I ACa 699/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód W. B. wniósł o ustalenie nieistnienia wierzytelności pozwanego (...) w B. , wpisanej na listę wierzytelności w postępowaniu upadłościowym powoda, w kwocie 556.107,98 zł, opartej na wyroku karnym skazującym go za wyrządzenie znacznej szkody majątkowej. Powód kwestionował zasadność naliczenia odsetek od należności głównej od daty następującej po ukończeniu czynu zabronionego. Sąd Okręgowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2013 r. ustalił, że wierzytelność pozwanego nie istnieje w kwocie 256,79 zł (153,03 zł należności głównej i 103,76 zł odsetek). Sąd Apelacyjny w Białymstoku, rozpoznając apelację powoda, zmienił zaskarżony wyrok, ustalając, że wierzytelność pozwanego nie istnieje w kwocie 203.088,37 zł, w tym 153,03 zł z tytułu należności głównej oraz 202.935,34 zł z tytułu odsetek. Kluczową kwestią było ustalenie, od kiedy powinny być naliczane odsetki. Sąd Apelacyjny uznał, że w przypadku przestępstwa z art. 296 k.k. , gdzie wysokość szkody nie jest ściśle określona w wyroku karnym, sąd cywilny nie jest związany datą popełnienia przestępstwa czy uprawomocnienia wyroku karnego przy ustalaniu terminu wymagalności roszczenia o odszkodowanie. Zamiast tego, miarodajna jest data wezwania do zapłaty. Powód został wezwany do zapłaty 3 marca 2007 r., a termin zapłaty upływał 23 marca 2007 r. Odsetki powinny być zatem naliczane od tej daty do dnia ogłoszenia upadłości (15 października 2007 r.), co stanowi 207 dni. Sąd Apelacyjny skorygował kwotę odsetek do 21.607,65 zł, uznając, że wierzytelność pozwanego z tytułu odsetek nie istnieje w kwocie 202.935,34 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu związania sądu cywilnego wyrokiem karnym w kwestii wysokości szkody oraz momentu naliczania odsetek od zobowiązań z czynów niedozwolonych.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania wierzytelności w postępowaniu upadłościowym w oparciu o wyrok karny.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd cywilny jest związany ustaleniami sądu karnego co do wysokości szkody majątkowej wyrządzonej przestępstwem z art. 296 k.k. w kontekście ustalania wierzytelności w postępowaniu upadłościowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd cywilny nie jest związany ustaleniami sądu karnego co do wysokości szkody, jeśli ma ona charakter ocenny (jak w przypadku „znacznej szkody majątkowej”), a jedynie ustaleniami dotyczącymi istoty przestępstwa.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołując się na art. 11 k.p.c. i orzecznictwo SN, stwierdził, że sąd cywilny jest związany ustaleniami faktycznymi dotyczącymi popełnienia przestępstwa i jego istotą, ale nie wysokością szkody, jeśli stanowi ona ocenę sądu karnego, a nie ścisłe określenie kwoty.
Od kiedy należy naliczać odsetki ustawowe od zobowiązania z czynu niedozwolonego (art. 296 k.k.) w postępowaniu cywilnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki ustawowe należy naliczać od daty wezwania do zapłaty konkretnej kwoty odszkodowania, a nie od daty popełnienia przestępstwa czy uprawomocnienia wyroku karnego.
Uzasadnienie
Zobowiązania z czynów niedozwolonych są bezterminowe. W przypadku przestępstwa z art. 296 k.k., gdzie wysokość szkody nie jest precyzyjnie określona w wyroku karnym, miarodajna dla ustalenia opóźnienia jest data wezwania do zapłaty, a nie data popełnienia czynu czy uprawomocnienia wyroku.
Czy powód (upadły) może żądać ustalenia nieistnienia wierzytelności wpisanej na listę wierzytelności w postępowaniu upadłościowym, jeśli nie uznał tej wierzytelności i nie zapadło co do niej prawomocne orzeczenie sądowe?
Odpowiedź sądu
Tak, powód (upadły) może żądać ustalenia nieistnienia wierzytelności zgodnie z art. 264 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego, nawet jeśli wierzytelność została uznana przez sędziego komisarza, o ile nie zapadło co do niej prawomocne orzeczenie sądowe.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że ustalenie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym ma uproszczony charakter i nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, a art. 264 p.u.n. pozwala upadłemu na obronę przed egzekucją.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. B. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) | spółka | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.p.c. art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
Ustalenia prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym, ale tylko w zakresie istoty przestępstwa, niekoniecznie co do wysokości szkody, jeśli ma ona charakter ocenny.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności deliktowej.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Określenie terminu spełnienia świadczenia.
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Naliczanie odsetek za opóźnienie.
k.k. art. 296
Kodeks karny
Przestępstwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej.
p.u.i.n. art. 264 § 2
Prawo upadłościowe i naprawcze
Uprawnienie upadłego do żądania ustalenia nieistnienia wierzytelności objętej listą.
Pomocnicze
k.p.c. art. 199 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 321
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 100 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozdzielenie kosztów procesu stosownie do wyniku sprawy.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
p.u.i.n. art. 261
Prawo upadłościowe i naprawcze
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa materialnego przez błędne ustalenie daty naliczania odsetek od należności głównej. • Sąd cywilny nie jest związany ustaleniami sądu karnego co do wysokości szkody majątkowej, jeśli ma ona charakter ocenny.
Odrzucone argumenty
Związanie sądu cywilnego ustaleniami sądu karnego co do wysokości szkody. • Naruszenie art. 415 k.p.c. przez niewskazanie przez pozwanego szkody, jej wysokości i związku przyczynowego. • Naruszenie art. 321 k.p.c. przez orzeczenie w zakresie nieobjętym żądaniem. • Naruszenie art. 328 par. 2 k.p.c. przez brak wskazania przyczyn uznania opinii biegłego za miarodajną. • Naruszenie art. 233 k.p.c. przez dowolną ocenę materiału dowodowego i nierzetelne zbieranie dowodów. • Błędy w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że wierzytelność pozwanego nie istnieje w kwocie 256,79 zł.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny przychyla się do tych poglądów orzecznictwa i doktryny, które przyjmują, że na gruncie art. 11 k.p.c. związanie obejmuje wszystkie okoliczności stanowiące istotę przestępstwa, zawarte w sentencji wyroku karnego. • Nie jest do końca zrozumiały zarzut naruszenia art. 321 k.p.c. sprowadzający się do twierdzenia, że przedmiotem żądania pozwu nie było ustalenie odpowiedzialności odszkodowawczej powoda, a ustalenie nieistnienia wierzytelności przysługującej pozwanemu zgodnie z listą wierzytelności. • Zobowiązania z czynów niedozwolonych są bezterminowe.
Skład orzekający
Jarosław Marek Kamiński
przewodniczący-sprawozdawca
Elżbieta Bieńkowska
sędzia
Beata Wojtasiak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu związania sądu cywilnego wyrokiem karnym w kwestii wysokości szkody oraz momentu naliczania odsetek od zobowiązań z czynów niedozwolonych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania wierzytelności w postępowaniu upadłościowym w oparciu o wyrok karny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej interakcji między prawem karnym a cywilnym, w szczególności w kontekście postępowania upadłościowego i ustalania odsetek. Pokazuje, jak sądy interpretują związanie ustaleniami z innych postępowań.
“Wyrok karny nie przesądza o wysokości odsetek w upadłości – kluczowa data to wezwanie do zapłaty!”
Dane finansowe
WPS: 556 107,98 PLN
ustalenie nieistnienia wierzytelności: 203 088,37 PLN
należność główna: 153,03 PLN
odsetki: 202 935,34 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.