I ACA 582/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powoda Z. W., który domagał się od Skarbu Państwa zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku zawalenia się dachu hali wystawienniczej. Powód doznał urazu głowy i zwichnięcia stawu biodrowego, a także przeżył traumatyczne wydarzenia. Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa 40 000 zł zadośćuczynienia, uznając go za samoistnego posiadacza budowli na podstawie art. 434 k.c. Obie strony wniosły apelacje. Sąd Apelacyjny w poprzednim składzie zasądził dodatkowe 20 000 zł, ale Sąd Najwyższy uchylił ten wyrok, wskazując na błędy proceduralne i materialne, w tym dotyczące solidarnej odpowiedzialności pozwanych i daty wymagalności odsetek. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Apelacyjny ustalił, że powód doznał wysokiej krzywdy fizycznej i psychicznej, a także trwałych skutków urazu biodra. Uwzględniając otrzymane już kwoty od ubezpieczyciela i pomocy społecznej, Sąd Apelacyjny zasądził łącznie 80 000 zł zadośćuczynienia, co oznaczało zasądzenie dalszych 40 000 zł (40 000 zł z SO + 20 000 zł z SA + 20 000 zł z SA = 80 000 zł). Odsetki od pierwszej kwoty zasądzono od daty wyroku SO, a od drugiej od daty wyroku SA. W pozostałej części apelacje oddalono.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności Skarbu Państwa jako samoistnego posiadacza budowli na podstawie art. 434 k.c., zasady ustalania wysokości zadośćuczynienia za krzywdę po katastrofie budowlanej, moment wymagalności odsetek od zadośćuczynienia, zasady orzekania w sprawach z powództwa przeciwko kilku dłużnikom solidarnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej Skarbu Państwa jako właściciela gruntu i posiadacza budowli wzniesionej przez dzierżawcę. Kwestia zaliczania świadczeń pomocowych może być oceniana indywidualnie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy Skarb Państwa, jako właściciel gruntu, na którym dzierżawca wzniósł halę wystawienniczą, jest samoistnym posiadaczem tej budowli w rozumieniu art. 434 k.c. i ponosi odpowiedzialność za szkodę wynikłą z jej zawalenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Skarb Państwa jest samoistnym posiadaczem hali wystawienniczej, co uzasadnia jego odpowiedzialność na podstawie art. 434 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że hala wystawiennicza, wzniesiona na gruncie Skarbu Państwa przez dzierżawcę, stanowi część składową nieruchomości i jest z nią trwale związana, a Skarb Państwa jako właściciel gruntu jest jej samoistnym posiadaczem. Odpowiedzialność na zasadzie ryzyka wynika z samego faktu posiadania budowli.
Czy kwoty otrzymane przez poszkodowanego z tytułu pomocy humanitarnej lub finansowej od instytucji charytatywnych i samorządu powinny być zaliczane na poczet zadośćuczynienia za krzywdę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwoty te nie podlegają bezpośredniemu zaliczeniu na poczet zadośćuczynienia, choć mogą wpływać na ocenę sytuacji powoda po katastrofie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny rozróżnił świadczenia otrzymane od ubezpieczyciela (częściowo jako zadośćuczynienie, częściowo jako odszkodowanie) od pomocy humanitarnej i finansowej. Stwierdził, że pomoc humanitarna i finansowa nie mają charakteru zadośćuczynienia i nie podlegają bezpośredniemu zaliczeniu, choć mogą być brane pod uwagę przy ocenie ogólnej sytuacji poszkodowanego.
Od kiedy należą się odsetki od zasądzonego zadośćuczynienia za krzywdę, jeśli jego wysokość została ustalona dopiero przez sąd w wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki należą się od daty wyroku ustalającego wysokość zadośćuczynienia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że jeżeli o wysokości zadośćuczynienia decyduje dopiero sąd w wyroku, to świadczenie to, określone co do wysokości, staje się wymagalne od daty wyroku.
Czy sąd może wydać wyrok częściowy tylko w stosunku do jednego z dłużników solidarnych, gdy powód żądał solidarnej odpowiedzialności od kilku pozwanych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może wydać wyroku częściowego tylko w stosunku do jednego z dłużników solidarnych, gdy powód żądał zasądzenia świadczenia solidarnie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że przy żądaniu zasądzenia świadczenia solidarnie sąd nie może wydać wyroku częściowego tylko w stosunku do jednego z dłużników solidarnych, gdyż taki wyrok jest sprzeczny z zasadą orzekania co do istoty sprawy i regułą zawartą w art. 321 k.p.c. Dłużnicy solidarni powinni występować w procesie łącznie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. W. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa-Prezydent Miasta (...) | organ_państwowy | pozwany |
| (...) Spółka z o.o. w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (23)
Główne
k.c. art. 434
Kodeks cywilny
Konstytuuje odpowiedzialność na zasadzie ryzyka samoistnego posiadacza budowli za szkodę wynikającą z zawalenia się budowli lub oderwania jej części.
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę w razie uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia.
k.c. art. 444 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa zasądzenia odszkodowania za poniesione koszty leczenia i rehabilitacji.
Pomocnicze
k.c. art. 361 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Określa zakres obowiązku naprawienia szkody, w tym uwzględnienie otrzymanych świadczeń.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Określa obowiązek zapłaty odsetek w razie uchybienia terminowi świadczenia pieniężnego.
k.c. art. 363 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy ustalenia wysokości świadczenia pieniężnego.
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja posiadacza samoistnego.
k.c. art. 39
Kodeks cywilny
Domniemanie posiadania.
k.c. art. 47 § § 3
Kodeks cywilny
Dotyczy części składowych rzeczy.
k.p.c. art. 317 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość wydania wyroku częściowego.
k.p.c. art. 321
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie sądu żądaniem pozwu.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozpoznanie apelacji przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres dowodzenia.
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłuchanie stron.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi uzasadnienia wyroku.
k.p.c. art. 232 § zd. 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszczenie dowodu z urzędu.
k.p.c. art. 5
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek działania sądu w celu ochrony praw.
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z dokumentu.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania apelacji.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 441 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Solidarna odpowiedzialność dłużników.
k.p.c. art. 322
Kodeks postępowania cywilnego
Ustalenie wysokości świadczenia na podstawie oszacowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarb Państwa jako samoistny posiadacz budowli ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 434 k.c. • Kwoty otrzymane od instytucji charytatywnych i samorządu nie podlegają bezpośredniemu zaliczeniu na poczet zadośćuczynienia. • Odsetki od zadośćuczynienia należą się od daty wyroku ustalającego jego wysokość. • Sąd nie może wydać wyroku częściowego w stosunku do jednego z dłużników solidarnych.
Odrzucone argumenty
Zasądzone zadośćuczynienie było nieadekwatne do krzywdy (argument powoda w apelacji). • Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności za zdarzenie (argument pozwanego w apelacji). • Zasądzenie zadośćuczynienia od Skarbu Państwa było nieuzasadnione (argument pozwanego w apelacji).
Godne uwagi sformułowania
Skarb Państwa jest właścicielem wydzierżawionej nieruchomości, na której spółka (...) jako dzierżawca wzniosła halę wystawienniczą. Hala ta jest więc własnością Skarbu Państwa jako część składowa wydzierżawionej nieruchomości. • Powód winien podjąć leczenie w poradni zdrowia psychicznego, co pozwoliłoby na ustalenie czy zaburzenia mają charakter trwały. • Zadośćuczynienie pieniężne ma na celu naprawienie szkody niemajątkowej, wyrażającej się doznaną krzywdą w postaci cierpień fizycznych i psychicznych. • Powód ubrany w marynarkę oczekiwał na ratunek 5,5 godziny w niskiej temperaturze. Słyszał głosy osób uwięzionych w pobliżu w ruinach hali, niektóre z tych osób zmarły nie doczekawszy się ratunku. • Jeżeli o wysokości zadośćuczynienia za doznaną krzywdę decyduje dopiero sąd w wyroku, to świadczenie to, określone co do wysokości, staje się wymagalne od daty wyroku.
Skład orzekający
Piotr Wójtowicz
przewodniczący
Elżbieta Karpeta
sędzia
Irena Rykała
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności Skarbu Państwa jako samoistnego posiadacza budowli na podstawie art. 434 k.c., zasady ustalania wysokości zadośćuczynienia za krzywdę po katastrofie budowlanej, moment wymagalności odsetek od zadośćuczynienia, zasady orzekania w sprawach z powództwa przeciwko kilku dłużnikom solidarnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej Skarbu Państwa jako właściciela gruntu i posiadacza budowli wzniesionej przez dzierżawcę. Kwestia zaliczania świadczeń pomocowych może być oceniana indywidualnie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy tragicznej katastrofy budowlanej i długotrwałego procesu sądowego o zadośćuczynienie, co ma silny wymiar ludzki i pokazuje złożoność dochodzenia sprawiedliwości. Wartość dodaje również analiza odpowiedzialności Skarbu Państwa.
“Po latach walki o sprawiedliwość: Sąd Apelacyjny przyznał wyższe zadośćuczynienie ofierze katastrofy budowlanej.”
Dane finansowe
WPS: 100 000 PLN
zadośćuczynienie: 40 000 PLN
zadośćuczynienie: 20 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.