I ACA 692/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka D. L. dochodziła od pozwanego ubezpieczyciela świadczenia ubezpieczeniowego w związku ze śmiercią męża, P. L., który przystąpił do grupowego ubezpieczenia na życie kredytobiorców. Pozwany odmówił wypłaty, argumentując, że zgon był spowodowany chorobą istniejącą przed zawarciem umowy, co zgodnie z § 20 pkt 8 ogólnych warunków ubezpieczenia (OWU) wyłączało odpowiedzialność ubezpieczyciela. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, ustalając, że P. L. przystąpił do ubezpieczenia w celu zabezpieczenia spłaty pożyczki zaciągniętej wraz z żoną, a choroba (czerniak oka z 2001 r.) była przyczyną przerzutów do wątroby, które doprowadziły do zgonu w 2010 r. Sąd Okręgowy uznał, że OWU zostały doręczone ubezpieczonemu i były wiążące, a choroba istniała przed zawarciem umowy. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powódki, potwierdzając ustalenia Sądu Okręgowego. Dodatkowo wskazał, że ubezpieczenie miało charakter zabezpieczający spłatę pożyczki, która została w międzyczasie w całości spłacona przez powódkę. W związku z tym, roszczenie o wypłatę sumy ubezpieczenia wygasło, ponieważ jego celem było zabezpieczenie wierzytelności banku, a po spłacie pożyczki bank nie miał już wobec ubezpieczyciela żadnych roszczeń. Sąd Apelacyjny podkreślił, że przystąpienie do ubezpieczenia nie zwalniało pożyczkobiorców z obowiązku spłaty kredytu, a ubezpieczenie nie stanowiło samodzielnego zobowiązania ubezpieczyciela.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyłączenia odpowiedzialności ubezpieczyciela z powodu chorób istniejących przed zawarciem umowy, a także kwestia wygaśnięcia roszczeń z ubezpieczeń zabezpieczających spłatę kredytu po jego spłacie.
Dotyczy specyficznego rodzaju ubezpieczenia grupowego kredytobiorców i konkretnych zapisów OWU. Wartość praktyczna może być ograniczona do podobnych stanów faktycznych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność za śmierć ubezpieczonego, jeśli choroba, która doprowadziła do zgonu, istniała przed zawarciem umowy ubezpieczenia, a ubezpieczony złożył oświadczenie o zapoznaniu się z ogólnymi warunkami ubezpieczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności, jeśli choroba istniejąca przed zawarciem umowy była przyczyną zgonu, a ogólne warunki ubezpieczenia, które zawierały takie wyłączenie, zostały ubezpieczonemu udostępnione.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że przyczyna śmierci (przerzuty czerniaka) była bezpośrednio związana z chorobą istniejącą przed zawarciem umowy (czerniak oka z 2001 r.). Ponieważ ogólne warunki ubezpieczenia, które zawierały wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji, zostały ubezpieczonemu udostępnione i miał on możliwość zapoznania się z ich treścią, ubezpieczyciel był zwolniony z odpowiedzialności.
Czy roszczenie o wypłatę sumy ubezpieczenia, które miało charakter zabezpieczający spłatę kredytu, wygasa w przypadku całkowitej spłaty tego kredytu przez jednego z dłużników?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie o wypłatę sumy ubezpieczenia wygasa w przypadku spłaty kredytu, który było ono zabezpieczeniem, ponieważ ubezpieczenie miało charakter akcesoryjny wobec wierzytelności głównej.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że ubezpieczenie służyło wyłącznie zabezpieczeniu spłaty pożyczki. Po tym, jak powódka spłaciła cały kredyt, wierzytelność banku wobec ubezpieczyciela wygasła, a tym samym wygasło roszczenie o wypłatę sumy ubezpieczenia. Ubezpieczenie nie stanowiło samodzielnego zobowiązania ubezpieczyciela, a jego celem było ograniczenie ryzyka banku.
Czy art. 834 k.c. (który ogranicza możliwość powoływania się przez ubezpieczyciela na podanie nieprawdziwych informacji po upływie trzech lat od zawarcia umowy) ma zastosowanie w sytuacji, gdy ubezpieczony nie składał żadnych oświadczeń dotyczących stanu zdrowia?
Odpowiedź sądu
Nie, art. 834 k.c. nie ma zastosowania, gdy ubezpieczony nie składał oświadczeń o stanie zdrowia, a tym samym nie mógł podać nieprawdy ani zataić rzeczywistego stanu zdrowia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że art. 834 k.c. nie miał zastosowania, ponieważ w przypadku ubezpieczenia grupowego ubezpieczony nie składał oświadczeń o stanie zdrowia. Przyczyny oddalenia powództwa nie były związane z podaniem nieprawdy przez ubezpieczonego, lecz z wyłączeniem odpowiedzialności z powodu choroby istniejącej przed zawarciem umowy oraz wygaśnięciem roszczenia w związku ze spłatą kredytu.
Czy umowa cesji wierzytelności, zawarta po spłacie kredytu, może przenieść roszczenie o wypłatę sumy ubezpieczenia, które wygasło?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa cesji nie może przenieść wierzytelności, która już wygasła.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że umowa cesji wierzytelności z dnia 6 sierpnia 2012 r. nie mogła odnieść skutku rozporządzającego, ponieważ wierzytelność z tytułu ubezpieczenia wygasła wcześniej w związku ze spłatą pożyczki przez powódkę. W momencie zawarcia umowy cesji bankowi nie przysługiwało już żadne roszczenie wobec ubezpieczyciela.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. L. | osoba_fizyczna | powódka |
| O. L. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Zakład (...) na (...) spółka akcyjna z siedzibą w W. | spółka | pozwana |
| Bank (...) spółka akcyjna z siedzibą w W. | spółka | uposażony |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 805
Kodeks cywilny
W zw. z art. 831 § 1 k.c. - wyłączenie odpowiedzialności ubezpieczyciela w przypadku choroby istniejącej przed zawarciem umowy.
k.c. art. 384 § § 1
Kodeks cywilny
Wymaga udostępnienia ogólnych warunków ubezpieczenia w sposób umożliwiający zapoznanie się z ich treścią.
Pomocnicze
k.c. art. 834
Kodeks cywilny
Nie ma zastosowania, gdy ubezpieczony nie składał oświadczeń o stanie zdrowia.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 192 § pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Skutki prawne umowy cesji wierzytelności w toku procesu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Choroba istniejąca przed zawarciem umowy była przyczyną zgonu, co wyłącza odpowiedzialność ubezpieczyciela zgodnie z OWU. • Ubezpieczenie miało charakter zabezpieczający spłatę kredytu, który został w całości spłacony przez powódkę, co spowodowało wygaśnięcie roszczenia. • Ogólne warunki ubezpieczenia zostały doręczone ubezpieczonemu w sposób umożliwiający zapoznanie się z ich treścią.
Odrzucone argumenty
Ubezpieczyciel nie mógł powoływać się na chorobę istniejącą przed zawarciem umowy z uwagi na art. 834 k.c. • Ogólne warunki ubezpieczenia nie zostały doręczone ubezpieczonemu. • Umowa cesji wierzytelności przeniosła skuteczne roszczenie na powódkę.
Godne uwagi sformułowania
Ubezpieczenie stanowiło tylko zabezpieczenie dla Banku (...) S.A. Ochraniało bowiem wyłącznie interesy pożyczkodawcy. • Spłata pożyczki przez powódkę (...) wykazuje, że przed wskazaną datą, wygasło roszczenie tego banku w stosunku do ubezpieczyciela o wypłacenie sumy przewidzianej w powołanej deklaracji. • Nie mogła odnieść skutku rozporządzającego umowa o przeniesienie wierzytelności, która wygasła z podanego powodu.
Skład orzekający
Robert Obrębski
przewodniczący-sprawozdawca
Dorota Markiewicz
sędzia
Marta Szerel
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia odpowiedzialności ubezpieczyciela z powodu chorób istniejących przed zawarciem umowy, a także kwestia wygaśnięcia roszczeń z ubezpieczeń zabezpieczających spłatę kredytu po jego spłacie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju ubezpieczenia grupowego kredytobiorców i konkretnych zapisów OWU. Wartość praktyczna może być ograniczona do podobnych stanów faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (ubezpieczenie kredytu) i porusza ważne kwestie związane z wyłączeniami odpowiedzialności ubezpieczyciela oraz skutkami spłaty zobowiązania głównego dla roszczeń zabezpieczających. Pokazuje, jak ważne jest dokładne czytanie warunków umowy.
“Czy spłacenie kredytu oznacza koniec roszczeń z ubezpieczenia? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 130 650 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.