I ACa 603/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia regresowego ubezpieczyciela (powoda) wobec sprawcy kolizji drogowej (pozwanego). Kolizja, spowodowana niesprawnością techniczną pojazdu pozwanego i brakiem ważnych badań technicznych oraz ubezpieczenia OC, doprowadziła do uszkodzenia ładunku papieru przewożonego przez R. S. (1). Powód, jako ubezpieczyciel przewoźnika, wypłacił odszkodowanie nadawcy towaru w wysokości 172.708,70 zł. Pozwany kwestionował swoją odpowiedzialność, podnosząc zarzuty przedawnienia roszczenia na podstawie Konwencji CMR oraz twierdząc, że posiadał ważne ubezpieczenie OC w dniu zdarzenia. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo, uznając odpowiedzialność pozwanego i odrzucając jego zarzuty. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, rozpoznając apelację pozwanego, podzielił ustalenia i rozważania Sądu Okręgowego. Oddalił zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc dotyczący oceny dowodów, w tym kwestionowania ważności dokumentu ubezpieczenia. Podkreślił, że nawet gdyby pozwany posiadał ubezpieczenie, nie zwalniałoby go to z odpowiedzialności, a jedynie dawałoby mu roszczenie zwrotne do ubezpieczyciela. Sąd Apelacyjny odrzucił również zarzut naruszenia art. 32 Konwencji CMR dotyczący przedawnienia, wskazując, że konwencja ta dotyczy roszczeń wynikających z umowy przewozu, podczas gdy odpowiedzialność pozwanego miała charakter deliktowy. Potwierdzono, że roszczenie regresowe powoda nie uległo przedawnieniu. W konsekwencji apelacja pozwanego została oddalona, a on sam obciążony kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zastosowania art. 828 § 1 k.c. w przypadku regresu ubezpieczyciela od sprawcy szkody w transporcie międzynarodowym, a także rozróżnienie między odpowiedzialnością deliktową a kontraktową w kontekście przedawnienia na podstawie Konwencji CMR.
Sprawa dotyczy specyficznego zbiegu odpowiedzialności deliktowej sprawcy kolizji z roszczeniem regresowym ubezpieczyciela przewoźnika, z uwzględnieniem przepisów Konwencji CMR. Interpretacja przedawnienia może być odmienna w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych i podstawy prawnej roszczenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie regresowe ubezpieczyciela przeciwko sprawcy szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, gdzie szkoda dotyczy ładunku w transporcie międzynarodowym, podlega przedawnieniu na podstawie przepisów Konwencji CMR?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie regresowe ubezpieczyciela nie podlega przedawnieniu na podstawie art. 32 Konwencji CMR, ponieważ odpowiedzialność sprawcy ma charakter deliktowy i nie wynika z umowy przewozu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że art. 32 Konwencji CMR dotyczy roszczeń wynikających z umowy przewozu, podczas gdy odpowiedzialność pozwanego za szkodę w ładunku miała charakter deliktowy (czyn niedozwolony). W związku z tym zastosowanie znalazły przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące przedawnienia roszczeń deliktowych, a nie Konwencja CMR.
Czy pozwany, sprawca kolizji drogowej, może skutecznie bronić się zarzutem posiadania ważnej umowy ubezpieczenia OC, jeśli przedłożony dokument budzi wątpliwości co do swojej autentyczności i zgodności z datami nadania numerów rejestracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwany nie może skutecznie powołać się na posiadanie ważnej umowy ubezpieczenia OC, jeśli przedłożony dokument jest antydatowany i budzi wątpliwości co do swojej wiarygodności.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny uznały, że dokument polisy ubezpieczeniowej przedstawiony przez pozwanego był antydatowany, o czym świadczyło m.in. wpisanie numeru rejestracyjnego pojazdu, który został nadany dopiero po dacie zawarcia umowy. Pozwany nie przedstawił przekonujących wyjaśnień tej okoliczności. Dodatkowo, pozwany powołał się na istnienie polisy po ponad 5 latach od zdarzenia.
Czy ubezpieczyciel, który wypłacił odszkodowanie przewoźnikowi za szkodę w ładunku spowodowaną przez osobę trzecią, może dochodzić zwrotu od sprawcy szkody na podstawie art. 828 § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ubezpieczyciel może dochodzić zwrotu od sprawcy szkody na podstawie art. 828 § 1 k.c. (subrogacja ustawowa), jeśli wypłacił odszkodowanie ubezpieczonemu (przewoźnikowi) za szkodę wyrządzoną przez osobę trzecią (pozwanego).
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił mechanizm subrogacji ustawowej (cessio legis) wynikający z art. 828 § 1 k.c., zgodnie z którym z dniem zapłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela, roszczenie ubezpieczającego przeciwko osobie trzeciej odpowiedzialnej za szkodę przechodzi z mocy prawa na ubezpieczyciela do wysokości zapłaconego odszkodowania. Podkreślono, że ubezpieczony przewoźnik poniósł szkodę majątkową w postaci zobowiązania wobec nadawcy towaru, które zostało pokryte przez ubezpieczyciela.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. | spółka | powód |
| W. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 828 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis przewiduje subrogację ustawową (cessio legis), zgodnie z którą z dniem zapłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela, roszczenie ubezpieczającego przeciwko osobie trzeciej odpowiedzialnej za szkodę przechodzi z mocy prawa na ubezpieczyciela do wysokości zapłaconego odszkodowania.
Pomocnicze
k.c. art. 436 § § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność posiadacza pojazdu mechanicznego za szkodę wyrządzoną w ruchu pojazdu.
k.c. art. 435 § § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za ruch przedsiębiorstwa.
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Zakres obowiązku naprawienia szkody - normalny związek przyczynowy.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Granice swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w postępowaniu apelacyjnym.
u.u.o. art. 110 § ust.1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych
Podstawa regresu Funduszu Gwarancyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność pozwanego za szkodę wynikającą z czynu niedozwolonego (kolizja drogowa). • Roszczenie regresowe ubezpieczyciela oparte na art. 828 § 1 k.c. jest zasadne. • Zarzut przedawnienia roszczenia na podstawie Konwencji CMR jest nieuzasadniony, gdyż odpowiedzialność pozwanego ma charakter deliktowy. • Przedłożony przez pozwanego dokument ubezpieczenia OC jest niewiarygodny (antydatowany).
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia roszczenia na podstawie art. 32 Konwencji CMR. • Posiadanie ważnej umowy ubezpieczenia OC w dniu zdarzenia. • Zarzut przyczynienia się ubezpieczonego R. S. (1) do rozmiaru szkody (przeciążenie ładowności, nieprawidłowe zabezpieczenie ładunku). • Niezastosowanie art. 32 Konwencji CMR przez Sąd Okręgowy.
Godne uwagi sformułowania
Niniejsze pismo nie wymaga podpisu własnoręcznego na podstawie § 21 ust. 4 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości... • W motywach rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy wskazał, że... • Pozwany przyjął nałożony na niego mandat karny. • W toku postępowania likwidacyjnego okazało się, że w dniu kolizji holenderskie tablice rejestracyjne samochodu ciężarowego pozwanego były nieważne... • Powód dochodził roszczenia z tytułu regresu ubezpieczeniowego przewidzianego w art. 828 § 1 k.c. • Pozwany w toku niniejszego postępowania nigdy nie zakwestionował swojej odpowiedzialności za zdarzenie z dnia 19 lipca 2013 r. oraz wysokości szkody. • Przeciwko zgłoszonemu roszczeniu podniósł jedynie zarzuty przedawnienia oraz przyczynienia się ubezpieczonego R. S. (1) do rozmiaru szkody... • Kwestia niezasadności zarzutu przedawnienia została przesądzona przez Sąd Apelacyjny w Poznaniu (wyrok z dnia 30 maja 2019 r., (...) z uzasadnieniem)... • Zgodnie z art. 828 § 1 k.c. (...) przewiduje przypadek subrogacji ustawowej (cessio legis)... • Górną granicą odpowiedzialności sprawcy szkody w stosunku do ubezpieczyciela jest to, co byłby on zobowiązany świadczyć bezpośrednio poszkodowanemu na podstawie przepisów prawa cywilnego. • W relacji między powodem a R. S. (2) ten ostatni nie był poszkodowanym ale odpowiedzialnym za szkodę w stosunku do bezpośrednio poszkodowanego nadawcy niemieckiego z tytułu zawartej umowy przewozu... […]
Skład orzekający
Mikołaj Tomaszewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zastosowania art. 828 § 1 k.c. w przypadku regresu ubezpieczyciela od sprawcy szkody w transporcie międzynarodowym, a także rozróżnienie między odpowiedzialnością deliktową a kontraktową w kontekście przedawnienia na podstawie Konwencji CMR."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego zbiegu odpowiedzialności deliktowej sprawcy kolizji z roszczeniem regresowym ubezpieczyciela przewoźnika, z uwzględnieniem przepisów Konwencji CMR. Interpretacja przedawnienia może być odmienna w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych i podstawy prawnej roszczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność odpowiedzialności w transporcie międzynarodowym, gdzie błędy jednego kierowcy prowadzą do kaskady roszczeń między ubezpieczycielami, przewoźnikami i nadawcami. Pokazuje również, jak sądy rozstrzygają spory dotyczące przedawnienia i wiarygodności dowodów.
“Czy błąd kierowcy ciężarówki może kosztować ubezpieczyciela fortunę? Sąd rozstrzyga o regresie po międzynarodowej kolizji.”
Dane finansowe
WPS: 172 708,7 PLN
odszkodowanie: 172 708,7 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 4050 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.