I ACa 706/12

Sąd Apelacyjny w ŁodziŁódź2012-09-28
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaapelacyjny
skarga pauliańskaczynność prawnabezskutecznośćdarowiznaegzekucjalegitymacja biernaapelacjaprawo rzeczowe

Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda, uznając, że Sąd Okręgowy prawidłowo oddalił powództwo o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną z powodu braku legitymacji biernej pozwanego darczyńcy.

Powód domagał się uznania za bezskuteczną umowy darowizny, na mocy której pozwany przeniósł na rzecz swojej córki spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, po tym jak egzekucja przeciwko pozwanemu okazała się bezskuteczna. Sąd Okręgowy oddalił powództwo z powodu braku legitymacji biernej pozwanego darczyńcy. Sąd Apelacyjny, oddalając apelację, uznał, że choć doszło do naruszenia przepisów proceduralnych w zakresie wezwania do udziału w sprawie córki pozwanego, to nie miało ono wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia, gdyż powództwo było zasadnie oddalone wobec darczyńcy.

Sprawa dotyczyła powództwa o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, wniesionego przez W. Ś. przeciwko W. K. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił powództwo, ustalając, że pozwany W. K. zbył na rzecz swojej córki K. K. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu umową darowizny. Powód dochodził uznania tej umowy za bezskuteczną, ponieważ egzekucja prowadzona przeciwko pozwanemu w celu wyegzekwowania kwoty 81.370 zł okazała się bezskuteczna. Sąd I instancji uznał, że pozwany darczyńca nie posiada legitymacji biernej w sprawie, a zatem powództwo zostało oddalone. Powód wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 130 §1 k.p.c. i art. 194 §1 k.p.c. poprzez nieuzasadniony zwrot wniosku o wezwanie córki pozwanego do udziału w sprawie w charakterze pozwanej. Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił apelację. Sąd II instancji stwierdził, że doszło do naruszenia art. 130 §1 k.p.c. w zakresie zwrotu pisma, jednakże uznał, że nie miało ono wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż powództwo zostało zasadnie oddalone wobec W. K. z uwagi na brak legitymacji biernej. Sąd podkreślił, że sytuacja procesowa pozwanego nie uległaby zmianie nawet w przypadku wezwania do udziału w sprawie osoby, która uzyskała korzyść majątkową. Apelacja została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pozwany darczyńca nie posiada legitymacji biernej w sprawie o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną.

Uzasadnienie

Legitymację bierną w sprawie o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną na podstawie art. 527 k.c. posiada osoba, która uzyskała korzyść majątkową wskutek czynności zdziałanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzyciela, a nie sam dłużnik (darczyńca).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

W. K.

Strony

NazwaTypRola
W. Ś.osoba_fizycznapowód
W. K.osoba_fizycznapozwany
K. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania (wezwana do udziału)

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 527 § 1

Kodeks cywilny

Określa przesłanki uznania czynności prawnej za bezskuteczną (skarga pauliańska).

k.c. art. 527 § 3

Kodeks cywilny

Określa przesłanki uznania czynności prawnej za bezskuteczną (skarga pauliańska).

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia apelacji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 130 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zwrot pisma z powodu braku formalnego, jeśli brak ten został uzupełniony w terminie, jest naruszeniem tego przepisu.

k.p.c. art. 194 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wezwania do udziału w sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak legitymacji biernej pozwanego darczyńcy w sprawie o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez nieuzasadniony zwrot wniosku o wezwanie do udziału w sprawie K. K. Naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.IX.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie przez przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja nie podlegała uwzględnieniu Trudno było bowiem uznać, by tego rodzaju naruszenie miało wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy powództwo zostało zasadnie oddalone wobec W. K. (1). W. K. (1) jako darczyńca nie miał w niniejszym postępowaniu legitymacji biernej i jego sytuacja procesowa nie uległaby zmianie w przypadku wezwania do udziału w sprawie osoby, na rzecz której nastąpiło przysporzenie majątkowe.

Skład orzekający

Wincenty Ślawski

przewodniczący

Anna Miastkowska

sędzia sprawozdawca

Bożena Wiklak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska co do braku legitymacji biernej darczyńcy w sprawie o skargę pauliańską oraz wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji biernej darczyńcy; kwestia naruszenia przepisów proceduralnych jest analizowana w kontekście braku wpływu na wynik sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczową kwestię legitymacji biernej w sprawach o skargę pauliańską, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Kto odpowiada w skardze pauliańskiej? Sąd Apelacyjny wyjaśnia kluczową kwestię legitymacji biernej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I ACa 706/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 września 2012r. Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Wincenty Ślawski Sędziowie: SSA Anna Miastkowska (spr.) SSA Bożena Wiklak Protokolant: st.sekr.sądowy Grażyna Michalska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2012r. w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa W. Ś. (1) przeciwko W. K. (1) o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 28 lutego 2012r., sygn. akt II C 1469/10 oddala apelację. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 28 lutego 2012 roku, wydanym w sprawie z powództwa W. Ś. (1) przeciwko W. K. (1) o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił powództwo. Uzasadniając to orzeczenie Sąd I instancji ustalił, że w dniu 14 października 2005 roku W. K. (1) umową darowizny zawartą w formie aktu notarialnego zbył na rzecz swojej córki K. K. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu położonego przy ul. (...) w P. . Pozwany na mocy wyroku z dnia 18 grudnia 2006 roku wydanym w sprawie II C 1830/04 został zobowiązany do zapłaty na rzecz powoda kwoty 81.370 złotych. Egzekucja prowadzona wobec pozwanego w celu wyegzekwowania powyższe kwoty okazała się bezskuteczna. W toku postępowania w niniejszej sprawie pełnomocnik powoda wniósł o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanej, na zasadzie art. 194 §1 k.p.c. K. K. . Pełnomocnik został zobowiązany do wskazania podstaw faktycznych zgłoszonego wniosku. W zakreślonym terminie brak ten nie został uzupełniony, dlatego zarządzeniem z dnia 1.XII.2011 roku pismo zostało zwrócone. Skoro pozwanym w sprawie pozostawał darczyńca, a nie osoba, która wskutek czynności prawnej zdziałanej w warunkach o których mowa w art. 527 §1 – 3 k.c. uzyskała korzyść majątkową, Sąd I instancji oddalił powództwo z uwagi na brak legitymacji biernej po stronie W. K. . W apelacji od powyższego wyroku pełnomocnik powoda zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 130 §1 k.p.c. i art. 194 §1 k.p.c. polegające na nieuzasadnionym zwrocie wniosku o wezwanie w charakterze pozwanej K. K. , zawartego w piśmie procesowym z dnia 17.X.2011 r. wobec uzupełnienia braku formalnego w piśmie procesowym z dnia 23.XI.2011r. (nadanym listem poleconym z dnia 23.XI.2011r., a doręczonym Sądowi w dniu 25.XI.2011r.), co miało wpływ na treść wyroku i oddalenie powództwa. 2. naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.IX.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - §3 ust. 3 tego rozporządzenia przez przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, mimo, że przepis ten przewiduje możliwość nieprzyznania opłaty w ogóle, a wobec uznania, że profesjonalny pełnomocnik uchybił terminowi wykonania obowiązku to taka opłata nie powinna się należeć. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi II instancji. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja nie podlegała uwzględnieniu, jakkolwiek skarżąca wykazała, iż pismo precyzujące podstawę faktyczną wniosku o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanej E. K. (1) , zostało przesłane Sądowi w zakreślonym terminie. Jak bowiem wynikało z załączonego do apelacji dowodu nadania, pismo procesowe opatrzone datą 23.XI.2011r. zostało nadane listem poleconym tego samego dnia w urzędzie pocztowym za numerem przesyłki (...) . Data uwidoczniona na prezentacie Sądu Okręgowego nie była więc wyznacznikiem dotrzymania terminu zakreślonego zarządzeniem z dnia 20.X.2011r,. na uzupełnienie braków formalnych pisma w przedmiocie dopozwania E. K. . W tym znaczeniu doszło więc do naruszenia art. 130 §1 k.p.c. Nie oznaczało to jednakże, by z tej przyczyny można było skutecznie domagać się uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Trudno było bowiem uznać, by tego rodzaju naruszenie miało wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy powództwo zostało zasadnie oddalone wobec W. K. (1) . W. K. (1) jako darczyńca nie miał w niniejszym postępowaniu legitymacji biernej i jego sytuacja procesowa nie uległaby zmianie w przypadku wezwania do udziału w sprawie osoby, na rzecz której nastąpiło przysporzenie majątkowe. Dodać należy, że skarżący mógł ponowić wniosek o wezwanie do udziału sprawie E. K. przed Sądem Okręgowym. Wynik procesu, a także wniosek pełnomocnika powoda z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za udzieloną W. Ś. nieopłaconą pomoc prawną w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, obligował Sąd I instancji do przyznania pełnomocnikowi kwoty 4.428 złotych zgodnie z treścią §19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.IX.2008r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Ostatecznie apelacja podlegała oddaleniu stosownie do art. 385 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI