I ACa 667/17

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2017-11-28
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaapelacyjny
kredytodsetkikodeks cywilnywymagalnośćapelacjabankowośćnowelizacja prawa

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego w zakresie naliczania odsetek od kredytu, uwzględniając zmianę przepisów Kodeksu cywilnego dotyczącą odsetek ustawowych za opóźnienie.

Bank pozwał D.G. o zapłatę należności z tytułu kredytu. Sąd Okręgowy zasądził kwotę główną wraz z odsetkami ustawowymi. Bank złożył apelację, domagając się zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie zamiast odsetek ustawowych. Sąd Apelacyjny przychylił się do apelacji, zmieniając wyrok w zakresie sposobu naliczania odsetek od 1 stycznia 2016 r., uwzględniając nowelizację Kodeksu cywilnego.

Strona powodowa (...) Bank (...) S.A. w K. wniosła pozew o zasądzenie od pozwanego D. G. kwoty 107.463,87 złotych wraz z odsetkami, tytułem zapłaty należności wynikających z udzielonego kredytu. Po wydaniu nakazu zapłaty przez Sąd Rejonowy i wniesieniu sprzeciwu przez pozwanego, sprawa trafiła do Sądu Okręgowego w Krakowie. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz banku kwotę 107.463,87 zł z odsetkami ustawowymi od kwoty 100.000 zł od dnia 2 lutego 2015 r. do dnia zapłaty. Bank złożył apelację, zarzucając naruszenie art. 481 k.c. poprzez niezasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie. Sąd Apelacyjny podzielił zasadność zarzutu apelacji, wskazując na zmianę przepisów Kodeksu cywilnego od dnia 1 stycznia 2016 r., która wprowadziła rozróżnienie między odsetkami ustawowymi kapitałowymi a odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w punkcie I, precyzując sposób naliczania odsetek: od dnia 2 lutego 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. odsetki ustawowe, a od 1 stycznia 2016 r. odsetki ustawowe za opóźnienie. Zasądzono również koszty postępowania apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Po dniu 1 stycznia 2016 r. należy stosować odrębne przepisy dotyczące odsetek ustawowych kapitałowych i odsetek ustawowych za opóźnienie, przy czym odsetki za opóźnienie mają zastosowanie od momentu wymagalności świadczenia.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wskazał, że nowelizacja Kodeksu cywilnego z 1 stycznia 2016 r. wprowadziła rozróżnienie między odsetkami ustawowymi kapitałowymi (art. 359 § 2 k.c.) a odsetkami ustawowymi za opóźnienie (art. 481 § 2 k.c.). Odsetki kapitałowe są należne za okres przed terminem płatności, a odsetki za opóźnienie za czas po terminie płatności. W przypadku zasądzenia odsetek od daty wymagalności zadłużenia, po 1 stycznia 2016 r. powinny być stosowane odsetki za opóźnienie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
(...) Bank (...) S.A. w K.spółkapowód
D. G.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy zasądzenia odsetek ustawowych.

k.c. art. 359 § § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy odsetek ustawowych kapitałowych.

k.c. art. 481 § § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy odsetek ustawowych za opóźnienie.

Pomocnicze

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Dotyczy ciężaru dowodu.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad orzekania o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 2 pkt 3

Dotyczy wysokości opłat za czynności radców prawnych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 10 ust. 1 pkt 2

Dotyczy wysokości opłat za czynności radców prawnych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Dotyczy zmiany w zakresie opłat za czynności radców prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe zastosowanie przepisów o odsetkach ustawowych po nowelizacji Kodeksu cywilnego w 2016 r.

Odrzucone argumenty

Powództwo było przedwczesne i niewymagalne z powodu odroczenia spłaty kredytu. Roszczenie uległo przedawnieniu.

Godne uwagi sformułowania

Odsetki kapitałowe to takie, które stanowią przede wszystkim wynagrodzenie za korzystanie z cudzego kapitału zgodnie z zawartą umową i które są należne za okres sprzed terminu płatności świadczenia głównego odsetki za opóźnienie (...) to takie, które przysługują za czas opóźnienia, tj. stają się wymagalne począwszy od bezskutecznego upływu terminu spełnienia świadczenia głównego i przysługują do momentu zapłaty świadczenia głównego

Skład orzekający

Anna Kowacz-Braun

przewodniczący

Jerzy Bess

sędzia sprawozdawca

Sławomir Jamróg

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o odsetkach ustawowych po zmianach z 2016 r. w Kodeksie cywilnym, szczególnie w kontekście umów kredytowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów w trakcie trwania zobowiązania i rozróżnienia między odsetkami kapitałowymi a za opóźnienie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy istotnej zmiany w prawie cywilnym, która miała wpływ na sposób naliczania odsetek od kredytów i innych zobowiązań pieniężnych. Jest to praktyczny problem dla wielu podmiotów.

Odsetki od kredytu po 1 stycznia 2016 r. – jak zmieniły się zasady naliczania?

Dane finansowe

WPS: 107 463,87 PLN

kapitał kredytu: 100 000 PLN

niespłacone odsetki umowne: 1929,33 PLN

niespłacone odsetki za zwłokę: 5534,54 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACa 667/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 listopada 2017 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Anna Kowacz-Braun Sędziowie: SSA Jerzy Bess (spr.) SSA Sławomir Jamróg Protokolant: sekr.sądowy Marta Matys po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2017 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Bank (...) S.A. w K. przeciwko D. G. o zapłatę na skutek apelacji strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 16 marca 2017 r. sygn. akt IX GC 668/15 1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie I w ten sposób, że słowa: „z odsetkami ustawowymi liczonymi od kwoty 100.000 zł od dnia 2 lutego 2015 r. do dnia zapłaty” zastępuje słowami: „z odsetkami ustawowymi liczonymi od kwoty 100.000 zł od dnia 2 lutego 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r., a następnie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od tej kwoty od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty”; 2. zasądza od pozwanego na rzecz strony powodowej kwotę 675 zł (sześćset siedemdziesiąt pięć złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. SSA Sławomir Jamróg SSA Anna Kowacz-Braun SSA Jerzy Bess Sygn. akt I ACa 667/17 UZASADNIENIE Strona powodowa (...) Bank (...) S.A. w K. wnosiła w dniu 5 lutego 2015 r. pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym o zasądzenie od pozwanego D. G. kwoty 107.463,87 złotych wraz z odsetkami ustawowymi i kosztami postępowania, tytułem zapłaty należności wynikających z udzielonego pozwanemu kredytu. Nakazem zapłaty z dnia 23 marca 2015r. Sąd Rejonowy w L. zasądził od pozwanego na rzecz strony powodowej dochodzoną pozwem kwotę. Pozwany wniósł sprzeciw domagając się oddalenia powództwa w całości jako przedwczesnego, niewymagalnego, gdyż spłata całej kwoty miała zostać odroczona na 24 miesiące, pierwsza rata spłaty zadłużenia miała mieć miejsce w kwietniu 2016 r., a następne raty miały być spłacane kwartalnie przez dwa lata, a odsetki w połowie miały zostać umorzone. Sąd Rejonowy w L. postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2015 r. przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Krakowie. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16.03.2017 r., sygn. akt IX GC 668/15, Sąd Okręgowy w Krakowie 1. zasądził od pozwanego na rzecz strony powodowej kwotę 107.463,87 zł z odsetkami ustawowymi liczonymi od kwoty 100.000 zł od dnia 2 lutego 2015 r. do dnia zapłaty; 2. zasądził od pozwanego na rzecz strony powodowej kwotę 4.961 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne: Strony zawarły w dniu 30 stycznia 2007 r. umowę o linię kredytową dla małych firm, zgodnie z którą bank przyznał klientowi prawo do korzystania z odnawialnej linii kredytowej, kredyt zgodnie z punktem 2 umowy udzielony został do dnia 29 stycznia 2008 r., a przedłużenie okresu kredytowania wskazanego w punkcie 2 odbywało się automatycznie na kolejne okresy 12 – miesięczne w oparciu o przepis punktu 10 cyt. umowy. Zgodnie z punktem 15 umowy zmiany warunków umowy wymagały formy pisemnej, za wyjątkiem taksatywnie wymienionych w tym punkcie przypadków. Aneksem z dnia 5 marca 2008 r. strony zwiększyły wysokość odnawialnej linii kredytowej do kwoty 100.000 złotych. Pozwany nie wywiązał się z warunków określonych w umowie, skutkiem tego powstało wymagalne zadłużenie, bank wypowiedział umowę, zobowiązanie zostało stwierdzone wyciągiem z ksiąg banku z dnia 2 lutego 2015 r. Bank wypowiedział umowę w dniu 23 lipca 2014 r., a pismo doręczone zostało pozwanemu w dniu 31 lipca 2014 r., skutkiem tego świadczenie stało się wymagalne w dniu 31 sierpnia 2014 r. Strona powodowa domagała się zapłaty należności w wysokości : - kwota 100.000 złotych z tytułu niespłaconego kapitału z odsetkami ustawowymi od dnia 2 lutego 2015 r. do dnia zapłaty, - kwota 1.929,33 złotych z tytułu niespłaconych odsetek umownych naliczonych od dnia 30 stycznia 2007 r. do dnia 30 sierpnia 2014 r., - kwota 5.534,54 złotych z tytułu niespłaconych odsetek za zwłokę naliczonych od dnia 1 marca 2007 r. do dnia 1 lutego 2015 r. W rozważaniach prawnych Sąd I instancji wskazał następujące motywy swego rozstrzygnięcia: Pozwany zarzucał, że powództwo jest przedwczesne, gdyż roszczenie strony powodowej nie stało się jeszcze wymagalne, ponieważ strony dokonały zmiany treści umowy w ten sposób, że odroczyły terminy płatności o 24 miesiące i zredukowały wysokość odsetek. W ocenie Sądu powyższy zarzut pozwanego na uwzględnienie zasługiwać nie może, albowiem w żadnym zakresie nie został udowodniony stosownie do dyspozycji przepisu art. 6 k.c. Pozwany składając zarzut przedwczesności powództwa, braku wymagalności roszczenia, zarzucił równocześnie, że roszczenie uległo przedawnieniu, lecz i ten zarzut okazał się bezzasadny. Strona powodowa dokonała bowiem wypowiedzenia umowy pismem z dnia 23 lipca 2014r., które doręczone zostało pozwanemu w dniu31 lipca 2014r., natomiast pozew wniesiony został w dniu 5 lutego 2015r., a zatem nie upłynął trzyletni termin przedawnienia roszczenia. Wysokość dochodzonej kwoty wynika z dołączonych przez stronę powodową dokumentów prywatnych, a to umowy kredytowej wraz z aneksem , wypowiedzenia umowy, regulaminu świadczenia usług bankowych, wyciągu z ksiąg banku, ogólnych warunków kredytowania , tabeli opłat i prowizji oraz historii rachunku bankowego pozwanego. Pozwany natomiast nie zaoferował dowodu na okoliczność dokonania wpłat należności ponad kwoty wyszczególnione w transakcjach wyszczególnionych w historii rachunku, zgodnie z ciężarem dowodu określonym w przepisie art. 6 k.c. Mając powyższe na względzie , uznając powództwo za uzasadnione co do zasady oraz wysokości, Sąd zasądził od pozwanego na rzecz strony powodowej dochodzoną pozwem kwotę 107.463,87 złotych wraz z odsetkami na podstawie umowy stron oraz art. 481 § 1 k.c. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sporu na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Powód zaskarżył niniejszy wyrok w części dot. pkt I w zakresie jakim odsetki od kwoty 100.000 zł zostały zasądzone w formie odsetek ustawowych, a nie odsetek ustawowych za opóźnienie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 481 k.c. poprzez niezasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie naliczanych od kwoty 100.000 zł, pomimo, że takie było żądanie powoda, a odmienne orzeczenie nie znajduje podstaw w uzasadnieniu. Na tej podstawie wniósł o: 1. zmianę pkt. I zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie kwoty 107.463,87 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 100.000 zł od dnia 2 lutego 2015 r. do dnia zapłaty; 2. zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego, według norm przepisanych. Pozwany wniósł o: 1. oddalenie apelacji 2. zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Sąd Apelacyjny podziela zasadność zarzutu podniesionego w apelacji oraz jego uzasadnienie. Apelujący trafnie wskazuje na fakt, że w dniu 1 stycznia 2016 roku, weszła w życie nowelizacja kodeksu cywilnego w zakresie wysokości odsetek ustawowych. Odsetki ustawowe, mogą występować, jako odsetki ustawowe kapitałowe ( art. 359 § 2 k.c. ) albo jako odsetki ustawowe za opóźnienie (np. art. 481 § 2 k.c. ). Odsetki kapitałowe to takie, które stanowią przede wszystkim wynagrodzenie za korzystanie z cudzego kapitału zgodnie z zawartą umową i które są należne za okres sprzed terminu płatności świadczenia głównego (czyli należne za okres przed terminem wymagalności kapitału), natomiast odsetki za opóźnienie (np. art. 481 k.c. ) to takie, które przysługują za czas opóźnienia, tj. stają się wymagalne począwszy od bezskutecznego upływu terminu spełnienia świadczenia głównego i przysługują do momentu zapłaty świadczenia głównego (nie przysługują one za okres sprzed terminu płatności świadczenia głównego). Wprawdzie przed nowelizacja oba rodzaje odsetek już występowały, jednak z uwagi na fakt, że były one w takiej samej wysokości, ich rozróżnienie nie miało praktycznego znaczenia W skutek jednak ww. zmiany prawa materialnego, odsetki ustawowe kapitałowe wynoszą na chwilę obecną 5%, natomiast odsetki ustawowe za opóźnienie 7%. Skoro zatem w niniejszej sprawie Sąd zasądził odsetki od dnia 2 lutego 2015 r., tj. od dnia wystawienia wyciągu z ksiąg banku, stwierdzającego wysokość wymagalnego zadłużenia, to nie jest możliwym by mowa była w niniejszej sprawie o odsetkach ustawowych kapitałowych. Zatem w ocenie Sądu Apelacyjnego orzeczenie Sądu I Instancji wymaga korekty w tym zakresie. Dlatego też Sąd Apelacyjny, uznając apelacje za zasadną orzekł jak w pkt 1 sentencji na mocy art. 386 § 1 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono jak w pkt 2 sentencji według zasady odpowiedzialności za wynik postępowania określonej w art. 98 § 1 k.p.c. a co do wysokości zgodnie z stawkami określonymi w § 2 pkt 3 oraz § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804), w brzmieniu określonym rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1667), a to wobec faktu, że apelacja została wniesiona po dniu 27 października 2016 r. SSA Sławomir Jamróg SSA Anna Kowacz-Braun SSA Jerzy Bess

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI