I ACa 637/19

Sygn. akt I ACa 637/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lutego 2020 roku Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Tomasz Sobieraj (spr.) Sędziowie: SA Dorota Gamrat-Kubeczak SA Agnieszka Bednarek-Moraś Protokolant: st. sekretarz sąd. Karolina Ernest po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2020 roku na rozprawie sprawy z powództwa: E. G. (1) i K. G. przeciwko: Samodzielnemu Publicznemu Specjalistycznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej (...) w S. i (...) spółce akcyjnej w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanych od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 3 lipca 2019 roku, sygn. akt I C 867/14 I. uchyla zaskarżony wyrok w następującym zakresie: a. w punkcie pierwszym w części zasądzającej od pozwanego (...) spółki akcyjnej w W. na rzecz powódki K. G. kwotę powyżej 74015,50 zł [siedemdziesięciu czterech tysięcy piętnastu złotych pięćdziesięciu groszy] wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od powyższej kwoty od dnia 12 sierpnia 2014 roku do dnia zapłaty; b. w punkcie drugim w części zasądzającej od pozwanego (...) spółki akcyjnej w W. na rzecz powódki E. G. (1) kwotę 100000 zł [stu tysięcy złotych ] wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od powyższej kwoty od dnia 12 sierpnia 2014 roku do dnia zapłaty; c. w punkcie trzecim w części zasądzającej od pozwanego (...) spółki akcyjnej w W. na rzecz powódki K. G. rentę miesięczną w wysokości 8000 zł [ośmiu tysięcy złotych] d. w punkcie czwartym w całości; e. w punkcie siódmym w części zasądzającej koszty procesu na rzecz powódek od pozwanego (...) spółki akcyjnej w W. i umarza postępowanie w powyższym zakresie; II. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: a. punktowi pierwszemu nadaje następujące brzmienie: „zasądza na rzecz powódki K. G. : 1. od pozwanych (...) spółki akcyjnej w W. i (...) Publicznego (...) Zakładu Opieki Zdrowotnej (...) w S. kwotę 74015,50 zł [siedemdziesięciu czterech tysięcy piętnastu złotych pięćdziesięciu groszy]– z tym zastrzeżeniem, że spełnienie powyższego świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego z obowiązku zapłaty; 2. od pozwanego (...) spółki akcyjnej w W. dodatkowo odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 74015,50 zł [siedemdziesięciu czterech tysięcy piętnastu złotych pięćdziesięciu groszy] od dnia 12 sierpnia 2014 roku do dnia zapłaty; 3. od pozwanego (...) Publicznego (...) Zakładu Opieki Zdrowotnej (...) w S. dodatkowo: - kwotę 55000 zł [pięćdziesięciu pięciu tysięcy złotych] wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 7 maja 2014 roku do dnia zapłaty; - kwotę 11000 zł [jedenastu tysięcy złotych] wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 14 sierpnia 2014 roku do dnia zapłaty; - kwotę 225984,50 zł [dwustu dwudziestu pięciu tysięcy dziewięciuset osiemdziesięciu czterech złotych pięćdziesięciu groszy] wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 lipca 2019 roku do dnia zapłaty; - kwotę 700000 zł [siedmiuset tysięcy złotych], przy czym należność powyższą rozkłada na dwie raty: pierwszą w kwocie 350000 zł [trzystu pięćdziesięciu tysięcy złotych], płatną do dnia 31 grudnia 2020 roku, drugą w kwocie 350000 zł [trzystu pięćdziesięciu tysięcy złotych] płatną do dnia 31 grudnia 2021 roku, – wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia następnego od terminu płatności danej raty; i oddala w pozostałej części powództwo o odsetki od wskazanych wyżej kwot w stosunku do pozwanego (...) Publicznego (...) Zakładu Opieki Zdrowotnej (...) w S. ”; b. punktowi trzeciemu nadaje następujące brzmienie: „zasądza od pozwanego (...) Publicznego (...) Zakładu Opieki Zdrowotnej (...) w S. na rzecz powódki K. G. rentę w wysokości po 8000 zł [osiem tysięcy złotych] miesięcznie, płatną z góry do dziesiątego dnia każdego miesiąca, za okres od 7 maja 2014 roku - wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w płatności danej raty w razie uchybienia w płatności danej raty; z tym zastrzeżeniem, że na poczet tej należności zalicza się kwoty wpłacone przez pozwanych tytułem zabezpieczenia na podstawie prawomocnych postanowień Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 5 września 2014 roku i z dnia 25 kwietnia 2017 roku (wynoszące na dzień 10 stycznia 2020 roku kwotę 229792,65 zł [dwustu dwudziestu dziewięciu tysięcy siedmiuset dziewięćdziesięciu dwóch złotych sześćdziesięciu pięciu groszy])”; c. punktowi siódmemu nadaje następujące brzmienie: „tytułem kosztów procesu zasądza od pozwanego (...) Publicznego (...) Zakładu Opieki Zdrowotnej (...) w S. : - na rzecz powódki K. G. kwotę 7217 zł [siedmiu tysięcy dwustu siedemnastu złotych]; - na rzecz powódki E. G. (1) kwotę 3617 zł [trzech tysięcy sześciuset siedemnastu złotych]”; d. w punkcie ósmym nakazuje pobrać od pozwanego (...) spółki akcyjnej w W. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Szczecinie kwotę 11472 zł [jedenastu tysięcy czterystu siedemdziesięciu dwóch złotych] tytułem części nieuiszczonych kosztów sądowych i ustala, że nieuiszczone koszty sądowe w pozostałym zakresie ponosi Skarb Państwa; III. oddala w pozostałym zakresie apelację pozwanego (...) Publicznego (...) Zakładu Opieki Zdrowotnej (...) w S. ; IV. tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym zasądza od pozwanego (...) Publicznego (...) Zakładu Opieki Zdrowotnej (...) w S. : - na rzecz powódki K. G. kwotę 8100 zł [ośmiu tysięcy stu złotych]; - na rzecz powódki E. G. (1) kwotę 4050 zł [czterech tysięcy pięćdziesięciu złotych]. Dorota Gamrat-Kubeczak Tomasz Sobieraj Agnieszka Bednarek-Moraś Sygn. akt I ACa 637/19 UZASADNIENIE Powódka E. G. (1) i małoletnia powódka K. G. wniosły o zasądzenie od pozwanych (...) Publicznego (...) Zakład Opieki Zdrowotnej (...) w S. i (...) Spółki Akcyjnej w W. solidarnie: - na rzecz małoletniej powódki K. G. kwoty 1000000 złotych wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 7 maja 2014 roku do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, - na rzecz małoletniej powódki K. G. kwoty 66000 złotych wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 7 maja 2014 roku do dnia zapłaty tytułem odszkodowania, - na rzecz powódki E. G. (1) kwoty 100000 złotych wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 7 maja 2014 roku do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, - na rzecz małoletniej powódki K. G. comiesięcznej renty w wysokości 8.000, złotych począwszy od dnia 7 maja 2014 roku, wypłacanej do rąk przedstawicieli ustawowych małoletniej z góry do 10-go dnia każdego miesiąca, z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminu płatności którejkolwiek z rat, tytułem zwiększonych potrzeb małoletniej powódki K. G. na skutek wywołania rozstroju zdrowia, - na rzecz powódek małoletniej K. G. i E. G. (1) zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych oraz opłat skarbowych od pełnomocnictw w kwocie 34 złotych; - ustalenie odpowiedzialności pozwanych na przyszłość za wszelkie ewentualne szkody powstałe u małoletniej powódki K. G. na skutek czynu niedozwolonego pozwanego. W piśmie z dnia 28 stycznia 2019 roku powódki sprecyzowały żądanie co do odpowiedzialności pozwanych i wniosły o zasądzenie od pozwanych żądanych kwot z zastrzeżeniem, że zapłata przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego. Pozwana (...) Spółka Akcyjna w W. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódek na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych. Pozwany (...) Publiczny (...) Zakład Opieki Zdrowotnej (...) w S. w odpowiedzi na pozew oraz kolejnym piśmie procesowym wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powódek na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Wyrokiem z dnia 3 lipca 2019 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie: - w punkcie pierwszym zasądził od pozwanych Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej (...) w S. i (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz powódki K. G. kwotę 1066000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie: ⚫ od pozwanego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej (...) w S. od dnia 7 maja 2014 roku do dnia zapłaty ⚫ od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. od dnia 12 sierpnia 2014 roku do dnia zapłaty z tym zastrzeżeniem, że zapłata przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego - w punkcie drugim zasądził od pozwanych na rzecz powódki E. G. (1) kwotę 100000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie : ⚫ od pozwanego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej (...) w S. od dnia 7 maja 2014 roku do dnia zapłaty ⚫ od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. od dnia 12 sierpnia 2014 roku do dnia zapłaty z zastrzeżeniem, że zapłata przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego. - w punkcie trzecim zasądził od pozwanych na rzecz powódki K. G. rentę miesięczną w wysokości 8000 złotych, płatną z góry do dnia 10-go każdego miesiąca, poczynając od miesiąca maja 2014 roku, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat, z tym ustaleniem, że na poczet tej należności zalicza się kwoty wpłacone tytułem zabezpieczenia na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 5 września 2014 roku i 25 kwietnia 2017 roku (które na dzień wyrokowania stanowią kwotę 108 326,80 złotych) z zastrzeżeniem, że zapłata przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego; - w punkcie czwartym zastrzegł pozwanemu (...) Spółce Akcyjnej w W. w zakresie wynikającym z pkt I do III sentencji niniejszego wyroku prawo do powoływania się na ograniczenie odpowiedzialności tego pozwanego na ograniczenie odpowiedzialności do górnej sumy ubezpieczenia tj. do kwoty 46500 EURO, liczonego wg średniego kursu NBP na dzień spełnienia świadczenia, - w punkcie piątym oddalił powództwo o odsetki w pozostałej części, - w punkcie szóstym ustalił odpowiedzialność pozwanych na przyszłość za skutki zdarzenia z dnia 24 sierpnia 2012 roku wobec powódki K. G. , - w punkcie siódmym zasądził od pozwanych na rzecz powódek kwotę 14434 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu - z zastrzeżeniem, że zapłata przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego, - w punkcie ósmym nakazał pobrać od pozwanych Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej (...) w S. oraz od (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Okręgowego w Szczecinie kwotę 156060,71 złotychtytułem nieuiszczonych kosztów sądowych z zastrzeżeniem, że zapłata przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego. Powyższe rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy oparł na następujących ustaleniach faktycznych: Powódka E. G. (1) w 2011 roku zaszła w pierwszą ciążę. Termin porodu oszacowano na 27 sierpnia 2012 roku Powódka zgłaszała się regularnie na wizyty położnicze, a ciąża przebiegała prawidłowo. Powódka miała prawidłowe ciśnienie tętnicze krwi i prawidłowo przybierała na masie ciała, zaś obrzęki i żylaki nie występowały. Badania w kierunku kiły i wirusowego zapalenia wątroby typu B u powódki były ujemne, a wyniki badań morfologii krwi wykazały jedynie niewielką niedokrwistość i z tego powodu powódka przyjmowała preparat żelaza. Ponadto, w celu profilaktyki układu nerwowego płodu powódce zalecono przyjmowanie preparatu kwasu foliowego. W dniu 11 czerwca 2012 roku badanie obciążenia glukozą wykazało podwyższoną wartość i z tego powodu u powódki rozpoznano cukrzycę ciężarnych, która nie wymagała jednak leczenia farmakologicznego - wystarczające było zastosowanie diety cukrzycowej. Powódka ostatnie badanie USG płodu miała wykonane w 32 tygodniu ciąży. W dniu 24 sierpnia 2012 roku o godzinie 01:30 powódka zgłosiła się do Izby Przyjęć Położniczej (...) Szpitala (...) w S. . Powódka była wówczas w terminie porodu - w 39 tygodniu ciąży. W wywiadzie lekarskim ustalono, że pęcherz płodowy pękł w dniu 24 sierpnia 2012 roku o godzinie 01:00. Wody płodowe poprzedzające były czyste. Pobrany wymaz z dróg rodnych nie wykazał zakażenia Paciorkowcami grupy B (GBS ujemny). Badanie położnicze wykazało rozwarcie szyjki macicy na 2 cm oraz położenie płodu podłużne główkowe. Ponadto odnotowano, że częstość serca płodu wynosiła 130/min. Powódka na sali porodowej była pod opieką położnych - w czasie dyżuru nocnego M. W. , a w czasie dyżuru dziennego K. R. . Ponadto przy powódce obecna była studentka położnictwa, nad którą nadzór sprawowała położna K. R. , przy czym studentka miała ogólnie opiekować się E. G. (1) i brak jest informacji, aby studentka miała wyznaczone do wykonania konkretne czynności. Na bloku porodowym obecnych było trzech lekarzy, a dodatkowo doktor P. W. sprawował nadzór nad blokiem porodowym, w tym nad powódką. O godzinie 01:50 powódkę przekazano na salę porodową Oddziału Położnictwa Ginekologii. W czasie całego dalszego przebiegu porodu pacjentka miała prawidłowe ciśnienie tętnicze, tętno i temperaturę ciała. O godzinie 02:14 uzyskano wynik badania laboratoryjnego morfologii krwi, który wykazał niewielką leukocytozę, co mogło być związane z samym faktem rozpoczętego porodu, a parametry krzepnięcia krwi były w normie. W dokumentacji medycznej przebiegu porodu nie odnotowywano wartości czynności serca płodu, był prowadzony zapis KTG (kardiotokograficzny, czyli równoczesny zapis czynności serca płodu i czynności skurczowej macicy). W trakcie porodu prowadzono z przerwami zapis KTG. Zapisy KTG nie były oceniane na bieżąco, a tętno płodu oceniano jedynie osłuchowo. Personel medyczny traktował zapisy KTG jedynie w kategorii ich udokumentowania, a nie miały one służyć faktycznej diagnostyce porodowej. O godzinie 02:00 u powódki oznaczono stężenie glukozy we krwi, które było w granicach normy. Skurcze porodowe rozpoczęły się o godzinie 03:00 i występowały co 5-6 minut, a trwały 15-20 sekund. Zapis KTG u powódki E. G. (1) został rozpoczęty o godzinie 01:51 - zapis ten do godziny 03:16 wykazywał zawężoną oscylację częstości serca płodu, z podstawową częstością serca około 130/min, a czynność skurczowa macicy była regularna, co 2-4 min. Zapis ten mógł wskazywać na sen albo na niedotlenienie płodu i był wskazaniem do kontynuacji prowadzenia zapisu KTG, natomiast nie był wskazaniem do pilnego zakończenia ciąży. Kolejne zapisy KTG prowadzono pomiędzy godziną 03:46 a 4:51 i później od godziny 05:06 do 07:23 - zapisy te nie wykazywały nieprawidłowości. O godzinie 06:00 oznaczono stężenie glukozy we krwi, które było nieznacznie podwyższone i wynosiło 110 mg/dl. Położna przeprowadziła wówczas badanie wewnętrzne pacjentki i stwierdziła rozwarcie szyjki macicy na 4 cm. O godzinie 06:15 powódce podano F. tj. lek o działaniu przeciwbólowym i M. tj. lek o działaniu poprawiającym motorykę przewodu pokarmowego). O godzinie 07:00 rozwarcie szyjki macicy wynosiło 7 cm. O godzinie 08:00 oznaczono stężenie glukozy we krwi, które było w granicach normy. Prawdopodobnie około godziny 8:00 powódce podłączono 500 ml 5% glukozy oraz podano No-spę tj. lek o działaniu rozkurczowym na mięśnie gładkie. Ponadto powódce podano lek przeciwbólowy D. . W celu stymulacji porodu zastosowano ułożenie rodzącej w pozycji kolankowo-łokciowej. Rozwieranie szyjki macicy postępowało, a główka dziecka ulegała stopniowemu obniżaniu w kanale rodnym Od godziny 07:23 do 08:40 zapis KTG wykazywał deceleracje wczesne do 80/min. -zapis ten był wskazaniem do dalszego prowadzenia zapisu KTG, ale nie był jeszcze wskazaniem do wcześniejszego zakończenia ciąży. Od godziny 08:40 do 09:00 wystąpiło 5 krótkotrwałych deceleracji do 70-80/min., które były wskazaniem do dalszego prowadzenia zapisu KTG. W godzinach 09:36 - 09:40 doszło do bradykardii (spadku częstości serca) do 90/min. i kolejna bradykardia miała miejsce w godzinach 09:56 - 09:59 i 10:02 - 10:05 (pomiędzy godziną 09:59 a 10:02 brak było zapisu z powodu braku sygnału), a od godziny 10:08 do 10:16 występowały deceleracje częstości serca płodu do 85/min. Od godziny 10:21 do 11:26 zapis KTG był jedynie fragmentaryczny i nie pozwala na ocenę czynności serca płodu. O godzinie 11:28 w sposób naturalny urodziła się powódka K. G. bez oznak życia - oceniona w skali Apgar na 0 punktów. Noworodek był okręcony pępowiną wokół szyi i rączek, którą następnie przecięto. Masa ciała małoletniej powódki wynosiła 2980 g. N. wody płodowe były czyste. W związku z powyższym podjęto czynności resuscytacyjne i w kolejnych badaniach małoletnia powódka została oceniona na 1 punkt i później na 3 punkty w skali A. Badanie gazometryczne wykazało bardzo niskie pH = 6,81 i głęboki niedobór zasad (BE = -28,4). W trakcie reanimacji córki E. G. (1) zaczęła płakać, sądząc, że jej dziecko umiera. Nikt z personelu nie udzielił jej wtedy żadnych wyjaśnień- pozostawiono E. G. (1) pod opieką studentki. Małoletnia powódka w stanie bardzo ciężkim została przekazana do dalszego leczenia w Oddziale Noworodków, Patologii i Intensywnej Terapii. U małoletniej powódki nie występowały wady wrodzone albo inne schorzenia, w tym metaboliczne. O godzinie 12:20 powódka E. G. (1) urodziła łożysko, które nie wykazywało nieprawidłowości. W kolejnych dniach po porodzie stan ogólny powódki E. G. (1) był dobry i w dniu 27 sierpnia 2012 roku została ona wypisana do domu bez małoletniej powódki. Postępowanie medyczne wobec powódki w Izbie Przyjęć Położniczej i sali porodowej Oddziału Położnictwa i Ginekologii (...) Szpitala (...) w S. w dniu 24 sierpnia 2012 roku było nieprawidłowe. Nieprawidłowością był brak przeprowadzenia badania USG płodu i brak jakiejkolwiek szacunkowej oceny wielkości płodu, chociaż u powódki występowała cukrzyca ciężarnych, która predysponowała do makrosomii płodu i związanego z tym ryzyka wystąpienia niewspółmierności matczyno-płodowej, a co mogło stać się ewentualnym wskazaniem do zakończenia ciąży cięciem cesarskim. Masa urodzeniowa małoletniej była prawidłowa i w rzeczywistości nie występowała niewspółmierność matczyno-płodowa, a zatem nieprawidłowość ta była bezskutkowa. Nieprawidłowością było niecelowe podanie powódce wlewu dożylnego z glukozą ponieważ pomiary glikemii nie wykazały hipoglikemii i w związku z tym nie należało podawać glukozy. Nieprawidłowość ta była bezskutkowa, ponieważ niecelowe podanie glukozy nie spowodowało niekorzystnego skutku zdrowotnego. Nieprawidłowością był brak bieżącej oceny zapisów KTG przez położną K. R. . Jednym z głównych obowiązków położnej w trakcie prowadzenia porodu fizjologicznego jest wstępna ocena zapisów KTG i po stwierdzeniu nieprawidłowości, położna powinna była wezwać lekarza i przedstawić mu problem kliniczny. W praktyce zapis KTG jest nieinwazyjnym badaniem, które pozwala na bieżąca ocenę dobrostanu płodu i pośrednio zaburzeń utlenowania, które objawiają się zaburzeniami czynności serca płodu. W przypadku powódki od godziny 09:36 do 10:05 można było i należało rozpoznać u płodu bradykardię oraz występujące od godziny 10:08 do 10:16 — deceleracje. Od około godziny 09:40 - 09:50 należało bezwzględnie wezwać lekarza do oceny sytuacji położniczej i stopnia zaawansowania porodu, aby podjąć decyzję o jak najszybszym ukończeniu porodu, najlepiej poprzez cięcie cesarskie lub ewentualnie przy użyciu kleszczy albo próżnociągu. Brak prawidłowej bieżącej oceny badań KTG przez położną spowodował nierozpoznanie istniejącego niedotlenienia płodu, co z kolei spowodowało brak podjęcia działań medycznych zmierzających do jak najszybszego ukończenia ciąży, najlepiej poprzez cięcie cesarskie. Takie nieprawidłowe postępowanie medyczne spowodowało przedłużający się stan niedotlenienia płodu przynajmniej o około 1,5 godziny, co doprowadziło do krytycznego pogłębienia się niedotlenienia ośrodkowego układu nerwowego u małoletniej K. G. . Gdyby wdrożono prawidłowe postępowanie medyczne i ciążę zakończono przynajmniej o 1,5 godziny wcześniej, co było możliwe do zrealizowania, to z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością stan dziecka byłby niewątpliwie lepszy. Jest wysoce prawdopodobne, że K. G. urodziłaby się zdrowa. Nie istnieje żadna inna przyczyna ciężkiego stanu pourodzeniowego K. G. niż niedotlenienie okołoporodowe. W związku z nieprawidłową czynnością serca płodu lub brakiem możliwości jego pełnego monitorowania, zabrakło wnikliwej analizy stanu płodu i powódki ze strony personelu medycznego, która skutkować powinna podjęciem decyzji o rozwiązaniu rodzącej cięciem cesarskim lub ukończenia porodu z zastosowaniem operacji pochwowych - wyciągacz próżniowy lub zabieg kleszczowy, w celu efektywnego skrócenia II okresu porodu. W odniesieniu do stanu pourodzeniowego małoletniej K. G. istnieje związek przyczynowo-skutkowego pomiędzy śródporodowym niedotlenieniem płodu, a stanem zdrowia małoletniej powódki po urodzeniu i obecnie. W odniesieniu do rodzącej powódki personel medyczny nie zachował należytej staranności w śródporodowej ocenie stanu płodu, w warunkach okresowo podejrzanych lub nieprawidłowych zapisów kardiotokograficznych, nie przeprowadził należytej analizy skutkującej działaniami zmierzającymi do szybkiego zabiegowego zakończenia porodu. Organizacja pracy w Izbie Przyjęć Położniczej i Oddziale Położnictwa i Ginekologii (...) Szpitala (...) w S. była prawidłowa i istniała możliwość uniknięcia wszystkich wykazanych powyżej nieprawidłowości, a w szczególności możliwe było dokonanie bieżącej oceny zapisów KTG. Dokumentacja medyczna w większości nie zawiera podpisów z imiennymi pieczątkami i jest dość lakoniczna tj. nie zawiera opisów badań położniczych dokonanych przez położną. Brak jest też adnotacji o bieżącej ocenie częstości serca płodu, ale nieprawidłowość tę należy traktować łącznie z brakiem oceny zapisów KTG. Pierwsze badanie neonatologiczne małoletniej powódki K. G. przeprowadzone w dniu 24 sierpnia 2012 roku w pierwszej minucie jej życia po urodzeniu wykazało brak oznak życia. W takiej sytuacji klinicznej podjęto natychmiastowe czynności resuscytacyjne. Małoletnia powódka została zaintubowana, prowadzono pośredni masaż serca oraz podawano adrenalinę. Prawdopodobnie w 10 minucie życia, dziecko oceniono na 3 punkty Apgar, co oznaczało przynajmniej uzyskanie spontanicznej akcji serca. W dalszej kolejności małoletnią powódkę przekazano do Pododdziału Intensywnej Terapii Noworodka Oddziału Noworodków, Patologii i Intensywnej Terapii, gdzie prowadzono dalsze intensywne leczenie. Przy przyjęciu do Oddziału Terapii Noworodka stan kliniczny małoletniej powódki był skrajnie ciężki - dziecko było nieprzytomne, wiotkie, areaktywne, z leniwą reakcję źrenic na światło, z osłabionym odruchem ssania, z obecnością drgawek tj. objawu rozpoznanej później padaczki objawowej. W badaniu USG mózgowia stwierdzono szczelinowaty układ komorowy, a badanie EEG wykazało patologiczny płaski zapis. Stosowano m. in. leki przeciwpadaczkowe (przeciwdrgawkowe) oraz antybiotyki z uwagi na podejrzenie zmian zapalnych w płucach, przy czym badanie obrazowe nie wykazało ewidentnych cech zapalenia płuc. W pierwszej kolejności przez 72 godziny zastosowano hipotermię w celu ochrony ośrodkowego układu nerwowego. Z uwagi na bezdechy stosowano wsparcie oddechowe (CPAP). W piątej dobie życia usunięto rurkę intubacyjną, co oznaczało, że małoletnia powódka miała wydolny własny oddech. Pomimo zastosowanego leczenia napięcie mięśniowe było obniżone, a odruchy neurologiczne słabo wyrażone. Wykonywano liczne badania laboratoryjne, obrazowe i czynnościowe oraz przeprowadzono wielokierunkowe konsultacje specjalistyczne. Nie potwierdzono występowania chorób metabolicznych. Badania obrazowe głowy wykazały w mózgowiu zmiany niedotlenieniowo-niedokrwienne wynikające z przebytego niedotlenienia okołoporodowego. Kontrolne badanie EEG wykazało zapis nieprawidłowy z obustronnymi zmianami w okolicach centralno-skroniowych, z przewagą po stronie lewej. Wdrożono rehabilitację metodą Vojty. Na skutek zastosowanego leczenia uzyskano niewielką poprawę w zakresie aktywności na bodźce, napięcia mięśniowego oraz odruchu ssania. W dniu 26 września 2012 roku małoletnia powódka została wypisana do domu z zaleceniem wielospecjalistycznej opieki ambulatoryjnej. Na podstawie przeprowadzonej diagnostyki i obserwacji klinicznych u małoletniej powódki ostatecznie rozpoznano ciężką zamartwicę urodzeniową, encefalopatię niedotlenieniowo-niedokrwienną, niewydolność oddechową, drgawki oraz wrodzone zapalenie płuc. W kolejnych tygodniach małoletnia powódka była wielokrotnie diagnozowana w różnych ośrodkach medycznych. Aktualny stan zdrowia małoletniej powódki jest scharakteryzowany przez: niedobór wagi, mózgowe porażenie dziecięce - postać 4-kończynowa, z elementami dystonii (ruchów mimowolnych powodujących skręcanie i wyginanie różnych części ciała) i atetozy (niezależnych od woli, nierytmicznych, powolnych ruchów kończyn górnych), opóźnienie rozwoju psychoruchowego padaczkę objawową z napadami wtórnie uogólnionymi, leczoną kwasem walproinowym, małogłowie, brak umiejętności chodzenia, samodzielnego siedzenia i mowy, konieczność karmienia przez wyszkoloną osobę, siedzenie w sposób wspomagany, jedynie krótkotrwałe utrzymywanie głowy oraz zez zbieżny korygowany okularami. Wszystkie powyższe nieprawidłowości stwierdzone u małoletniej powódki świadczą o występującym ciężkim uszkodzeniu neurologicznym. W związku z tymi licznymi zaburzeniami małoletnia powódka wymaga stałych konsultacji neurologa, rehabilitanta, logopedy, ortopedy, okulisty oraz zaopatrzenia ortopedyczno-rehabilitacyjnego. U małoletniej powódki dominują głównie objawy uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego pod postacią encefalopatii niedotlenieniowo-niedokrwiennej, co niewątpliwie jest konsekwencją przebytego niedotlenienia okołoporodowego, w szczególności w kontekście stwierdzonych powyżej nieprawidłowości w prowadzeniu porodu. W okresie niemowlęcym i wczesnodziecięcym rozwinął się u niej pełny obraz mózgowego porażenia dziecięcego w postaci czterokończynowej, z elementami dystonii i atetozy, z towarzyszącą padaczką oraz chorobą zęzową. Powyższy obraz kliniczny wskazuje na jedną z najcięższych postaci mózgowego porażenia dziecięcego. Podstawową przyczyną występującej u małoletniej powódki encefalopatii jest niedotlenienie okołoporodowe. Brak jest innych przyczyn mogących odpowiadać za opisywane zaburzenia neurologiczne. Nie należy się spodziewać istotnej poprawy stanu klinicznego małoletniej powódki. Najprawdopodobniej nigdy nie będzie ona osobą samodzielną i najprawdopodobniej nie będzie mogła ukończyć edukacji nawet na poziomie podstawowym. Nie będzie osobą sprawną fizycznie i intelektualnie. Z powyższych względów nie będzie też możliwe założenie przez nią rodziny. W przyszłości mogą u małoletniej powódki wystąpić problemy żywieniowe, ze względu na występujące już obecnie trudności w przełykaniu i przyjmowaniu pokarmów. U dzieci z ciężką postacią mózgowego porażenia dziecięcego często występuje konieczność podawania pokarmów płynnych lub półpłynnych (zmiksowanych). Może zatem w przyszłości zaistnieć konieczność odżywiania przez sondę żołądkową, a następnie konieczność rozważenia implantacji przezskómej gastrostomii - tzw. PEG-a. Ponadto narastające zaburzenia układu kostno-stawowego mogą prowadzić do postępujących deformacji, zwłaszcza w zakresie kończyn i klatki piersiowej. U niektórych pacjentów rozwijają się również stopniowo cechy przewlekłej niewydolności oddechowej, z koniecznością wykonania tracheostomii, aby poprawić możliwości ewakuacji wydzieliny z dróg oddechowych i umożliwić zastosowanie ewentualnego przewlekłego wsparcia oddechowego. Małoletnia powódka ma bezwzględnie zwiększone potrzeby w porównaniu ze zdrowymi rówieśnikami, bowiem wymaga ona przyjmowania na stałe leków przeciwpadaczkowych, ciągłej rehabilitacji, konsultacji wielospecjalistycznych i wielokierunkowej diagnostyki medycznej uzależnionej od bieżącego stanu klinicznego. Taka opieka medyczna będzie konieczna na stałe, a być może w przyszłości zaistnieje konieczność zwiększenia jej zakresu, co będzie zależne od przebiegu choroby. Widoki na przyszłość małoletniej powódki są zdecydowanie gorsze w porównaniu ze zdrowymi rówieśnikami i wymagają one większych niż przeciętnie nakładów środków finansowych, przy czym nawet ich zapewnienie nie spowoduje wyrównania stanu dziecka ze zdrowymi rówieśnikami. Stały uszczerbek na zdrowiu u małoletniej powódki wynosi 100 % na co składa się 100 % stałego uszczerbku na zdrowiu z tytułu ciężkiego mózgowego porażenia dziecięcego -postaci 4-kończynowej, z elementami dystonii i atetozy oraz ze znacznym opóźnieniem rozwoju psychoruchowego, 100 % stałego uszczerbku na zdrowiu z tytułu padaczki z napadami wtórnie uogólnionymi, ze zmianami w EEG, w następstwie niedotlenienia okołoporodowego, 15% stałego uszczerbku na zdrowiu z tytułu choroby zęzowej z koniecznością korekcji okularami, która powstała w następstwie dysproporcji siły napięcia mięśni odpowiadających za ruch i ustawienie gałek ocznych, a do czego doszło w przebiegu mózgowego porażenia dziecięcego w następstwie niedotlenienia okołoporodowego. Małoletnia powódka doznała ciężkiego, nieodwracalnego niedotlenieniowo-niedokrwiennego uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego, w następstwie którego występują zaburzenia funkcji wielu organów organizmu, stwarzając przy tym nie tylko problemy lecznicze, ale także ryzyko rozwoju w przyszłości powikłań mogących stanowić nawet zagrożenie życia. W celu uniknięcia tych powikłań konieczna jest rehabilitacja, która jest m. in. elementem profilaktyki zakażeń układu oddechowego i moczowego, usprawnienia pasażu jelitowego, zmniejszenia napięcia mięśniowego i jego następstw (przykurczy stawowych z niefunkcjonalnym ułożeniem kończyn), zapobiegania osteoporozie, usprawniania przepływu chłonki, poprawy ukrwienia tkanek, zmniejszenia obrzęków tkanek miękkich oraz usprawnienia pracy układu sercowo-naczyniowego. Niezbędnymi i najważniejszymi zabiegami wykonywanymi przez specjalistów w danej dziedzinie pod kontrolą lekarza rehabilitacji medycznej jest: indywidualne ćwiczenia z fizjoterapeutą metodami neurofizjologicznymi (NDT Bobath) 2-4 razy w tygodniu- 100-120 złotych, masaż klasyczny całego ciała 2-4 razy w tygodniu (40-50 złotych za 1 zabieg), hydroterapia 2-4 razy w tygodniu (12-30 złotych za zabieg), terapia logopedyczna 1-2 razy w tygodniu (lub zgodnie z zaleceniami logopedy- 50 do 70 złotych), terapia psychologiczno-pedagogiczna około 1 raz w tygodniu (dokładną częstotliwość powinien określić psycholog i pedagog) - 80 złotych do 120 złotych. Koszt rehabilitacji metodą NDT Bobath wynosi średnio 100 złotych za 1 godzinę terapii. Koszty rehabilitacji powyższymi metodami wynoszą przy maksymalnej ich częstotliwości- 1020 złotych tygodniowo, 4080 złotych miesięcznie. Każdą z powyższych metod powinien prowadzić odpowiednio wykwalifikowany terapeuta. W terapię powinni być czynnie zaangażowani również w miarę możliwości rodzice dziecka. Rehabilitacja metodami neurofizjologicznymi polega na wykonywaniu z pacjentem odpowiednich dla danej metody ćwiczeń (zabiegów) oraz prowadzeniu instruktażu ćwiczeń dla rodziców, którzy później wyuczone zabiegi powinni kontynuować w domu. Do prowadzenia rehabilitacji niezbędne są m. in. wałki, piłki, materac lub mata. Małoletnia powódka powinna być również pionizowana do pozycji siedzącej i do pozycji stojącej przy użyciu pionizatora. W dniach kiedy nie ma zabiegów z fizjoterapeutą oraz w każdym możliwym innym czasie, rodzice powinni prowadzić ćwiczenia według wcześniejszych zaleceń terapeuty wykorzystując posiadany do tego celu sprzęt. Dla rozluźnienia wzmożonego napięcia mięśniowego, oprócz farmakoterapii, można zastosować hydroterapię lub masaż ręczny. Rehabilitacja w ramach NFZ przez 5 dni w tygodniu, a taka jest konieczna, jest niemożliwa do uzyskania. W celu prowadzenia prawidłowego procesu rehabilitacji małoletniej powódki niezbędny jest sprzęt: materac, piłka rehabilitacyjna, wałki, kliny - łączny koszt około 1.000 złotych, pionizator - refundacja NFZ - 2.000 złotych, koszt do 20.000 złotych, siedzisko ortopedyczne - refundacja NFZ - 700 złotych, koszt do 18.000 złotych, urządzenie multifunkcyjne: funkcja pionizacji, stabilizacji w pozycji siedzącej i leżącej z funkcją transportową - refundacja NFZ - 3.200 złotych, koszt do 25 000 złotych, fotelik samochodowy - refundacja NFZ - 700 złotych, koszt do 10.000 złotych, wózek specjalny dziecięcy (inwalidzki) - refundacja NFZ - 3.000 złotych, koszt do 20.000 złotych, ortozy na kończyny dolne - refundacja NFZ - 1.800 złotych, koszt 2.500 złotych, ortoza kompresyjna tułowia - refundacja NFZ - 700 złotych, koszt 2.000 złotych, komunikator z wyposażeniem - koszt 5.000 złotych. W zależności od postępów rehabilitacji, zużycia eksploatacyjnego sprzętu, jak również ze wzrostem dziecka potrzeby będą się zmieniały i sprzęt rehabilitacyjny będzie musiał być wymieniany na większy lub wymieniany na inny, bieżąco dostosowany do możliwości i potrzeb dziecka. Małoletnia powódka jest osobą niepełnosprawną od dnia urodzenia i koniecznym jest zapewnienie jej stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby podczas leczenia. Powódka K. G. doświadczała i doświadcza cierpień o stopniu co najmniej umiarkowanym. Mimowolne prężenia mięśni, które powstały w 3 miesiącu życia, powodowane przez porażenie mózgowe, powodowały u powódki ból, początkowo bolesna była również rehabilitacja małoletniej, na którą zawsze reagowała płaczem. Początkowo K. G. sypiała po kwadransie na dobę, miała niedowagę, i wymagała od czasu narodzin podawania specjalnych odżywek (mleko I. ). W 2014 roku powódka spożywała 7 butelek tego mleka dziennie, koszt jednej to ok. 7 złotych. Małoletnia powódka od urodzenia przez cały czas poddawana jest stałemu leczeniu połączonemu z intensywną rehabilitacją. Do 2013 roku odbyła 13 wizyt u lekarza osteopaty we W. , który specjalizuje się w leczeniu dzieci z uszkodzeniami poporodowymi. Powódka K. G. wraz z rodzicami wyjechali na 2- tygodniowy kurs terapii w L. za kwotę 10900 złotych, dojeżdżała trzykrotnie do L. oraz w S. z miejsca zamieszkania powódki na ul. (...) do terapeuty M. B. (1) - 218 wizyt (16 km), na ul. (...) wizyt x 34 km, do Z. do masażystki H. G. i terapeuty M. T. - łącznie 40 wizyt (2 km w jedną stronę), łącznie 9498 km. Do 2014 roku na leki powódka wydała kwotę 6032,08 złotych. Do czerwca 2014 roku powódka wydała na sesje terapeutyczne metodą NDT Bobath i metodą Vojty 26350 złotych. Codziennie powódka zażywa przeciwpadaczkowy lek D. - to koszt od 6 złotych za 1 op. Od października 2012 roku K. G. była do kwietnia 2013 roku rehabilitowana metodą Vojty przez M. C. 6 x w tygodniu, 30 złotych za jedną sesję- łącznie 5250 złotych. Od października 2012 roku do marca 2013 roku K. G. była rehabilitowana tą samą metodą w celu normalizacji napięć mięśniowych przez M. T. , 3x w tygodniu, koszt jednej sesji to 60 złotych, łącznie 5400 złotych. Od marca 2013 roku K. G. rehabilitował M. B. (1) metodą NT Bobath, cena za 1 sesję 100 złotych, łącznie od 3 do 14 sesji miesięcznie, koszt rehabilitacji wyniósł 10.900 złotych. Suma kosztów sesji rehabilitacyjnych na miejscu wyniosła 21.550 złotych. Do lutego 2014 roku na leki, okulary, sprzęt i leczenie powódka wydatkowała 11 030,54 złotych. Tylko między lipcem 2014 roku a marcem 2015 roku na koszty wizyt lekarskich, rehabilitacji, dojazdy i koszty lepszego odżywania się K. G. wydatkowano 18671,39 złotych. Od urodzenia małoletniej do daty wniesienia pozwu rodzice K. G. wydali na koszty specjalnego odżywiania się, sprzętu, rehabilitacji, leczenie, wyjazdy na leczenie i na turnusy rehabilitacyjne łączną sumę co najmniej 66.000zł. Obecnie małoletniej powódce jest zalecany kombinezon TheraTogs. System (...) na całe ciało jest przeznaczony dla dzieci i dorosłych z syndromem zaburzeń neuromotorycznych i jest zalecany przez instruktorów zajęć w systemie NDT-Bobath. Koszt zakupu takiego kombinezonu to 3.000 złotych. Na zwiększone koszty utrzymania powódki K. G. składają się, prócz kosztów zakupu sprzętu rehabilitacyjnego i kosztów rehabilitacji oraz innych kosztów wskazanych powyżej, również: - turnusy rehabilitacyjne, koszt co najmniej 250 złotych miesięcznie w skali roku, - wizyty lekarskie 1x6 tygodni (150 złotych wizyta plus dojazd = 400 złotych) 533 złotych miesięcznie w skali roku, - koszty zakupu lekarstw od kilkunastu do kilkuset złotych miesięcznie, - koszty opieki specjalistycznej ok. 22 złotych za godzinę, - koszt zakupu mleka I. ok. 21 złotych dziennie -koszty zakupu leku D. ok. 6 złotych. Koszt opieki specjalistycznej wg stawek MOPR wynosił w roku 2017 roku 22 złotych za 1 godzinę. Powódka E. G. (1) doświadcza permanentnego, znacznie nasilonego stresu związanego z przebytym porodem i jego skutkami, tj. stanem zdrowia córki małoletniej powódki K. G. . U powódki E. G. (1) w okresie poporodowym nastąpiły znaczne zmiany w funkcjonowaniu emocjonalnym, rodzinnym i społecznym. Doświadcza ona długotrwałego, stałego, wysokiego poziomu niepokoju i lęku związanego zarówno z aktualnym stanem rozwoju i zdrowia córki, ale przede wszystkim z niepomyślnym rokowaniem rzutującym bezpośrednio na całą przyszłość dziecka i rodziny. Powódka nie może doświadczać pozytywnych odczuć i emocji związanych z prawidłowym rozwojem dziecka, cieszyć się prawidłowymi fazami rozwoju i postępami dziecka w zakresie wszelkiej aktywności -motorycznej, poznawczej, emocjonalnej i społecznej. Powódka ma świadomość, że córka nie będzie samodzielna w żadnym z obszarów aktywności życiowej. Powódka doświadcza również negatywnych odczuć w kontaktach z innymi rodzinami i dziećmi - przeżywa wówczas wzmożony ból i rozpacz, rozżalenie, niedowierzanie, poczucie krzywdy i nieszczęścia, ale nie zawinionych przez siebie. Jest to dla niej negatywna zmiana, ponieważ wcześniej nie przeżywała negatywnych emocji w relacjach interpersonalnych. Wcześniej była osobą pogodną, bez lęku wobec innych osób, była osoba ekstrawertywną, którą satysfakcjonowały spotkania z innymi osobami. Powódka nie może rozwijać się zawodowo. Zmieniła się radykalnie też jej sytuacja rodzina i finansowa - cały czas poświęcany jest córce, maksymalnie skoncentrowany na jej potrzebach. Życie towarzyskie oraz życie małżeńskie powódki E. G. (1) po narodzinach córki praktycznie przestało istnieć. Powódka miała problemy ze snem. Przestała planować drugie dziecko. Do 2015 roku nie pracowała, opiekowała się córką. Nie uczestniczy w żadnych uroczystościach rodzinnych, ponieważ uczestniczą w nich również zdrowe dzieci, co potęguje cierpienie powódki E. G. (1) . Początkowo u powódki E. G. (1) wystąpił zespół stresu pourazowego. Poród u powódki przebiegał w końcowej fazie w sposób dramatyczny. Nastąpiło realne zagrożenie życia córki małoletniej powódki K. G. i w jego efekcie jej córka jest dzieckiem dotkniętym trwałym i głębokim kalectwem. Ze względu na to skutki porodu trwają nieprzerwanie od kilka lat i w wyniku tego u powódki doszło do trwałej zmiany osobowości po przeżyciu sytuacji ekstremalnej. Przed Wojewódzką Komisją Do Spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych w S. prowadzone było postępowanie celem ustalenia czy postępowanie personelu medycznego pozwanego szpitala podczas porodu powódki E. G. (1) było zgodne z aktualną wiedzą medyczną W toku postępowania została przedłożona dokumentacja medyczna, przesłuchano świadków, w szczególności została wydana opinia w formie pisemnej i uzupełniającej ustnej biegłego prof. dr hab. Z. C. (1) , będącego Konsultantem Wojewódzkim w dziedzinie położnictwa i ginekologii. Na podstawie tego materiału dowodowego Komisja stwierdziła, że zgłoszone przez ojca małoletniej zdarzenie polegające na rozstroju zdrowia małoletniej powódki K. G. w wyniku błędów i zaniedbań personelu medycznego pozwanego, w szczególności: niezareagowania na pojawiające się zaburzenia czynności serca płodu w I fazie porodu, niepodjęcia we właściwym czasie decyzji o zakończeniu porodu powódki E. G. (1) drogą cięcia cesarskiego pomimo wskazań wynikających z zapisu kardiotokograficznego istniejących na 1,5 godziny przed porodem co skutkowało urodzeniem się małoletniej powódki K. G. w stanie ciężkim z punktacją 0-1-1-3 w skali Apgar, jest zdarzeniem medycznym w rozumieniu art. 67a ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 roku o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta . Pismem z dnia 14 kwietnia 2014 roku, doręczonym w dniu 16 kwietnia 2014 roku, powódki wezwały pozwanego do zapłaty kwot: - 1000000 złotych na rzecz małoletniej powódki K. G. tytułem zadośćuczynienia za wywołanie zdrowia na skutek zaniedbań dokonanych przez pracowników pozwanego oraz 55.000 złotych tytułem odszkodowania za poniesione dotychczas wydatki związane z leczeniem i rehabilitacją małoletniej powódki, - comiesięcznej renty w podwójnej wysokości średniego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej obecnie 7303,44 złotych tytułem zwiększonych potrzeb małoletniej powódki, - 100000 złotych tytułem zadośćuczynienia pieniężnego na rzecz powódki E. G. (1) za doznaną krzywdę. Wezwanie zostało przekazane pozwanej (...) Spółce Akcyjnej w W. , o czym pozwany szpital poinformował powódki pismem z dnia 15 maja 2014 roku Pozwana zaproponowała powódkom wypłatę kwoty 65500 złotych. Przedstawiciel ustawowy małoletniej powódki odrzucił powyższa propozycję. W dacie zdarzenia pozwany Szpital był ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej u pozwanego (...) SA w W. do kwoty 46.500 EURO za jedno zdarzenie. Uwzględniając powyższe ustalenia faktyczne Sąd Okręgowy uznał, że powództwo jest zasadne w całości. Sąd Okręgowy jako podstawę roszczenia powódki wobec pozwanej placówki zdrowia wskazał przepis art. 430 §1 k.c. Dla przyjęcia odpowiedzialności pozwanego za szkodę i za krzywdę konieczne było wykazanie przez powódki zgodnie z art. 6 k.c. i 232 k.p.c. , popełnienia przez lekarzy zaniedbań oraz ich winy, wysokości szkody i stopnia krzywdy, a także związku przyczynowego między zaniedbaniem pracownika pozwanego szpitala, a szkodą. Sąd Okręgowy uznał, że lekarzom i położnym powierzono wykonywanie czynności pod kierownictwem szpitala, oraz że dopuścili się oni zawinionego działania wobec małoletniej powódki tj. brak oceny zapisów KTG przez położną w godzinach od 9.40 do 9.50 i niewezwanie lekarza do oceny sytuacji położniczej, aby podjąć decyzję o jak najszybszym ukończeniu porodu. W ocenie Sądu Okręgowego istnieje związek przyczynowy między brakiem oceny badań KTG przez położną/ ewentualnie lekarza, a nierozpoznaniem niedotlenienia płodu, i niepodjęciem czynności zmierzających do ukończenia ciąży przez CC. Takie nieprawidłowe działanie, jak wskazują biegli, spowodowało przedłużający się stan niedotlenienia płodu co najmniej o 1.5 godziny, tj. do godziny przyjścia na świat K. G. , co w konsekwencji doprowadziło do niedotlenienia ośrodkowego układu nerwowego u małoletniej. Gdyby wdrożono prawidłowe postępowanie medyczne, z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością stan dziecka były lepszy, i powódka K. G. mogła urodzić się zdrowa. U dziecka nie znaleziono żadnych zaburzeń rozwojowych ani wad rozwojowych, które mogłyby wpłynąć na zły stan po urodzeniu. Przesądza to o istnieniu związku przyczynowego między szkodą, a zawinionym zaniechaniem obserwacji KTG przez położną i niepodjęciem decyzji o CC, kiedy jeszcze był na to czas. Szkoda, która wystąpiła u obu powódek, jest niewątpliwa- dramatycznie zły stan K. G. opisano wyżej w stanie faktycznym, obrazuje go w dostatecznym stopniu wspomnienie w tym miejscu, że małoletnia cierpiała na ciężką zamartwicę urodzeniową i w skali Apgar otrzymała 0 punktów, oraz to, że nigdy nie uzyska samodzielności ani sprawności. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd Okręgowy przyjął, że szkoda małoletniej była następstwem możliwego do uniknięcia (w świetle prawidłowych zasad organizacji szpitala) zaniechania. Gdyby obserwacja KTG, nadzór nad rodzącą i decyzje co do przerwania porodu naturalnego były prawidłowe, niedotlenienia okołoporodowego, powodującego nieodwracalne uszkodzenie mózgu w postaci mózgowego porażenia dziecięcego by nie było. Obecny stan powódki jest nie tylko ciężki, ale i nieodwracalny - powódka K. G. nigdy nie osiągnie zdolności do samodzielnej egzystencji. Sąd Okręgowy podkreślił, że przy ocenie czy związek przyczynowy pomiędzy postępowaniem personelu, a powstałą szkodą zachodzi, nie jest wymagane ustalenie go w sposób pewny, na co powołał popierające to stanowisko orzecznictwo Sądu Najwyższego. Sąd Okręgowy wskazał, że w niniejszej sprawie na jednoznacznie wysoki stopień związku przyczynowego wskazuje opinia Z. C. , ale można go również wyinterpretować z opinii Instytutu, z której wynika, że wyłączną przyczyną zamartwicy okołoporodowej były okoliczności okołoporodowe, oraz, że gdyby wdrożono postępowanie prawidłowe i ciążę zakończono przynajmniej 1.5 godziny wcześniej, znacznie większe były szanse na urodzenie zdrowego dziecka. Sąd Okręgowy uznał, że w tych okolicznościach, wobec zaistnienia wszystkich przesłanek odpowiedzialności pozwanego Szpitala powódce K. G. przysługiwało roszczenie o zadośćuczynienie na podstawie art. 445 § 1 k.c. W zakresie rozmiaru doznanej krzywdy Sąd wskazał, że pozwani argumentowali, iż wysokość zadośćuczynienia powinna być utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. Jednak pogląd ten był wyrażony w poprzednich realiach społeczno-gospodarczych i stracił obecnie znaczenie, tracąc na aktualności w obliczu podziałów majątkowych w społeczeństwie. Obecnie przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia, o którym mowa w art. 445 § 1 k.c. nie można nie zauważać, że polskie społeczeństwo jest w wysokim stopniu rozwarstwione i zróżnicowane, jeśli chodzi o poziom życia. Istnieją grupy osób bardzo dobrze sytuowanych majątkowo, i istnieją grupy osób niezamożnych, dla których taka kwota, jak zasądzona w pozwie, jest czymś nie do wyobrażenia. W związku z tym zjawiskiem widoczna jest tendencja do zasądzania przez sądy tytułem zadośćuczynienia dość wysokich kwot pieniężnych. Zasadniczym i podstawowym kryterium oceny wysokości zadośćuczynienia jest w ocenie Sądu Okręgowego rozmiar krzywdy poszkodowanych. Sąd Okręgowy wskazał, że stan powódki K. G. jest ciężki, że wiąże się on z całkowitą i nieodwracalną zależnością od innych osób, oraz z opisywanym przez P. G. w jego zeznaniach głębokim cierpieniem małoletniej, a żadna suma pieniężna nie jest w stanie tego rodzaju cierpień zrekompensować. Dlatego zadośćuczynienie powinno sięgać najwyższego możliwego pułapu. W realiach rozpoznawanej sprawy skutki zaniechania obserwacji KTG i błędne decyzje są dla powódki K. G. wyjątkowo ciężkie, dramatyczne i nieodwracalne. K. G. nie jest samodzielna w zakresie podstawowych czynności - nie chodzi, nie mówi, nie komunikuje się, nie siedzi i to się nigdy nie zmieni. Cierpienia, których do tej pory doznała, miały co najmniej umiarkowany stopień. Cierpienia związane są również z towarzyszącymi schorzeniami-padaczką i zezem czy też z objawami spastyki mięśni, powodującym bolesne skurcze i prężenia mięśni, które są jednym objawów porażenia mózgowego, a o których zeznawali E. G. (1) i P. G. . Powódka ma znacznie upośledzony rozwój umysłowy i fizyczny, nie mówi, nie siedzi, nie przekręca się na boki, nie kontroluje czynności fizjologicznych, nie je samodzielnie. Porażenie u powódki to postać nie tylko ciężką, ale i najbardziej zaawansowana- 4-kończynowa, z elementami dystonii (ruchów mimowolnych, obejmujących skręcanie i wyginanie różnych części ciała) i atetozy (niezależnych od woli, nierytmicznych, powolnych ruchów kończyn górnych), powodująca opóźnienie rozwoju psychoruchowego, padaczkę objawową z napadami wtórnie uogólnionymi, leczoną kwasem walproinowym, małogłowie, konieczność karmienia przez wyszkoloną osobę, siedzenie w sposób jedynie wspomagany, jedynie krótkotrwałe utrzymywanie głowy oraz zez zbieżny korygowany okularami. Powoduje to u małoletniej powódki całkowitą zależność od innych osób. Nieumiejętność sygnalizowania potrzeb utrudnia jej komunikowanie się ze światem. Powódka utraciła możliwość przeżywania beztroskiego dzieciństwa; jest ono pasmem wizyt rehabilitanta i wizyt u lekarzy. Nie ma pola aktywności, w której porażenie mózgowe nie wyłączałoby powódki z normalnej aktywności, nie powodowałoby dodatkowych cierpień. Upośledzenie rozwoju powódki spowoduje również niemożność funkcjonowania w normalnych, satysfakcjonujących rolach społecznych, niemożność założenia rodziny, ale również i niemożność budowania pełnej więzi rodzinnej z bliskimi i czerpania stąd radości. Można zaryzykować twierdzenie, że dominującym doznaniem w życiu małoletniej jest cierpienie, a wartości, które zostały w życiu powódki wskutek urodzenia z porażeniem mózgowym, naruszone - są bezcenne. Sąd Okręgowy uznał w związku z tym, że kwota zadośćuczynienia na rzecz powódki K. G. w wysokości 1 min złotych jest tu adekwatna i odpowiednia. Sąd Okręgowy wskazał, że nie bez znaczenia dla miarkowania wysokości zadośćuczynienia zachowanie się i postawa osoby odpowiedzialnej za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym. Obojętne zachowanie takiej osoby może pogłębić poczucie krzywdy, gdy sprawca nie wykona żadnych starań mających na celu złagodzenie następstw szkody po stronie poszkodowanego. Podobny wpływ na wysokość zadośćuczynienia ma intensywność winy sprawcy. Pozwany Szpital zachował praktycznie całkowitą obojętność wobec tragedii życiowej, którą dla powódek spowodowało zaniechanie położnej - i chociaż nie ma to zasadniczego znaczenia, to jednak nie pozostaje bez wpływu na wysokość zadośćuczynienia. Na marginesie Sąd wspomniał, że nawet w składanych już w toku procesu, po wydaniu opinii w postępowaniu przygotowawczym, w zeznaniach świadka P. W. , lekarza prowadzącego poród wybrzmiewa brak refleksji co do sposobu przeprowadzenia tego porodu, włącznie z przyznaniem, że sposób postępowania podczas tego porodu nie był w ogóle krytycznie dyskutowany na oddziale, że nie rozmawiał z położną, dlaczego nie wychwyciła nieprawidłowości w zapisie KTG, co, chociaż nie ma bezpośredniego wpływu na wysokość zadośćuczynienia, obrazuje nonszalanckie podejście do obowiązków personelu na oddziale. Mimo dysponowania od 2013 roku opinią prof. Z. C. (1) , niekwestionowanego autorytetu, sporządzoną przed Wojewódzką Komisją Do Spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych w S. , pozwani zaniechali również jakichkolwiek konstruktywnych prób czy rozmów ugodowych (propozycję zadośćuczynienia w wysokości 65000 złotych Sąd pozostawił bez komentarza). Odnośnie zadośćuczynienia zasądzonego na rzecz E. G. (1) Sąd Okręgowy wskazał jako podstawę prawną przepis art. 445 § 1 k.c. W ocenie Sądu jest on adekwatne do krzywdy doznanej przez E. G. (1) . Doświadcza ona permanentnego, znacznie nasilonego stresu związanego z przebytym porodem i jego skutkami, tj. stanem zdrowia córki małoletniej powódki K. G. . U powódki E. G. (1) w okresie poporodowym nastąpiły znaczne zmiany w funkcjonowaniu emocjonalnym, rodzinnym i społecznym. Doświadcza również długotrwałego, stałego, wysokiego poziomu niepokoju i lęku związanego zarówno z aktualnym stanem rozwoju i zdrowia córki, ale przede wszystkim z niepomyślnym rokowaniem rzutującym bezpośrednio na całą przyszłość dziecka i rodziny. Wcześniej była osobą pogodną, bez lęku wobec innych osób, była osoba ekstrawertywną, którą satysfakcjonowały spotkania z innymi osobami. Powódka E. G. (1) nie może rozwijać się zawodowo. Zmieniła się radykalnie też jej sytuacja rodzina i finansowa - cały czas poświęcany jest córce, maksymalnie skoncentrowany na jej potrzebach. Życie towarzyskie oraz życie małżeńskie powódki E. G. (1) po narodzinach córki praktycznie przestało istnieć. Przestała planować drugie dziecko. Nie pracowała, ponieważ opiekowała się córką. Nie uczestniczy w żadnych uroczystościach rodzinnych, ponieważ uczestniczą w nich również zdrowe dzieci, co potęguje cierpienie powódki E. G. (1) . Doszło u niej do trwałej zmiany osobowości po przeżyciu sytuacji ekstremalnej, a fakt urodzenia K. G. w stanie, za który odpowiada pozwany Szpital, rzutuje praktycznie na każdą sferę jej życia- począwszy od życia rodzinnego, poprzez życie intymne, małżeńskie, aż po życie zawodowe. Nie istnieje sfera, która byłaby u powódki po urodzeniu się K. G. , taka sama. Powódka E. G. (1) jako osoba młoda, znajdująca się u progu życia, nie odczuwa radości, jest, jak sama to określiła „zmęczona, zdruzgotana", doświadczyła również, o czym mówiła podczas przesłuchania w charakterze strony, ostracyzmu ze strony środowiska („wszyscy myślą, że jest to zaraźliwe"). Jej życie zmieniło się nieodwracalnie w trwały sposób. Suma wszystkich wyżej wymienionych okoliczności sprawia że zadośćuczynienie rzędu 100.000 złotych nie jest wygórowane. Sąd Okręgowy zasądził na rzecz powódki K. G. obok zadośćuczynienia w wysokości 1 min złotych, również odszkodowanie w wysokości 66000 złotych. Sąd Okręgowy uznał, że koszty te są także uzasadnione, bowiem oczywista jest konieczność ich wykonywania w toku tak skomplikowanego leczenia i rehabilitacji, jakiemu była poddana powódka. Zauważył, że suma wynikająca z faktur nie jest równa tej kwocie, ale nie ma wątpliwości, że w tym okresie, skoro koszty zwiększonych potrzeb małoletniej są daleko, a rodzice małoletniej nie dokumentowali każdego wydatku, natomiast wyczerpująco zeznawali na te okoliczności. Sąd Okręgowy przy ustalaniu kwot należnych powódce z tytułu odszkodowania i zwrotu kosztów leczenia zastosował pomocniczo art. 322 k.p.c. Początkowo K. G. sypiała po kwadransie na dobę, miała niedowagę, i wymagała od czasu narodzin podawania specjalnych odżywek (mleko I. i inne odżywki). W 2014 roku powódka spożywała 7 butelek tego mleka dziennie, koszt jednej to ok. 7 złotych, a więc 49 złotych dziennie, co rocznie daje 17885 złotych. Do dnia wniesienia pozwu na ten cel mogło zostać przeznaczone około 35000 złotych (przy nader luźnych obliczeniach, że od daty urodzenia K. do dnia wniesienia pozwu minęły 23 m-ce, a więc nawet przyjmując, że koszt tego lepszego odżywiania się nie został wdrożony natychmiast, i tak był to znaczący wydatek). Na sesje terapeutyczne (z terapeutami metodą Vojty i NDT Bobath) K. G. na miejscu przeznaczono 21550 złotych. Łącznie daje to sumę 56.550 złotych wydatkowanych środków. Dodanie do tych wydatków kosztów dojazdów na terapię wg „kilometrówki" przy przejechanych ok. 10.000 km znacznie przekracza kwotę odszkodowania dochodzona pozwem, podobnie jak dodanie wydatków na leki wynikających z faktur - 6032,08 złotych. Sąd Okręgowy zauważył, że faktury od k. 326 są wystawiane na fundację- pozwani nie wykazali jednak, aby fundacja zwróciła jakiekolwiek środki powódkom (natomiast rachunki i faktury k. 255-316 są wystawione na powódkę i posłużyły do ustalenia wysokości wydatków). Sąd wspomniał jednak, że samo ustalenie wysokości ponoszonych wydatków do czasu, w którym rodzice K. G. zdecydowali się korzystać z pomocy fundacji, czyli do wiosny 2014 roku, pozwala na ustalenie, że sumę żądaną tytułem odszkodowania faktycznie wydatkowali. Jako podstawę prawnego zasądzonego odszkodowania Sąd Okręgowy wskazał przepis art. 444 § 1 k.c. Dalej Sąd wypowiadając się odnośnie refundacji leczenia przez NFZ (to samo dotyczy rehabilitacji i sprzętu) wskazał, że powódki wykazały, że koszty te są niezbędne w takim zakresie, w jakim są pokrywane poza NFZ. Natomiast to strona pozwana, chcąc skutecznie sprzeciwić się skierowanemu przeciwko niej żądaniu, powinna zaoferować dowód na okoliczność, że nie jest to suma potrzebna poszkodowanemu na koszty leczenia, ponieważ koszty te mogą zostać pokryte ze środków publicznych. Innymi słowy, ciężar dowodu wystąpienia faktów tamujących oraz niweczących spoczywa na przeciwniku tej strony, która występuje z roszczeniem, czyli z zasady na pozwanym. Sąd uznał, że dowodu takiego nie ma, przeciwnie, zeznania powódki E. G. (1) i P. G. dają obraz niewydolności finansowania przez NFZ tego typu leczenia, rehabilitacji i sprzętu. Z samej opinii Instytutu wynika, że refundacji podlega sprzęt najtańszy, złej jakości. Sąd Okręgowy przywołał pogląd Sądu Najwyższego zgodnie z którym poszkodowany nie może być pozbawiony możliwości korzystania z leczenia lub rehabilitacji, które mogłyby doprowadzić do odpowiedniego efektu restytucyjnego w zakresie jego stanu zdrowia, nawet jeżeli realizowane świadczenia medyczne powodować mogą powstanie odpowiednich, zwiększonych kosztów. Należy pozostawić mu zatem możliwość wyboru systemu leczenia publicznego lub prywatnego, przynajmniej w takiej sytuacji, w której brak podstaw do przyjęcia istnienia pełnego wyboru alternatywnego z racji istotnego ograniczenia faktycznego dostępu do usługi medycznej oferowanej w ramach powszechnego systemu ubezpieczeń. Co do odsetek zasądzonych w pkt I i II sentencji Sąd Okręgowy wskazał jako podstawę prawną przepis art. 481 k.c. Brak jest podstaw do podzielenia poglądu, iż odsetki ustawowe powinny być zasądzone od daty wyroku. Kwota żądana przez powódki z tytułu zadośćuczynienia jest uzasadniona co do wysokości od początku zgłoszenia żądania. Co do dat zasądzenia odsetek - zastosowanie znalazł przepis art. 455 k.c. , zgodnie z którym jeżeli termin świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, to powinno być ono spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania - stąd od pozwanego Szpitala zasądzono je od daty przedprocesowego wezwania do zapłaty, a od ubezpieczyciela - od daty doręczenia odpisu pozwu (chociaż niewątpliwie wiedział o żądaniu wcześniej). Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do rozłożenia należności zasądzonej w pkt I sentencji na raty. Nie zachodzą bowiem żadne -prócz problemów finansowych szpitala- szczególne okoliczności które uzasadniałyby takie rozstrzygnięcie. Przeciwnie, okoliczności sprawy przemawiają przeciwko takiemu rozstrzygnięciu. Proces toczył się od roku 2014, pierwsza negatywna dla pozwanego opinia została wydana w roku 2013, zatem rzeczą pozwanego było stosowne zaplanowanie budżetu uwzględniającego możliwość przegrania sprawy, kolejne opinie tylko to potwierdzały. Pozwany szpital był ubezpieczony na rażąco niska sumę ubezpieczenia, tj. 46.500 EURO za jedno zdarzenie. Możliwość doubezpieczenia się szpitala poprzez wykupienie dobrowolnego ubezpieczenia OC podmiotu leczniczego i samodzielnego wybrania sumy ubezpieczenia, zwiększającej sumę gwarancyjną w ubezpieczeniu obowiązkowym, zawsze istniała, a to, że pozwany (ogromny podmiot, z licznymi oddziałami, w tym, z niosącym największe ryzyko ubezpieczeniowe, oddziałem położniczym) z niej nie skorzystał, nie może obciążać powódek, które od 2012roku, a więc od ponad siedmiu lat, czekają na należne im zadośćuczynienie. W przypadku szpitali, które wykonują poważne zabiegi operacyjne i w przypadku tych, które prowadzą oddziały ginekologii i położnictwa, ubezpieczenie się tylko na minimalne kwoty jest ogromnym ryzykiem- i to ryzyko w niniejszej sprawie musi ponieść pozwany. Ponadto, już całkowicie na marginesie Sąd wskazał, że z dokumentów finansowych przedstawionych przez pozwany Szpital na ostatniej rozprawie wynika strata Szpitala za rok 2018 roku rzędu 8 mln złotych, a więc orzeczenie w niniejszej sprawie nie pogorszy w sposób bardzo znaczący tej sytuacji. W zakresie roszczenia o rentę z tytułu zwiększonych potrzeb życiowych, opartego o treść art. 444 § 2 k.c. Sąd Okręgowy uznał je za zasadne. Niezbędnymi i najważniejszymi zabiegami wykonywanymi przez specjalistów w danej dziedzinie pod kontrolą lekarza rehabilitacji medycznej jest: indywidualne ćwiczenia z fizjoterapeutą metodami neurofizjologicznymi (NDT Bobath) 2-4 razy w tygodniu- 100-120 złotych, masaż klasyczny całego ciała 2-4 razy w tygodniu (40-50 złotych za 1 zabieg), hydroterapia 2-4 razy w tygodniu (12-30 złotych za zabieg), terapia logopedyczna 1-2 razy w tygodniu (lub zgodnie z zaleceniami logopedy- 50 do 70 złotych), terapia psychologiczno-pedagogiczna około 1 raz w tygodniu (dokładną częstotliwość powinien określić psycholog i pedagog) - 80 do 120 złotych. Koszt rehabilitacji metodą NDT Bobath wynosi średnio 100 złotych za 1 godzinę terapii. Koszty rehabilitacji powyższymi metodami wynoszą przy maksymalnej ich częstotliwości - 1020 złotych tygodniowo, 4080 złotych miesięcznie. Koszty samego sprzętu, który w zależności od tego, w jaki sposób będzie się niszczył, i proporcjonalnie do wzrostu małoletniej, a na jaki składają się: materac, piłka rehabilitacyjna, wałki, kliny - łączny koszt około 1.000 złotych, pionizator - refundacja NFZ - 2.000 złotych, koszt do 20000 złotych (bez refundacji 18000 złotych) siedzisko ortopedyczne - refundacja NFZ - 700 złotych, koszt do 18.000 złotych (bez refundacji 17300 złotych), urządzenie multifunkcyjne: funkcja pionizacji, stabilizacji w pozycji siedzącej i leżącej z funkcją transportową - refundacja NFZ - 3.200 złotych, koszt do 25 000 złotych (bez refundacji 21800 złotych), fotelik samochodowy - refundacja NFZ - 700 złotych, koszt do 10000 złotych, (9.300 złotych bez refundacji), wózek specjalny dziecięcy (inwalidzki) – refundacja NFZ -3.000 złotych, koszt do 20000 złotych,(bez refundacji 17.000 złotych) ortozy na kończyny dolne - refundacja NFZ - 1800 złotych, koszt 2500 złotych,(bez refundacji 700 złotych) ortoza kompresyjna tułowia – refundacja NFZ - 700 złotych, koszt 2000 złotych, (bez refundacji 1300 złotych) - to kwota aż 86 400 złotych wydatków na nierefundowany zakup sprzętu rehabilitacyjnego, wymiennego w miarę jak dziecko będzie rosło na inny, co przeciętnie 2 lata. Rocznie koszt sprzętu rehabilitacyjnego 43 200 złotych, a więc 3600 złotych miesięcznie. Razem zatem z rentą z tytułu zwiększonych potrzeb z tytułu rehabilitacji daje to kwotę 7680 złotych miesięcznie. Dalej Sąd Okręgowy wskazał, że powódka wykazała konieczność sprawowania opieki przez osobę trzecią. W przypadku zdrowego dziecka w wieku powódki przez 8 godzin dziennie opiekę sprawuje najpierw przedszkole, a następnie szkoła. W przypadku powódki 8 godzin specjalistycznej opieki to przy przyjęciu, że koszty te wg stawki MOPR wynoszą 22 złotych za godzinę - co najmniej 8 godzin dziennie, a więc dodatkowo daje to ponad 7680 złotych miesięcznie jeszcze 3520 złotych (8 godzin dziennie w dni robocze). To czyni roszczenie o rentę uzasadnionym w całości. Sąd Okręgowy zaznaczył, że gdyby rentę tę obliczać w jeszcze inny sposób, i zaliczyć do niej koszty opieki wskazane wyżej 3250 złotych oraz koszty rehabilitacji 4080 złotych miesięcznie, to - nawet bez doliczania jak w rozliczeniu powyżej kosztów sprzętu rehabilitacyjnego wymienianego co dwa lata, lub przy uwzględnieniu, że jego wymiana powinna następować rzadziej- daje to kwotę 7330 złotych, a więc niemal równą żądaniu pozwu. Przy uznaniu, że powódki wykazały również konieczność wyjazdów na turnusy rehabilitacyjne, oraz dojazdy do lekarza co w sposób oczywisty może pochłonąć miesięcznie różnicę między żądaną sumą renty 8.000 złotych a 7330 złotych, także i to czyni żądanie renty w pełni uzasadnionym. Sąd Okręgowy wskazał, że także trzecia z metod, pozwalająca na ocenę zakresu żądania renty co do wysokości również prowadzi do wniosku, że żądanie powódki nie jest wygórowane. Otóż w dacie udzielania zabezpieczenia, jak to wynika z treści uzasadnienia postanowienia w tym przedmiocie, Sąd Okręgowy uznał za wiarygodne również następujące wydatki: butelka mleka 5-6 butelek na dobę, butelka 6 złotych 6x6x30=1080 złotych miesięcznie, turnusy rehabilitacyjne 3000 złotych (2000 złotych, 2500 złotych, 3000 złotych)= x 6 mcy 6000 złotych/24=250 złotych miesięcznie, lekarz 1x6 tygodni 150 złotych wizyta plus dojazd = 400 złotych x 1.5m-ca. x 16=400 x 16=6400 złotych/ 533 złotych miesięcznie. Łącznie, bez kosztów rehabilitacji wskazanych w opiniach biegłych jest to kwota 1863 złotych, plus koszt opieki wg stawek MOPR 3520 złotych i rehabilitacji - wg opinii biegłych – 4080 złotych. Razem - 9463 złotych bez kosztów specjalnego sprzętu. Również i ta metodyka prowadzi do wniosku, że nawet bez zakupu sprzętów specjalistycznych do rehabilitacji zwiększone potrzeby życiowe K. G. wycenić należy co najmniej 8000 złotych miesięcznie. Koszty dojazdów do lekarzy Sąd Okręgowy analizował i wycenił na podstawie ilości wizyt i ich częstotliwości przy zastosowaniu stawki ryczałtu paliwowego za 1 km przebiegu pojazdu wskazaną w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 roku w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. z 2002 roku nr 27, poz. 271 ze zm.). Sąd uznał, iż wyliczenie kosztów dojazdu tak na kilkanaście turnusów do W. , jak i do lekarzy przez powódkę było prawidłowe (chociaż nawet i bez nich można uznać w chwili obecnej istnienie zwiększonych potrzeb co najmniej w kwocie 8 000 złotych miesięcznie). Sąd Okręgowy uznał, że każda z zaprezentowanych wyżej metod, przy pomocniczym zastosowaniu art. 322 k.p.c. uwalnia analizujący podmiot od drobiazgowej konieczności analizy każdej z przedstawionych przez powódki faktur, obrazuje zaś jak bardzo szeroki jest zakres zwiększonych potrzeb powódki i to, że któregokolwiek ze sposobu obliczeń metod do obliczania tych potrzeb nie przyjąć, zawsze prowadzi do wniosku, że roszczenie powódki o rentę nie jest wygórowane. Odnosząc się do kwestii podnoszonych nie wprost, lecz w pytaniach pełnomocnika pozwanego (...) Sąd wskazał iż to, że część wydatków może być pokryta ze środków fundacji jest bez znaczenia, bo samo istnienie zwiększonych potrzeb pozwala już na zasądzenie renty, bez względu na to, kto je pokrywa, pozwala na uwzględnienie żądania o rentę. Odnośnie elementu składającego się na rentę, tj. kosztów rehabilitacji Sąd Okręgowy wskazał w uzupełnieniu powyższych rozważań, że powódka wymaga stałej rehabilitacji, by mogła nastąpić jakikolwiek jej rozwój, po to, aby zapobiec dalszym powikłaniom porażenia mózgowego. Oczywiście zabiegi rehabilitacyjne są niekiedy finansowane ze środków NFZ, jednakże nie w takim wymiarze, by możliwy był ciągły postęp w rozwoju dziecka. Również zaopatrzenie w sprzęt niezbędny dla funkcjonowania powódki jest finansowane ze środków publicznych, jednakże obejmuje ono jedynie sprzęt niskiej jakości, a także zakłada okresy używania sprzętu przekraczające jego faktyczną wytrzymałość. Powódka wymaga całodobowej opieki specjalnej, intensywnej w godzinach dziennych. Jak wynika z opinii biegłych i zeznań świadków powódka K. G. jest całkowicie niesamodzielna. Zasadne jest zatem zaliczenie do zwiększonych potrzeb sprawowanie nad dzieckiem, w ciągu dnia, opieki, ponieważ małoletnia wymaga karmienia, pielęgnacji, ubierania; rozbierania, przebierania, mycia, podawania leków- zasady doświadczenia życiowego nakazują wątpić, aby opieki nad powódką podjęła się osoba, która za 8 - godzinną pracę zarobiłaby w innym miejscu znacznie wyższą sumę (przy obecnej wysokości średniego krajowego wynagrodzenia), a poza tym pozwana nie wykazała, aby na terenie miejsca zamieszkania powódki realnie można było znaleźć opiekę dla powódki po koszcie niższym do cennika MOPROKU Sąd Okręgowy uznał za zasadne również żądanie ustalenia odpowiedzialności pozwanych na przyszłość, zgłoszone na podstawie art. 189 k.p.c. W niniejszej sprawie kwestionowanie przez pozwanych niemal każdego elementu szkody, i odpowiedzialności pozwanych jako takiej, przemawia w sposób zdecydowane za istnieniem interesu w ustaleniu ich odpowiedzialności na przyszłość. Leczenie małoletniej K. G. nie jest zakończone. Z opinii biegłych wynika, że w przyszłości mogą u małoletniej powódki wystąpić problemy żywieniowe, może w przyszłości zaistnieć konieczność odżywiania przez sondę żołądkową, a następnie konieczność rozważenia implantacji przezskómej gastrostomii - tzw. PEG-a. Ponadto narastające zaburzenia układu kostno-stawowego mogą prowadzić do postępujących deformacji, zwłaszcza w zakresie kończyn i klatki piersiowej. U niektórych pacjentów rozwijają się również stopniowo cechy przewlekłej niewydolności oddechowej, z koniecznością wykonania tracheostomii, aby poprawić możliwości ewakuacji wydzieliny z dróg oddechowych i umożliwić zastosowanie ewentualnego przewlekłego wsparcia oddechowego. W związku z takim stanem K. G. Sąd uznał jej roszczenie z art. 189 k.p.c. za zasadne. Odnośnie odpowiedzialności pozwanego (...) Sąd wskazał, że wynika ona z łączącej tego pozwanego z pozwanym szpitalem umowy ubezpieczenia OC, która uregulowana została w przepisie art. 805 § 1 k.c. W myśl art. 822 k.c. przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. W myśl jednak art. 824 §1 k.c. Jeżeli nie umówiono się inaczej, suma ubezpieczenia ustalona w umowie stanowi górną granicę odpowiedzialności ubezpieczyciela". Sąd Okręgowy uwzględnił ten przepis pod uwagę, zastrzegając w pkt IV sentencji na podstawie art. 319 k.p.c. ograniczenie odpowiedzialności pozwanego. Sąd Okręgowy wydając orzeczenie w niniejszej sprawie oparł się na całokształcie materiału dowodowego, w tym na dwóch opiniach biegłych, biegłego ad hoc Z. C. (1) (konsultant wojewódzki w dziedzinie położnictwa i ginekologii) i opinii Instytutu. Obie te opinie są zgodne jeśli chodzi o kwestię szkody i związku przyczynowego oraz winy pozwanych. W zdecydowanie większym rozmiarze przydatna była, oceniająca stan obu powódek i ich rokowania na przyszłość opinia Instytutu. Do żadnej z opinii nie zostały złożone przez pozwanych zarzuty, mogące zniweczyć jej wnioski opinii. Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do wyłączenia biegłego Z. C. (1) ze względu na wydawanie przez niego opinii w postępowaniu przygotowawczym- nie jest to bowiem żadna przeszkoda do wydania opinii. Sąd oddalił również wniosek o wyłączenie tego biegłego ze względu na dalekie więzi rodzinne. Ordynatorem oddziału w pozwanym szpitalu jest syn kuzyna Z. C. , z którym to kuzynem biegły praktycznie kontaktów nie utrzymuje. Nie jest to w ocenie Sądu przesłanka do wyłączenia biegłego- istotą wyłączenia jest zapobieżenie brakowi obiektywizmu biegłego, ale rażąco niekorzystna dla rodziny powinowatego biegłego ad hoc opinia świadczy o tym, że obiektywizm ten został zachowany. Zresztą nawet wyeliminowanie opinii tego biegłego z procesu i oparcie się wyłącznie na opinii Instytutu nic by w kwestii rozstrzygnięcia nie zmieniło, stąd zarzut co do braku bezstronności tego biegłego jest praktycznie bez znaczenia. Ostatecznie Sąd Okręgowy oparł się przede wszystkim na opinii zespołu biegłych z Instytutu jako wszechstronnej, przekonująco uzasadnionej i w pełni wiarygodnej. Pozwani nie przedstawili żadnych merytorycznych argumentów, które podważałyby opinię czy to zespołu biegłych, czy biegłego Z. C. . Sąd oparł się również na treści dokumentacji medycznej i dokumentacji zaoferowanej przez powódki. Sąd Okręgowy uznał, że niewiele wniosły do procesu zeznania świadków z personelu pozwanego- L. K. - przebieg porodu tj. opieka położnej i podłączenie aparatu KTG były bezsporne, kwestia wykonania czy niewykonania USG bez znaczenia, a z zeznań tych nie wynikały żadne wiarygodne przyczyny usprawiedliwiające brak reakcji na zapisy KTG czy nie zarządzenie wcześniejszego rozwiązania ciąży. To samo dotyczy zeznań K. C. i M. B. (2) . Zeznania P. W. i zeznania K. R. są, co do opisu samego zdarzenia, a w zasadzie jego oceny, sprzeczne ze sobą, ponieważ każdy z tych świadków odpowiedzialność za brak odczytu KTG i brak właściwej decyzji chciałby przerzucić na kogoś innego, ale nie ma tak naprawdę znaczenia dla losów tego procesu, kto personalnie, będąc do tego zobowiązany, nie obejrzał zapisu i nie podjął właściwej decyzji, stąd rozwiązywanie konfliktu między tymi zeznaniami i ich ocena pod tym kątem są zbędne. Sąd Okręgowy dał wiarę zeznaniom E. G. (2) i P. G. oraz E. G. (1) co do kosztów utrzymania powódki K. G. , jej stanu zdrowia oraz ponoszonych wydatków. Korespondują one w pełni z opinią Instytutu oraz z przedstawionymi rachunkami i zaświadczeniami. O kosztach należnych powódkom Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98§1 k.p.c. i §2 ust 2 i §6 pkt 6 obowiązującego na datę wniesienia pozwu rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 roku poz. 461 ze zm.) wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa procesowego w wysokości 17 złotych zasądził dwukrotność stawki minimalnej od pozwanych, podwyższając tę stawkę ze względu na nakład pracy pełnomocnika powódek. Rozstrzygnięcie o kosztach sądowych w takim zakresie, w jakim nie zostały uiszczone, Sąd oparł na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2014 roku poz. 1025 ze zm.). Obejmują one sumę kosztów opinii biegłych oraz nieuiszczoną opłatę od pozwu w kwocie 100.00 złotych, łącznie 156.060,71 złotych. Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany (...) spółka akcyjna z siedzibą w W. zaskarżając go w następującym zakresie: 1. w punkcie I sentencji wyroku w części, tj. powyżej 74015,50 złotych (powyżej sumy gwarancyjnej), czyli o kwotę 991984,50 złotych w zakresie błędnego zasądzenia przez Sąd kwoty, do której pozwany (...) S.A. ponosi odpowiedzialność w tej sprawie, 2. w punkcie II, III, IV sentencji wyroku w całości w zakresie błędnego zasądzenia przez Sąd kwot, do której pozwany (...) S.A. ponosi odpowiedzialność w tej sprawie, 3. w punkcie VII i VIII sentencji wyroku w zakresie obciążenia pozwanego kosztami procesu, a dodatkowo w zakresie błędnego wyliczenia kosztów procesu. Zaskarżonemu wyrokowi apelujący zarzucił: 1. naruszenie art. 824 § 1 k.c. poprzez brak ustalenia ograniczenia odpowiedzialności pozwanego (...) S.A. do wysokości sumy gwarancyjnej określonej w umowie ubezpieczenia, a wyłącznie zastrzeżenie pozwanemu (...) S.A. prawa do powołania się w egzekucji zasądzonych od niego świadczeń na podstawie art. 319 k.p.c. , podczas gdy prawidłowo sformułowane orzeczenie w tym zakresie powinno uwzględniać, że odpowiedzialność pozwanego (...) S.A. jest ograniczona do kwoty 74015,50 złotych, tj. do wysokości pozostałej sumy gwarancyjnej wynikającej z umowy ubezpieczenia zawartej z ubezpieczonym Samodzielnym Publicznym Zakładem Opieki Zdrowotnej (...) w S. , polisa o numerze: (...) z 29.12.2011roku, z sumą gwarancyjną na jedno zdarzenie 46 500 EUR, 2. naruszenie art. 824 § 1 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i ustalenie w wyroku, że górna granica sumy ubezpieczenia to kwota 46 500,00 Euro, podczas gdy w toku procesu tytułem zabezpieczenia pozwany ad. 2 dokonał już wypłaty kwoty 110226,80 złotych na rzecz powódki K. G. i w związku z tym ograniczenie odpowiedzialności pozwanego (...) S.A. winno wynieść 74.015,50 złotych. Przeliczenia dokonano zgodnie z kursem euro z dnia 03.01.2011= 1 euro - 3,9622 złotych, 3. naruszenie § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2007 roku w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej świadczeniodawcy udzielającego świadczeń opieki zdrowotnej poprzez jego niezastosowanie i orzeczenie w pkt IV zaskarżonego wyroku prawa do powoływania się na ograniczenie odpowiedzialności pozwanego (...) S.A. do górnej sumy ubezpieczenia tj. kwoty 46.500 Euro liczonego wg średniego kursu NBP na dzień spełnienia świadczenia, podczas gdy zgodnie z ww. przepisem kwota ta winna zostać ustalona wg średniego kursu ogłoszonego przez NBP po raz pierwszy w roku, w którym umowa ubezpieczenia OC została zawarta, czyli zgodnie z kursem euro z dnia 03.01.2011= 1 euro- 3,9622 złotych, 4. naruszenie art. 319 k.p.c. poprzez: - zamieszczenie w punkcie IV wyroku zastrzeżenia pozwanemu (...) S.A. prawa do powoływania się na ograniczenie jego odpowiedzialności, podczas gdy to ograniczenie odpowiedzialności winno wynikać wprost z każdego punktu zaskarżonego wyroku odrębnie, tj. z pkt I,II,III, - poprzez błędne zastosowanie w związku z tym, iż przepis ten nie ma zastosowania wobec pozwanego (...) S.A. , tj. do ograniczenia odpowiedzialności pozwanego (...) S.A. do ściśle określonej sumy gwarancyjnej, - naruszenie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych poprzez nieprawidłowe obciążenie pozwanych kosztami sądowymi tytułem nieuiszczonej opłaty od pozwu w kwocie 100.000 złotych, jak też nie uwzględnieniu ograniczenia odpowiedzialności pozwanego (...) SA do sumy gwarancyjnej 74.015,50 złotych. Wobec powyższego pozwany wniósł o: 1. zmianę zaskarżonego orzeczenia w punkcie I, II, III i IV poprzez ustalenie, że odpowiedzialność pozwanego (...) S.A. w pkt I, II, III jest ograniczona do kwoty 74.015,50 złotych, tj. do wysokości pozostałej do wykorzystania sumy gwarancyjnej wynikającej z umowy ubezpieczenia zawartej z ubezpieczonym Samodzielnym Publicznym Zakładem Opieki Zdrowotnej (...) w S. , potwierdzonej polisą o numerze: (...) z 29.12.2011 roku, gdzie suma ubezpieczenia liczona w EUR winna zostać ustalona wg średniego kursu ogłoszonego przez NBP po raz pierwszy w roku, w którym umowa ubezpieczenia OC została zawarta, 2. zmianę zaskarżonego orzeczenia w punkcie V i VI, poprzez proporcjonalne rozliczenie kosztów postępowania oraz nieuiszczonych kosztów sądowych zgodnie z zasądzonymi kwotami na rzecz powódek od pozwanego (...) S.A. oraz pozwanego Szpitala, zgodnie z wnioskami postulowanymi przez pozwanego w apelacji, przy czym ustalenie kosztów postępowania winno nastąpić przy uwzględnieniu art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych , 3. oddalenie powództwa w pozostałym zakresie, 4. zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych 5. ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu apelacji pozwany szerzej omówił podniesione zarzuty. Apelację od powyższego wyroku wniósł również pozwany (...) Publiczny (...) Zakład Opieki Zdrowotnej (...) w S. zaskarżając go w następującym zakresie: 1. w punkcie I sentencji wyroku w części: - zasądzającej od pozwanego na rzecz powódki K. G. kwotę 766.000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 7 maja 2014 roku do dnia zapłaty, - zasądzającej odsetki ustawowe w wysokości 122646,58 złotych naliczone od pozostałej niezaskarżonej przez pozwanego kwoty tj. od 300000 złotych za okres od dnia 7 maja 2014 roku do dnia 2 lipca 2019 roku 2. w punkcie II sentencji wyroku w części: - zasądzającej od pozwanego na rzecz powódki E. G. (1) kwotę 50000 złotych wraz z odsetkami ustawowych za opóźnienie do dnia 7 maja 2014 roku do dnia zapłaty, - zasądzającej odsetki w wysokości 20441,10 złotych naliczone od pozostałej niezaskarżonej przez pozwanego kwoty tj. od 50.000 złotych za okres od dnia 7 maja 2014 roku do dnia 2 lipca 2019 roku 3. w punkcie III sentencji wyroku w całości tj. co do zasądzenia od pozwanej na rzecz powódki K. G. renty miesięcznej w wysokości 8000 złotych poczynając od miesiąca maja 2014 roku, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w płatności rat oraz w zakresie ustalenia przez Sąd, iż na poczet tej należności zalicza się kwoty wpłacone tytułem zabezpieczenia, które na dzień wyrokowania stanowią kwotę 108326,80 złotych. 4. w punkcie VI sentencji wyroku - w całości zawartego tam rozstrzygnięcia 5. w punkcie VII sentencji wyroku i VIII sentencji wyroku w całości w zakresie obciążenia pozwanego kosztami procesu. Zaskarżonemu wyrokowi apelujący zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego i procesowego : a) art. 430 § 1 k.c. w związku z art. 232 k.p.c. poprzez błędne zastosowanie i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, co skutkowało nieprawidłową kwalifikacją przez Sąd stosunku prawnego na podstawie, którego udzielane są świadczenia medyczne, łączącego personel medyczny z pozwanym, i przyjęcie, że przepis ten stanowi wyłączną podstawę prawną dochodzenia roszczeń wobec pozwanego Szpitala podczas, gdy przepis może stanowić jedynie podstawę w zakresie odpowiedzialności od personelu medycznego będącego zatrudnionym w oparciu o umowę o pracę, b) art. 445 § 1 k.c. i art. 233 § 1 k.p.c. przez błędną wykładnię i ocenę materiału dowodowego, co skutkowało zasądzeniem zadośćuczynienia na rzecz powódki w wysokości niewspółmiernie wysokiej w stosunku do rozmiaru krzywdy powoda przy nieuwzględnieniu ratowania przez pozwany szpital życia powódki, poziomu życia społecznego, wyznaczającego do pewnego stopnia wysokość tego rodzaju odszkodowania za szkodę niemajątkową, tym samym istotne zawyżenie przyznanego powodowi zadośćuczynienia, wynikające w głównej mierze z nieodpowiedniego - przesądzającego o niewłaściwym zastosowaniu przywołanego art. 445 § 1 k.c. - wyważenia kryteriów oceny wartości stanowiącej „odpowiednią sumę", o jakiej stanowi jego dyspozycja, c) art. 444 § 1 k.c. i art. 233 § 1 k.p.c. oraz 322 k.p.c. przez błędną wykładnię i ocenę materiału dowodowego oraz zastosowanie, co skutkowało zasądzeniem odszkodowania na rzecz małoletniej powódki w kwocie 66000 złotych, wskutek braku analizy przedstawionych dokumentów oraz twierdzeń strony pozwanej związanych z poniesionymi wydatkami na leki, dietę - żywienie (środki spożywcze oraz suplementy diety) oraz rehabilitację powódki pod kątem rzeczywistych jej potrzeb oraz celowości ich poniesienia. d) art. 444 § 2 k.c. i art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 232 k.p.c. przez błędną wykładnię i wybiórczą ocenę materiału dowodowego, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, co skutkowało zasądzeniem renty na rzecz powódki w wysokości niewspółmiernie wysokiej, nieadekwatnej, przerastającej rzeczywiste potrzeby powódki K. G. oraz bez dokonania przez Sąd oceny celowości ponoszenia kosztów przedstawionych przez stronę powodową na leczenie i rehabilitację małoletniej powódki. e) art. 481 § 1 k.c. i art. 233 § 1 k.p.c. przez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię i zasądzenie odsetek ustawowych od zasądzonych kwoty tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę i odszkodowania oraz renty w pkt I, II i III sentencji wyroku tj. za okres od dnia 7 maja 2014 roku do 2 lipca 2019 roku, podczas, gdy to wskutek ustaleń poczynionych przez Sąd przyznający ww. świadczenia następuje ich ustalenie, zważywszy dodatkowo na zarzuty wskazane w pkt Ib). 2. naruszenia prawa procesowego poprzez: a) naruszenie art. 98 § 1 k.p.c. w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych poprzez nieprawidłowe obciążenie pozwanych kosztami sądowymi tytułem nieuiszczonej opłaty od pozwu w kwocie 100000 złotych. b) art. 320 k.p.c. w i art. 102 k.p.c. poprzez nieprawidłowe dokonanie oceny sytuacji pozwanego odzwierciedlonej w dokumentacji finansowej przedstawiającej bardzo trudne położenie, m.in. sytuacji finansowej pozwanego, czynniki niezależne od Szpitala i w konsekwencji nierozłożenie zasądzonych kwot tytułem zadośćuczynienia na raty, a także w wykazanej przez pozwanego bardzo trudnej sytuacji odstąpienia od obciążania pozwanego kosztami procesu. Na tej podstawie apelujący wniósł o zmianę wyroku: 1. w punkcie I sentencji wyroku: poprzez oddalenie powództwa w zakresie zasądzenia kwoty 766.000 złotych tytułem zadośćuczynienia i odszkodowania oraz oddalenia zasądzonych odsetek ustawowych od dnia 7 maja 2014 roku do dnia zapłaty oraz oddalenie odsetek od niezaskarżonej przez pozwanego kwoty 300.000 złotych za okres od dnia 7 maja 2014 roku do 2 lipca 2019 roku, 2. w punkcie II sentencji wyroku: poprzez oddalenie powództwa w zakresie zasądzenia kwoty 50 000 złotych tytułem zadośćuczynienia z odsetkami ustawowych za opóźnienie od dnia oddalenia tj. 7 maja 2014 roku do dnia zapłaty oraz oddalenia odsetek od niezaskarżonej przez pozwanego kwoty 50000 złotych za okres od dnia 7 maja 2019 roku do 2 lipca 2019 roku, 3. w punkcie III sentencji wyroku poprzez oddalenie powództwa w zaskarżonej części lub uchylenie i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania. 4. w puncie VI sentencji poprzez oddalenie żądania w całości. 5. w punkcie VII i VIII sentencji wyroku zmianę i odstąpienie od obciążania pozwanych kosztami postępowania. Nadto apelujący w przypadku nieuwzględnienia wyżej wymienionych zarzutów i wniosków podtrzymał wniosek o rozłożenie zasądzonych przez Sąd kwot na raty w trybie art. 320 k.p.c. W uzasadnieniu apelacji pozwany szerzej omówił podniesione zarzuty. Powódki w odpowiedzi na apelację, wniosły o oddalenie obu apelacji i zasądzenie od każdego z pozwanych na rzecz powódek kosztów postępowania przed sądem drugiej instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na rozprawie apelacyjnej w dniu 10 stycznia 2020 roku powódki E. G. (1) i K. G. zawarły ugodę sądową z pozwanym (...) spółką akcyjną w W. . W ugodzie tej strony oświadczyły, że 1. uznają ograniczenie odpowiedzialności tego pozwanego do łącznej kwoty 46500 euro (co według kursu euro w 2011 roku wynosiło 184 242,30 złotych), wskazując, że na dzień wyrokowania przez Sąd Okręgowy w Szczecinie I Wydział Cywilny tj. dzień 03.07.2019 roku, pozostało do zapłaty 74.051,50 złotych plus odsetki zgodnie z wyrokiem; 2. ograniczenie odpowiedzialności (...) spółki akcyjnej w W. wynika z umowy ubezpieczenia zawartej pomiędzy pozwanym (...) spółką akcyjną w W. , a pozwanym Samodzielnym Publicznym Zakładem Opieki Zdrowotnej (...) w S. , potwierdzonej polisą o numerze: (...) z 29.12.2011 roku, z sumą gwarancyjną określoną w tej umowie w dniu jej zawarcia na jedno zdarzenie. 3. wskazana w pkt 1 łączna kwota 184015,50 złotych została przez (...) spółkę akcyjną w W. zapłacona w całości, w tym kwota 72115,50 złotych wraz z orzeczonymi przez Sąd odsetkami została zapłacona przez (...) spółkę akcyjną w W. tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę na rzecz powódki K. G. , natomiast pozostała kwota została zapłacona tytułem realizacji zasądzonego zabezpieczenia roszczenia rentowego 4. wobec wyczerpania w całości sumy ubezpieczenia Szpitala powódki nie będą wnosiły dalszych roszczeń wobec (...) spółki akcyjnej w W. wynikających ze zdarzenia stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania. 5. powódka E. G. (1) zobowiązała się zapłacić na rzecz pozwanego (...) spółki akcyjnej w W. wyłącznie kwotę 7 000,00 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu (tj. koszty zastępstwa procesowego) w terminie do dnia 11 marca 2020 roku. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać trzeba, że w skład Sądu Apelacyjnego orzekającego w niniejszej sprawie wchodzi osoba powołana na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3). Z tego względu sąd odwoławczy – w pełni aprobując stanowisko wyrażone w uchwale połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 roku, BSA I-4110-1/20 – obowiązany był rozważyć, czy zachodzi w rozpoznawanej sprawie sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. , a to oznaczało konieczność ustalenia, czy wadliwość procesu powołania SSA Tomasz Sobieraj prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Sąd odwoławczy po zapoznaniu się z uzasadnieniem przywołanej wyżej uchwały doszedł do wniosku, że w świetle wskazanych w tej uchwale kryteriów nie zachodzą wątpliwości co do zachowania standardu niezawisłości i bezstronności danego sędziego, a tym samym skład sądu z jego udziałem spełnia minimalne wymagania dla zachowania niezawisłości i bezstronności. Po pierwsze, zwrócić należy uwagę, że w przypadku sędziego Tomasza Sobieraja doszło do powołania go na kolejne stanowisko sędziowskie. Wcześniej został bowiem powołany na stanowiska sędziego sądu rejonowego i sędziego sądu okręgowego w niebudzących wątpliwości procedurach. Tym samym przystępując do konkursu na urząd sędziego w sądzie apelacyjnym posiadał już status sędziów w rozumieniu konstytucyjnym. Po drugie, sam przebieg konkursu na stanowisko sędziego sądu apelacyjnego nie budzi wątpliwości sądu odwoławczego. Sędzia Tomasz Sobieraj posiadał bardzo dobrą opinię sędziego wizytatora oraz został pozytywnie zaopiniowany zarówno przez Kolegium Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, jak i Zgromadzenie Ogólne Sędziów Apelacji (...) . Po trzecie, nie zachodzą okoliczności dotyczącego samego sędziego mogące budzić zastrzeżenia z punktu widzenia zachowania przez niego standardu niezawisłości i bezstronności. Sędzia ten nie był zaangażowany bezpośrednio przed powołaniem na urząd, w jednostkach podległych Ministrowi Sprawiedliwości lub innych organach władzy wykonawczej lub Krajowej Radzie Sądownictwa. Nie został także w drodze arbitralnej decyzji Ministra Sprawiedliwości delegowany do orzekania w sądzie wyższej instancji. Nie podejmował także publicznie żadnych działań stanowiących przejaw aprobaty dla dokonywanych zmian, zwłaszcza polegających na akceptacji niekonstytucyjnych działań organów władzy wykonawczej wobec sądów, w tym Sądu Najwyższego czy akceptacji utraty przez Krajową Radę Sądownictwa przymiotu niezależności. Nie zachodzi więc podejrzenie, że swoje stanowisko zawdzięcza przede wszystkim politycznemu poparciu, a nie wiedzy prawniczej i doświadczeniu. Niezależnie od tego należy zwrócić uwagę na charakter niniejszej sprawy, która nie dotyczy kwestii istotnych z punktu widzenia władzy politycznej, np. interesów majątkowych Skarbu Państwa lub zagadnień mogących wzbudzać zainteresowanie opinii publicznej oraz polityków, w szczególności związanych bezpośrednio z dominującą we władzy ustawodawczej i wykonawczej siłą polityczną. Istotne znaczenie ma także okoliczność, że strony, reprezentowane przez profesjonalnych pełnomocników, pomimo posiadania wiedzy o treści uchwały połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 roku, BSA I-4110-1/20 oraz składu sądu orzekającego w niniejszej sprawie nie wniosły zastrzeżeń co do tego składu, w szczególności nie złożyły wniosku o wyłączenie któregokolwiek członka składu orzekającego. Z tych względów sąd odwoławczy orzekający w niniejszej sprawie doszedł do wniosku, że nie zachodzi żadna przeszkoda, aby w tak ukształtowanym składzie wydać rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Odnosząc się do meritum sprawy na wstępie wskazać trzeba, że sąd odwoławczy mógł dokonać kontroli wyroku sądu pierwszej instancji jedynie w granicach zaskarżenia. W badanej sprawie z uwagi na zakres zaskarżenia zawarty w apelacjach pozwanych wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 3 marca 2019 roku stał się prawomocny w stosunku do pozwanego (...) spółki akcyjnej w W. w części zasądzającej od tego pozwanego na rzecz powódki K. G. kwotę 74015,50 złotych tytułem zadośćuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od powyższej kwoty od dnia 12 sierpnia 2014 roku do dnia zapłaty [punkt I zaskarżonego wyroku] oraz w części ustalającej na przyszłość odpowiedzialność tego pozwanego za skutki zdarzenia z dnia 24 sierpnia 2012 roku [punkt VI zaskarżonego wyroku], zaś w stosunku do pozwanego (...) Publicznego (...) Zakładu Opieki Zdrowotnej (...) w S. w części zasądzającej do tego pozwanego na rzecz powódki K. G. kwotę 300000 złotych tytułem zadośćuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od powyższej kwoty od dnia 3 lipca 2019 roku do dnia zapłaty [punkt I zaskarżonego wyroku] oraz w części zasądzającej do tego pozwanego na rzecz powódki E. G. (1) kwotę 50000 złotych tytułem zadośćuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od powyższej kwoty od dnia 3 lipca 2019 roku do dnia zapłaty [punkt II zaskarżonego wyroku]. Z tego względu ingerencja sądu odwoławczego w treść wydanego wyroku dokonana w ramach kontroli instancyjnej nie mogła doprowadzić do zmiany lub uchylenia wyroku w powyższym zakresie. Ustosunkowując się do apelacji wywiedzionej przez pozwanego (...) spółkę akcyjną w W. wskazać trzeba, że w następstwie powyższego środka odwoławczego konieczne stało się uchylenie wyroku w zaskarżonej przez ten podmiot części i umorzenie postępowania w powyższym zakresie z uwagi na zawarcie przez strony ugody sądowej. Przepisy postępowania odwoławczego nie zawierają regulacji związanej z zawarciem ugody w tym postępowaniu, w związku z czym na podstawie art. 391 § 1 k.p.c. w tym zakresie należy stosować odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Zgodnie z natomiast z przepisem art. 355 § 1 k.p.c. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli wydanie postanowienia kończącego postępowanie stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne. Jedną z przesłanek umorzenia postępowania z powodu zbędności wydania merytorycznego rozstrzygnięcia jest zawarcie przez strony w toku postępowania ugody sądowej. Sąd Apelacyjny dokonując kontroli powyższej ugody zawierającej zgodne oświadczenia woli stron co do wysokości zobowiązania pozwanego, nie znalazł podstaw do jej zakwestionowania. W ocenie sądu odwoławczego czynność prawna dokonana pomiędzy stronami jest zgodna z prawem, zasadami współżycia społecznego i nie zmierza do obejścia prawa, spełnia więc przesłanki ważności i skuteczności, których ocena należy do Sądu, zgodnie z art. 223 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 k.p.c. Mając na uwadze powyższe, wobec treści art. 386 § 3 k.p.c. , zaistniała konieczność uchylenia wyroku wydanego przez Sąd Okręgowy w zaskarżonej części dotyczącej pozwanego (...) spółki akcyjnej w W. [to jest w punkcie pierwszym w części zasądzającej od pozwanego (...) spółki akcyjnej w W. na rzecz powódki K. G. kwotę powyżej 74015,50 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od powyższej kwoty od dnia 12 sierpnia 2014 roku do dnia zapłaty; w punkcie drugim w części zasądzającej od pozwanego (...) spółki akcyjnej w W. na rzecz powódki E. G. (1) kwotę 100000 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od powyższej kwoty od dnia 12 sierpnia 2014 roku do dnia zapłaty; w punkcie trzecim w części zasądzającej od pozwanego (...) spółki akcyjnej w W. na rzecz powódki K. G. rentę miesięczną w wysokości 8000 złotych; w punkcie czwartym w całości; w punkcie siódmym w części zasądzającej koszty procesu na rzecz powódek od pozwanego (...) spółki akcyjnej w W. ] i umorzenia w tym zakresie postępowania. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji. Odnosząc się do apelacji pozwanego (...) Publicznego (...) Zakładu Opieki Zdrowotnej (...) w S. wskazać należy, że zasługiwała ona na uwzględnienie jedynie w nieznacznej części, doprowadzając do zmiany zaskarżonego wyroku w następującym zakresie: - co do rozstrzygnięcia o odsetkach od kwoty 1000000 złotych zasądzonej tytułem zadośćuczynienia na rzecz powódki K. G. i od kwoty 11000 złotych zasądzonej tytułem odszkodowania na rzecz wyżej wymienionej powódki [punkt I zaskarżonego wyroku], - w części dotyczącej rozłożenia na raty sumy 700000 złotych zasądzonej tytułem zadośćuczynienia na rzecz powódki K. G. [punkt I zaskarżonego wyroku]; - co do wysokości świadczeń podlegających zaliczeniu na poczet renty zasądzonej na rzecz powódki K. G. oraz terminu początkowego zasądzenia renty [punkt III zaskarżonego wyroku]; - w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu i nieuiszczonych kosztach sądowych [punkty VII i VIII zaskarżonego wyroku]. W pozostałym zakresie apelacja pozwanego (...) Publicznego (...) Zakładu Opieki Zdrowotnej (...) w S. okazała się bezzasadna i podlegała oddaleniu. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że w ocenie sądu odwoławczego sąd pierwszej instancji w oparciu o prawidłowo zgromadzony i oceniony materiał dowodowy poczynił w badanej sprawie trafne ustalenia dotyczące istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych. Sąd Apelacyjny powyższe ustalenia w pełni akceptuje i przyjmuje za własne, co czyni zbędnym ich powielanie w niniejszym uzasadnieniu. Sąd Okręgowy dokonał również co zasady trafnej subsumpcji tak ustalonego stanu faktycznego do norm prawa materialnego. Odnosząc się do zarzutów strony pozwanej zauważyć trzeba, że w pewnym zakresie pozostawały one w sprzeczności z zakresem zaskarżenia. Jak wskazano wyżej – pozwana zaskarżyła wyrok sądu pierwszej instancji jedynie częściowo, co oznaczało, że wyrok ten w zakresie rozstrzygnięć zasądzających część dochodzonych roszczeń przez powódki stał się prawomocny. To wskazywałoby, że pozwana co do zasady na etapie postępowania apelacyjnego nie kwestionuje obowiązku naprawienie szkody doznanej przez powódki w wyniku zdarzenia z dnia 24 sierpnia 2012 roku. Jednocześnie pozwana sformułowała zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 430 § 1 k.c. oraz prawa procesowego w postaci art. 232 k.p.c. zmierzający w istocie do zanegowania przyjętej przez sądu pierwszej instancji zasady odpowiedzialności pozwanego szpitala za szkodę wyrządzoną powódce. W ocenie sądu odwoławczego – taki zarzut na etapie postępowania odwoławczego uznać trzeba o tyle niedopuszczalny, że zmierzałby do zanegowania mocy wiążącej wydanego w sprawie prawomocnego wyroku. Przypomnieć należy, że art. 365 k.p.c. stanowi, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wyrażona w tym przepisie moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu odnosi się do orzeczeń prawomocnych formalnie. Moc wiążąca orzeczenia odróżniana jest od powagi rzeczy osądzonej ( art. 366 k.p.c. ), przy czym obydwa te skutki prawomocnego formalnie orzeczenia określa się łącznie mianem prawomocności materialnej, przypisując pierwszemu z nich pozytywny, a drugiemu negatywny aspekt tego pojęcia. Przyjmuje się, że wynikająca z art. 365 k.p.c. moc wiążąca prawomocnego orzeczenia uwidacznia się dwojako. Po pierwsze, odnosi się do faktu istnienia prawomocnego orzeczenia i po drugie, przejawia się w mocy wiążącej, jako „określonym walorze prawnym rozstrzygnięcia (osądzenia) zawartego w treści orzeczenia". Pierwsze nie budzi wątpliwości, tu moc wiążąca wyraża się w tym, że orzeczenie prawomocne pociąga za sobą tę konsekwencję, że nikt nie może negować faktu jego istnienia i jego określonej treści, bez względu na to, czy był czy też nie był stroną w postępowaniu, w wyniku którego zostało wydane to orzeczenie. Żaden zatem sąd i organ nie mogą kwestionować faktu wydania orzeczenia, istnieje bowiem obowiązek poszanowania prawomocnego orzeczenia przez wszystkie sądy i organy państwowe, co nie pozwala tym organom na bezpośrednią jego zmianę lub uchylenie przy okazji rozpoznawania innych spraw. W odniesieniu natomiast do kwestii drugiej, czyli mocy wiążącej rozstrzygnięcia zawartego w treści prawomocnego orzeczenia, w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że moc ta aktualizuje się w innym postępowaniu niż to, w którym orzeczenie zostało wydane, wówczas, gdy w tym innym postępowaniu występują te same strony (chociażby w odmiennych rolach procesowych), ale inny jest przedmiot drugiego procesu, jednakże wykazuje on związek z przedmiotem procesu pierwszego. Sąd rozpoznający między tymi samymi stronami kolejną sprawę musi wówczas przyjąć, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto to wcześniej w prawomocnym wyroku. Przyjmuje się, że ustalenia przedmiotowych granic mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia dokonywać należy według przyjętych w art. 366 k.p.c. reguł dotyczących przedmiotowych granic powagi rzeczy osądzonej [vide m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2007 roku II CSK 452/06 , OSNC - ZD 2008/1/20, z dnia 16 lipca 2009 roku I CSK 456/08 i z dnia 23 sierpnia 2012 roku II CSK 740/11 ]. Skorzystanie z odesłania do art. 366 k.p.c. wskazuje, że moc wiążącą, z perspektywy kolejnych postępowań, uzyskują ustalenia dotyczące tego, o czym orzeczono „w związku z podstawą sporu", a więc chodzi o te ustalenia, które wypełniały podstawę sporu i zdecydowały o wydaniu rozstrzygnięcia oznaczonej treści [vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2012 roku, V CSK 485/11 , M. Praw. 2015/2/85]. Dla ustalenia więc zasięgu prze

[... tekst skrócony ...]