I ACA 576/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka R. C. wniosła o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym z jej byłym mężem A. C., argumentując, że to ona w przeważającej mierze przyczyniła się do powstania i zwiększenia wartości majątku, m.in. poprzez środki pochodzące od jej rodziców oraz zarobki z pracy za granicą. Sąd Okręgowy w Tarnowie oddalił powództwo, uznając, że powódka nie wykazała interesu prawnego w ustaleniu nierównych udziałów po dokonaniu podziału majątku wspólnego, a także nie udowodniła przesłanek z art. 43 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację powódki. Sąd odwoławczy wskazał, że kluczową kwestią jest fakt, iż strony zawarły umowę o rozdzielności majątkowej w 2000 r., a następnie umowę o podział majątku wspólnego w 2009 r., na mocy której powódka otrzymała całość majątku. Sąd Apelacyjny uznał, że po dokonaniu podziału majątku wspólnego nie istnieje już masa majątkowa, do której mogłoby się odnosić żądanie ustalenia nierównych udziałów, co czyni powództwo bezzasadnym. Sąd odwoławczy podkreślił, że rozważania Sądu Okręgowego dotyczące interesu prawnego na podstawie art. 189 k.p.c. były nieprawidłowe, gdyż żądanie ustalenia nierównych udziałów nie może być dochodzone po dokonaniu podziału majątku. Apelacja powódki została oddalona jako bezzasadna.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że po dokonaniu podziału majątku wspólnego nie jest już możliwe dochodzenie ustalenia nierównych udziałów w tym majątku.
Dotyczy sytuacji, gdy doszło do prawomocnego podziału majątku wspólnego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy po dokonaniu podziału majątku wspólnego możliwe jest jeszcze ustalenie nierównych udziałów w tym majątku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, po dokonaniu podziału majątku wspólnego nie istnieje już masa majątkowa, do której mogłoby się odnosić żądanie ustalenia nierównych udziałów.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że żądanie ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym może być dochodzone tylko w ramach postępowania o podział majątku wspólnego lub odrębnym powództwem, ale nie po jego dokonaniu, ponieważ nie istnieje już przedmiot majątkowy, do którego orzeczenie mogłoby się odnosić.
Czy powódka ma interes prawny w ustaleniu nierównych udziałów w majątku wspólnym po zawarciu umowy o podział majątku wspólnego?
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji gdy majątek wspólny został już podzielony, powódka nie ma interesu prawnego w ustalaniu nierównych udziałów na podstawie art. 189 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że rozważania Sądu Okręgowego dotyczące interesu prawnego na podstawie art. 189 k.p.c. były nieprawidłowe i bezprzedmiotowe w kontekście żądania ustalenia nierównych udziałów po dokonaniu podziału majątku.
Czy darowizna nieruchomości dokonana przez rodzica jednego z małżonków na rzecz obojga małżonków może stanowić podstawę do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym?
Odpowiedź sądu
Darowizna na rzecz obojga małżonków co do zasady stanowi przyczynienie się do powstania majątku wspólnego, a ustalenie nierównych udziałów wymaga wykazania dodatkowo 'ważnych powodów' oraz tego, że darczyńca przewidywałby rozwód i dokonałby przysporzenia tylko na rzecz jednego z małżonków.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że powódka nie wykazała, aby darowizna dokonana przez jej ojca na rzecz małżonków stanowiła wyłącznie jej przyczynienie się do powstania majątku wspólnego, a także nie wykazała istnienia 'ważnych powodów' uzasadniających nierówne udziały. Sąd Apelacyjny uznał te rozważania za zbędne w kontekście braku majątku wspólnego do podziału.
Czy nakłady na nieruchomość poczynione po ustaniu wspólności ustawowej małżeńskiej, a przed podziałem majątku, mogą być podstawą do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym?
Odpowiedź sądu
Nakłady poczynione po ustaniu wspólności ustawowej na majątek objęty wspólnością w okresie między ustaniem wspólności a dokonaniem podziału majątku wspólnego są rozliczane przy podziale majątku, a nie stanowią podstawy do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że nakłady powódki na dom po ustaniu wspólności ustawowej nie stanowią przyczynienia się do powstania majątku wspólnego w rozumieniu art. 43 § 2 k.r.o., lecz są nakładami z majątku osobistego na majątek objęty wspólnością, które podlegają rozliczeniu przy podziale majątku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. C. | osoba_fizyczna | powódka |
| A. C. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Skarb Państwa – Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. | organ_państwowy | wierzyciel |
| adwokat D. G. | inne | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (11)
Główne
k.r.o. art. 43 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zasada równych udziałów małżonków w majątku wspólnym po ustaniu wspólności.
k.r.o. art. 43 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Możliwość ustalenia nierównych udziałów z uwzględnieniem stopnia przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego oraz ważnych powodów.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Warunek posiadania interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.p.c. art. 328 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
k.r.o. art. 50¹
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przekształcenie wspólności ustawowej w wspólność o równych udziałach po zawarciu umowy o rozdzielności majątkowej.
k.p.c. art. 567 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozliczenie nakładów przy podziale majątku.
k.r.o. art. 33 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przedmioty wchodzące w skład majątku osobistego.
k.r.o. art. 47¹
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Skuteczność umów majątkowych małżeńskich wobec wierzycieli.
k.r.o. art. 47 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Skuteczność umów majątkowych małżeńskich wobec wierzycieli (w poprzednim brzmieniu).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Po dokonaniu podziału majątku wspólnego nie istnieje już masa majątkowa, do której mogłoby się odnosić żądanie ustalenia nierównych udziałów. • Umowa o podział majątku wspólnego, choć jej skuteczność została uchylona wobec wierzyciela, nadal wiąże strony postępowania.
Odrzucone argumenty
Powódka wykazała, że w przeważającej mierze przyczyniła się do powstania i zwiększenia wartości majątku wspólnego. • Istniały ważne powody do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym. • Powódka miała interes prawny w ustaleniu nierównych udziałów na podstawie art. 189 k.p.c. • Nakłady powódki na nieruchomość po ustaniu wspólności ustawowej powinny być uwzględnione przy ustalaniu nierównych udziałów.
Godne uwagi sformułowania
nie istnieje już masa majątkowa stanowiąca udziałową wspólność małżonków, bądź byłych małżonków. • Nie istnieje zatem przedmiot majątkowy do którego orzeczenie o ustaleniu nierównych udziałów mogłoby się odnosić. • Orzeczenie to ma charakter konstytutywny [...] a polegającego na równych udziałach małżonków w majątku wspólnym, i do ukształtowania tego stosunku w odmienny sposób, tj. przyznania małżonkom nierównych udziałów, o wysokości ustalonej przez sąd.
Skład orzekający
Hanna Nowicka de Poraj
przewodniczący-sprawozdawca
Teresa Rak
sędzia
Jerzy Bess
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że po dokonaniu podziału majątku wspólnego nie jest już możliwe dochodzenie ustalenia nierównych udziałów w tym majątku."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy doszło do prawomocnego podziału majątku wspólnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z majątkiem wspólnym małżonków i jego podziałem, co jest istotne dla wielu osób. Pokazuje również, jak złożone mogą być sprawy rodzinne i majątkowe.
“Czy można ustalić nierówne udziały w majątku wspólnym po jego podziale? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.