I ACA 677/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę odszkodowania od ubezpieczyciela Towarzystwa (...) w W. na rzecz R. M. w związku z uszkodzeniem samochodu powoda w kolizji drogowej. Powód domagał się kwoty 79 561,87 zł, obejmującej koszty naprawy, holowania i wynajmu pojazdu zastępczego. Pozwany ubezpieczyciel kwestionował odpowiedzialność, sugerując, że powód mógł być sprawcą zdarzenia lub przyczynić się do powstania szkody w sposób nieadekwatny do zgłoszonego roszczenia. Sąd Okręgowy w Kielcach wyrokiem z dnia 18 marca 2021 r. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 47 125,65 zł wraz z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Sąd Okręgowy ustalił, że sprawcą kolizji był kierowca pojazdu V. z lawetą, a powód nie ponosi winy za samo zderzenie. Jednakże, z uwagi na brak podjęcia przez powoda manewrów obronnych po zajeżdżeniu mu drogi, część uszkodzeń pojazdu wynikła z jego własnych błędów (uderzenie w latarnię), co ograniczyło odpowiedzialność ubezpieczyciela. Sąd Apelacyjny w Krakowie, rozpoznając apelację strony pozwanej, oddalił ją w całości. Sąd Apelacyjny uznał za bezzasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym dotyczące nieuwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania w związku z toczącym się postępowaniem karnym, oddalenia wniosku o dopuszczenie dowodu z kolejnej opinii biegłego oraz dowolnej oceny materiału dowodowego. Sąd Apelacyjny potwierdził, że ustalenia Sądu Okręgowego co do sprawcy kolizji i zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela są prawidłowe. Potwierdzono również zasadność zasądzenia kosztów naprawy pojazdu (w zakresie wynikającym ze zderzenia z lawetą), kosztów holowania oraz kosztów wynajmu pojazdu zastępczego za okres niezbędny do naprawy (21 dni), odrzucając tym samym zarzuty apelacji dotyczące braku związku przyczynowego i nadmiernych kosztów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela za szkody komunikacyjne, w tym za koszty napraw, holowania i pojazdu zastępczego, a także kwestie związane z adekwatnym związkiem przyczynowym i wpływem błędów kierowcy na wysokość odszkodowania.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych kolizji i oceny dowodów, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach. Kwestia zawieszenia postępowania cywilnego w związku z postępowaniem karnym jest rozpatrywana indywidualnie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność za wszystkie szkody powstałe w pojeździe po kolizji, w tym te wynikające z błędów kierowcy po zajeżdżeniu mu drogi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność tylko za szkody pozostające w normalnym związku przyczynowym z kolizją. Szkody wynikłe z uderzenia w latarnię po kolizji, spowodowane brakiem podjęcia manewrów obronnych przez kierowcę, nie są objęte odpowiedzialnością.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że choć kierowca pojazdu V. był sprawcą kolizji, to powód swoim zaniechaniem podjęcia manewrów obronnych po zajeżdżeniu mu drogi, przyczynił się do powstania dodatkowych szkód (uderzenie w latarnię). Z tego powodu, odpowiedzialność ubezpieczyciela została ograniczona do szkód bezpośrednio wynikających ze zderzenia z lawetą.
Czy sąd cywilny powinien zawiesić postępowanie w związku z toczącym się postępowaniem karnym dotyczącym potencjalnego oszustwa ubezpieczeniowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zawieszenie postępowania jest fakultatywne i zależy od oceny sądu. W tym przypadku, ze względu na długi czas trwania sprawy, brak postawienia zarzutów w postępowaniu karnym i przeprowadzenie dowodów w postępowaniu cywilnym, sąd uznał kontynuowanie postępowania za celowe.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że postępowanie karne nie dawało wystarczającego prawdopodobieństwa wydania wiążącego wyroku skazującego, a względy celowości, w tym prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, przemawiały za kontynuowaniem postępowania cywilnego.
Czy koszty wynajmu pojazdu zastępczego są w pełni refundowane przez ubezpieczyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko za okres niezbędny do naprawy pojazdu lub nabycia nowego, jeśli wystąpiła szkoda całkowita. W tym przypadku, okres 34 dni najmu został uznany za zbyt długi, a refundacja ograniczona do 21 dni.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym ubezpieczyciel ponosi koszty najmu pojazdu zastępczego tylko w zakresie, w jakim najem pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem. Okres 21 dni uznano za wystarczający do naprawy pojazdu.
Czy ubezpieczyciel jest zobowiązany do pokrycia kosztów naprawy pojazdu przy użyciu nowych, oryginalnych części?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli jest to celowe i ekonomicznie uzasadnione, a nie prowadzi do wzrostu wartości pojazdu ponad stan sprzed szkody.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Najwyższego, że naprawa powinna być dokonana przy użyciu części nowych, oryginalnych, aby przywrócić pojazd do stanu poprzedniego. Ubezpieczyciel nie wykazał, aby użycie takich części prowadziło do wzrostu wartości pojazdu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. M. | osoba_fizyczna | powód |
| Towarzystwo (...) w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (18)
Główne
k.c. art. 805 § § 1
Kodeks cywilny
Obowiązek ubezpieczyciela wypłacenia odszkodowania w kwocie odpowiadającej uszczerbkowi majątkowemu poszkodowanego.
k.c. art. 805 § § 2 pkt. 1
Kodeks cywilny
Świadczenie ubezpieczyciela w ubezpieczeniu majątkowym polega na zapłacie odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku.
k.c. art. 822 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim.
u.u.o. art. 9 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Umowa ubezpieczenia OC obejmuje odpowiedzialność cywilną za szkody wyrządzone czynem niedozwolonym lub z niewykonania zobowiązania.
u.u.o. art. 19 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Poszkodowany może dochodzić roszczeń bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń.
u.u.o. art. 34 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych obejmuje szkody wyrządzone w związku z ruchem pojazdu.
k.c. art. 361 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Reguluje zakres odszkodowania, nakazując przestrzeganie zasady pełnego odszkodowania w granicach adekwatnego związku przyczynowego.
k.c. art. 363 § § 1
Kodeks cywilny
Naprawienie szkody powinno nastąpić przez przywrócenie stanu poprzedniego lub zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawowa zasada odpowiedzialności deliktowej - kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
k.c. art. 436 § § 2
Kodeks cywilny
Wzajemna odpowiedzialność posiadaczy pojazdów mechanicznych opiera się na zasadach ogólnych (wina).
Pomocnicze
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.c. art. 817 § § 1
Kodeks cywilny
Określa termin, w którym ubezpieczyciel powinien ustalić odpowiedzialność i wysokość odszkodowania.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów procesu w zależności od wyniku sprawy.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Nakazuje pobranie od stron nieuiszczonych kosztów sądowych w proporcji do ich przegranej.
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt. 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przewiduje fakultatywną możliwość zawieszenia postępowania cywilnego w przypadku, gdy ustalenie czynu w drodze karnej może mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej.
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dowodu z opinii biegłego.
k.p.c. art. 286
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodu z opinii biegłego.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kierowca pojazdu V. z lawetą był sprawcą kolizji. • Koszty naprawy pojazdu, holowania i wynajmu pojazdu zastępczego (w ograniczonym zakresie) są uzasadnione. • Użycie nowych, oryginalnych części do naprawy jest uzasadnione.
Odrzucone argumenty
Powód był sprawcą kolizji lub przyczynił się do powstania szkody w sposób nieadekwatny. • Należy zawiesić postępowanie cywilne do czasu zakończenia postępowania karnego. • Oddalenie wniosku o kolejną opinię biegłego było niezasadne. • Sąd Okręgowy dokonał dowolnej oceny dowodów. • Powód nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości przebiegu zdarzenia.
Godne uwagi sformułowania
Przyczyną zdarzenia była błędna taktyka i technika jazdy kierowcy samochodu V. • Powód nie podjął manewrów obronnych w postaci manewru odbicia od przeszkody (skrętu kierownicą w prawo) i hamowania, w związku z czym wyjechał poza lewą krawędź jezdni i uderzył przodem samochodu w słup latarni. • Należna zatem powodowi kwota świadczenia od pozwanego zakładu ubezpieczeń wynikająca z przedmiotowej umowy ubezpieczenia będąca z tytułu likwidacji szkody w pojeździe marki M. (...) wynosi zatem kwotę 31 791,85 zł. • Konieczność najmu samochodu zastępczego z pewnością stanowi normalne następstwo szkody, w rozumieniu art. 361 k.c. za którą odpowiedzialność ponosi pozwany. • W niniejszej sprawie przeprowadzono już całość niezbędnego dla rozstrzygnięcia postępowania dowodowego. Nadto niniejsza sprawa trwa od 2017 r. i interes powoda w uzyskaniu rozstrzygnięcia sporu, przy uwzględnieniu konwencyjnego i konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, w pełni zasługuje na uwzględnienie.
Skład orzekający
Wojciech Żukowski
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela za szkody komunikacyjne, w tym za koszty napraw, holowania i pojazdu zastępczego, a także kwestie związane z adekwatnym związkiem przyczynowym i wpływem błędów kierowcy na wysokość odszkodowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych kolizji i oceny dowodów, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach. Kwestia zawieszenia postępowania cywilnego w związku z postępowaniem karnym jest rozpatrywana indywidualnie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje złożoność oceny odpowiedzialności w szkodach komunikacyjnych, gdzie kluczowe jest ustalenie sprawcy i związku przyczynowego, a także pokazuje, jak błędy poszkodowanego mogą wpłynąć na wysokość odszkodowania.
“Czy Twoje błędy po kolizji zmniejszą odszkodowanie? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 79 561,87 PLN
odszkodowanie: 47 125,65 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 2700 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.