I ACA 676/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła sporu o zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane związane z modernizacją torowisk tramwajowych. Powódka dochodziła kwoty ponad 5 milionów złotych, jednak pozwana potrąciła z niej kary umowne za opóźnienie w wykonaniu umowy, naliczone na podstawie aneksów do umów. Sąd Okręgowy zasądził jedynie część dochodzonej kwoty. Sąd Apelacyjny, częściowo zmieniając wyrok, zasądził na rzecz powódki 1.897.432,64 zł. Sąd uznał, że kary umowne zostały naliczone w sposób nieprawidłowy, zarówno co do okresu, jak i wysokości. Wskazał, że choć powódka dopuściła się opóźnień, to nie wszystkie były jej winą, a część wynikała z warunków atmosferycznych, problemów z dokumentacją projektową oraz kolizji z innymi pracami. Sąd podkreślił, że powódka jest profesjonalnym przedsiębiorcą i powinna była przewidzieć ryzyko związane z pracami w okresie zimowym. Ostatecznie Sąd Apelacyjny zasądził znaczną część dochodzonej kwoty, uznając, że powódka wykonała roboty w sposób należyty, a kary umowne zostały naliczone w nadmiernej wysokości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęć opóźnienia i zwłoki w kontekście kar umownych w umowach o roboty budowlane, zasady naliczania kar umownych, odpowiedzialność wykonawcy za opóźnienia spowodowane warunkami atmosferycznymi i innymi czynnikami, obowiązek odbioru robót mimo wad.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych sprawy, w tym postanowień umownych i aneksów.
Zagadnienia prawne (4)
Czy kara umowna zastrzeżona za opóźnienie w wykonaniu umowy o roboty budowlane może być naliczana niezależnie od winy wykonawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli strony w umowie wyraźnie rozróżniły pojęcia 'opóźnienia' i 'zwłoki' i postanowiły o naliczaniu kary za samo opóźnienie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że strony umówiły się na karę umowną za 'opóźnienie', a nie za 'zwłokę', co oznacza, że wykonawca odpowiada za opóźnienie niezależnie od tego, czy jest ono następstwem okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność, czy też nie.
Czy opóźnienie w wykonaniu umowy o roboty budowlane spowodowane warunkami atmosferycznymi, wadliwą dokumentacją projektową lub kolizjami z innymi pracami uzasadnia naliczenie kar umownych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli opóźnienie wynika z okoliczności, za które wykonawca nie ponosi odpowiedzialności, lub jeśli te okoliczności uniemożliwiają wykonanie prac zgodnie z technologią.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć powódka jako profesjonalny przedsiębiorca powinna była przewidzieć ryzyko związane z pracami w okresie zimowym, to jednak część opóźnień wynikała z czynników zewnętrznych, takich jak problemy z dokumentacją czy kolizje, które nie obciążały wykonawcy.
Jaki jest prawidłowy termin zakończenia robót budowlanych dla celów naliczenia kar umownych, w sytuacji gdy występują odbiory techniczne i końcowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Za datę zakończenia robót należy przyjąć dzień faktycznego zakończenia prac umożliwiających uruchomienie ruchu lub osiągnięcie celu umowy, a nie datę odbioru końcowego z uwzględnieniem usunięcia wad.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że celem umowy było uruchomienie ruchu tramwajowego, co nastąpiło po odbiorze technicznym. Datę tę przyjął jako termin zakończenia robót dla celów naliczania kar umownych, a nie późniejszą datę odbioru końcowego po usunięciu usterek.
Czy inwestor może odmówić odbioru wykonanych robót budowlanych z powodu stwierdzonych wad?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, inwestor ma obowiązek odbioru wykonanego świadczenia, a ewentualne wady podlegają usunięciu w ramach rękojmi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienie umowy zezwalające inwestorowi na odmowę odbioru w razie stwierdzenia wad jest nieważne, ponieważ stoi w sprzeczności z naturą zobowiązania i przepisami o rękojmi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. | spółka | powódka |
| (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. | spółka | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 647
Kodeks cywilny
Umowy łączące strony zakwalifikowano jako umowy o roboty budowlane.
k.c. art. 498
Kodeks cywilny
Dotyczy przesłanek potrącenia wierzytelności.
k.c. art. 499
Kodeks cywilny
Dotyczy złożenia oświadczenia woli o potrąceniu.
k.c. art. 483
Kodeks cywilny
Dotyczy powstania roszczenia z tytułu kary umownej.
p.z.p. art. 144
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zakaz zmian postanowień umowy o zamówienie publiczne, chyba że wynika to z okoliczności nieprzewidywalnych lub jest korzystne dla zamawiającego.
Pomocnicze
k.c. art. 353
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, w kontekście nieważności postanowień sprzecznych z naturą zobowiązania.
k.p.c. art. 58
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy nieważności czynności prawnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Część opóźnień w wykonaniu umowy nie wynikała z winy powódki. • Kary umowne zostały naliczone w nadmiernej wysokości i za okres, który nie powinien być uwzględniany. • Niektóre wady i usterki były nieistotne lub wynikały z okoliczności niezawinionych przez powódkę. • Odmowa odbioru robót z powodu wad jest niedopuszczalna.
Odrzucone argumenty
Powódka ponosi wyłączną odpowiedzialność za opóźnienie w wykonaniu umowy. • Wszystkie naliczone kary umowne są zasadne. • Warunki atmosferyczne nie stanowiły okoliczności wyłączających odpowiedzialność powódki. • Wady i usterki uniemożliwiały odbiór robót.
Godne uwagi sformułowania
kara została zastrzeżona za „opóźnienie”, a nie za „zwłokę” • nie można przyjąć, że opóźnienie powódki jest usprawiedliwione panującymi w styczniu i lutym warunkami atmosferycznymi • powódka zgodziła się podjąć i wykonać prace w ramach czasowych zakreślonych przez aneksy nr 1 • inwestor ma obowiązek odbioru wykonanego świadczenia, a ewentualne wady podlegają usunięciu stosownie do przepisów regulujących rękojmię
Skład orzekający
Maria Iwankiewicz
przewodniczący
Eugeniusz Skotarczak
sędzia
Tomasz Żelazowski
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć opóźnienia i zwłoki w kontekście kar umownych w umowach o roboty budowlane, zasady naliczania kar umownych, odpowiedzialność wykonawcy za opóźnienia spowodowane warunkami atmosferycznymi i innymi czynnikami, obowiązek odbioru robót mimo wad."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych sprawy, w tym postanowień umownych i aneksów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy dużych kwot i złożonych kwestii związanych z wykonaniem umowy o roboty budowlane, w tym interpretacji kar umownych i odpowiedzialności za opóźnienia. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa w biznesie.
“Ponad 5 milionów złotych w sporze o kary umowne – sąd rozstrzyga, kto zawinił przy budowie torowiska.”
Dane finansowe
WPS: 5 106 171,9 PLN
wynagrodzenie za roboty budowlane: 1 897 432,64 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.