I ACa 616/14

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2014-11-26
SAOSCywilneochrona dóbr osobistychŚredniaapelacyjny
wyłączenie sędziegobezstronnośćochrona dóbr osobistychpostępowanie cywilnezażaleniesąd apelacyjny

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powódki na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziego, uznając brak obiektywnych podstaw do obaw o jego bezstronność.

Powódka wniosła o wyłączenie sędziego z powodu rzekomego braku bezstronności, wskazując na nieprzyjęcie pisma na rozprawie oraz znajomość świadka. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek, uznając argumenty za niewystarczające i nieuzasadniające obiektywnej obawy o bezstronność. Powódka złożyła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i nieuwzględnienie jej pisma. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że niezadowolenie z przebiegu procesu lub wadliwe jego prowadzenie nie uzasadnia wyłączenia sędziego.

Sprawa dotyczyła wniosku powódki D. S. o wyłączenie sędziego A. S. od rozpoznania sprawy o ochronę dóbr osobistych przeciwko E. R. Powódka upatrywała braku bezstronności sędziego w nieprzyjęciu jej pisma na rozprawie oraz w fakcie, że sędzia znał świadka A. W., który miał składać skargi na powódkę. Sąd Apelacyjny w Krakowie pierwotnie oddalił ten wniosek, uznając, że wskazane okoliczności nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego na podstawie art. 49 k.p.c. Sąd podkreślił, że obawa braku bezstronności musi być obiektywna i uzasadniona, a subiektywne przekonanie strony o negatywnym stosunku sędziego nie jest wystarczające. Powódka złożyła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. i art. 49 k.p.c. poprzez brak wszechstronnej oceny dowodów i nieuwzględnienie pisma uzupełniającego wniosek z dnia 29 lipca 2014 r. Sąd Apelacyjny rozpatrujący zażalenie przyznał, że nie odniósł się do argumentacji zawartej w piśmie z 29 lipca 2014 r., jednak uznał, że takie uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że niezadowolenie strony z przebiegu procesu, nawet jeśli był on wadliwie prowadzony, nie uzasadnia wyłączenia sędziego. Sąd w postępowaniu wpadkowym nie jest uprawniony do oceny prawidłowości procedowania czy trafności oceny prawnej sądu, w składzie którego znajdował się sędzia objęty wnioskiem. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powódki, uznając brak podstaw do uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wskazane okoliczności nie uzasadniają obiektywnej obawy braku bezstronności sędziego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obawa braku bezstronności musi być obiektywna i uzasadniona konkretnymi okolicznościami, a subiektywne przekonanie strony o negatywnym stosunku sędziego lub niezadowolenie z przebiegu procesu nie są wystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

E. R.

Strony

NazwaTypRola
D. S.osoba_fizycznapowódka
E. R.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki wyłączenia sędziego, wymagając obiektywnej obawy braku bezstronności.

Pomocnicze

k.p.c. art. 207 § § 3 i 7

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy pism składanych w toku procesu.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kontroli jurysdykcyjnej w ramach kontroli apelacyjnej.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów.

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy przedmiotu dowodu.

k.p.c. art. 50 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziego.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zażalenia.

k.p.c. art. 394 § 2 § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zażalenia na postanowienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obawa braku bezstronności musi być obiektywna i uzasadniona konkretnymi okolicznościami. Niezadowolenie strony z przebiegu procesu lub wadliwe jego prowadzenie nie uzasadnia wyłączenia sędziego. Sąd w postępowaniu wpadkowym nie jest uprawniony do oceny prawidłowości procedowania sądu, którego sędzia jest przedmiotem wniosku.

Odrzucone argumenty

Argument dotyczący nieprzyjęcia pisma procesowego na rozprawie. Argument dotyczący znajomości sędziego z świadkiem. Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie pisma powódki z dnia 29 lipca 2014 r.

Godne uwagi sformułowania

obawa braku bezstronności musi być obiektywna i uzasadniona konkretnymi okolicznościami subiektywne przeświadczenie strony o negatywnym stosunku sędziego do jej osoby [...] nie stanowi przeszkody niezadowolenie strony z przebiegu prowadzenia procesu, a nawet wadliwe prowadzenie procesu w skutek uchybień proceduralnych nie uzasadniają wyłączenia sędziego

Skład orzekający

Jan Kremer

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Kowacz - Braun

sędzia

Marek Boniecki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach cywilnych, zwłaszcza gdy strony podnoszą zarzuty dotyczące przebiegu postępowania lub znajomości sędziego z uczestnikami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w postępowaniu apelacyjnym; interpretacja art. 49 k.p.c. w kontekście obiektywnej obawy bezstronności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje standardowe procedury dotyczące wyłączania sędziów i kryteria stosowane przez sądy, co jest istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera nietypowych faktów.

Kiedy niezadowolenie z przebiegu procesu może prowadzić do wyłączenia sędziego? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACa 616/14 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2014 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie, Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Jan Kremer (spr.) Sędziowie: SSA Anna Kowacz - Braun SSA Marek Boniecki po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2014 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa D. S. przeciwko E. R. o ochronę dóbr osobistych na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 30 lipca 2014 roku, sygn. akt I ACa 616/14 postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 lipca 2014 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił wniosek powódki D. S. o wyłączenie Sędziego Sądu Apelacyjnego w Krakowie A. S. od rozpoznania sprawy z powództwa D. S. przeciwko E. R. o ochronę dóbr osobistych. W uzasadnieniu wskazano, że nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego w oparciu o art. 49 k.p.c. Przytoczone przez powódkę konkretne okoliczności, na podstawie których wyraża ona obawę braku bezstronności sędziego, nie mogą zostać uznane za wystarczające dla uwzględnienia wniosku. Argument dotyczący nieprzyjęcia pisma procesowego powódki na rozprawie przez Przewodniczącego składu i sprawozdawcę w osobie sędziego A. S. może być podnoszony na etapie kontroli jurysdykcyjnej w ramach ewentualnego zarzutu uchybienia przepisom prawa procesowego, mającym wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście przywołał regulację art. 207 §§ 3 i 7 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. dotyczącą pism składanych w toku procesu i podkreślił, że postaje ona w rozbieżności z argumentacją powódki, że „pisma składane na rozprawie są standardem, czego jej odmówiono”. Również okoliczność, że sędzia A. S. zna świadka A. W. , który jest wpisany na listę biegłych prowadzoną przez Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie, który miał składać skargi na powódkę do prezesów Sądów i sugerować jej ubezwłasnowolnienie, pozostaje bez wpływu na zasadność wniosku. Sąd Apelacyjny podkreślił, że fakt pełnienia w przeszłości funkcji Prezesa Sądu Apelacyjnego przez Sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, sam w sobie nie stanowi przeszkody do sprawowania wymiaru sprawiedliwości i nie wpływa na ocenę bezstronności sędziego. Były Prezes Sądu Apelacyjnego nie pozostaje w żadnych relacjach z biegłymi wpisanymi na listy prowadzone przez prezesów sądów okręgowych. Sędzia A. S. , pełniąc obowiązki Prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie nie miał wpływu na treść skarg kierowanych do niego, jako Prezesa Sądu. Nie ma żadnej służbowej zależności pomiędzy świadkiem a sędzią, którego dotyczy wniosek o wyłączenie. W zażaleniu na powyższe postanowienie, uzupełnionym w pismach z dnia 29 września 2014 r. oraz z dnia 20 października 2014 r., powódka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, względnie o jego zmianę. Zarzuciła, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a to art. 233 par 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. i art. 49 k.p.c. poprzez brak wszechstronnej oceny dowodów i pominięcie pisma powódki z dnia 29 lipca 2014 r., co spowodowało niewyjaśnienie całości sprawy i miało miejsce na treść wydanego postanowienia. W uzasadnieniu skarżąca podała, że przy rozpatrywaniu wniosku nie wzięto pod uwagę pisma uzupełniającego wniosek, złożonego w dniu 29 lipca 2014 r. a zamiast tego wzięto pod uwagę złożone omyłkowo do sprawy pismo powódki z dnia 8 lipca 2014 r., które dotyczy innego postępowania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Powódka w zażaleniu nie kwestionuje oceny prawnej Sądu Apelacyjnego dokonanej w oparciu o podstawę faktyczną zawartą we wniosku, w szczególności dotyczącą wpływu udziału w sprawie świadka A. W. na bezstronność sędziego A. S. . Powódka podnosi zarzut nieuwzględnienia przy rozpoznaniu sprawy argumentacji zawartej w piśmie procesowym z dnia 29 lipca 2014 r. Faktem jest, że Sąd, uzasadniając zaskarżone postanowienie, nie odniósł się do argumentacji zawartej w piśmie powódki złożonym do akt spraw w dniu 29 lipca 2014 r. Uwzględnienie jednak środka odwoławczego opartego na podstawie art. 233 k.p.c. może mieć miejsce w wypadku wykazania, że tego rodzaju uchybienie procesowe Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie wniosku o wyłączenie sędziego. W powołanym piśmie powódka podała, że składała w tiybie administracyjnym wiele skarg w sprawach sądowych w imieniu własnym oraz w imieniu stowarzyszenia do SSA A. S. , jako prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie. Zdaniem powódki sędzia A. S. nie jest bezstronny w sprawach toczących się z udziałem powódki z następujących względów: 1/ w sprawie I ACz 433/14 w sposób nadgorliwy polecił ponowne ekspediowanie apelacji do strony pozwanej, czym działał na szkodę powódki, 2/ rozpoznając zażalenie stowarzyszenia powódki na odmowę przyznania pełnomocnika z urzędu, zasugerował w sposób bezprawny, Sądowi I instancji w sprawie że stowarzyszenie nie mogło wytoczyć powództwa, mimo zdolności sądowej, 3/ w sprawie I ACa 620/14 nie chciał przyjąć na rozprawie pisma powódki, choć składanie pism na rozprawach jest standardem. W ocenie Sądu Apelacyjnego, argumenty zażalenia, jak też argumentacja powódki zawarta w piśmie z dnia 29 lipca 2014 r. nie wpłynęły na rozstrzygnięcie wniosku. W świetle regulacji art. 49 k.p.c. obawa zagrożenia bezstronności musi być obiektywna i uzasadniona konkretnymi okolicznościami faktycznymi. Do takich okoliczności nie należą natomiast subiektywne przeświadczenie strony o negatywnym stosunku sędziego do jej osoby, wyrażające się w rzekomo stronniczym sposobie traktowania powódki w sprawach toczących się z jej udziałem przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie. Wniosek o wyłącznie sędziego z tych przyczyn mógłby być uzasadniony i ewentualnie uwzględniony dopiero w sytuacji gdyby powódka uprawdopodobniła zgodnie z wymogiem z art. 50 § 1 k.p.c. , że wskazywane przez nią uchybienia procesowe były wynikiem rozmyślnego działania sędziego i wyrazem jego negatywnego, emocjonalnego nastawienia do którejś ze stron, w szczególności do powódki. Takie okoliczności w niniejszej sprawie nie jednak nie występują. Twierdzenia powódki na temat zachowania sędziego A. S. w sprawach I ACz 433/14 oraz I ACa 620/14 dotyczą jedynie wadliwego prowadzenia sprawy' z jej udziałem. W judykaturze przyjmuje się, że niezadowolenie strony z przebiegu prowadzenia procesu, a nawet wadliwe prowadzenie procesu w skutek uchybień proceduralnych nie uzasadniają wyłączenia sędziego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 1976 r., II CZ 8/76 i z dnia 28 stycznia 2004 r. II UZ 105/03). Nie ma przy tym znaczenia nawet okoliczność, czy takie uchybienia faktycznie miały miejsce. Przeświadczenie strony, że sędzia prowadzi proces wadliwie, czy też, że niewłaściwie zastosował przepisy prawa, samo w sobie nie świadczy o stronniczości sędziego. Sąd w postępowaniu wpadkowym o wyłączenie sędziego nie jest uprawniony do dokonywania prawidłowości procedowania oraz trafności oceny prawnej dokonanej przez Sąd, w składzie którego znajdował się sędzia objęty wnioskiem o wyłączenie. W związku z powyższym nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego od rozpoznania przedmiotowej sprawy, jak też zażalenia skoro wniosek ten nie został oparty na przewidzianych prawem przyczynach. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 394 2 § 1 i 2 k.p.c. , orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI