I ACa 671/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła rozwodu małżeństwa P. K. i J. K., zawartego w 2003 roku. Powódka wnosiła o rozwód bez orzekania o winie, powierzenie jej władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi (N. i T. K.) oraz zasądzenie alimentów w kwocie po 500 zł miesięcznie na każde dziecko. Pozwany również wnosił o rozwód bez orzekania o winie i powierzenie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, a także o zasądzenie alimentów po 450 zł miesięcznie na każde dziecko. Sąd Okręgowy w Częstochowie rozwiązał małżeństwo przez rozwód, powierzył powódce wykonywanie władzy rodzicielskiej nad dziećmi, ograniczając władzę pozwanego do współdecydowania w istotnych sprawach, ustalił kontakty pozwanego z dziećmi i zasądził alimenty po 500 zł miesięcznie na każde dziecko. Powódka złożyła apelację, domagając się podwyższenia alimentów do 1000 zł miesięcznie na każde dziecko, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną ocenę dowodów i nieuwzględnienie usprawiedliwionych potrzeb dzieci oraz możliwości zarobkowych pozwanego. Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił apelację, uznając, że kwota 500 zł miesięcznie na dziecko jest adekwatna. Sąd odwoławczy podkreślił, że sąd z urzędu orzeka o obowiązku alimentacyjnym w wyroku rozwodowym, nie będąc związanym żądaniem stron. Analizując sytuację materialną pozwanego, sąd wziął pod uwagę jego obowiązek spłaty kredytu hipotecznego (330 € miesięcznie), koszty utrzymania domu, który stanowi współwłasność stron, oraz pomoc dziadków w wychowaniu dzieci. Sąd uznał, że powódka nie wykazała zmiany stosunków uzasadniającej podwyższenie alimentów, a kwota 500 zł stanowi adekwatne uzupełnienie tego, co pozwany świadczy w naturze na rzecz synów. Pozostałą kwotę konieczną do utrzymania małoletnich powinna wyłożyć powódka. Sąd Apelacyjny oddalił również wniosek dowodowy powódki o dopuszczenie dowodu z wyroku skazującego pozwanego, uznając go za irrelewantny dla rozstrzygnięcia o obowiązku alimentacyjnym. W przedmiocie kosztów postępowania apelacyjnego, sąd zastosował art. 102 kpc, nie obciążając powódki kosztami ze względu na jej trudniejszą sytuację materialną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie obowiązku alimentacyjnego z urzędu w wyroku rozwodowym, niezależnie od żądań stron; ocena adekwatności alimentów w kontekście sytuacji materialnej rodziców i potrzeb dzieci.
Dotyczy specyfiki polskiego prawa rodzinnego i cywilnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd jest związany żądaniem strony w zakresie wysokości alimentów na rzecz małoletnich dzieci w wyroku rozwodowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie jest związany żądaniem strony w zakresie wysokości alimentów na rzecz małoletnich dzieci w wyroku rozwodowym. Obowiązek orzekania o alimentach z urzędu ma charakter bezwzględny.
Uzasadnienie
Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art. 58 § 1 kro) modyfikują regulacje Kodeksu postępowania cywilnego (art. 321 § 1 kpc) w zakresie obowiązku alimentacyjnego w wyroku rozwodowym. Sąd ma obowiązek z urzędu ustalić potrzeby małoletnich i możliwości majątkowe zobowiązanego, a w konsekwencji wysokość należnych alimentów, nawet jeśli strona nie zgłosiła żądania lub z niego zrezygnowała.
Czy kwota 500 zł miesięcznie na alimenty na każde z dwojga małoletnich dzieci jest adekwatna, biorąc pod uwagę usprawiedliwione potrzeby dzieci i możliwości zarobkowe pozwanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kwota 500 zł miesięcznie na każde dziecko jest adekwatna.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podzielił ocenę Sądu Okręgowego, uznając, że kwota 500 zł miesięcznie na alimenty jest adekwatna. Wzięto pod uwagę usprawiedliwione potrzeby dzieci, możliwości zarobkowe pozwanego, jego obowiązek spłaty kredytu hipotecznego (330 € miesięcznie), koszty utrzymania domu, a także pomoc dziadków w wychowaniu dzieci. Powódka nie wykazała zmiany stosunków uzasadniającej podwyższenie alimentów.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody dotyczące kosztów utrzymania dzieci i możliwości zarobkowych pozwanego?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody.
Uzasadnienie
Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, zostały uznane za nieuprawnione. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| J. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| N. K. | osoba_fizyczna | dziecko |
| T. K. | osoba_fizyczna | dziecko |
Przepisy (11)
Główne
k.r.o. art. 56 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego jako podstawa orzeczenia rozwodu.
k.r.o. art. 58 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek sądu orzekania o władzy rodzicielskiej i obowiązku alimentacyjnym w wyroku rozwodowym.
k.r.o. art. 133 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zakres obowiązku alimentacyjnego rodziców wobec dzieci.
k.r.o. art. 135 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zakres obowiązku alimentacyjnego rodziców wobec dzieci.
Pomocnicze
k.r.o. art. 56 § § 1 i 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Negatywne przesłanki rozwodowe.
k.p.c. art. 193 § § 1 i § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozszerzenie powództwa.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sądowa ocena dowodów.
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie sądu żądaniem strony.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada słuszności w zakresie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwota 500 zł miesięcznie na alimenty jest adekwatna do potrzeb dzieci i możliwości pozwanego. • Pozwany ponosi dodatkowe koszty utrzymania rodziny (spłata kredytu, utrzymanie domu). • Dziadkowie partycypują w wychowaniu dzieci. • Powódka nie wykazała zmiany stosunków uzasadniającej podwyższenie alimentów. • Sąd z urzędu orzeka o alimentach w wyroku rozwodowym, nie będąc związany żądaniem strony.
Odrzucone argumenty
Roszczenie alimentacyjne zostało rozszerzone. • Koszty utrzymania dzieci wskazane przez powódkę były zawyżone. • Pozwany nie wykorzystuje w pełni swoich możliwości zarobkowych. • Rodzice pozwanego nie partycypują w kosztach utrzymania dzieci.
Godne uwagi sformułowania
Sąd jest związany żądaniem, a zakaz orzekania ponad (...) odnosi się bądź do samego żądania ( petitum ), bądź do jego podstawy faktycznej ( causa petendi ). • Wyjątek stanowią również roszczenia alimentacyjne na rzecz dzieci w wyroku rozwodowym. • Nałożony na sąd obowiązek ma charakter bezwzględny. • Sąd więc musi rozstrzygnąć o obowiązku alimentacyjnym nawet wówczas, gdy strona nie zgłosiła żądania lub też oświadczyła, że rezygnuje z alimentów. • Wskazanie tej kwoty nie jest również wezwaniem zobowiązanego do zapłaty. • Sąd w powyższej materii nie jest związany żądaniem i spoczywa na nim z urzędu obowiązek ustalenia potrzeb małoletnich oraz możliwości majątkowych zobowiązanego, a w konsekwencji wysokość należnych alimentów. • Kwoty po 500 złotych miesięcznie stanowią adekwatne uzupełnienie tego, co świadczy on w naturze na rzecz synów. • Pozostałą kwotę konieczną dla utrzymania małoletnich winna wyłożyć powódka.
Skład orzekający
Roman Sugier
przewodniczący
Lucyna Świderska-Pilis
sprawozdawca
Aneta Pieczyrak-Pisulińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie obowiązku alimentacyjnego z urzędu w wyroku rozwodowym, niezależnie od żądań stron; ocena adekwatności alimentów w kontekście sytuacji materialnej rodziców i potrzeb dzieci."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki polskiego prawa rodzinnego i cywilnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą obowiązku alimentacyjnego z urzędu w sprawach rozwodowych, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje również, jak sąd ocenia możliwości finansowe rodziców w kontekście potrzeb dzieci.
“Czy sąd może sam zadecydować o wysokości alimentów? Wyjaśniamy kluczową zasadę z wyroku rozwodowego.”
Dane finansowe
alimenty: 500 PLN
alimenty: 500 PLN
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.