Orzeczenie · 2013-11-27

I ACA 635/13

Sąd
Sąd Apelacyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2013-11-27
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaapelacyjny
umowa przedwstępnakara umownabezpodstawne wzbogacenieukład komunikacyjnypozwolenie na budowęodstąpienie od umowyegzekucjazwrot świadczenia

Przedmiotem sporu była kwota 101.000 zł, którą strona powodowa (...) Sp. z o.o. w C. żądała od pozwanego S. K. jako częściowego zwrotu bezpodstawnie wyegzekwowanej kary umownej. Kara ta została wyegzekwowana w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie aktu notarialnego, w którym powód poddał się egzekucji, z tytułu niezawarcia umowy przyrzeczonej sprzedaży nieruchomości z winy powoda. Sąd Okręgowy w Łodzi zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 101.000 zł, uznając, że do niezawarcia umowy przyrzeczonej doszło z przyczyn leżących po stronie pozwanego, który nie wypełnił zobowiązań z umowy przedwstępnej dotyczących uzyskania ostatecznej i wykonalnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę wraz z zatwierdzonym układem komunikacyjnym. Pozwany nie uzyskał wymaganych decyzji w terminie, co uzasadniało odstąpienie od umowy przez stronę powodową. Sąd Apelacyjny w Łodzi, podzielając ustalenia i wnioski Sądu Okręgowego, oddalił apelację pozwanego jako nieuzasadnioną. Sąd Apelacyjny podkreślił, że pozwany nie wykazał, aby spełnił swoje obowiązki umowne, co skutkowało brakiem materialnych przesłanek do żądania kar umownych. W związku z tym egzekucja była nienależnym świadczeniem, a powód miał prawo dochodzić jej zwrotu na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Sąd Apelacyjny zasądził również od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja postanowień umowy przedwstępnej dotyczących uzyskania pozwoleń i uzgodnień administracyjnych, odpowiedzialność za niewykonanie tych zobowiązań, skutki odstąpienia od umowy, zwrot nienależnego świadczenia wyegzekwowanego na podstawie tytułu wykonawczego.

Ograniczenia stosowania

Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące treści umowy przedwstępnej i stanu prawnego decyzji administracyjnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pozwany wykonał swoje zobowiązania z umowy przedwstępnej dotyczące uzyskania pozwoleń na budowę i zatwierdzenia układu komunikacyjnego, co uzasadniałoby żądanie kar umownych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pozwany nie wykonał swoich zobowiązań, co uzasadniało odstąpienie od umowy przez stronę powodową i brak podstaw do żądania kar umownych.

Uzasadnienie

Pozwany nie uzyskał w terminie wymaganych decyzji administracyjnych dotyczących układu komunikacyjnego, co czyniło realizację inwestycji niemożliwą lub nieuzasadnioną gospodarczo. Brak spełnienia tych warunków przez pozwanego uniemożliwił skuteczne żądanie kar umownych.

Czy strona powodowa miała prawo odstąpić od umowy przedwstępnej z powodu niewykonania przez pozwanego zobowiązań?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, strona powodowa miała prawo odstąpić od umowy.

Uzasadnienie

Niewykonanie przez pozwanego obowiązku uzyskania niezbędnych decyzji administracyjnych dotyczących układu komunikacyjnego, co czyniło realizację inwestycji problematyczną, stanowiło podstawę do odstąpienia od umowy przez stronę powodową zgodnie z postanowieniami umowy przedwstępnej.

Czy wyegzekwowana przez pozwanego kara umowna stanowiła nienależne świadczenie podlegające zwrotowi na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, kara umowna stanowiła nienależne świadczenie.

Uzasadnienie

Skoro nie powstała wierzytelność z tytułu kar umownych po stronie pozwanego z powodu niewykonania przez niego zobowiązań, strona powodowa świadczyła nienależnie, co uzasadniało żądanie zwrotu wyegzekwowanej kwoty na podstawie art. 405 w zw. z art. 410 § 2 k.c.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C.

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C.spółkapowód
S. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Podstawa prawna żądania zwrotu nienależnego świadczenia.

k.c. art. 410 § § 2

Kodeks cywilny

Określa, że świadczenie jest nienależne, gdy podstawa świadczenia odpadła lub się nie ziściła.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów przez sąd.

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy zasady swobody umów.

k.c. art. 395 § § 2

Kodeks cywilny

Skutki odstąpienia od umowy.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwany nie wykonał zobowiązań z umowy przedwstępnej dotyczących uzyskania pozwoleń na budowę i zatwierdzenia układu komunikacyjnego. • Niewykonanie zobowiązań przez pozwanego uzasadniało odstąpienie od umowy przez stronę powodową. • Wyegzekwowana kara umowna stanowiła nienależne świadczenie podlegające zwrotowi.

Odrzucone argumenty

Pozwany zarzucał naruszenie art. 233 § 1 kpc przez dowolną ocenę dowodów i błędne przypisanie mu odpowiedzialności za nie wykonanie obowiązku uzgodnienia układu komunikacyjnego. • Pozwany zarzucał naruszenie art. 353 1 kc w zw. z § 6 ust. 1 lit. b umowy przedwstępnej przez przyjęcie, że przesłanki odstąpienia od umowy mogły wynikać z warunków technicznych infrastruktury, a nie tylko z pozwolenia na budowę. • Pozwany zarzucał naruszenie art. 410 § 2 kpc przez przyjęcie, że nie istniała podstawa prawna do żądania zapłaty kary umownej.

Godne uwagi sformułowania

nie ma podstaw do przyjęcia, że pozwany uzyskał zatwierdzony układ komunikacyjny, zgodny z (...), konieczny dla realizacji zamierzonej przez stronę powodową inwestycji • nie wykonał on, przed wskazaną datą zawarcia umowy przyrzeczonej, obowiązku wynikającego z § 3 ust. 1 lit. e w zw. z § 2 ust. 2 umowy przedwstępnej • strona powodowa miała prawo odstąpienia od umowy w terminie do dnia 30 czerwca 2008 r. • wierzytelność z tytułu kar umownych po stronie pozwanego zatem nie powstała, a więc strona powodowa świadczyła na rzecz pozwanego w ogóle nie będąc do tego zobowiązana.

Skład orzekający

Dorota Ochalska - Gola

przewodniczący

Lilla Mateuszczyk

sędzia sprawozdawca

Alicja Myszkowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja postanowień umowy przedwstępnej dotyczących uzyskania pozwoleń i uzgodnień administracyjnych, odpowiedzialność za niewykonanie tych zobowiązań, skutki odstąpienia od umowy, zwrot nienależnego świadczenia wyegzekwowanego na podstawie tytułu wykonawczego."

Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące treści umowy przedwstępnej i stanu prawnego decyzji administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest dokładne określenie obowiązków stron w umowie przedwstępnej, zwłaszcza w kontekście skomplikowanych procedur administracyjnych związanych z inwestycjami budowlanymi. Pokazuje również, że nawet posiadanie tytułu wykonawczego nie gwarantuje skuteczności egzekucji, jeśli materialnoprawne podstawy roszczenia nie istnieją.

Nawet z tytułem wykonawczym można przegrać: dlaczego pozwany musiał zwrócić wyegzekwowaną karę umowną?

Dane finansowe

WPS: 101 000 PLN

zwrot kary umownej: 101 000 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 2700 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst