Orzeczenie · 2016-10-06

I ACA 665/16

Sąd

Sąd Apelacyjny w Krakowie

Miejsce

Kraków

Data

2016-10-06

SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaapelacyjny

kredytprzejęcie długuzbycie przedsiębiorstwaodpowiedzialnośćcesja wierzytelnościkoszty postępowaniaapelacja

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powód, D. (...) Fundusz (...) w W., wniósł o zasądzenie od pozwanej A. Ż. kwoty 103 270,76 zł z odsetkami, stanowiącej niespłacone zadłużenie z umowy kredytowej zawartej z (...) Bank S.A. Pozwana argumentowała, że po zbyciu prowadzonego przedsiębiorstwa wraz z portalem internetowym, nabywca I. K. (1) zobowiązała się do spłaty kredytu na mocy umowy z dnia 17 lutego 2012 roku, która miała być umową o przejęcie długu. Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 25 lutego 2016 r. zasądził dochodzoną kwotę od pozwanej, uznając, że nie doszło do skutecznego przejęcia długu w rozumieniu art. 519 k.c., gdyż brak było zgody wierzyciela (banku). Sąd pierwszej instancji wskazał również, że umowa zbycia przedsiębiorstwa rodzi co najwyżej solidarną odpowiedzialność zbywcy i nabywcy (art. 554 k.c.), a nie zwalnia zbywcy z odpowiedzialności. Pozwana wniosła apelację, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie prawa materialnego, w tym art. 554 k.c. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd odwoławczy podkreślił, że dla skutecznego przejęcia długu wymagana jest zgoda wierzyciela, która nie została wyrażona, a umowa zbycia przedsiębiorstwa nie zwalnia zbywcy z odpowiedzialności, a jedynie może rodzić odpowiedzialność solidarną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przejęcia długu, zbycia przedsiębiorstwa i odpowiedzialności solidarnej dłużników, a także stosowania art. 102 k.p.c.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego ze zbyciem przedsiębiorstwa i umową kredytową. Interpretacja art. 102 k.p.c. jest zawsze zależna od konkretnych okoliczności.

Zagadnienia prawne (3)

Czy umowa zbycia przedsiębiorstwa, w której nabywca zobowiązał się do spłaty kredytu zaciągniętego przez zbywcę, stanowi skuteczne przejęcie długu w rozumieniu art. 519 k.c. względem pierwotnego wierzyciela?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umowa zbycia przedsiębiorstwa, w której nabywca zobowiązał się do spłaty kredytu zaciągniętego przez zbywcę, nie stanowi skutecznego przejęcia długu względem wierzyciela, jeśli wierzyciel nie wyraził na to zgody. Sama wpłata rat przez nabywcę nie jest równoznaczna z wyrażeniem zgody.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przejęcie długu wymaga zgody wierzyciela, która musi być wyrażona w określonej formie (art. 519 i 522 k.c.). Umowa między zbywcą a nabywcą przedsiębiorstwa, nawet jeśli zawiera zobowiązanie do spłaty długu, nie zwalnia zbywcy z odpowiedzialności wobec wierzyciela bez jego zgody. W przypadku zbycia przedsiębiorstwa, nabywca odpowiada solidarnie ze zbywcą za zobowiązania związane z przedsiębiorstwem (art. 554 k.c.), chyba że nie wiedział o nich mimo należytej staranności.

Czy zbycie przedsiębiorstwa zwalnia zbywcę z odpowiedzialności za istniejące zobowiązania związane z tym przedsiębiorstwem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zbycie przedsiębiorstwa nie zwalnia zbywcy z odpowiedzialności za istniejące zobowiązania. Nabywca odpowiada solidarnie ze zbywcą za zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 554 k.c., nabywca przedsiębiorstwa odpowiada solidarnie ze zbywcą za jego zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, chyba że w chwili nabycia nie wiedział o tych zobowiązaniach, mimo zachowania należytej staranności. Odpowiedzialność nabywcy jest ograniczona do wartości nabytego przedsiębiorstwa. Zbywca pozostaje odpowiedzialny, chyba że wierzyciel wyrazi zgodę na przejęcie długu przez nabywcę.

Czy sąd może odstąpić od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. w przypadku ogólnego powołania się na trudną sytuację życiową?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo ogólne powołanie się na trudną sytuację życiową, bez wskazania konkretnych okoliczności świadczących o szczególnie uzasadnionym wypadku, nie jest wystarczające do zastosowania art. 102 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 102 k.p.c. jest przepisem szczególnym i nie może być wykładany rozszerzająco. Wymaga wykazania szczególnie uzasadnionego wypadku, uwzględniając m.in. przebieg postępowania, charakter roszczenia, subiektywne przekonanie o zasadności obrony oraz sytuację majątkową i życiową. Ogólne powołanie się na trudną sytuację majątkową lub życiową, bez szczegółowego uzasadnienia, nie spełnia tych wymogów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powód

Strony

Nazwa	Typ	Rola
D. (...) Fundusz (...) w W.	instytucja	powód
A. Ż.	osoba_fizyczna	pozwana
I. K. (1)	osoba_fizyczna	nabywca przedsiębiorstwa
(...) Bank S.A. w W.	spółka	wierzyciel pierwotny

Przepisy (16)

Główne

k.c. art. 519

Kodeks cywilny

Definiuje przejęcie długu, które może nastąpić przez umowę między wierzycielem a osobą trzecią za zgodą dłużnika, lub między dłużnikiem a osobą trzecią za zgodą wierzyciela.

k.c. art. 554

Kodeks cywilny

Przewiduje solidarną odpowiedzialność nabywcy i zbywcy przedsiębiorstwa za zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, chyba że nabywca nie wiedział o zobowiązaniach mimo należytej staranności.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu i zasądzania kosztów od strony przegrywającej.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Pozwala na odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

Pomocnicze

k.c. art. 392

Kodeks cywilny

Przepis reguluje umowę o zwolnienie dłużnika z obowiązku świadczenia, a nie umowę o przejęcie długu. Osoba trzecia jest odpowiedzialna względem dłużnika, że wierzyciel nie będzie od niego żądał spełnienia świadczenia.

k.c. art. 521 § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy sytuacji, gdy osoba trzecia zobowiązała się wobec dłużnika zwolnić go od obowiązku świadczenia.

k.c. art. 522

Kodeks cywilny

Wymaga formy pisemnej dla umowy o przejęcie długu oraz dla zgody wierzyciela na przejęcie długu pod rygorem nieważności.

k.c. art. 353

Kodeks cywilny

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 354

Kodeks cywilny

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

k.c. art. 359 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 481 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 481 § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 509

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak skutecznego przejęcia długu przez nabywcę przedsiębiorstwa z uwagi na brak zgody wierzyciela. • Umowa zbycia przedsiębiorstwa rodzi co najwyżej solidarną odpowiedzialność zbywcy i nabywcy, nie zwalnia zbywcy z odpowiedzialności. • Pozwana nie wykazała szczególnie uzasadnionego wypadku do zastosowania art. 102 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Umowa zbycia przedsiębiorstwa stanowiła skuteczne przejęcie długu. • Bank wyraził dorozumianą zgodę na przejęcie długu poprzez przyjmowanie wpłat od nabywcy. • Pozwana powinna zostać zwolniona z odpowiedzialności na mocy art. 102 k.p.c. z uwagi na trudną sytuację życiową.

Godne uwagi sformułowania

Zbycie przedsiębiorstwa przez dłużnika nie zwalnia go z zobowiązania związanego z tym przedsiębiorstwem względem wierzyciela. • Odpowiedzialności tej nie można bez zgody wierzyciela wyłączyć ani ograniczyć. • Przejęcie długu reguluje przepis art. 519 kc, który stanowi w § 1, że osoba trzecia może wstąpić w miejsce dłużnika który zostaje z długu zwolniony (przejęcie długu). • Dla zawarcia umowy o przejęcie długu, a także dla zgody wierzyciela na przejęcie długu pod rygorem nieważności wymaga formy pisemnej. • Przepis art. 102 kc statuujący odstąpienie od reguły wynikającej z art. 98 kc nie może być wykładany rozszerzająco i odnosi się tylko do wypadków szczególnie uzasadnionych.

Skład orzekający

Wojciech Kościołek

przewodniczący

Regina Kurek

sędzia

Teresa Rak

sędzia sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przejęcia długu, zbycia przedsiębiorstwa i odpowiedzialności solidarnej dłużników, a także stosowania art. 102 k.p.c."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego ze zbyciem przedsiębiorstwa i umową kredytową. Interpretacja art. 102 k.p.c. jest zawsze zależna od konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje częsty problem prawny związany z odpowiedzialnością za długi po zbyciu przedsiębiorstwa i wymaga precyzyjnej interpretacji przepisów o przejęciu długu. Dodatkowo porusza kwestię kosztów procesu.

“Czy sprzedaż firmy oznacza koniec odpowiedzialności za jej długi? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”

Dane finansowe

WPS: 103 270,76 PLN

kwota główna: 103 270,76 PLN

koszty postępowania apelacyjnego: 5400 PLN

koszty zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej (sąd I instancji): 3651 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników