I ACa 690/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powódki K. S. o zapłatę kwoty 150.000 zł z tytułu nakładów na nieruchomość podarowaną pozwanemu M. S. przez jego rodziców (powódkę i jej ówczesnego męża). Po rozwodzie rodziców i darowiźnie nieruchomości na rzecz małoletniego wówczas pozwanego, powódka nadal ponosiła wydatki na nieruchomość, w tym remonty i prace porządkowe. Sąd Okręgowy w Katowicach, po wcześniejszym uchyleniu wyroku i ponownym rozpoznaniu sprawy, zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 50.759,61 zł z odsetkami, uznając, że powódka miała prawo do zwrotu nakładów koniecznych i użytecznych poniesionych po osiągnięciu przez pozwanego pełnoletności. Sąd pierwszej instancji zastosował przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia (art. 752 i nast. kc), uznając, że powódka działała w interesie pozwanego, nie posiadając do tego tytułu prawnego po jego pełnoletności. Pozwany wniósł apelację, kwestionując ustalenia faktyczne i zastosowanie prawa. Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił apelację, uznając zaskarżony wyrok za trafny. Sąd odwoławczy potwierdził, że w okresie, gdy pozwany był niepełnoletni, powódka była dzierżycielem nieruchomości, a po osiągnięciu przez pozwanego pełnoletności, jej działania należy kwalifikować jako prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia. Sąd Apelacyjny podkreślił, że powódka działała zgodnie z obowiązkami, nie wbrew woli pozwanego, który wiedział o jej działaniach i je akceptował, a nawet kontynuował budowę. W związku z tym, powódka miała prawo do zwrotu uzasadnionych wydatków i nakładów wraz z odsetkami, zgodnie z art. 753 § 2 kc. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące charakteru darowizny lub finansowania nakładów z majątku wspólnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaRozliczenia nakładów na nieruchomość w sytuacji braku tytułu prawnego po osiągnięciu przez właściciela pełnoletności, zastosowanie przepisów o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.
Specyficzny stan faktyczny, gdzie powódka była matką pozwanego i ponosiła nakłady na nieruchomość podarowaną synowi.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powódka, która poniosła nakłady na nieruchomość podarowaną małoletniemu synowi, a następnie pełnoletniemu, ma prawo do zwrotu tych nakładów na podstawie przepisów o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powódka ma prawo do zwrotu uzasadnionych wydatków i nakładów poniesionych na nieruchomość po osiągnięciu przez pozwanego pełnoletności, stosując przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia (art. 752 i nast. kc).
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że po osiągnięciu przez pozwanego pełnoletności, powódka nadal zarządzała nieruchomością bez tytułu prawnego, co kwalifikuje się jako prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia. Działania powódki były uzasadnione i zgodne z wolą pozwanego, który wiedział o nich i je akceptował. W związku z tym, powódka ma prawo do zwrotu uzasadnionych wydatków i nakładów koniecznych oraz użytecznych.
Jaka podstawa prawna należy do rozliczenia nakładów poniesionych przez powódkę na nieruchomość w okresie, gdy pozwany był niepełnoletni, a następnie pełnoletni?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W okresie, gdy pozwany był niepełnoletni, powódka była dzierżycielem nieruchomości i stosuje się przepisy o dzierżawie (art. 338 kc), a nie przepisy o posiadaczu samoistnym (art. 224 i nast. kc). Po osiągnięciu przez pozwanego pełnoletności, stosuje się przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia (art. 752 i nast. kc).
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, odwołując się do wcześniejszego wyroku uchylającego, przesądził, że należy rozróżnić dwa okresy rozliczeń. W pierwszym okresie (pozwanego niepełnoletność) powódka była dzierżycielem. W drugim okresie (pozwanego pełnoletność) jej działania należy kwalifikować jako prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia, gdyż nie miała tytułu prawnego do władania nieruchomością dla siebie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 752
Kodeks cywilny
Podstawa prawna dla rozliczeń po osiągnięciu przez pozwanego pełnoletności, kwalifikująca działania powódki jako prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia.
k.c. art. 753 § § 2
Kodeks cywilny
Umożliwia zwrot uzasadnionych wydatków i nakładów wraz z odsetkami prowadzącemu cudzą sprawę bez zlecenia, jeśli działał zgodnie z obowiązkami.
Pomocnicze
k.c. art. 226 § § 2
Kodeks cywilny
Sąd pierwszej instancji początkowo błędnie zastosował ten przepis, uznając powódkę za samoistnego posiadacza w złej wierze.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
k.c. art. 230
Kodeks cywilny
k.c. art. 266
Kodeks cywilny
k.c. art. 742
Kodeks cywilny
k.c. art. 338
Kodeks cywilny
Dotyczy dzierżyciela, którym powódka była w okresie, gdy pozwany był niepełnoletni.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy związania sądu odwoławczego wykładnią prawa przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powódka miała prawo do zwrotu uzasadnionych wydatków i nakładów na nieruchomość po osiągnięciu przez pozwanego pełnoletności na podstawie przepisów o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia. • Działania powódki były zgodne z wolą pozwanego, który wiedział o nich i je akceptował. • Nakłady powódki miały charakter konieczny i użyteczny, a ich wartość została prawidłowo wyliczona przez biegłą.
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacji pozwanego dotyczące błędnych ustaleń faktycznych i naruszenia przepisów prawa (art. 753 § 2 kc, art. 755 kc). • Argumenty pozwanego o braku podstaw do zastosowania art. 753 § 2 kc. • Argumenty pozwanego o charakterze darowizny nakładów lub finansowaniu ich z majątku wspólnego.
Godne uwagi sformułowania
wyrok jest prawomocny • powódki nie można było uznać za samoistnego posiadacza nieruchomości, zatem rozstrzygnięcie oparte na art. 226 § 2 kc jest błędne • nie doszło do przekształcenia dzierżenia powódki po osiągnięciu pełnoletności przez pozwanego w posiadanie samoistne • nie było bowiem żadnego zamanifestowania ze strony powódki wobec otoczenia aktu władztwa nad rzeczą dla siebie • do rozliczeń pomiędzy nim, a powódką należy stosować przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia ( art. 752 i nast. kc) • Pojęcie prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia odnosi się bowiem właśnie do przypadków działania stanowiącego ingerencję w cudze sprawy przez osobę, która nie jest do tego uprawniona ani zobowiązana
Skład orzekający
Małgorzata Wołczańska
przewodniczący
Ewa Jastrzębska
sprawozdawca
Elżbieta Karpeta
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Rozliczenia nakładów na nieruchomość w sytuacji braku tytułu prawnego po osiągnięciu przez właściciela pełnoletności, zastosowanie przepisów o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia."
Ograniczenia: Specyficzny stan faktyczny, gdzie powódka była matką pozwanego i ponosiła nakłady na nieruchomość podarowaną synowi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność rozliczeń majątkowych w rodzinie, szczególnie gdy w grę wchodzą nakłady na nieruchomość przekazaną w drodze darowizny. Interpretacja przepisów o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia w kontekście rodzinnym jest interesująca dla prawników.
“Matka inwestuje w nieruchomość syna – czy może liczyć na zwrot pieniędzy po latach?”
Dane finansowe
WPS: 150 000 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 3321 PLN
zwrot nakładów: 50 759,61 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.