wiarygodne niż zeznania pozwanego. Brak było dowodów wskazujących, że pozwany działał w imieniu spółki, a sam podpis bez dodatkowych oznaczeń wskazywał na działanie osobiste. Ciężar dowodu, że działał w imieniu spółki, spoczywał na pozwanym.
Czy weksel in blanco wystawiony osobiście przez pozwanego mógł być wypełniony na kwotę obejmującą wierzytelność z umowy cesji, która nie była bezpośrednio związana ze stosunkiem podstawowym pozwanego z wierzycielem wekslowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, weksel in blanco wystawiony osobiście przez pozwanego mógł być wypełniony wyłącznie na kwotę zadłużenia spółki wobec W. D., którego spłatę gwarantował pozwany.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustne porozumienie między pozwanym a W. D. dotyczyło zabezpieczenia wyłącznie należności z umowy między spółką a W. D. Wierzytelność z umowy cesji, nabyta później, nie mogła być objęta tym zabezpieczeniem, gdyż nie wynikała bezpośrednio ze stosunku podstawowego pozwanego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. O. | osoba_fizyczna | powód |
| M. N. | osoba_fizyczna | pozwany |
| W. D. | osoba_fizyczna | świadkowi |
| B. D. | osoba_fizyczna | zbywca wierzytelności |
| (...) sp. z o.o. w G. | spółka | dłużnik główny |
Przepisy (18)
Główne
k.c. art. 513
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 496
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 253
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
pr. weksl. art. 30
Ustawa Prawo wekslowe
pr. weksl. art. 31
Ustawa Prawo wekslowe
k.c. art. 878 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 6
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 109
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Indos poterminowy ma skutki zwykłego przelewu, co pozwala dłużnikowi podnosić zarzuty ze stosunku podstawowego. • Pozwany nie udowodnił, że podpisał weksel w imieniu spółki; ciężar dowodu spoczywał na nim. • Weksel wystawiony osobiście przez pozwanego mógł być wypełniony tylko do kwoty faktycznego zadłużenia spółki wobec W. D., a nie wierzytelności z cesji. • Ocena dowodów przez Sąd Okręgowy była prawidłowa i nie nosiła znamion dowolności.
Odrzucone argumenty
Pozwany zarzucał naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. • Pozwany zarzucał błąd w ustaleniach faktycznych wynikający z naruszenia przepisów prawa procesowego. • Pozwany twierdził, że podpisał tylko jeden weksel w imieniu spółki. • Pozwany kwestionował wysokość żądania, w tym możliwość objęcia sumą wekslową wierzytelności z umowy cesji.
Godne uwagi sformułowania
indos poterminowy, który ma skutki zwykłego przelewu • ciężar dowodu spoczywa w całości na powodzie • nie można dążyć do zastąpienia oceny dowodów dokonanej przez Sąd swoją własną oceną • nie jest wystarczające samo zaprzeczenie przez niego, że podpisał weksel, dołączony przez powoda do pozwu, we własnym imieniu, lecz powinien udowodnić taką okoliczność.
Skład orzekający
Dorota Gierczak
przewodniczący
Ewa Giezek
sędzia
Marek Machnij
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków indosu poterminowego, dopuszczalność podnoszenia zarzutów ze stosunku podstawowego wobec nabywcy weksla, ciężar dowodu w sprawach wekslowych dotyczących charakteru podpisu (osobisty vs. w imieniu spółki)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji indosu poterminowego i podnoszenia zarzutów ze stosunku podstawowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii prawnych związanych z obrotem wekslowym, w tym skutków indosu poterminowego i ciężaru dowodu w kontekście podpisu na wekslu. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie dokumentów i dowodzenie swoich racji.
“Weksel in blanco: kiedy podpis osobisty staje się pułapką dla dłużnika?”
Dane finansowe
WPS: 550 000 PLN
należność główna: 274 288,51 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 8100 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.