I ACa 688/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia R. W. przeciwko Gminie Miejskiej K. o zapłatę odszkodowania z tytułu szkody planistycznej. Powód twierdził, że uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwiło mu korzystanie z nieruchomości zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem i planowaną inwestycją budowlaną, co spowodowało rzeczywistą szkodę. Sąd Okręgowy w Krakowie zasądził od Gminy na rzecz powoda kwotę 252 396 zł wraz z odsetkami. Gmina Miejska K. wniosła apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów procesowych dotyczących opinii biegłego oraz przepisów materialnych, w szczególności błędne zastosowanie art. 36 i 37 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Gmina kwestionowała ustalenie szkody, twierdząc, że należy brać pod uwagę faktyczny sposób użytkowania nieruchomości, a nie potencjalne możliwości inwestycyjne, oraz że przepis art. 37 ust. 11 u.p.z.p. nie został zastosowany prawidłowo. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację, uznając ją za niezasadną. Sąd odwoławczy podkreślił, że ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego są prawidłowe i nie zostały skutecznie zakwestionowane. W odniesieniu do zarzutów naruszenia prawa materialnego, Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że szkoda planistyczna na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. powstaje, gdy uchwalenie planu miejscowego uniemożliwi lub istotnie ograniczy korzystanie z nieruchomości w dotychczasowy sposób lub zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem. Sąd uznał, że w sytuacji tzw. luki planistycznej (brak poprzedniego planu) należy brać pod uwagę legalne i realne możliwości korzystania z nieruchomości, które zostały udokumentowane decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz decyzją o wyłączeniu gruntu z produkcji rolnej. Sąd odrzucił argumentację Gminy dotyczącą stosowania art. 37 ust. 11 u.p.z.p., uznając, że przepis ten dotyczy ustalania wartości nieruchomości, a nie wysokości rzeczywistej szkody w rozumieniu art. 36 ust. 1 u.p.z.p. Sąd potwierdził również prawidłowość naliczania odsetek od dnia 16 maja 2019 r., zgodnie z art. 37 ust. 9 u.p.z.p., po upływie 6 miesięcy od zgłoszenia żądania wykupu nieruchomości lub zapłaty odszkodowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie szkody planistycznej w przypadku luki planistycznej, interpretacja art. 36 i 37 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, prawo do odszkodowania za ograniczenie korzystania z nieruchomości, naliczanie odsetek od szkody planistycznej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji luki planistycznej i ograniczenia możliwości inwestycyjnych. Interpretacja przepisów może być odmienna w przypadku istnienia poprzedniego planu miejscowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w sytuacji tzw. luki planistycznej, może stanowić podstawę do żądania odszkodowania za szkodę planistyczną, jeśli ogranicza lub uniemożliwia dotychczasowe lub planowane korzystanie z nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchwalenie planu miejscowego może stanowić podstawę do żądania odszkodowania, jeśli ograniczy lub uniemożliwi korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy lub zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem, przy czym sposób ten należy ustalać na podstawie obowiązujących przepisów, a nie tylko faktycznego użytkowania, jeśli istniały legalne możliwości inwestycyjne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w przypadku luki planistycznej, legalne i realne możliwości korzystania z nieruchomości, udokumentowane decyzjami administracyjnymi (WZiZT, odrolnienie), są podstawą do ustalenia szkody, a nie tylko faktyczny sposób użytkowania. Odrzucono interpretację ograniczającą prawo do odszkodowania.
Jak należy interpretować pojęcie 'rzeczywistej szkody' w kontekście art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Rzeczywista szkoda obejmuje przede wszystkim uszczerbek w wiązce uprawnień składających się na prawo własności, w tym spadek wartości nieruchomości oraz poniesione wydatki związane z planowaną inwestycją, która stała się niemożliwa do realizacji.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że szkoda rzeczywista ujawnia się już przez ustanowienie ograniczeń w prawie do nieruchomości, a jej podstawą jest uszczerbek w uprawnieniach właściciela, w tym spadek wartości i poniesione koszty.
Od kiedy należy naliczać odsetki ustawowe za opóźnienie w przypadku roszczeń odszkodowawczych związanych ze szkodą planistyczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki ustawowe za opóźnienie przysługują od dnia, w którym upłynął 6-miesięczny termin na wykonanie obowiązku przez gminę (wykup nieruchomości lub zapłata odszkodowania), liczony od dnia złożenia wniosku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że jeśli właściciel żądał wykupu nieruchomości (świadczenia bardziej obciążającego), a gmina nie spełniła tego żądania ani nie zaoferowała odszkodowania w terminie 6 miesięcy, popadła w opóźnienie co do obu świadczeń, a odsetki należą się od upływu tego terminu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. W. | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina Miejska K. | instytucja | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
u.p.z.p. art. 36 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Statuuje prawo do żądania odszkodowania za rzeczywistą szkodę powstałą w wyniku uchwalenia planu miejscowego lub jego zmiany, gdy korzystanie z nieruchomości stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone.
u.p.z.p. art. 37 § ust. 9
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Reguluje termin wykonania obowiązku przez gminę (6 miesięcy) oraz prawo do odsetek ustawowych za opóźnienie w przypadku niewykonania tego obowiązku.
Pomocnicze
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.p.z.p. art. 37 § ust. 11
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dotyczy ustalania wartości nieruchomości, a nie wysokości rzeczywistej szkody w rozumieniu art. 36 ust. 1 pkt 1.
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 385
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 98 § § 1, 11 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwalenie planu miejscowego ograniczyło możliwość korzystania z nieruchomości w sposób dotychczasowy lub zgodny z planowaną inwestycją. • Istnienie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji rolnej potwierdza legalność i realność planowanej inwestycji. • Szkoda planistyczna obejmuje spadek wartości nieruchomości oraz poniesione wydatki. • Naliczanie odsetek od dnia upływu 6-miesięcznego terminu na wykonanie obowiązku przez gminę jest uzasadnione, nawet jeśli pierwotne żądanie dotyczyło wykupu nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów procesowych dotyczących opinii biegłego. • Naruszenie przepisów materialnych, w tym błędne zastosowanie art. 36 i 37 u.p.z.p. • Szkoda planistyczna powinna być ustalana wyłącznie na podstawie faktycznego sposobu użytkowania nieruchomości przed uchwaleniem planu, a nie potencjalnych możliwości inwestycyjnych. • Art. 37 ust. 11 u.p.z.p. powinien być zastosowany do ustalenia, czy nastąpiła zmiana w wartości nieruchomości. • Odsetki powinny być naliczane od daty doręczenia odpisu pozwu, a nie od daty upływu terminu na wykonanie obowiązku przez gminę.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób mówić o naruszeniu art. 278 § 1 k.p.c. • nie został on nawet szerzej, a przede wszystkim przekonywająco, uzasadniony w apelacji • nie ma potrzeby analizy, czy uchwalenie planu miejscowego wpływa na korzystanie z nieruchomości powoda zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem • nie można przypisywać nieruchomości przeznaczenia, które było określone w uchylonym miejscowym planie • nie tylko oznaczałaby korektę roszczenia z art. 36 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. o cechach ograniczających, co byłoby niedopuszczalne bez ingerencji w samą treść powołanego ostatnio przepisu, ale, co istotniejsze, równałaby się zgodzie na swego rodzaju wywłaszczenie bez słusznego odszkodowania • bierność w wypełnieniu obowiązku na obu tych polach musi oznaczać ziszczenie się przesłanki warunkującej obowiązek zapłaty odsetek
Skład orzekający
Wiesław Grajdura
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie szkody planistycznej w przypadku luki planistycznej, interpretacja art. 36 i 37 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, prawo do odszkodowania za ograniczenie korzystania z nieruchomości, naliczanie odsetek od szkody planistycznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji luki planistycznej i ograniczenia możliwości inwestycyjnych. Interpretacja przepisów może być odmienna w przypadku istnienia poprzedniego planu miejscowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy istotnego zagadnienia szkody planistycznej i ochrony prawa własności w kontekście planowania przestrzennego, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie oraz dla właścicieli nieruchomości.
“Gmina zapłaci odszkodowanie za 'zepsuty' plan zagospodarowania. Sąd wyjaśnia, kiedy można żądać rekompensaty za utracone możliwości inwestycyjne.”
Dane finansowe
WPS: 267 468 PLN
odszkodowanie: 252 396 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 8100 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.