I ACA 694/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odszkodowania za szkodę poniesioną przez powodów w wyniku zakupu działki budowlanej, która w rzeczywistości okazała się gruntem rolnym. Kluczowe znaczenie miało zaświadczenie wydane przez pozwaną Gminę, które błędnie potwierdzało budowlany charakter nieruchomości. Powodowie nabyli działkę za 32 000 zł, podczas gdy jej wartość jako gruntu rolnego wynosiła 960 zł. Sąd Okręgowy uznał odpowiedzialność Gminy na podstawie art. 420 § 1 k.c., zasądził 52 650 zł, ale obniżył odszkodowanie o 50% z powodu przyczynienia się powodów do szkody (niezweryfikowanie danych w księdze wieczystej i planie zagospodarowania). Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelacje obu stron, ustalił szkodę jako różnicę między ceną zakupu a wartością gruntu rolnego na dzień transakcji (31 040 zł), a następnie zwaloryzował ją do 40 037 zł (według cen z chwili orzekania). Zmniejszył również stopień przyczynienia się powodów do 10%, uznając, że mieli prawo zaufać urzędowemu zaświadczeniu. Sąd Najwyższy uchylił poprzedni wyrok Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej kosztów i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, kwestionując sposób waloryzacji szkody i zastosowanie art. 362 k.c. W ponownym postępowaniu Sąd Apelacyjny, opierając się na opinii biegłego, ustalił zwaloryzowaną kwotę szkody na 40 037 zł i uznał zarzut przyczynienia się powodów za bezzasadny. Ostatecznie zmieniono zaskarżony wyrok, zasądzając na rzecz powodów 40 037 zł, znosząc koszty postępowania między stronami i odstępując od obciążenia powodów dalszymi kosztami sądowymi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie odpowiedzialności organów administracji za wadliwe zaświadczenia, sposób ustalania i waloryzacji odszkodowania za szkodę związaną z nabyciem nieruchomości, ocena przyczynienia się poszkodowanego.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące charakteru nieruchomości i treści zaświadczenia.
Zagadnienia prawne (4)
Czy gmina ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez wydanie wadliwego zaświadczenia o przeznaczeniu nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, gmina ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 420 § 1 k.c., jeśli jej pracownik, działając w ramach struktury organizacyjnej, wydał zaświadczenie niezgodne z rzeczywistością, które doprowadziło do szkody.
Uzasadnienie
Wydanie przez pracownika gminy zaświadczenia urzędowego, które korzysta z domniemania prawdziwości, i które jest niezgodne z rzeczywistym przeznaczeniem nieruchomości, stanowi czyn niedozwolony. Jeśli poszkodowany oparł się na tym zaświadczeniu przy nabyciu nieruchomości, istnieje związek przyczynowy między wydaniem zaświadczenia a poniesioną szkodą.
Jak ustalić wysokość szkody w przypadku zakupu nieruchomości rolnej jako budowlanej na podstawie błędnego zaświadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Szkodę należy ustalić jako różnicę między ceną zapłaconą przez nabywcę a wartością nieruchomości odpowiadającą jej rzeczywistemu przeznaczeniu (rolnemu) na dzień transakcji, a następnie zwaloryzować tę kwotę do daty orzekania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że nie jest szkodą to, że powodowie posiadają nieruchomość rolną zamiast budowlanej, lecz to, że zapłacili za nią cenę wyższą niż jej rzeczywista wartość rolna. Szkodę należy zatem ustalić jako różnicę między ceną zakupu a wartością nieruchomości rolnej z dnia transakcji, a następnie zwaloryzować tę kwotę do daty ustalenia odszkodowania.
Czy powodowie przyczynili się do powstania szkody poprzez niezweryfikowanie przeznaczenia nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i księdze wieczystej?
Odpowiedź sądu
Tak, powodowie przyczynili się do powstania szkody w 10%, ponieważ mogli i powinni byli zweryfikować informacje zawarte w zaświadczeniu z innymi dostępnymi źródłami (plan zagospodarowania, księga wieczysta).
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że powodowie zachowali się niedbale, nie weryfikując przeznaczenia działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i wpisach w księdze wieczystej. Jednakże, w ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Apelacyjny uznał zarzut przyczynienia się za bezzasadny, wskazując, że powodowie mieli prawo działać w zaufaniu do urzędowego zaświadczenia, a późniejsza weryfikacja mogłaby być utrudniona.
Jak należy dokonać waloryzacji szkody w przypadku braku publikowanych wskaźników cen nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku braku specyficznych wskaźników cen nieruchomości, dopuszczalne jest zastosowanie wskaźnika zmiany cen towarów i usług konsumpcyjnych (inflacji), pod warunkiem racjonalnego zastosowania metody waloryzacji, najlepiej opartej na opinii biegłego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, po uchyleniu wyroku przez Sąd Najwyższy, oparł się na opinii biegłego, który zastosował metodę rok do roku waloryzacji kwoty szkody przy użyciu wskaźników inflacji ogłaszanych przez GUS. Podkreślono, że istotne jest zwaloryzowanie kwoty, która wyszła z majątku powodów, a nie zmiana wartości samej nieruchomości.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | powód |
| B. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina S. | instytucja | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 420 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności gminy za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza publicznego przy wykonywaniu czynności zleconej.
k.c. art. 363 § § 2
Kodeks cywilny
Wymóg ustalenia wysokości szkody na datę ustalenia odszkodowania (orzekania).
Pomocnicze
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
Określenie zakresu odpowiedzialności odszkodowawczej.
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Reguluje kwestię przyczynienia się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody.
k.p.c. art. 228 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty znane sądowi z urzędu lub powszechnie znane nie wymagają dowodu.
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z opinii biegłego w sprawach wymagających wiadomości specjalnych.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość odstąpienia od obciążania strony kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Ustawa o gospodarce gruntami art. 227
Odsyła do wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych w kwestii waloryzacji, w braku innych regulacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gmina ponosi odpowiedzialność za szkodę wynikłą z wydania wadliwego zaświadczenia. • Szkodę należy ustalić jako różnicę między ceną zakupu a wartością nieruchomości rolnej z dnia transakcji. • Szkodę należy zwaloryzować do daty orzekania. • Zastosowanie wskaźnika inflacji jest dopuszczalne do waloryzacji szkody w braku innych wskaźników.
Odrzucone argumenty
Powodowie w całości przyczynili się do powstania szkody. • Szkoda powinna być ustalona na podstawie wartości nieruchomości budowlanej. • Waloryzacja powinna być dokonana w inny sposób (np. wzrost cen gruntów rolnych).
Godne uwagi sformułowania
zaświadczenie stwierdzające, że zgodnie z postanowieniami planu zagospodarowania gminy C. przedmiotowa nieruchomość przeznaczona jest na cele zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej oraz nieuciążliwe usługi. • Szkoda powodów polega na różnicy między wartością nieruchomości o przeznaczeniu budowlanym i o przeznaczeniu rolnym, według cen z dnia orzekania. • Powodowie przyczynili się do szkody w 50 % wobec niesprawdzenia danych w księdze wieczystej (brak staranności). • Sąd Apelacyjny inaczej jednak ustalił wysokość szkody, przyjął bowiem, że jest to różnica między kwotą, jaką wydatkowali powodowie na kupno działki w ich przekonaniu budowlanej a kwotą, jaką winni byli zapłacić jako odpowiadającą ówczesnej wartości rynkowej tej nieruchomości jako rolnej. • Nieruchomość nie zmieniła charakteru ani przeznaczenia, nie doszło więc do zmiany jej wartości z takiej przyczyny. • Bez związku z zachowaniem strony pozwanej pozostaje też to, że nieruchomość nie jest nieruchomością budowlaną, lecz rolną, gdyż zawsze miała taki charakter. • Zamieszczenie w Internecie informacji o fakcie nie oznacza, że jest on powszechnie znany w rozumieniu art. 228 § 1 k.p.c. i nie wymaga dowodu, ani też nie jest znany sądowi z urzędu. […]
Skład orzekający
Wojciech Kościołek
przewodniczący
Hanna Nowicka de Poraj
sędzia
Barbara Baran
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności organów administracji za wadliwe zaświadczenia, sposób ustalania i waloryzacji odszkodowania za szkodę związaną z nabyciem nieruchomości, ocena przyczynienia się poszkodowanego."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące charakteru nieruchomości i treści zaświadczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest zaufanie do organów państwowych i jakie mogą być konsekwencje błędnych informacji. Pokazuje też złożoność ustalania odszkodowania i waloryzacji.
“Gmina wydała błędne zaświadczenie. Czy zapłacisz za jej błąd dwa razy? Sąd rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 52 650 PLN
odszkodowanie: 40 037 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.